મહાભારત · અધ્યાય 12.353
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.353.1
सौते सुमहदाख्यानं भवता परिकीर्तितम् ।
यच्छ्रुत्वा मुनयः सर्वे विस्मयं परमं गताः ॥ १२.३५३.१ ॥
હે સૂત, તમે અતિ મહાન આખ્યાન કહ્યું છે; જે સાંભળીને સર્વ મુનિઓ પરમ વિસ્મય પામ્યા.
12.353.2
सर्वाश्रमाभिगमनं सर्वतीर्थावगाहनम् ।
न तथा फलदं सौते नारायणकथा यथा ॥ १२.३५३.२ ॥
હે સૂત, સર્વ આશ્રમોમાં જવું અને સર્વ તીર્થોમાં સ્નાન કરવું નારાયણકથા જેટલું ફળદાયી નથી.
12.353.3
पाविताङ्गाः स्म संवृत्ताः श्रुत्वेमामादितः कथाम् ।
नारायणाश्रयां पुण्यां सर्वपापप्रमोचनीम् ॥ १२.३५३.३ ॥
આરંભથી આ કથા સાંભળીને અમારાં શરીર પવિત્ર થયાં છે; આ નારાયણાશ્રિત, પુણ્યમય અને સર્વ પાપોથી મુક્ત કરનારી કથા છે.
12.353.4
दुर्दर्शो भगवान्देवः सर्वलोकनमस्कृतः ।
सब्रह्मकैः सुरैः कृत्स्नैरन्यैश्चैव महर्षिभिः ॥ १२.३५३.४ ॥
દુર્દર્શ, સર્વ લોકોથી નમસ્કૃત ભગવાન દેવ — બ્રહ્મા સહિત સર્વ દેવો અને અન્ય મહર્ષિઓ દ્વારા પણ.
12.353.5
दृष्टवान्नारदो यत्तु देवं नारायणं हरिम् ।
नूनमेनद्ध्यनुमतं तस्य देवस्य सूतज ॥ १२.३५३.५ ॥
નારદે જોયેલા દેવ નારાયણ હરિ — આ ચોક્કસ તે દેવની સંમતિથી જ થયું, હે સૂતપુત્ર.
12.353.6
यदृष्टवाञ्जगन्नाथमनिरुद्दतनौ स्थितम् ।
यत्प्राद्रवत्पुनर्भूयो नारदो देवसत्तमौ।
नरनारायणौ द्रष्टुं कारणं तद्ब्रवीहि मे ॥ १२.३५३.६ ॥
નારદે અનિરુદ્ધના શરીરમાં સ્થિત જગન્નાથને જોયા; પછી બે દેવશ્રેષ્ઠ નર-નારાયણને જોવા ફરી દોડ્યા — તેનું કારણ મને કહો.
12.353.7
तस्मिन्यज्ञे वर्तमाने राज्ञः पारिक्षितस्य वै ।
कर्मान्तरेषु विधिवद्वर्तमानेषु शौनक ॥ १२.३५३.७ ॥
હે શૌનક! પારિક્ષિત રાજાનો તે યજ્ઞ ચાલી રહ્યો હતો ત્યારે, કર્મોના વચ્ચેના ગાળામાં વિધિપૂર્વક અનુષ્ઠાનો ચાલતા હતા ત્યારે.
12.353.8
कृष्णद्वैपायनं व्यासमृषिं वेदनिधिं प्रभुम् ।
परिपप्रच्छ राजेन्द्रः पितामहपितामहम् ॥ १२.३५३.८ ॥
રાજાઓના રાજાએ કૃષ્ણદ્વૈપાયન વ્યાસને પૂછ્યું — તેઓ ઋષિ, વેદોના ભંડાર, પ્રભુ અને પિતામહોના પણ પિતામહ છે.
