Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.353

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

12.353.1

सौते सुमहदाख्यानं भवता परिकीर्तितम् ।
यच्छ्रुत्वा मुनयः सर्वे विस्मयं परमं गताः ॥ १२.३५३.१ ॥

ହେ ସୂତ, ଆପଣ ଅତି ମହାନ ଆଖ୍ୟାନ କହିଲେ; ତାହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ମୁନି ପରମ ବିସ୍ମୟ ପାଇଲେ।

12.353.2

सर्वाश्रमाभिगमनं सर्वतीर्थावगाहनम् ।
न तथा फलदं सौते नारायणकथा यथा ॥ १२.३५३.२ ॥

ହେ ସୂତ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ଦର୍ଶନ ଓ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ ନାରାୟଣ-କଥା ପରି ଫଳଦାୟକ ନୁହେଁ।

12.353.3

पाविताङ्गाः स्म संवृत्ताः श्रुत्वेमामादितः कथाम् ।
नारायणाश्रयां पुण्यां सर्वपापप्रमोचनीम् ॥ १२.३५३.३ ॥

ଆଦିରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଆମ ଶରୀର ପବିତ୍ର ହୋଇଛି; ଏହା ନାରାୟଣାଶ୍ରିତ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ସର୍ବପାପମୋଚନକାରୀ କଥା।

12.353.4

दुर्दर्शो भगवान्देवः सर्वलोकनमस्कृतः ।
सब्रह्मकैः सुरैः कृत्स्नैरन्यैश्चैव महर्षिभिः ॥ १२.३५३.४ ॥

ଦୁର୍ଦର୍ଶ, ସର୍ବଲୋକ ନମସ୍କୃତ ଭଗବାନ ଦେବ — ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟ ମହର୍ଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

12.353.5

दृष्टवान्नारदो यत्तु देवं नारायणं हरिम् ।
नूनमेनद्ध्यनुमतं तस्य देवस्य सूतज ॥ १२.३५३.५ ॥

ନାରଦ ଯେଉଁ ଦେବ ନାରାୟଣ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ — ନିଶ୍ଚୟ ତାହା ସେହି ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ ହିଁ ହୋଇଥିଲା, ହେ ସୂତପୁତ୍ର।

12.353.6

यदृष्टवाञ्जगन्नाथमनिरुद्दतनौ स्थितम् ।
यत्प्राद्रवत्पुनर्भूयो नारदो देवसत्तमौ।
नरनारायणौ द्रष्टुं कारणं तद्ब्रवीहि मे ॥ १२.३५३.६ ॥

ନାରଦ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ଶରୀରରେ ସ୍ଥିତ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ପରେ ଦୁଇ ଦେବୋତ୍ତମ ନର-ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ପୁଣି ଦୌଡ଼ିଲେ — ତାହାର କାରଣ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।

12.353.7

तस्मिन्यज्ञे वर्तमाने राज्ञः पारिक्षितस्य वै ।
कर्मान्तरेषु विधिवद्वर्तमानेषु शौनक ॥ १२.३५३.७ ॥

ହେ ଶୌନକ! ପାରିକ୍ଷିତ ରାଜାଙ୍କ ସେହି ଯଜ୍ଞ ଚାଲୁଥିବା ସମୟରେ, କର୍ମର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ।

12.353.8

कृष्णद्वैपायनं व्यासमृषिं वेदनिधिं प्रभुम् ।
परिपप्रच्छ राजेन्द्रः पितामहपितामहम् ॥ १२.३५३.८ ॥

ରାଜାଧିରାଜ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ — ସେ ଋଷି, ବେଦନିଧି, ପ୍ରଭୁ, ପିତାମହମାନଙ୍କର ପିତାମହ।

12.353.9

श्वेतद्वीपान्निवृत्तेन नारदेन सुरर्षिणा ।
ध्यायता भगवद्वाक्यं चेष्टितं किमतः परम् ॥ १२.३५३.९ ॥

ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରୁ ଫେରିଥିବା ଦେବର୍ଷି ନାରଦ ଭଗବାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରି — ଏଥିପରେ କଣ କଲେ?

