महाभारत · अध्याय 12.353
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.353.1
सौते सुमहदाख्यानं भवता परिकीर्तितम् ।
यच्छ्रुत्वा मुनयः सर्वे विस्मयं परमं गताः ॥ १२.३५३.१ ॥
हे सूता, आपण अत्यंत महान आख्यान सांगितलेत; ते ऐकून सर्व मुनी परम विस्मयाला प्राप्त झाले.
12.353.2
सर्वाश्रमाभिगमनं सर्वतीर्थावगाहनम् ।
न तथा फलदं सौते नारायणकथा यथा ॥ १२.३५३.२ ॥
हे सूता, सर्व आश्रमांना भेट देणे आणि सर्व तीर्थांमध्ये स्नान करणे नारायणकथेइतके फलदायी नाही.
12.353.3
पाविताङ्गाः स्म संवृत्ताः श्रुत्वेमामादितः कथाम् ।
नारायणाश्रयां पुण्यां सर्वपापप्रमोचनीम् ॥ १२.३५३.३ ॥
सुरुवातीपासून ही कथा ऐकून आमची शरीरे पवित्र झाली आहेत; ही नारायणाश्रित, पुण्यमय आणि सर्व पापांपासून मुक्त करणारी कथा आहे.
12.353.4
दुर्दर्शो भगवान्देवः सर्वलोकनमस्कृतः ।
सब्रह्मकैः सुरैः कृत्स्नैरन्यैश्चैव महर्षिभिः ॥ १२.३५३.४ ॥
दुर्दर्श, सर्व लोकांनी नमस्कारलेला भगवान देव — ब्रह्मदेवांसह सर्व देव आणि इतर महर्षींकडूनही.
12.353.5
दृष्टवान्नारदो यत्तु देवं नारायणं हरिम् ।
नूनमेनद्ध्यनुमतं तस्य देवस्य सूतज ॥ १२.३५३.५ ॥
नारदांनी पाहिलेले देव नारायण हरी — हे निश्चितच त्या देवाच्या संमतीनेच घडले, हे सूतपुत्रा.
12.353.6
यदृष्टवाञ्जगन्नाथमनिरुद्दतनौ स्थितम् ।
यत्प्राद्रवत्पुनर्भूयो नारदो देवसत्तमौ।
नरनारायणौ द्रष्टुं कारणं तद्ब्रवीहि मे ॥ १२.३५३.६ ॥
नारदांनी अनिरुद्धाच्या शरीरात स्थित जगन्नाथाला पाहिले; नंतर दोन देवश्रेष्ठ नर-नारायणांना पाहण्यासाठी ते पुन्हा धावले — त्याचे कारण मला सांगा.
12.353.7
तस्मिन्यज्ञे वर्तमाने राज्ञः पारिक्षितस्य वै ।
कर्मान्तरेषु विधिवद्वर्तमानेषु शौनक ॥ १२.३५३.७ ॥
हे शौनका! पारिक्षित राजाचा तो यज्ञ चालू असताना, कर्मांच्या मधल्या काळात विधिपूर्वक कर्मे चालू असताना.
12.353.8
कृष्णद्वैपायनं व्यासमृषिं वेदनिधिं प्रभुम् ।
परिपप्रच्छ राजेन्द्रः पितामहपितामहम् ॥ १२.३५३.८ ॥
राजांचा राजा कृष्णद्वैपायन व्यासांना विचारू लागला — ते ऋषी, वेदांचे निधान, प्रभू आणि पितामहांचेही पितामह होते.
12.353.9
श्वेतद्वीपान्निवृत्तेन नारदेन सुरर्षिणा ।
ध्यायता भगवद्वाक्यं चेष्टितं किमतः परम् ॥ १२.३५३.९ ॥
श्वेतद्वीपातून परतलेले देवर्षी नारद भगवंतांच्या वचनांचे ध्यान करत — यानंतर काय केले?
12.353.10
बदर्याश्रममागम्य समागम्य च तावृषी ।
कियन्तं कालमवसत्कां कथां पृष्टवांश्च सः ॥ १२.३५३.१० ॥
बदरी आश्रमात पोहोचून त्या दोन ऋषींना भेटून तो किती काळ राहिला आणि कोणती कथा विचारली?