12.353.9
श्वेतद्वीपान्निवृत्तेन नारदेन सुरर्षिणा ।
ध्यायता भगवद्वाक्यं चेष्टितं किमतः परम् ॥ १२.३५३.९ ॥
શ્વેતદ્વીપથી પાછા ફરેલા દેવર્ષિ નારદે ભગવાનના વચનોનું ધ્યાન ધરતા — એના પછી શું કર્યું?
12.353.10
बदर्याश्रममागम्य समागम्य च तावृषी ।
कियन्तं कालमवसत्कां कथां पृष्टवांश्च सः ॥ १२.३५३.१० ॥
બદરી આશ્રમે પહોંચીને તે બે ઋષિઓને મળી તે કેટલો સમય રહ્યો અને કઈ કથા પૂછી?
12.353.11
इदं शतसहस्राद्धि भारताख्यानविस्तरात् ।
आमन्थ्य मतिमन्थेन ज्ञानोदधिमनुत्तमम् ॥ १२.३५३.११ ॥
લાખ (શ્લોક)ના આ વિસ્તૃત ભારત-આખ્યાનમાંથી, બુદ્ધિરૂપી રવૈયાથી મંથન કરેલો આ અનુત્તમ જ્ઞાનસાગર.
12.353.12
नवनीतं यथा दध्नो मलयाच्चन्दनं यथा ।
अरण्यकं च वेदेभ्य ओषधीभ्योऽमृतं यथा।
समुद्धृतमिदं ब्रह्मन्कथामृतमिदं तथा ॥ १२.३५३.१२ ॥
દહીંમાંથી માખણ, મલય પર્વતમાંથી ચંદન, વેદોમાંથી આરણ્યક અને ઔષધિઓમાંથી અમૃત કાઢવામાં આવે તેમ, હે બ્રાહ્મણ, આ કથામૃત પણ એ રીતે કાઢવામાં આવ્યું છે.
12.353.13
तपोनिधे त्वयोक्तं हि नारायणकथाश्रयम् ।
स ईशो भगवान्देवः सर्वभूतात्मभावनः ॥ १२.३५३.१३ ॥
હે તપોનિધિ, તમે નારાયણકથાને આધારે તે કહ્યું છે. તેઓ ઈશ, ભગવાન, દેવ, સર્વભૂતોના આત્માને ઉત્પન્ન કરનારા છે.
12.353.14
अहो नारायणं तेजो दुर्दर्शं द्विजसत्तम ।
यत्राविशन्ति कल्पान्ते सर्वे ब्रह्मादयः सुराः ॥ १२.३५३.१४ ॥
અહો, નારાયણનું તેજ દુર્દર્શ છે, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ. કલ્પાંતે જેમાં બ્રહ્માદિ સર્વ દેવો પ્રવેશે છે.
12.353.15
ऋषयश्च सगन्धर्वा यच्च किंचिच्चराचरम् ।
न ततोऽस्ति परं मन्ये पावतं दिवि चेह च ॥ १२.३५३.१५ ॥
ઋષિઓ અને ગંધર્વો, અને જે કંઈ ચરાચર છે — તેના કરતાં શ્રેષ્ઠ કંઈ નથી એમ હું માનું છું; જે સ્વર્ગમાં અને અહીં પાવન કરનાર છે.
12.353.16
सर्वाश्रमाभिगमनं सर्वतीर्थावगाहनम् ।
न तथा फलदं चापि नारायणकथा यथा ॥ १२.३५३.१६ ॥
સર્વ આશ્રમોમાં જવું અને સર્વ તીર્થોમાં સ્નાન કરવું પણ નારાયણકથા જેટલું ફળ આપતું નથી.
12.353.17
सर्वथा पाविताः स्मेह श्रुत्वेमामादितः कथाम् ।
हरेर्विश्वेश्वरस्येह सर्वपापप्रणाशनीम् ॥ १२.३५३.१७ ॥
અહીં અમે સર્વથા પાવન થયા, આદિથી આ કથા સાંભળીને — વિશ્વેશ્વર હરિની, જે સર્વ પાપોનો નાશ કરનારી છે.