12.353.10

बदर्याश्रममागम्य समागम्य च तावृषी ।
कियन्तं कालमवसत्कां कथां पृष्टवांश्च सः ॥ १२.३५३.१० ॥

ବଦରୀ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି ସେହି ଦୁଇ ଋଷିଙ୍କୁ ଭେଟି ସେ କେତେ ସମୟ ରହିଲେ ଏବଂ କେଉଁ କଥା ପଚାରିଲେ?

12.353.11

इदं शतसहस्राद्धि भारताख्यानविस्तरात् ।
आमन्थ्य मतिमन्थेन ज्ञानोदधिमनुत्तमम् ॥ १२.३५३.११ ॥

ଲକ୍ଷ (ଶ୍ଳୋକ) ବିସ୍ତୃତ ଏହି ଭାରତ-ଆଖ୍ୟାନରୁ, ବୁଦ୍ଧିର ମନ୍ଥନ-ଦଣ୍ଡରେ ମନ୍ଥିତ ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ-ସାଗର।

12.353.12

नवनीतं यथा दध्नो मलयाच्चन्दनं यथा ।
अरण्यकं च वेदेभ्य ओषधीभ्योऽमृतं यथा।
समुद्धृतमिदं ब्रह्मन्कथामृतमिदं तथा ॥ १२.३५३.१२ ॥

ଦହିରୁ ନବନୀତ, ମଳୟ ପର୍ବତରୁ ଚନ୍ଦନ, ବେଦରୁ ଆରଣ୍ୟକ ଓ ଓଷଧିରୁ ଅମୃତ ଯେପରି ବାହାର କରାଯାଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେହିପରି ଏହି କଥାମୃତ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଛି।

12.353.13

तपोनिधे त्वयोक्तं हि नारायणकथाश्रयम् ।
स ईशो भगवान्देवः सर्वभूतात्मभावनः ॥ १२.३५३.१३ ॥

ହେ ତପୋନିଧି, ଆପଣ ନାରାୟଣ କଥାକୁ ଆଧାର କରି ତାହା କହିଛନ୍ତି। ସେ ଈଶ, ଭଗବାନ, ଦେବ, ସର୍ବଭୂତର ଆତ୍ମାକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି।

12.353.14

अहो नारायणं तेजो दुर्दर्शं द्विजसत्तम ।
यत्राविशन्ति कल्पान्ते सर्वे ब्रह्मादयः सुराः ॥ १२.३५३.१४ ॥

ଅହୋ, ନାରାୟଣଙ୍କ ତେଜ ଦୁର୍ଦର୍ଶ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ। କଳ୍ପାନ୍ତରେ ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ରହ୍ମାଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।

12.353.15

ऋषयश्च सगन्धर्वा यच्च किंचिच्चराचरम् ।
न ततोऽस्ति परं मन्ये पावतं दिवि चेह च ॥ १२.३५३.१५ ॥

ଋଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଏବଂ ଯାହା କିଛି ଚରାଚର — ଏଥିରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଛି ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ଓ ଏଠାରେ ଏହା ପବିତ୍ର କରେ।

12.353.16

सर्वाश्रमाभिगमनं सर्वतीर्थावगाहनम् ।
न तथा फलदं चापि नारायणकथा यथा ॥ १२.३५३.१६ ॥

ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା ଓ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବା ମଧ୍ୟ ନାରାୟଣ କଥା ପରି ଫଳଦାୟକ ନୁହେଁ।

12.353.17

सर्वथा पाविताः स्मेह श्रुत्वेमामादितः कथाम् ।
हरेर्विश्वेश्वरस्येह सर्वपापप्रणाशनीम् ॥ १२.३५३.१७ ॥

