摩诃婆罗多 · 章 12.352
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.352.2
श्रीभगवानुवाच ।
सूर्याचन्द्रमसौ शश्वत्केशैर्मे अंशुसञ्ज्ञितैः ।
बोधयंस्तापयंश्चैव जगदुत्तिष्ठतः पृथक् ।
बोधनात्तापनाच्चैव जगतो हर्षणं भवेत् ।
अग्नीषोमकृतैरेभिः कर्मभिः पाण्डुनन्दन ॥ १२.३५२.२ ॥
世尊说：日与月以名为阿摩舒的我的光线如发，常常各自唤醒并照热升起的世界。因唤醒与照热，世界便生喜悦。啊，般度之子之欢，此乃火与月所作之事。
12.352.3
इडोपहूतयोगेन हरे भागं क्रतुष्वहम् ।
वर्णश्च मे हरिश्रेष्ठस्तस्माद्धरिरहं स्मृतः ॥ १२.३५२.३ ॥
借伊达所召唤的结合，啊，哈利，我在祭祀中有一份。我的颜色也是黄褐色中最好的，因此我被称为哈利。
12.352.4
धाम सारो हि लोकानामृतं चैव विचारितम् ।
ऋतधामा ततो विप्रैः सत्यश्चाहं प्रकीर्तितः ॥ १२.३५२.४ ॥
我是诸世界的住所与精华，也是经过深思的甘露。因此，婆罗门称我为「如法住」与「真实」。
12.352.5
नष्टां च धरणीं पूर्वमविन्दं वै गुहागताम् ।
गोविन्द इति मां देवा वाग्भिः समभितुष्टुवुः ॥ १२.३५२.५ ॥
往昔我确实找回了那失落而没入洞穴的大地，因此诸神以言辞赞颂我，称我为戈文达。
12.352.6
शिपिविष्टेति चाख्यायां हीनरोमा च यो भवेत् ।
तेनाविष्टं हि यत्किञ्चिच्छिपिविष्टं हि तत्स्मृतम् ॥ १२.३५२.६ ॥
以「尸毗毗湿吒」之名；凡被那无毛者所遍入者，确实被称为尸毗毗湿吒。
12.352.7
यास्को मामृषिरव्यग्रो नैकयज्ञेषु गीतवान् ।
शिपिविष्ट इति ह्यस्माद्गुह्यनामधरो ह्यहम् ॥ १२.३५२.७ ॥
仙人耶斯迦专注不乱，在众多祭祀中歌咏我为「尸毗毗湿吒」；因此我承载一个秘密之名。
12.352.8
स्तुत्वा मां शिपिविष्टेति यास्को ऋषिरुदारधीः ।
मत्प्रसादादधो नष्टं निरुक्तमभिजग्मिवान् ॥ १२.३५२.८ ॥
雅斯迦仙人以'尸毗毗湿陀'之名赞颂我，心胸宽厚的他因我的恩典，重新获得了已失传的《尼录多》。
12.352.9
न हि जातो न जायेऽहं न जनिष्ये कदाचन ।
क्षेत्रज्ञः सर्वभूतानां तस्मादहमजः स्मृतः ॥ १२.३५२.९ ॥
我从未出生，现在也不出生，将来也永不出生。我是一切众生的田间知者，因此被称为不生者（阿阇）。
12.352.10
नोक्तपूर्वं मया क्षुद्रमश्लीलं वा कदाचन ।
ऋता ब्रह्मसुता सा मे सत्या देवी सरस्वती ॥ १२.३५२.१० ॥
我从未说过卑劣或淫秽之言。梵天之女、真实的女神萨罗室伐底（即正理），属于我。
12.352.11
सच्चासच्चैव कौन्तेय मयावेशितमात्मनि ।
पौष्करे ब्रह्मसदने सत्यं मामृषयो विदुः ॥ १२.३५२.११ ॥
俱蒂之子啊，有与无都由我投入于自我之中。在普什卡的梵天居所，诸仙人确实这样认识我。
12.352.12
सत्त्वान्न च्युतपूर्वोऽहं सत्त्वं वै विद्धि मत्कृतम् ।