12.353.18
न चित्रं कृतवांस्तत्र यदार्यो मे धनंजयः ।
वासुदेवसहायो यः प्राप्तवाञ्जयमुत्तमम् ॥ १२.३५३.१८ ॥
ત્યાં તેમણે કંઈ આશ્ચર્યજનક કર્યું નથી — મારા આર્ય ધનંજયે, વાસુદેવની સહાયથી, ઉત્તમ વિજય મેળવ્યો.
12.353.19
न चास्य किंचिदप्राप्यं मन्ये लोकेष्वपि त्रिषु ।
त्रैलोक्यनाथो विष्णुः स यथाऽसीत्साह्यकृत्सखा ॥ १२.३५३.१९ ॥
ત્રણેય લોકમાં તેમને કંઈ પણ અપ્રાપ્ય નહોતું એમ હું માનું છું. તેઓ ત્રૈલોક્યનાથ વિષ્ણુ હતા, સહાય કરનારા સખા.
12.353.20
धन्याश्च सर्व एवासन्ब्रह्मंस्ते मम पूर्वजाः ।
हिताय श्रेयसे चैव येषामासीज्जनार्दनः ॥ १२.३५३.२० ॥
હે બ્રાહ્મણ, મારા એ સર્વ પૂર્વજો ધન્ય હતા; જેમના માટે જનાર્દન હિત અને કલ્યાણરૂપ હતા.
12.353.21
तपसाऽप्यथ दुर्दर्शो भगवाँल्लोकपूजितः ।
यं दृष्टवन्तस्ते साक्षाच्छ्रीवत्साङ्कविभूषणम् ॥ १२.३५३.२१ ॥
તપથી પણ જેમનું દર્શન દુર્લભ છે, લોકપૂજિત એવા ભગવાન, શ્રીવત્સ ચિહ્નથી શોભતા, તેમને તેમણે સાક્ષાત્ જોયા.
12.353.22
तेभ्यो धन्यतरश्चैव नारदः परमेष्ठिजः ।
दृष्टवान्यो हरिं देवं नारायणमजं विभुम् ॥ १२.३५३.२२ ॥
તેમનાથી પણ વધુ ધન્ય પરમેષ્ઠીથી જન્મેલા નારદ છે, જેમણે અજન્મા, સર્વવ્યાપી દેવ હરિ નારાયણને જોયા.
12.353.23
न चाल्पतेजसमृषिं वेद्मि नारदमव्ययम् ।
श्वेतद्वीपं समासाद्य येन दृष्टः स्वयं हरिः ॥ १२.३५३.२३ ॥
અલ્પતેજવાળા ઋષિ નારદને હું જાણતો નથી; અવ્યય એવા તેમણે શ્વેતદ્વીપ પહોંચીને સ્વયં હરિને જોયા.
12.353.24
देवप्रसादानुगतं व्यक्तं तत्तस्य दर्शनम् ।
यद्दृष्टवांस्तदा देवमनिरूद्धतनौ स्थितम् ॥ १२.३५३.२४ ॥
દેવની કૃપાથી યુક્ત એ દર્શન સ્પષ્ટ હતું; ત્યારે અનિરુદ્ધના શરીરમાં સ્થિત દેવને તેમણે જોયા.
12.353.25
बदरीमाश्रमं यत्तु नारदः प्राद्रवत्पुनः ।
नरनारायणौ द्रष्टुं किं नु तत्कारणं मुने ॥ १२.३५३.२५ ॥
નારદ ફરીથી બદરી આશ્રમ તરફ ગયા. નર અને નારાયણને જોવા માટે તેનું કારણ શું હતું, હે મુનિ?