12.353.11
इदं शतसहस्राद्धि भारताख्यानविस्तरात् ।
आमन्थ्य मतिमन्थेन ज्ञानोदधिमनुत्तमम् ॥ १२.३५३.११ ॥
लक्ष (श्लोकांच्या) या विस्तृत भारत-आख्यानातून, बुद्धीच्या रवीने घुसळलेला हा अनुत्तम ज्ञानसागर.
12.353.12
नवनीतं यथा दध्नो मलयाच्चन्दनं यथा ।
अरण्यकं च वेदेभ्य ओषधीभ्योऽमृतं यथा।
समुद्धृतमिदं ब्रह्मन्कथामृतमिदं तथा ॥ १२.३५३.१२ ॥
दह्यातून लोणी, मलय पर्वतातून चंदन, वेदांतून आरण्यक आणि औषधींतून अमृत काढावे तसे, हे ब्राह्मणा, हे कथामृत काढले गेले आहे.
12.353.13
तपोनिधे त्वयोक्तं हि नारायणकथाश्रयम् ।
स ईशो भगवान्देवः सर्वभूतात्मभावनः ॥ १२.३५३.१३ ॥
हे तपोनिधी, आपण नारायणकथेवर आधारित ते सांगितले आहे. तोच ईश, भगवान, देव, सर्वभूतांच्या आत्म्याची उत्पत्ती करणारा आहे.
12.353.14
अहो नारायणं तेजो दुर्दर्शं द्विजसत्तम ।
यत्राविशन्ति कल्पान्ते सर्वे ब्रह्मादयः सुराः ॥ १२.३५३.१४ ॥
अहो, नारायणाचे तेज दुर्दर्श आहे, हे द्विजश्रेष्ठा. कल्पान्ती ज्यात ब्रह्मादी सर्व देव प्रवेश करतात.
12.353.15
ऋषयश्च सगन्धर्वा यच्च किंचिच्चराचरम् ।
न ततोऽस्ति परं मन्ये पावतं दिवि चेह च ॥ १२.३५३.१५ ॥
ऋषी आणि गंधर्व, आणि जे जे चराचर आहे — यापेक्षा श्रेष्ठ काही नाही असे मला वाटते; जे स्वर्गात आणि येथे पावन करणारे आहे.
12.353.16
सर्वाश्रमाभिगमनं सर्वतीर्थावगाहनम् ।
न तथा फलदं चापि नारायणकथा यथा ॥ १२.३५३.१६ ॥
सर्व आश्रमांना जाणे आणि सर्व तीर्थांत स्नान करणे हे नारायणकथेइतके फलदायी नाही.
12.353.17
सर्वथा पाविताः स्मेह श्रुत्वेमामादितः कथाम् ।
हरेर्विश्वेश्वरस्येह सर्वपापप्रणाशनीम् ॥ १२.३५३.१७ ॥
येथे आम्ही पूर्णपणे पावन झालो, आरंभापासून ही कथा ऐकून — विश्वेश्वर हरीची, जी सर्व पापांचा नाश करते.
12.353.18
न चित्रं कृतवांस्तत्र यदार्यो मे धनंजयः ।
वासुदेवसहायो यः प्राप्तवाञ्जयमुत्तमम् ॥ १२.३५३.१८ ॥
तेथे त्यांनी केलेले काही आश्चर्यकारक नाही — माझे आर्य धनंजय, वासुदेवाच्या साहाय्याने, जे उत्तम जय मिळवते झाले.
12.353.19
न चास्य किंचिदप्राप्यं मन्ये लोकेष्वपि त्रिषु ।
त्रैलोक्यनाथो विष्णुः स यथाऽसीत्साह्यकृत्सखा ॥ १२.३५३.१९ ॥
तिन्ही लोकांत त्यांना काहीही अप्राप्य नव्हते असे मला वाटते. ते त्रैलोक्यनाथ विष्णू होते, सहाय्य करणारे सखा होते.