ଏଠାରେ ଆମେ ସର୍ବଥା ପବିତ୍ର ହୋଇଛୁ, ଆଦିରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି — ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ହରିଙ୍କ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରେ।

12.353.18

न चित्रं कृतवांस्तत्र यदार्यो मे धनंजयः ।
वासुदेवसहायो यः प्राप्तवाञ्जयमुत्तमम् ॥ १२.३५३.१८ ॥

ସେଠାରେ ସେ କରିଥିବା କିଛି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ନୁହେଁ — ମୋ ଆର୍ଯ୍ୟ ଧନଞ୍ଜୟ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହାୟତାରେ, ଉତ୍ତମ ବିଜୟ ପାଇଥିଲେ।

12.353.19

न चास्य किंचिदप्राप्यं मन्ये लोकेष्वपि त्रिषु ।
त्रैलोक्यनाथो विष्णुः स यथाऽसीत्साह्यकृत्सखा ॥ १२.३५३.१९ ॥

ତିନି ଲୋକରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନଥିଲା ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ। ସେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟନାଥ ବିଷ୍ଣୁ, ସହାୟକ ସଖା ଥିଲେ।

12.353.20

धन्याश्च सर्व एवासन्ब्रह्मंस्ते मम पूर्वजाः ।
हिताय श्रेयसे चैव येषामासीज्जनार्दनः ॥ १२.३५३.२० ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ସେହି ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ସମସ୍ତେ ଧନ୍ୟ ଥିଲେ; ଯାଙ୍କ ପାଇଁ ଜନାର୍ଦନ ହିତ ଓ କଲ୍ୟାଣର କାରଣ ଥିଲେ।

12.353.21

तपसाऽप्यथ दुर्दर्शो भगवाँल्लोकपूजितः ।
यं दृष्टवन्तस्ते साक्षाच्छ्रीवत्साङ्कविभूषणम् ॥ १२.३५३.२१ ॥

ତପସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଯାହାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଦୁର୍ଲଭ, ଲୋକପୂଜିତ ସେହି ଭଗବାନ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କୁ ସେମାନେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିଥିଲେ।

12.353.22

तेभ्यो धन्यतरश्चैव नारदः परमेष्ठिजः ।
दृष्टवान्यो हरिं देवं नारायणमजं विभुम् ॥ १२.३५३.२२ ॥

ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଧନ୍ୟ ପରମେଷ୍ଠୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ନାରଦ, ଯିଏ ଅଜ ଓ ବିଭୁ ଦେବ ହରି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ।

12.353.23

न चाल्पतेजसमृषिं वेद्मि नारदमव्ययम् ।
श्वेतद्वीपं समासाद्य येन दृष्टः स्वयं हरिः ॥ १२.३५३.२३ ॥

ଅଳ୍ପତେଜା ଋଷି ନାରଦ ନୁହଁନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ; ଅବ୍ୟୟ ନାରଦ ଶ୍ବେତଦ୍ବୀପରେ ପହଞ୍ଚି ସ୍ୱୟଂ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ।

12.353.24

देवप्रसादानुगतं व्यक्तं तत्तस्य दर्शनम् ।
यद्दृष्टवांस्तदा देवमनिरूद्धतनौ स्थितम् ॥ १२.३५३.२४ ॥

ଦେବଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ଦର୍ଶନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା; ସେତେବେଳେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଶରୀରରେ ସ୍ଥିତ ଦେବଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଥିଲେ।

12.353.25

बदरीमाश्रमं यत्तु नारदः प्राद्रवत्पुनः ।
नरनारायणौ द्रष्टुं किं नु तत्कारणं मुने ॥ १२.३५३.२५ ॥

ନାରଦ ପୁନର୍ବାର ବଦରୀ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାର କାରଣ କ'ଣ ଥିଲା, ହେ ମୁନି?