12.353.26
श्वेतद्वीपान्निवृत्तश्च नारदः परमेष्ठिजः ।
बदरीमाश्रमं प्राप्य समागम्य च तावृषी।
कियन्तं कालमवसत्प्रश्नान्कान्पृष्टवांश्च ह ॥ १२.३५३.२६ ॥
શ્વેતદ્વીપથી પાછા ફરેલા પરમેષ્ઠીપુત્ર નારદ બદરી આશ્રમે પહોંચ્યા. એ બે ઋષિઓને મળીને થોડો સમય ત્યાં રહ્યા અને કયા પ્રશ્નો પૂછ્યા.
12.353.27
श्वेतद्वीपादुपावृत्ते तस्मिन्वा सुमहात्मनि ।
किमब्रूतां महात्मानौ नरनारायणावृषी।
तदेतन्मे यथातत्त्वं सर्वमाख्यातुमर्हसि ॥ १२.३५३.२७ ॥
શ્વેતદ્વીપથી તે મહાત્મા પાછા ફર્યા ત્યારે મહાત્મા નર અને નારાયણ ઋષિઓએ શું કહ્યું? એ બધું મને યથાર્થ રીતે કહેવા તમે યોગ્ય છો.
12.353.28
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृष्णद्वैपायनस्तदा ।
शशास शिष्यमासीनं वैशंपायनमन्तिके।
तदस्मै सर्वमाचक्ष्व यन्मत्तः श्रुतवानसि ॥ १२.३५३.२८ ॥
તેમનું એ વચન સાંભળીને ત્યારે કૃષ્ણદ્વૈપાયન (વ્યાસ) એ પાસે બેઠેલા શિષ્ય વૈશંપાયનને આજ્ઞા આપી: મારી પાસેથી તેં જે સાંભળ્યું છે તે બધું આને કહે.
12.353.29
गुरोर्वचनमाज्ञाय स तु विप्रर्षभस्तदा ।
आचचक्षे ततः सर्वमितिहासं पुरातनम् ॥ १२.३५३.२९ ॥
ગુરુની આજ્ઞા સમજીને તે વિપ્રશ્રેષ્ઠ ત્યારે સંપૂર્ણ પ્રાચીન ઇતિહાસ કહેવા લાગ્યા.
12.353.30
नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे ।
यस्य प्रसादाद्वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ॥ १२.३५३.३० ॥
તે ભગવાન, અમિત તેજસ્વી વ્યાસને નમસ્કાર. જેમની કૃપાથી હું આ નારાયણ-કથા કહીશ.
12.353.31
प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं दृष्ट्वा च हरिमव्ययम् ।
निवृत्तो नारदो राजस्तरसा मेरुमागमत्।
हृदयेनोद्वहन्भारं यदुक्तं परमात्मना ॥ १२.३५३.३१ ॥
શ્વેત મહાદ્વીપે પહોંચી અને અવ્યય હરિનાં દર્શન કરી, હે રાજન, નારદ ઝડપથી પાછા મેરુ પર્વત પર આવ્યા; પરમાત્માએ કહેલો તે ભાર હૃદયમાં વહન કરતા.
12.353.32
पश्चादस्याभवद्राजन्नात्मनः साध्वसं महत् ।
यद्गत्वा दूरमध्वानं क्षेमी पुनरिहागतः ॥ १२.३५३.३२ ॥
હે રાજન, પછી તેના મનમાં મોટો ભય અને વ્યાકુળતા ઊભી થઈ; લાંબો માર્ગ કાપીને સુરક્ષિત રીતે તે અહીં પાછો આવ્યો હતો.
12.353.33
मेरोः प्रचक्राम ततः पर्वतं गन्धमादनम् ।
निपपात च खात्तूर्णं विशालां बदरीमनु ॥ १२.३५३.३३ ॥
પછી તે મેરુથી નીકળીને ગંધમાદન પર્વત પર ગયો; આકાશમાંથી ઝડપથી વિશાલા બદરી તરફ ઊતર્યો.