जन्मनीहाभवत्सत्त्वं पौर्विकं मे धनञ्जय ॥ १२.३५२.१२ ॥
我从未从本性中堕落；应知此本性由我所造。财富征服者啊，此处于生中，我古老的本性显现了。
12.352.13
निराशीःकर्मसंयुक्तं सात्वतं मां प्रकल्पय ।
सात्वतज्ञानदृष्टोऽहं सात्वतः सात्वतां पतिः ॥ १२.३५२.१३ ॥
请视我为以无欲之业相应的萨特瓦塔。以萨特瓦塔之智所见，我即萨特瓦塔，也是萨特瓦塔之主。
12.352.14
कृषामि मेदिनीं पार्थ भूत्वा कार्ष्णायसो महान् ।
कृष्णो वर्णश्च मे यस्मात्तस्मात्कृष्णोऽहमर्जुन ॥ १२.३५२.१४ ॥
阿周那啊，我化为巨大的铁犁耕耘大地。因为我的颜色是黑的，所以阿周那，我名为黑天。
12.352.15
मया संश्लेषिता भूमिरद्भिर्व्योम च वायुना ।
वायुश्च तेजसा सार्धं वैकुण्ठत्वं ततो मम ॥ १२.३५२.१५ ॥
由我使大地与水相合，天空与风相合，风与火相合——因此我具有毗湿奴（Vaikuṇṭha）之性。
12.352.16
निर्वाणं परमं सौख्यं धर्मोऽसौ पर उच्यते ।
तस्मान्न च्युतपूर्वोऽहमच्युतस्तेन कर्मणा ॥ १२.३५२.१६ ॥
涅槃，至高的安乐——据说这便是最高的法。因此我从未曾堕落；凭借此行，我即是不坏者阿修他（Acyuta）。
12.352.17
पृथिवीनभसी चोभे विश्रुते विश्वलौकिके ।
तयोः सन्धारणार्थं हि मामधोक्षजमञ्जसा ॥ १२.३५२.१७ ॥
大地与天空，二者在整个世界中皆著名——为了支持这二者，我便被轻易地称为阿多克沙贾（Adhokṣaja）。
12.352.18
निरुक्तं वेदविदुषो ये च शब्दार्थचिन्तकाः ।
ते मां गायन्ति प्राग्वंशे अधोक्षज इति स्थितिः ॥ १२.३५२.१८ ॥
精通吠陀、思考词义的人，依《尼录多》歌颂我；在古老的世系中，「阿多克沙贾」是既定的传统。
12.352.19
शब्द एकमतैरेष व्याहृतः परमर्षिभिः ।
नान्यो ह्यधोक्षजो लोके ऋते नारायणं प्रभुम् ॥ १२.३५२.१९ ॥
此词为至上仙人一致所说——世间除主那罗延（Nārāyaṇa）之外，再无他者为阿多克沙贾。
12.352.20
घृतं ममार्चिषो लोके जन्तूनां प्राणधारणम् ।
घृतार्चिरहमव्यग्रैर्वेदज्ञैः परिकीर्तितः ॥ १२.३५२.२० ॥
在世间，我火焰中的酥油维系众生的命息；通晓吠陀而心不动摇者称我为酥油焰。
12.352.21
त्रयो हि धातवः ख्याताः कर्मजा इति च स्मृताः ।
पित्तं श्लेष्मा च वायुश्च एष सङ्घात उच्यते ॥ १२.३५२.२१ ॥
三种以业所生的根本元素，世所知名，即胆、痰与风；此聚合称为和合。
12.352.22
एतैश्च धार्यते जन्तुरेतैः क्षीणैश्च क्षीयते ।
आयुर्वेदविदस्तस्मात्त्रिधातुं मां प्रचक्षते ॥ १२.३५२.२२ ॥
众生由此得以维持，此三者衰减则众生亦衰；因此通晓阿育吠陀者称我为三界之体。
12.352.23
वृषो हि भगवान्धर्मः ख्यातो लोकेषु भारत ।
नैघण्टुकपदाख्यातं विद्धि मां वृषमुत्तमम् ॥ १२.३५२.२३ ॥
婆罗多之子啊，世间尊贵的法被称为牛；依词典所释，你应知我是最上之牛。