12.353.26

श्वेतद्वीपान्निवृत्तश्च नारदः परमेष्ठिजः ।
बदरीमाश्रमं प्राप्य समागम्य च तावृषी।
कियन्तं कालमवसत्प्रश्नान्कान्पृष्टवांश्च ह ॥ १२.३५३.२६ ॥

ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରୁ ଫେରିଥିବା ପରମେଷ୍ଠୀ ପୁତ୍ର ନାରଦ ବଦରୀ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେ ଦୁଇ ଋଷିଙ୍କୁ ଭେଟି କିଛି ସମୟ ସେଠାରେ ରହିଲେ ଓ କେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଲେ।

12.353.27

श्वेतद्वीपादुपावृत्ते तस्मिन्वा सुमहात्मनि ।
किमब्रूतां महात्मानौ नरनारायणावृषी।
तदेतन्मे यथातत्त्वं सर्वमाख्यातुमर्हसि ॥ १२.३५३.२७ ॥

ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରୁ ସେହି ମହାତ୍ମା ଫେରିବା ପରେ ମହାତ୍ମା ନର ଓ ନାରାୟଣ ଋଷିମାନେ କ'ଣ କହିଲେ? ଏହା ସବୁ ମୋତେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ।

12.353.28

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृष्णद्वैपायनस्तदा ।
शशास शिष्यमासीनं वैशंपायनमन्तिके।
तदस्मै सर्वमाचक्ष्व यन्मत्तः श्रुतवानसि ॥ १२.३५३.२८ ॥

ତାଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି ସେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ (ବ୍ୟାସ) ପାଖରେ ବସିଥିବା ଶିଷ୍ୟ ବୈଶମ୍ପାୟନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ: ମୋଠାରୁ ତୁମେ ଯାହା ଶୁଣିଛ, ସବୁ ଏହାଙ୍କୁ କୁହ।

12.353.29

गुरोर्वचनमाज्ञाय स तु विप्रर्षभस्तदा ।
आचचक्षे ततः सर्वमितिहासं पुरातनम् ॥ १२.३५३.२९ ॥

ଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶ ବୁଝି ସେହି ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେତେବେଳେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

12.353.30

नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे ।
यस्य प्रसादाद्वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ॥ १२.३५३.३० ॥

ସେହି ଭଗବାନ, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯାଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ଏହି ନାରାୟଣ-କଥା କହିବି।

12.353.31

प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं दृष्ट्वा च हरिमव्ययम् ।
निवृत्तो नारदो राजस्तरसा मेरुमागमत्।
हृदयेनोद्वहन्भारं यदुक्तं परमात्मना ॥ १२.३५३.३१ ॥

ଧଳା ମହାଦ୍ୱୀପରେ ପହଞ୍ଚି ଓ ଅବ୍ୟୟ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ନାରଦ ଶୀଘ୍ର ଫେରି ମେରୁକୁ ଆସିଲେ; ପରମାତ୍ମା କହିଥିବା ସେ ଭାର ହୃଦୟରେ ବହି।

12.353.32

पश्चादस्याभवद्राजन्नात्मनः साध्वसं महत् ।
यद्गत्वा दूरमध्वानं क्षेमी पुनरिहागतः ॥ १२.३५३.३२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ପରେ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ବଡ଼ ଭୟ ଓ ଅସ୍ଥିରତା ଉଠିଲା; ଦୂର ପଥ ପାର ହୋଇ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ସେ ଏଠାକୁ ଫେରି ଆସିଥିଲେ।

12.353.33

मेरोः प्रचक्राम ततः पर्वतं गन्धमादनम् ।
निपपात च खात्तूर्णं विशालां बदरीमनु ॥ १२.३५३.३३ ॥

ତା'ପରେ ସେ ମେରୁରୁ ବାହାରି ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ; ଆକାଶରୁ ଶୀଘ୍ର ବିଶାଳା ବଦରୀ ଆଡ଼କୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ।

12.353.34

ततः स ददृशे देवौ पुराणावृषिसत्तमौ ।
तपश्चरन्तौ सुमहदात्मनिष्ठौ महाव्रतौ ॥ १२.३५३.३४ ॥