12.353.34
ततः स ददृशे देवौ पुराणावृषिसत्तमौ ।
तपश्चरन्तौ सुमहदात्मनिष्ठौ महाव्रतौ ॥ १२.३५३.३४ ॥
પછી તેણે બે પ્રાચીન દેવોને જોયા; ઋષિઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા તેઓ મહાન તપ કરતા, આત્મનિષ્ઠ અને મહાવ્રતધારી હતા.
12.353.35
तेजसाऽभ्यधिकौ सूर्यात्सर्वलोकविरोचनात् ।
श्रीवत्सलक्षणौ पूज्यौ जटामण्डलधारिणौ ॥ १२.३५३.३५ ॥
તેઓ બંને સર્વલોકને પ્રકાશિત કરતા સૂર્યથી પણ તેજમાં વધારે હતા; શ્રીવત્સ ચિહ્નવાળા, પૂજ્ય અને જટામંડળ ધારણ કરનારા.
12.353.36
जालपादभुजौ तौ तु पादयोश्चक्रलक्षणौ ।
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ तथा मुष्कचतुष्किणौ ॥ १२.३५३.३६ ॥
તેમના બંનેના પગ અને હાથ જાળીદાર હતા; પગ પર ચક્રચિહ્નો; છાતી પહોળી, ભુજાઓ લાંબી, અને ચાર મુષ્ક ચિહ્નો પણ હતાં.
12.353.37
षष्टिदन्तावष्टदंष्ट्रौ मेघौघसदृशस्वनौ ।
स्वास्यौ पृथुललाटौ च सुभ्रूसुहनुनासिकौ।
आतपत्रेण सदृशे शिरसी देवयोस्तयोः ॥ १२.३५३.३७ ॥
સાઠ દાંત અને આઠ દાઢો ધરાવતા તે બંને, જેમનો સ્વર મેઘસમૂહ જેવો હતો; સુંદર મુખો, પહોળાં લલાટ, સુંદર ભ્રમર, દાઢી અને નાક ધરાવતા; તે બંને દેવોનાં મસ્તક છત્ર જેવાં હતાં.
12.353.38
एवं लक्षणसंपन्नौ महापुरुषसंज्ञितौ ।
तौ दृष्ट्वा नारदो हृष्टस्ताभ्यां च प्रतिपूजितः ॥ १२.३५३.३८ ॥
આવાં લક્ષણોથી સંપન્ન, 'મહાપુરુષ' નામે ઓળખાતા તે બંનેને જોઈને નારદ હર્ષિત થયા; તે બંનેએ પણ તેમનો સત્કાર કર્યો.
12.353.39
स्वागतेनाभिभाष्याथ पृष्टश्चानामयं तथा ।
बभूवान्तर्गतमतिर्निरीक्ष्य पुरुषोत्तमौ ॥ १२.३५३.३९ ॥
સ્વાગતના શબ્દોથી સંબોધીને તેમણે તેમની કુશળતા પણ પૂછી. પછી તે બે પુરુષોત્તમોને જોઈને નારદ મનમાં વિચારમગ્ન થયા.
12.353.40
सदोगतास्तत्र ये वै सर्वभूतनमस्कृताः ।
श्वेतद्वीपे मया दृष्टास्तादृशावृषिसत्तमौ ॥ १२.३५३.४० ॥
ત્યાં સભામાં જે હતા, જે સર્વ પ્રાણીઓથી નમસ્કૃત હતા, તેવા લોકોને મેં શ્વેતદ્વીપમાં જોયા હતા; આ બે શ્રેષ્ઠ ઋષિઓ પણ તેવા જ છે.
12.353.41
इति संचिन्त्य मनसा कृत्वा चाभिप्रदक्षिणाम् ।
स चोपविविशे तत्र पीठे कुशमये शुभे ॥ १२.३५३.४१ ॥
આ રીતે મનમાં વિચારીને, તેમની પ્રદક્ષિણા કરીને તેઓ ત્યાં શુભ કુશાસન પર બેઠા.