12.353.20
धन्याश्च सर्व एवासन्ब्रह्मंस्ते मम पूर्वजाः ।
हिताय श्रेयसे चैव येषामासीज्जनार्दनः ॥ १२.३५३.२० ॥
हे ब्रह्मन्, माझे ते सर्व पूर्वज धन्य होते; ज्यांच्यासाठी जनार्दन हित आणि कल्याणाचे कारण होते.
12.353.21
तपसाऽप्यथ दुर्दर्शो भगवाँल्लोकपूजितः ।
यं दृष्टवन्तस्ते साक्षाच्छ्रीवत्साङ्कविभूषणम् ॥ १२.३५३.२१ ॥
तपानेही ज्याचे दर्शन दुर्लभ, लोकपूजित असे भगवान, श्रीवत्स चिन्हाने शोभित असलेले, त्यांना त्यांनी प्रत्यक्ष पाहिले.
12.353.22
तेभ्यो धन्यतरश्चैव नारदः परमेष्ठिजः ।
दृष्टवान्यो हरिं देवं नारायणमजं विभुम् ॥ १२.३५३.२२ ॥
त्यांच्याहूनही अधिक धन्य परमेष्ठीपासून जन्मलेले नारद आहेत; ज्यांनी अजन्मा, सर्वव्यापी देव हरी नारायणांना पाहिले.
12.353.23
न चाल्पतेजसमृषिं वेद्मि नारदमव्ययम् ।
श्वेतद्वीपं समासाद्य येन दृष्टः स्वयं हरिः ॥ १२.३५३.२३ ॥
अल्पतेजस्वी ऋषी नारद आहेत असे मला वाटत नाही; अव्यय अशा नारदांनी श्वेतद्वीपी जाऊन स्वतः हरीला पाहिले.
12.353.24
देवप्रसादानुगतं व्यक्तं तत्तस्य दर्शनम् ।
यद्दृष्टवांस्तदा देवमनिरूद्धतनौ स्थितम् ॥ १२.३५३.२४ ॥
देवकृपेने युक्त असे ते दर्शन स्पष्ट होते; त्या वेळी अनिरुद्धाच्या देहात स्थित देवाला त्यांनी पाहिले.
12.353.25
बदरीमाश्रमं यत्तु नारदः प्राद्रवत्पुनः ।
नरनारायणौ द्रष्टुं किं नु तत्कारणं मुने ॥ १२.३५३.२५ ॥
नारद पुन्हा बदरी आश्रमाकडे गेले. नर आणि नारायण यांना पाहण्यामागील कारण काय होते, हे मुनी?
12.353.26
श्वेतद्वीपान्निवृत्तश्च नारदः परमेष्ठिजः ।
बदरीमाश्रमं प्राप्य समागम्य च तावृषी।
कियन्तं कालमवसत्प्रश्नान्कान्पृष्टवांश्च ह ॥ १२.३५३.२६ ॥
श्वेतद्वीपातून परतलेले परमेष्ठीपुत्र नारद बदरी आश्रमात पोहोचले. त्या दोन ऋषींना भेटून काही काळ तेथे राहिले आणि कोणते प्रश्न विचारले.
12.353.27
श्वेतद्वीपादुपावृत्ते तस्मिन्वा सुमहात्मनि ।
किमब्रूतां महात्मानौ नरनारायणावृषी।
तदेतन्मे यथातत्त्वं सर्वमाख्यातुमर्हसि ॥ १२.३५३.२७ ॥
श्वेतद्वीपातून ते महात्मा परत आल्यावर महात्मा नर आणि नारायण ऋषी काय म्हणाले? ते सर्व मला यथार्थपणे सांगण्यास तू योग्य आहेस.
12.353.28
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृष्णद्वैपायनस्तदा ।
शशास शिष्यमासीनं वैशंपायनमन्तिके।
तदस्मै सर्वमाचक्ष्व यन्मत्तः श्रुतवानसि ॥ १२.३५३.२८ ॥
त्याचे ते बोलणे ऐकून तेव्हा कृष्णद्वैपायन (व्यास) यांनी जवळ बसलेल्या शिष्य वैशंपायनांना आज्ञा केली: माझ्याकडून तू जे ऐकले ते सर्व याला सांग.