12.352.24
कपिर्वराहः श्रेष्ठश्च धर्मश्च वृष उच्यते ।
तस्माद्वृषाकपिं प्राह कश्यपो मां प्रजापतिः ॥ १२.३५२.२४ ॥
猴、野猪、至上者与法，亦称为牛；因此生主迦叶称我为牛猴。
12.352.25
न चादिं न मध्यं तथा नैव चान्तं कदाचिद्विदन्ते सुराश्चासुराश्च ।
अनाद्यो ह्यमध्यस्तथा चाप्यनन्तः प्रगीतोऽहमीशो विभुर्लोकसाक्षी ॥ १२.३५२.२५ ॥
诸天与阿修罗从未知晓我的始、中、终；因为我被颂为无始、无中、无终，是主宰、遍在者、世界的见证者。
12.352.26
शुचीनि श्रवणीयानि शृणोमीह धनञ्जय ।
न च पापानि गृह्णामि ततोऽहं वै शुचिश्रवाः ॥ १२.३५२.२६ ॥
德南遮耶啊，我在这里只听闻清净而值得听的事；我不接受罪恶，因此我确实是“闻净者”（Śucī-śravā）。
12.352.27
एकशृङ्गः पुरा भूत्वा वराहो दिव्यदर्शनः ।
इमामुद्धृतवान्भूमिमेकशृङ्गस्ततो ह्यहम् ॥ १२.३५२.२७ ॥
往昔我化作一角、形貌神圣的野猪，举起了这片大地；因此我即是一角者。
12.352.28
तथैवासं त्रिककुदो वाराहं रूपमास्थितः ।
त्रिककुत्तेन विख्यातः शरीरस्य तु मापनात् ॥ १२.३५२.२८ ॥
同样，我化作三峰野猪之形，因此得名三峰者；又因身躯之大小，我因此而闻名。
12.352.29
विरिञ्च इति यः प्रोक्तः कपिलज्ञानचिन्तकैः ।
स प्रजापतिरेवाहं चेतनात्सर्वलोककृत् ॥ १२.३५२.२९ ॥
被修习迦毗罗之智者称为毗梨犀摩的，正是我这位生主；凭借我的觉知，我即是创造一切世界的主。
12.352.30
विद्यासहायवन्तं मामादित्यस्थं सनातनम् ।
कपिलं प्राहुराचार्याः साङ्ख्या निश्चितनिश्चयाः ॥ १२.३५२.३० ॥
具智慧为伴、居于太阳之中、永恒的我，确信坚定的数论师称我为迦毗罗。
12.352.31
हिरण्यगर्भो द्युतिमानेष यश्छन्दसि स्तुतः ।
योगैः सम्पूज्यते नित्यं स एवाहं विभुः स्मृतः ॥ १२.३५२.३१ ॥
这位光辉的金胎，在吠陀中被赞颂，被瑜伽行者常常供养——那位遍在的主，人们记念的正是我。
12.352.32
एकविंशतिशाखं च ऋग्वेदं मां प्रचक्षते ।
सहस्रशाखं यत्साम ये वै वेदविदो जनाः ॥ १२.३५२.३२ ॥
人们称二十一支的《梨俱吠陀》即是我；而通晓吠陀者则称千支的《娑摩吠陀》（亦是我）。
12.352.33
षट्पञ्चाशतमष्टौ च सप्तत्रिंशतमित्युत ।
यस्मिञ्शाखा यजुर्वेदे सोऽहमाध्वर्यवे स्मृतः ॥ १२.३५२.३३ ॥
在《夜柔吠陀》中，其支数为五十六、八与三十七，那里便是我；我被称为祭司（Adhvaryu）。
12.352.34
पञ्चकल्पमथर्वाणं कृत्याभिः परिबृंहितम् ।
कल्पयन्ति हि मां विप्रा अथर्वाणविदस्तथा ॥ १२.३५२.३४ ॥
具五种仪轨、以祭祀扩展的《阿闼婆吠陀》，婆罗门与通晓阿闼婆者同样确定它属于我。
12.352.35
शाखाभेदाश्च ये केचिद्याश्च शाखासु गीतयः ।