12.353.42
ततस्तौ तपसां वासौ यशसां तेजसामपि ।
ऋषी शमदमोपेतौ कृत्वा पौर्वाह्णिकं विधिम् ॥ १२.३५३.४२ ॥
પછી તપ, યશ અને તેજના આશ્રયરૂપ, શમ-દમથી યુક્ત તે બે ઋષિઓ, પૂર્વાહ્ણનો વિધિ કરીને—
12.353.43
यश्चान्नारदमव्यग्रौ पाद्यार्ध्याभ्यामथार्चतः ।
पीठयोश्चोपविष्टौ तौ कृतातिथ्याह्निकौ नृपौ ॥ १२.३५३.४३ ॥
નારદની અવિચલ ચિત્તે પાદ્ય અને અર્ઘ્યથી પૂજા કરનારા તે બંને રાજાઓ, અતિથિસત્કાર અને દૈનિક કર્મ પૂરાં કરીને આસનો પર બેઠા.
12.353.44
तेषु तत्रोपविष्टेषु स देशोऽभिव्यराजत ।
भ्राज्याहुतिमहाञ्वालैर्यज्ञवाटो यथाऽग्निभिः ॥ १२.३५३.४४ ॥
તેઓ ત્યાં બેઠા ત્યારે તે સ્થાન આહુતિની તેજસ્વી મહાજ્વાળાઓથી યજ્ઞવાટ અગ્નિઓથી જેમ ઝળહળે તેમ ઝળહળી ઊઠ્યું.
12.353.45
अथ नारायणस्तत्र नारदं वाक्यमब्रवीत् ।
सुखोपविष्टं विश्रान्तं कृतातिथ्यं सुखस्थितम् ॥ १२.३५३.४५ ॥
પછી ત્યાં નારાયણે સુખેથી બેઠેલા, વિશ્રામ પામેલા, આતિથ્ય મેળવેલા અને સુખમાં સ્થિત નારદને આ વચન કહ્યું.
12.353.46
अपीदानीं स भगवान्परमात्मा सनातनः ।
श्वेतद्वीपे त्वया दृष्ट आवयोः प्रकृतिः परा ॥ १२.३५३.४६ ॥
હજી પણ તે ભગવાન પરમાત્મા સનાતન, શ્વેતદ્વીપમાં તમે જોયેલા, આપણા બંનેની પરમ પ્રકૃતિ છે.
12.353.47
दृष्टो मे पुरुषः श्रीमान्विश्वरूपधरोऽव्ययः ।
सर्वे लोका हि तत्रस्थास्तथा देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.३५३.४७ ॥
શ્રીમાન, વિશ્વરૂપધારી, અવ્યય પુરુષને મેં જોયા છે; ત્યાં સર્વ લોકો અને ઋષિઓ સહિત દેવો રહેલા છે.
12.353.48
अद्यापि चैनं पश्यामि युवां पश्यन्सनातनौ ॥ १२.३५३.४८ ॥
આજે પણ હું તેમને જોઉં છું, અને તમે બંને સનાતનને જોઉં છું.
12.353.49
यैर्लक्षणैरुपेतः स हरिरव्यरक्तरूपधृत् ।
तैर्लक्षणैरुपेतौ हि व्यक्तरूपधरौ युवाम् ॥ १२.३५३.४९ ॥
જે લક્ષણોથી યુક્ત તે અવ્યક્તરૂપધારી હરિ છે, તે જ લક્ષણોથી યુક્ત તમે બંને વ્યક્તરૂપધારી છો.
12.353.50
दृष्टौ युवां मया तत्र तस्य देवस्य पार्श्वतः ।
इहैव चागतोऽस्म्यद्य विसृष्टः परमात्मना ॥ १२.३५३.५० ॥
ત્યાં તે દેવની બાજુમાં મેં તમને બંનેને જોયા; પરમાત્માએ મોકલેલો હું આજે અહીં જ આવ્યો છું.