ତା'ପରେ ସେ ଦୁଇ ପୁରାତନ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେମାନେ ମହାତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ଆତ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ମହାବ୍ରତଧାରୀ।

12.353.35

तेजसाऽभ्यधिकौ सूर्यात्सर्वलोकविरोचनात् ।
श्रीवत्सलक्षणौ पूज्यौ जटामण्डलधारिणौ ॥ १२.३५३.३५ ॥

ସେମାନେ ଦୁହେଁ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ତେଜରେ ଅଧିକ ଥିଲେ; ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନଧାରୀ, ପୂଜନୀୟ ଓ ଜଟାମଣ୍ଡଳଧାରୀ।

12.353.36

जालपादभुजौ तौ तु पादयोश्चक्रलक्षणौ ।
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ तथा मुष्कचतुष्किणौ ॥ १२.३५३.३६ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କ ପାଦ ଓ ବାହୁ ଜାଲଯୁକ୍ତ; ପାଦରେ ଚକ୍ର ଚିହ୍ନ; ଛାତି ପ୍ରଶସ୍ତ, ବାହୁ ଦୀର୍ଘ, ଏବଂ ଚାରି ମୁଷ୍କ ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

12.353.37

षष्टिदन्तावष्टदंष्ट्रौ मेघौघसदृशस्वनौ ।
स्वास्यौ पृथुललाटौ च सुभ्रूसुहनुनासिकौ।
आतपत्रेण सदृशे शिरसी देवयोस्तयोः ॥ १२.३५३.३७ ॥

ଷାଠିଏ ଦାନ୍ତ ଓ ଆଠଟି ଦାଢ଼ ଥିବା ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ, ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱର ମେଘସମୂହ ପରି; ସୁନ୍ଦର ମୁଖ, ପ୍ରଶସ୍ତ ଲଲାଟ, ସୁନ୍ଦର ଭୁରୁ, ଚିବୁକ ଓ ନାକ ବିଶିଷ୍ଟ; ସେହି ଦୁଇ ଦେବତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଛତ୍ର ସଦୃଶ।

12.353.38

एवं लक्षणसंपन्नौ महापुरुषसंज्ञितौ ।
तौ दृष्ट्वा नारदो हृष्टस्ताभ्यां च प्रतिपूजितः ॥ १२.३५३.३८ ॥

ଏପରି ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ, 'ମହାପୁରୁଷ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ସେ ଦୁଇଙ୍କୁ ଦେଖି ନାରଦ ହର୍ଷିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।

12.353.39

स्वागतेनाभिभाष्याथ पृष्टश्चानामयं तथा ।
बभूवान्तर्गतमतिर्निरीक्ष्य पुरुषोत्तमौ ॥ १२.३५३.३९ ॥

ସ୍ୱାଗତ ବାକ୍ୟରେ ସମ୍ଭାଷଣ କରି ସେମାନେ ତାଙ୍କ କୁଶଳ ମଧ୍ୟ ପଚାରିଲେ। ତା'ପରେ ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦେଖି ନାରଦ ମନରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ମଗ୍ନ ହେଲେ।

12.353.40

सदोगतास्तत्र ये वै सर्वभूतनमस्कृताः ।
श्वेतद्वीपे मया दृष्टास्तादृशावृषिसत्तमौ ॥ १२.३५३.४० ॥

ସେଠାରେ ସଭାରେ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ, ସେପରି ଲୋକଙ୍କୁ ମୁଁ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ଦେଖିଥିଲି; ଏହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ମଧ୍ୟ ସେପରି।

12.353.41

इति संचिन्त्य मनसा कृत्वा चाभिप्रदक्षिणाम् ।
स चोपविविशे तत्र पीठे कुशमये शुभे ॥ १२.३५३.४१ ॥

ଏହିପରି ମନରେ ବିଚାର କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ସେ ସେଠାରେ ଶୁଭ କୁଶାସନ ଉପରେ ବସିଲେ।