12.353.29
गुरोर्वचनमाज्ञाय स तु विप्रर्षभस्तदा ।
आचचक्षे ततः सर्वमितिहासं पुरातनम् ॥ १२.३५३.२९ ॥
गुरूंची आज्ञा समजून तो विप्रश्रेष्ठ तेव्हा संपूर्ण प्राचीन इतिहास सांगू लागला.
12.353.30
नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे ।
यस्य प्रसादाद्वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ॥ १२.३५३.३० ॥
त्या भगवान, अमित तेजस्वी व्यासांना नमस्कार. ज्यांच्या प्रसादाने मी ही नारायण-कथा सांगेन.
12.353.31
प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं दृष्ट्वा च हरिमव्ययम् ।
निवृत्तो नारदो राजस्तरसा मेरुमागमत्।
हृदयेनोद्वहन्भारं यदुक्तं परमात्मना ॥ १२.३५३.३१ ॥
श्वेत महाद्वीपात पोहोचून आणि अव्यय हरीचे दर्शन घेऊन, हे राजा, नारद त्वरेने परत मेरूकडे आले; परमात्म्याने सांगितलेला तो भार हृदयात वाहत.
12.353.32
पश्चादस्याभवद्राजन्नात्मनः साध्वसं महत् ।
यद्गत्वा दूरमध्वानं क्षेमी पुनरिहागतः ॥ १२.३५३.३२ ॥
हे राजा, नंतर त्याच्या मनात मोठी भीती आणि अस्वस्थता निर्माण झाली; दूरचा मार्ग पार करून सुरक्षित तो पुन्हा इथे आला होता.
12.353.33
मेरोः प्रचक्राम ततः पर्वतं गन्धमादनम् ।
निपपात च खात्तूर्णं विशालां बदरीमनु ॥ १२.३५३.३३ ॥
नंतर तो मेरूवरून निघून गंधमादन पर्वतावर गेला; आकाशातून त्वरेने विशाला बदरीकडे उतरला.
12.353.34
ततः स ददृशे देवौ पुराणावृषिसत्तमौ ।
तपश्चरन्तौ सुमहदात्मनिष्ठौ महाव्रतौ ॥ १२.३५३.३४ ॥
नंतर त्याने दोन प्राचीन देव पाहिले; ऋषिश्रेष्ठ असलेले ते महातपस्या करीत, आत्मनिष्ठ आणि महाव्रती होते.
12.353.35
तेजसाऽभ्यधिकौ सूर्यात्सर्वलोकविरोचनात् ।
श्रीवत्सलक्षणौ पूज्यौ जटामण्डलधारिणौ ॥ १२.३५३.३५ ॥
ते दोघे सर्वलोकांना प्रकाशित करणाऱ्या सूर्यापेक्षाही तेजाने अधिक होते; श्रीवत्स चिन्ह असलेले, पूज्य आणि जटामंडल धारण केलेले.
12.353.36
जालपादभुजौ तौ तु पादयोश्चक्रलक्षणौ ।
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ तथा मुष्कचतुष्किणौ ॥ १२.३५३.३६ ॥
त्या दोघांचे पाय आणि हात जाळीदार होते; पायांवर चक्रचिन्हे; छाती रुंद, बाहू लांब आणि चार मुष्क चिन्हेही होती.
12.353.37
षष्टिदन्तावष्टदंष्ट्रौ मेघौघसदृशस्वनौ ।
स्वास्यौ पृथुललाटौ च सुभ्रूसुहनुनासिकौ।
आतपत्रेण सदृशे शिरसी देवयोस्तयोः ॥ १२.३५३.३७ ॥
साठ दात आणि आठ सुळे असलेले ते दोघे, ज्यांचा स्वर मेघसमूहासारखा होता; सुंदर मुखे, रुंद कपाळ, सुंदर भुवया, हनुवटी व नाक असलेले; त्या दोन देवांची मस्तके छत्रासारखी होती.