12.353.51
को हि नाम भवेत्तस्य तेजसा यशसा श्रिया ।
सदृशस्त्रिषु लोकेषु ऋते धर्मात्मजौ युवाम् ॥ १२.३५३.५१ ॥
તેના તેજ, યશ અને શ્રીમાં ત્રણ લોકમાં ધર્માત્માના પુત્ર એવા તમે બંને વિના બીજું કોણ સમાન હોઈ શકે?
12.353.52
तेन मे कथितः कृत्स्नो धर्मः क्षेत्रज्ञसंज्ञितः ।
प्रादुर्भावाश्च कथिता भविष्या इह ये यथा ॥ १२.३५३.५२ ॥
તેમણે મને ક્ષેત્રજ્ઞ નામે ઓળખાતો સમગ્ર ધર્મ કહ્યો; અહીં જે ભાવિ પ્રાદુર્ભાવો થવાના હતા તે પણ જેમ થશે તેમ કહ્યા.
12.353.53
तत्र ये पुरुषाः श्वेताः पञ्चेन्द्रियविवर्जिताः ।
प्रतिबुद्धाश्च ते सर्वे भक्ताश्च पुरुषोत्तमम् ॥ १२.३५३.५३ ॥
ત્યાંના જે શ્વેત પુરુષો છે, જે પાંચ ઇન્દ્રિયોથી રહિત છે, તેઓ સૌ જાગૃત અને પુરુષોત્તમના ભક્ત છે.
12.353.54
तेऽर्चयन्ति सदा देवं तैः सार्धं रमते च सः ।
प्रियभक्तो हि भगवान्परमात्मा द्विजप्रियः ॥ १२.३५३.५४ ॥
તેઓ સદા તે દેવની પૂજા કરે છે, અને તે તેમની સાથે રમે છે; ભક્તપ્રિય ભગવાન પરમાત્મા દ્વિજોને પણ પ્રિય છે.
12.353.55
रमते सोऽर्च्यमानो हि सदा भागवतप्रियः ।
विश्वभुक्सर्वगो देवो माधवो भक्तवत्सलः ॥ १२.३५३.५५ ॥
પૂજાતાં જ તે સદા આનંદ પામે છે; ભાગવતોના પ્રિય, વિશ્વના ભોક્તા, સર્વવ્યાપી દેવ માધવ, ભક્તવત્સલ.
12.353.56
स कर्ता कारणं चैव कार्यं चातिबलद्युतिः ।
हेतुश्चाज्ञाविधानं च तत्त्वं चैव महायशाः ॥ १२.३५३.५६ ॥
તે જ કર્તા, કારણ અને કાર્ય છે; અતિ બળવાન અને તેજસ્વી. તે જ હેતુ, આજ્ઞાવિધાન અને તત્ત્વ છે; મહાયશસ્વી.
12.353.57
तपसा योज्य सोत्मानं श्वेतद्वीपात्परं हि यत् ।
तेज इत्यभिविख्यातं स्वयं भासावभासितम् ॥ १२.३५३.५७ ॥
તપ વડે પોતાને જોડીને, શ્વેતદ્વીપમાંથી આવતું પરમ તેજ 'તેજ' નામે પ્રસિદ્ધ છે; તે પોતાના જ પ્રકાશથી ઝળહળે છે.
12.353.58
शान्तिः सा त्रिषु लोकेषु विहिता भावितात्मना ।
एतया शुभया बुद्ध्या नैष्ठिकं व्रतमास्थितः ॥ १२.३५३.५८ ॥
તે શાંતિ ત્રણે લોકમાં ભાવિતાત્માએ વિહિત કરી છે; આ શુભ બુદ્ધિથી નૈષ્ઠિક વ્રતમાં સ્થિત.