स्वरवर्णसमुच्चाराः सर्वांस्तान्विद्धि मत्कृतान् ॥ १२.३५२.३५ ॥
无论有何种支系的区分，支系中有何种咏唱，以及声调与字音的读法，都应知道皆由我所作。
12.352.36
यत्तद्धयशिरः पार्थ समुदेति वरप्रदम् ।
सोऽहमेवोत्तरे भागे क्रमाक्षरविभागवित् ॥ १२.३५२.३६ ॥
阿周那啊！那赐予恩惠、升起的马首，正是我；在后一部分，我是通晓次序与音节划分的人。
12.352.37
रामादेशितमार्गेण मत्प्रसादान्महात्मना ।
पाञ्चालेन क्रमः प्राप्तस्तस्माद्भूतात्सनातनात् ॥ १२.३५२.३७ ॥
依罗摩所指示的道路，凭我的恩典，这位大德的般遮罗人获得了次序；它来自那永恒的存在。
12.352.38
नारायणाद्वरं लब्ध्वा प्राप्य योगमनुत्तमम् ।
क्रमं प्रणीय शिक्षां च प्रणयित्वा स गालवः ॥ १२.३५२.३८ ॥
得到那罗延的恩赐，证得无上瑜伽，传承次第并传授教诲，此即迦罗婆（亦如是）。
12.352.39
कण्डरीकोऽथ राजा च ब्रह्मदत्तः प्रतापवान् ।
जातीमरणजं दुःखं स्मृत्वा स्मृत्वा पुनः पुनः ॥ १२.३५२.३९ ॥
迦摩梨迦与威猛的国王梵授，一再回想由生与死所生的痛苦。
12.352.40
पुराहमात्मजः पार्थ प्रथितः कारणान्तरे ।
धर्मस्य कुरुशार्दूल ततोऽहं धर्मजः स्मृतः ॥ १२.३५२.४० ॥
阿周那啊，往昔因另一缘故，我以法之子而闻名；因此，俱卢之虎，我被称为法生。
12.352.41
नरनारायणौ पूर्वं तपस्तेपतुरव्ययम् ।
धर्मयानं समारूढौ पर्वते गन्धमादने ॥ १२.३५२.४१ ॥
那罗与那罗延昔日乘法之车，在乾陀摩陀那山上修行不坏的苦行。
12.352.42
तत्कालसमयं चैव दक्षयज्ञो बभूव ह ।
न चैवाकल्पयद्भागं दक्षो रुद्रस्य भारत ॥ १२.३५२.४२ ॥
就在那时，发生了达刹的祀祭；婆罗多啊，达刹竟未给楼陀罗分配应得的份额。
12.352.43
ततो दधीचिवचनाद्दक्षयज्ञमपाहरत् ।
ससर्ज शूलं क्रोधेन प्रज्वलन्तं मुहुर्मुहुः ॥ १२.३५२.४३ ॥
于是依达提之言，他夺取了达刹的祀祭；怒火中，他一再掷出燃烧的三叉戟。
12.352.44
तच्छूलं भस्मसात्कृत्वा दक्षयज्ञं सविस्तरम् ।
आवयोः सहसागच्छद्बदर्याश्रममन्तिकात् ॥ १२.३५२.४४ ॥
那三叉戟将达刹的祭祀完全化为灰烬，忽然来到我们二人附近的菩提林修行处。
12.352.45
ततः स्वतेजसाविष्टाः केशा नारायणस्य ह ।
बभूवुर्मुञ्जवर्णास्तु ततोऽहं मुञ्जकेशवान् ॥ १२.३५२.४५ ॥
于是，充满自身光辉的那罗延的头发变成了蒐草的颜色；因此我名为蒐发者。
12.352.46
तच्च शूलं विनिर्धूतं हुङ्कारेण महात्मना ।
जगाम शङ्करकरं नारायणसमाहतम् ॥ १२.३५२.४६ ॥
那三叉戟被大德以一声“吽”震落，又被那罗延击中，回到了湿婆（Śaṅkara）手中。
12.352.47
अथ रुद्र उपाधावत्तावृषी तपसान्वितौ ।
तत एनं समुद्धूतं कण्ठे जग्राह पाणिना ॥ १२.३५२.४७ ॥
于是楼陀罗冲向那二位具足苦行的仙人；随后将其举起，用手扼住了他的咽喉。