12.353.38
एवं लक्षणसंपन्नौ महापुरुषसंज्ञितौ ।
तौ दृष्ट्वा नारदो हृष्टस्ताभ्यां च प्रतिपूजितः ॥ १२.३५३.३८ ॥
अशा लक्षणांनी युक्त, 'महापुरुष' म्हणवल्या जाणाऱ्या त्या दोघांना पाहून नारद आनंदित झाले; त्या दोघांनीही त्यांचा सत्कार केला.
12.353.39
स्वागतेनाभिभाष्याथ पृष्टश्चानामयं तथा ।
बभूवान्तर्गतमतिर्निरीक्ष्य पुरुषोत्तमौ ॥ १२.३५३.३९ ॥
स्वागताच्या शब्दांनी संभाषण करून त्यांनी त्यांची क्षेमवार्ताही विचारली. मग त्या दोन पुरुषोत्तमांकडे पाहून नारद मनात विचारमग्न झाले.
12.353.40
सदोगतास्तत्र ये वै सर्वभूतनमस्कृताः ।
श्वेतद्वीपे मया दृष्टास्तादृशावृषिसत्तमौ ॥ १२.३५३.४० ॥
तेथे सभेत जे होते, जे सर्व प्राण्यांनी नमस्कारलेले होते, अशांना मी श्वेतद्वीपावर पाहिले होते; हे दोन श्रेष्ठ ऋषी तसेच आहेत.
12.353.41
इति संचिन्त्य मनसा कृत्वा चाभिप्रदक्षिणाम् ।
स चोपविविशे तत्र पीठे कुशमये शुभे ॥ १२.३५३.४१ ॥
असा मनात विचार करून, त्यांना प्रदक्षिणा घालून तो तेथे शुभ कुशासनावर बसला.
12.353.42
ततस्तौ तपसां वासौ यशसां तेजसामपि ।
ऋषी शमदमोपेतौ कृत्वा पौर्वाह्णिकं विधिम् ॥ १२.३५३.४२ ॥
मग तपाचे, कीर्तीचे आणि तेजाचे निवासस्थान असलेले, शम-दमाने युक्त ते दोन ऋषी, पूर्वाह्नीचा विधी करून—
12.353.43
यश्चान्नारदमव्यग्रौ पाद्यार्ध्याभ्यामथार्चतः ।
पीठयोश्चोपविष्टौ तौ कृतातिथ्याह्निकौ नृपौ ॥ १२.३५३.४३ ॥
नारदांची अविचल मनाने पाद्य आणि अर्घ्याने पूजा केलेले ते दोन्ही राजे, आतिथ्य व नित्यकर्म पूर्ण करून आसनांवर बसले.
12.353.44
तेषु तत्रोपविष्टेषु स देशोऽभिव्यराजत ।
भ्राज्याहुतिमहाञ्वालैर्यज्ञवाटो यथाऽग्निभिः ॥ १२.३५३.४४ ॥
ते तेथे बसले असता ते स्थान आहुतींच्या तेजस्वी मोठ्या ज्वालांनी यज्ञवाट अग्नींनी जसा उजळतो तसे उजळून निघाले.
12.353.45
अथ नारायणस्तत्र नारदं वाक्यमब्रवीत् ।
सुखोपविष्टं विश्रान्तं कृतातिथ्यं सुखस्थितम् ॥ १२.३५३.४५ ॥
नंतर तेथे नारायणाने सुखाने बसलेल्या, विश्रांती घेतलेल्या, आतिथ्य मिळालेल्या आणि सुखस्थित असलेल्या नारदांना हे वाक्य म्हटले.
12.353.46
अपीदानीं स भगवान्परमात्मा सनातनः ।
श्वेतद्वीपे त्वया दृष्ट आवयोः प्रकृतिः परा ॥ १२.३५३.४६ ॥
आताही ते भगवान परमात्मा सनातन, श्वेतद्वीपात तुम्ही पाहिलेले, आपल्या दोघांची परम प्रकृती आहेत.
12.353.47
दृष्टो मे पुरुषः श्रीमान्विश्वरूपधरोऽव्ययः ।
सर्वे लोका हि तत्रस्थास्तथा देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.३५३.४७ ॥
श्रीमान, विश्वरूपधारी, अव्यय पुरुष मी पाहिला; तेथे सर्व लोक आणि ऋषींसह देव आहेत.