12.353.59
न तत्र सूर्यस्तपति न सोमोऽभिविराजते ।
न वायुर्वाति देवेशे तपश्चरति दुश्चरम् ॥ १२.३५३.५९ ॥
ત્યાં સૂર્ય તપતો નથી, ચંદ્ર પ્રકાશતો નથી; દેવેશ તપ કરે છે ત્યારે પવન વાતો નથી; તે દુશ્ચર તપ આચરે છે.
12.353.60
वेदीमष्टनलोत्सेधां भूमावास्थाय विश्वकृत् ।
एकपादस्थितो देव ऊर्ध्वबाहुरुदङ्भुखः ॥ १२.३५३.६० ॥
આઠ નળ ઊંચી વેદી પર ભૂમિ પર ઊભા રહી, વિશ્વકર્તા દેવ એક પગે સ્થિત, ભુજાઓ ઊંચી, મુખ ઉત્તર તરફ.
12.353.61
साङ्गानावर्तयन्वेदांस्तपस्तेपे सुदुश्चरम् ।
यद्ब्रह्म ऋषयश्चैव स्वयं पशुपतिश्च यत् ॥ १२.३५३.६१ ॥
અંગો સહિત વેદોનું વારંવાર પઠન કરતાં ઋષિઓએ અતિ કઠિન તપ કર્યું; તે બ્રહ્મ છે, અને સ્વયં પશુપતિએ પણ તે કર્યું.
12.353.62
शेषाश्च विबुधश्रेष्ठा दैत्यदानवराक्षसाः ।
नागाः सुपर्णा गन्धर्वाः सिद्धा राजर्पयश्च ते ॥ १२.३५३.६२ ॥
બાકીના, દેવશ્રેષ્ઠો, દૈત્યો, દાનવો, રાક્ષસો, નાગો, સુપર્ણો, ગંધર્વો, સિદ્ધો અને રાજર્ષિઓ પણ તેઓ છે.
12.353.63
हव्यं कव्यं च सततं विधियुक्तं प्रयुञ्जते ।
कृत्स्नं तु तस्य देवस्य चरणावुपतिष्ठतः ॥ १२.३५३.६३ ॥
હવ્ય અને કવ્ય વિધિપૂર્વક સતત અર્પે છે; પરંતુ સંપૂર્ણપણે તેઓ એ દેવના ચરણોનો જ આશ્રય લે છે.
12.353.64
याः क्रियाः संप्रयुक्ताश्च एकान्तगतबुद्धिभिः ।
ताः सर्वाः शिरसा देवः प्रतिगृह्णाति वै स्वयं ॥ १२.३५३.६४ ॥
એકાગ્ર બુદ્ધિવાળાઓ જે ક્રિયાઓ કરે છે, તે સર્વને તે દેવ સ્વયં મસ્તક નમાવીને સ્વીકારે છે.
12.353.65
न तस्यान्यः प्रियतरः प्रतिबुद्धैर्महात्मभिः ।
विद्यते त्रिषु लोकेषु ततोऽस्यैकान्तिकं गतः ॥ १२.३५३.६५ ॥
જાગૃત મહાત્માઓને ત્રણે લોકમાં તેમનાથી વધુ પ્રિય બીજો કોઈ નથી; તેથી તેઓ તેમના એકાંતિક ભક્ત થયા છે.
12.353.66
इह चैवागतोऽस्म्यद्य विसृष्टः परमात्मना ।
एवं मे भगवान्देवः स्वयमाख्यातवान्हरिः ॥ १२.३५३.६६ ॥
આજે હું પરમાત્માએ મોકલેલો અહીં આવ્યો છું; એ રીતે ભગવાન દેવ હરિએ સ્વયં મને કહ્યું હતું.
12.353.67
आसिष्ये तत्परो भूत्वा युवाभ्यां सह नित्यशः ॥ १२.३५३.६७ ॥
હું તેમાં તત્પર રહીને તમારા બંને સાથે સદા નિવાસ કરીશ.