12.352.48
अथ रुद्रविघातार्थमिषीकां जगृहे नरः ।
मन्त्रैश्च संयुयोजाशु सोऽभवत्परशुर्महान् ॥ १२.३५२.४८ ॥
于是那罗（Nara）为击打楼陀罗而取一根芦苇茎，以咒语迅速使其结合；它便成了一柄大斧。
12.352.49
क्षिप्तश्च सहसा रुद्रे खण्डनं प्राप्तवांस्तदा ।
ततोऽहं खण्डपरशुः स्मृतः परशुखण्डनात् ॥ १२.३५२.४९ ॥
当它突然被掷向楼陀罗时便被斩断；因此我被称为“斧断者”（Khaṇḍaparaśu），因为我被斧子所斩断。
12.352.50
अस्मिन्युद्धे तु वार्ष्णेय त्रैलोक्यमथने तदा ।
जयं कः प्राप्तवांस्तत्र शंसैतन्मे जनार्दन ॥ १२.३५२.५० ॥
瓦尔什尼的后裔啊，祛除众生苦厄者啊，在那场搅动三界的战争中，究竟是谁获得了胜利？请告诉我。
12.352.51
श्रीभगवानुवाच ।
तयोः संलग्नयोर्युद्धे रुद्रनारायणात्मनोः ।
उद्विग्नाः सहसा कृत्स्ना लोकाः सर्वेऽभवंस्तदा ॥ १२.३५२.५१ ॥
世尊说：当那二位——以楼陀罗与那罗延为自性者——在战斗中纠缠时，那时一切世界都忽然惊动不安。
12.352.52
नागृह्णात्पावकः शुभ्रं मखेषु सुहुतं हविः ।
वेदा न प्रतिभान्ति स्म ऋषीणां भावितात्मनाम् ॥ १२.३५२.५२ ॥
祭祀中善加奉献的清净祭品，火神不再接受；心性清净的仙人们，吠陀也不再显现。
12.352.53
देवान्रजस्तमश्चैव समाविविशतुस्तदा ।
वसुधा सञ्चकम्पेऽथ नभश्च विपफाल ह ॥ १२.३५२.५३ ॥
那时，忿欲（罗阇）与昏暗（答摩）完全进入诸神之中；大地剧烈震动，天空也裂开了。
12.352.54
निष्प्रभाणि च तेजांसि ब्रह्मा चैवासनाच्च्युतः ।
अगाच्छोषं समुद्रश्च हिमवांश्च व्यशीर्यत ॥ १२.३५२.५४ ॥
诸光辉失去了光彩，梵天也从座位上坠落；大海干涸，喜马拉雅山崩裂。
12.352.55
तस्मिन्नेवं समुत्पन्ने निमित्ते पाण्डुनन्दन ।
ब्रह्मा वृतो देवगणैरृषिभिश्च महात्मभिः ॥ १२.३५२.५५ ॥
般度之子啊，当这样的征兆发生时，梵天被诸神的大众与大德的仙人们所围绕。
12.352.56
साञ्जलिप्रग्रहो भूत्वा चतुर्वक्त्रो निरुक्तगः ।
उवाच वचनं रुद्रं लोकानामस्तु वै शिवम् ॥ १२.३५२.५६ ॥
四面神合掌向楼陀罗说道："愿诸世界吉祥。"
12.352.57
यदक्षरमथाव्यक्तमीशं लोकस्य भावनम् ।
कूटस्थं कर्तृनिर्द्वंद्वमकर्तेति च यं विदुः ॥ १२.३५२.५७ ॥
那不灭而未显现的主宰，世界的主持者与养育者，如不动之基而住，超越二元的行为者，人们称之为无作者者。
12.352.58
व्यक्तिभावगतस्यास्य एका मूर्तिरियं शिवा ।
नरो नारायणश्चैव जातौ धर्मकुलोद्वहौ ॥ १२.३५२.५८ ॥
此乃他进入显现之境的唯一吉祥之相：那罗与那罗延二位，承续法统之族，降生了。
12.352.59
तपसा महता युक्तौ देवश्रेष्ठौ महाव्रतौ ।
अहं प्रसादजस्तस्य कस्मिंश्चित्कारणान्तरे ॥ १२.३५२.५९ ॥