12.353.48
अद्यापि चैनं पश्यामि युवां पश्यन्सनातनौ ॥ १२.३५३.४८ ॥
आजही मी त्यांना पाहतो, आणि तुम्हा दोघांना सनातन म्हणून पाहतो.
12.353.49
यैर्लक्षणैरुपेतः स हरिरव्यरक्तरूपधृत् ।
तैर्लक्षणैरुपेतौ हि व्यक्तरूपधरौ युवाम् ॥ १२.३५३.४९ ॥
ज्या लक्षणांनी युक्त असा तो अव्यक्तरूपधारी हरि आहे, त्याच लक्षणांनी युक्त असे तुम्ही दोघे व्यक्तरूपधारी आहात.
12.353.50
दृष्टौ युवां मया तत्र तस्य देवस्य पार्श्वतः ।
इहैव चागतोऽस्म्यद्य विसृष्टः परमात्मना ॥ १२.३५३.५० ॥
तेथे त्या देवाच्या बाजूला मी तुम्हा दोघांना पाहिले; परमात्म्याने पाठवल्यामुळे आज येथेच आलो आहे.
12.353.51
को हि नाम भवेत्तस्य तेजसा यशसा श्रिया ।
सदृशस्त्रिषु लोकेषु ऋते धर्मात्मजौ युवाम् ॥ १२.३५३.५१ ॥
त्याच्या तेजात, यशात आणि श्रीमध्ये तिन्ही लोकांत धर्मात्म्याच्या पुत्रांशिवाय तुमच्या दोघांच्या बरोबरीचा कोण असू शकेल?
12.353.52
तेन मे कथितः कृत्स्नो धर्मः क्षेत्रज्ञसंज्ञितः ।
प्रादुर्भावाश्च कथिता भविष्या इह ये यथा ॥ १२.३५३.५२ ॥
त्यांनी मला क्षेत्रज्ञ नावाने ओळखला जाणारा सर्व धर्म सांगितला; आणि येथे जे भावी प्रादुर्भाव होणार होते, तेही जसे घडतील तसे सांगितले.
12.353.53
तत्र ये पुरुषाः श्वेताः पञ्चेन्द्रियविवर्जिताः ।
प्रतिबुद्धाश्च ते सर्वे भक्ताश्च पुरुषोत्तमम् ॥ १२.३५३.५३ ॥
तेथील जे श्वेतवर्ण पुरुष, पाच इंद्रियांपासून मुक्त, ते सर्व जागृत आणि पुरुषोत्तमाचे भक्त आहेत.
12.353.54
तेऽर्चयन्ति सदा देवं तैः सार्धं रमते च सः ।
प्रियभक्तो हि भगवान्परमात्मा द्विजप्रियः ॥ १२.३५३.५४ ॥
ते सदा त्या देवाची पूजा करतात आणि तो त्यांच्याबरोबर रमतो; भक्तप्रिय भगवान परमात्मा ब्राह्मणांनाही प्रिय आहे.
12.353.55
रमते सोऽर्च्यमानो हि सदा भागवतप्रियः ।
विश्वभुक्सर्वगो देवो माधवो भक्तवत्सलः ॥ १२.३५३.५५ ॥
पूजिला जाताच तो सदा आनंदित होतो; भागवतांचा प्रिय, विश्वाचा भोक्ता, सर्वव्यापी देव माधव, भक्तवत्सल.
12.353.56
स कर्ता कारणं चैव कार्यं चातिबलद्युतिः ।
हेतुश्चाज्ञाविधानं च तत्त्वं चैव महायशाः ॥ १२.३५३.५६ ॥
तोच कर्ता, कारण आणि कार्यही; अति बलवान व तेजस्वी. तोच हेतू, आज्ञाविधान आणि तत्त्वही आहे; महायशस्वी.
12.353.57
तपसा योज्य सोत्मानं श्वेतद्वीपात्परं हि यत् ।
तेज इत्यभिविख्यातं स्वयं भासावभासितम् ॥ १२.३५३.५७ ॥
तपाने स्वतःला युक्त करून, श्वेतद्वीपातून येणारे परम तेज 'तेज' नावाने प्रसिद्ध आहे; ते स्वतःच्या प्रभेने प्रकाशित आहे.