那二位具足大苦行，是诸神中最殊胜者，持大誓愿。我因他的恩典，因另一个缘由而生。
12.352.60
मया च सार्धं वरदं विबुधैश्च महर्षिभिः ।
प्रसादयाशु लोकानां शान्तिर्भवतु माचिरम् ॥ १२.३५२.६० ॥
与我、诸神及大仙一同，速使赐恩者欢喜，令诸世界不久即得安宁。
12.352.61
ब्रह्मणा त्वेवमुक्तस्तु रुद्रः क्रोधाग्निमुत्सृजन् ।
प्रसादयामास ततो देवं नारायणं प्रभुम् ॥ १२.३५२.६१ ॥
梵天如此说后，楼陀罗放下愤怒之火，随即使主神那罗延欢喜。
12.352.62
ततोऽथ वरदो देवो जितक्रोधो जितेन्द्रियः ।
प्रीतिमानभवत्तत्र रुद्रेण सह सङ्गतः ॥ १२.३५२.६२ ॥
于是赐予恩惠的神，已战胜愤怒与诸根，在那里与楼陀罗相会而心生欢喜。
12.352.63
ऋषिभिर्ब्रह्मणा चैव विबुधैश्च सुपूजितः ।
उवाच देवमीशानमीशः स जगतो हरिः ॥ १२.३५२.६३ ॥
受诸仙人、梵天与众神善加供养的世界之主哈利，对自在神说道。
12.352.64
यस्त्वां वेत्ति स मां वेत्ति यस्त्वामनु स मामनु ।
नावयोरन्तरं किञ्चिन्मा ते भूद्बुद्धिरन्यथा ॥ १२.३५२.६४ ॥
知你者即知我，随你者即随我。你我之间毫无分别，愿你不要另有他念。
12.352.65
अद्य प्रभृति श्रीवत्सः शूलाङ्कोऽयं भवत्वयम् ।
मम पाण्यङ्कितश्चापि श्रीकण्ठस्त्वं भविष्यसि ॥ १२.३५२.६५ ॥
从今日起，此吉祥卍（室利晚萨）标记以你的三叉戟印记为记；由我手所印，你将名为室利咖瑟陀。
12.352.66
एवं लक्षणमुत्पाद्य परस्परकृतं तदा ।
सख्यं चैवातुलं कृत्वा रुद्रेण सहितावृषी ॥ १२.३५२.६६ ॥
如此相互作成标记，又与楼陀罗结下无比的友谊，那两位仙人便相合为一。
12.352.67
एष ते कथितः पार्थ नारायणजयो मृधे ।
नामानि चैव गुह्यानि निरुक्तानि च भारत ॥ १२.३५२.६७ ॥
阿周那啊，那纳罗延在战斗中的胜利已经告诉你了；婆罗多啊，这些秘密名号也已经加以解释。
12.352.68
एवं बहुविधै रूपैश्चरामीह वसुन्धराम् ।
ब्रह्मलोकं च कौन्तेय गोलोकं च सनातनम् ॥ १२.३५२.६८ ॥
我以种种形态在此行走于大地之上，甚至到达梵天界与永恒的戈洛迦，俱卢之子啊。
12.352.69
यस्तु ते सोऽग्रतो याति युद्धे सम्प्रत्युपस्थिते ।
तं विद्धि रुद्रं कौन्तेय देवदेवं कपर्दिनम् ॥ १२.३५२.६९ ॥
俱卢之子啊，当战斗临近时走在你前面的那位，你应当知道他就是鲁陀罗，诸神之神，蓄着发髻者。
12.352.70
कालः स एव कथितः क्रोधजेति मया तव ।
निहतांस्तेन वै पूर्वं हतवानसि वै रिपून् ॥ १२.३५२.७० ॥
我曾对你说，那由愤怒而生的，正是时间；你先前正是借着它杀死了你的敌人。
12.352.141
अप्रमेयप्रभावं तं देवदेवमुमापतिम् ।
नमस्व देवं प्रयतो विश्वेशं हरमव्ययम् ॥ १२.३५२.१४१ ॥
你应当收敛身心，向那具有无量威力的诸神之神、乌玛之主、宇宙之主、哈罗、不灭之神致敬。