12.353.58
शान्तिः सा त्रिषु लोकेषु विहिता भावितात्मना ।
एतया शुभया बुद्ध्या नैष्ठिकं व्रतमास्थितः ॥ १२.३५३.५८ ॥
ती शांती त्रिलोकात भावितात्म्याने विहित केली आहे; या शुभ बुद्धीने नैष्ठिक व्रतात स्थित झालेला.
12.353.59
न तत्र सूर्यस्तपति न सोमोऽभिविराजते ।
न वायुर्वाति देवेशे तपश्चरति दुश्चरम् ॥ १२.३५३.५९ ॥
तेथे सूर्य तापत नाही, चंद्र प्रकाशत नाही; देवेश तप करत असताना वारा वाहत नाही; तो दुश्चर तप करतो.
12.353.60
वेदीमष्टनलोत्सेधां भूमावास्थाय विश्वकृत् ।
एकपादस्थितो देव ऊर्ध्वबाहुरुदङ्भुखः ॥ १२.३५३.६० ॥
आठ नल उंचीच्या वेदीवर भूमीवर उभा राहून, विश्वकर्ता देव एका पायावर स्थित, बाहू वर उचललेले, मुख उत्तरेकडे.
12.353.61
साङ्गानावर्तयन्वेदांस्तपस्तेपे सुदुश्चरम् ।
यद्ब्रह्म ऋषयश्चैव स्वयं पशुपतिश्च यत् ॥ १२.३५३.६१ ॥
अंगांसह वेदांचे वारंवार पठण करत ऋषींनी अत्यंत कठोर तप केले; ते ब्रह्म आहे, आणि स्वतः पशुपतीनेही ते केले.
12.353.62
शेषाश्च विबुधश्रेष्ठा दैत्यदानवराक्षसाः ।
नागाः सुपर्णा गन्धर्वाः सिद्धा राजर्पयश्च ते ॥ १२.३५३.६२ ॥
उरलेले, देवश्रेष्ठ, दैत्य, दानव, राक्षस, नाग, सुपर्ण, गंधर्व, सिद्ध आणि राजर्षीही तेच आहेत.
12.353.63
हव्यं कव्यं च सततं विधियुक्तं प्रयुञ्जते ।
कृत्स्नं तु तस्य देवस्य चरणावुपतिष्ठतः ॥ १२.३५३.६३ ॥
हव्य आणि कव्य विधिपूर्वक सतत अर्पण करतात; पण पूर्णपणे ते त्या देवाच्या चरणांचाच आश्रय घेतात.
12.353.64
याः क्रियाः संप्रयुक्ताश्च एकान्तगतबुद्धिभिः ।
ताः सर्वाः शिरसा देवः प्रतिगृह्णाति वै स्वयं ॥ १२.३५३.६४ ॥
एकाग्र बुद्धीने केलेली सर्व कर्मे तो देव स्वतः मस्तक नमवून स्वीकारतो.
12.353.65
न तस्यान्यः प्रियतरः प्रतिबुद्धैर्महात्मभिः ।
विद्यते त्रिषु लोकेषु ततोऽस्यैकान्तिकं गतः ॥ १२.३५३.६५ ॥
जागृत महात्म्यांना त्रिलोकात त्याच्यापेक्षा प्रिय दुसरा कोणी नाही; म्हणून ते त्याचे एकांतिक भक्त झाले आहेत.
12.353.66
इह चैवागतोऽस्म्यद्य विसृष्टः परमात्मना ।
एवं मे भगवान्देवः स्वयमाख्यातवान्हरिः ॥ १२.३५३.६६ ॥
आज मी परमात्म्याने पाठवला जाऊन येथे आलो आहे; अशा प्रकारे भगवान देव हरीने स्वतः मला सांगितले.
12.353.67
आसिष्ये तत्परो भूत्वा युवाभ्यां सह नित्यशः ॥ १२.३५३.६७ ॥
मी त्यातच तत्पर राहून तुम्हा दोघांबरोबर सदैव वास करीन.