12.353.42

ततस्तौ तपसां वासौ यशसां तेजसामपि ।
ऋषी शमदमोपेतौ कृत्वा पौर्वाह्णिकं विधिम् ॥ १२.३५३.४२ ॥

ତା'ପରେ ତପ, ଯଶ ଓ ତେଜର ଆଶ୍ରୟ, ଶମ-ଦମ ଯୁକ୍ତ ସେହି ଦୁଇ ଋଷି, ପୂର୍ବାହ୍ନ ବିଧି ସମ୍ପନ୍ନ କରି—

12.353.43

यश्चान्नारदमव्यग्रौ पाद्यार्ध्याभ्यामथार्चतः ।
पीठयोश्चोपविष्टौ तौ कृतातिथ्याह्निकौ नृपौ ॥ १२.३५३.४३ ॥

ଅବ୍ୟଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ନାରଦଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିଥିବା ସେହି ଦୁଇ ରାଜା, ଆତିଥ୍ୟ ଓ ଦୈନିକ କର୍ମ ସାରି ଆସନରେ ବସିଲେ।

12.353.44

तेषु तत्रोपविष्टेषु स देशोऽभिव्यराजत ।
भ्राज्याहुतिमहाञ्वालैर्यज्ञवाटो यथाऽग्निभिः ॥ १२.३५३.४४ ॥

ସେମାନେ ସେଠାରେ ବସିବା ବେଳେ ସେ ସ୍ଥାନ ଆହୁତିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମହାଜ୍ୱାଳାରେ ଯଜ୍ଞବାଟ ଅଗ୍ନିରେ ଯେପରି ଝଲସେ ସେପରି ଝଲସି ଉଠିଲା।

12.353.45

अथ नारायणस्तत्र नारदं वाक्यमब्रवीत् ।
सुखोपविष्टं विश्रान्तं कृतातिथ्यं सुखस्थितम् ॥ १२.३५३.४५ ॥

ତା'ପରେ ସେଠାରେ ନାରାୟଣ ସୁଖରେ ବସିଥିବା, ବିଶ୍ରାମ ପାଇଥିବା, ଆତିଥ୍ୟ ପାଇଥିବା ଓ ସୁଖରେ ଥିବା ନାରଦଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

12.353.46

अपीदानीं स भगवान्परमात्मा सनातनः ।
श्वेतद्वीपे त्वया दृष्ट आवयोः प्रकृतिः परा ॥ १२.३५३.४६ ॥

ଏବେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଭଗବାନ ପରମାତ୍ମା ସନାତନ, ଯାହାଙ୍କୁ ତୁମେ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ଦେଖିଥିଲ, ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କ ପରମ ପ୍ରକୃତି।

12.353.47

दृष्टो मे पुरुषः श्रीमान्विश्वरूपधरोऽव्ययः ।
सर्वे लोका हि तत्रस्थास्तथा देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.३५३.४७ ॥

ଶ୍ରୀମାନ, ବିଶ୍ୱରୂପଧାରୀ, ଅବ୍ୟୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିଛି; ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ଦେବତା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

12.353.48

अद्यापि चैनं पश्यामि युवां पश्यन्सनातनौ ॥ १२.३५३.४८ ॥

ଆଜି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖେ, ଏବଂ ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ସନାତନ ରୂପେ ଦେଖେ।

12.353.49

यैर्लक्षणैरुपेतः स हरिरव्यरक्तरूपधृत् ।
तैर्लक्षणैरुपेतौ हि व्यक्तरूपधरौ युवाम् ॥ १२.३५३.४९ ॥

ଯେଉଁ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି ଅବ୍ୟକ୍ତରୂପଧାରୀ ହରି, ସେହି ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ ତୁମେ ଦୁହେଁ ବ୍ୟକ୍ତରୂପଧାରୀ।

12.353.50

दृष्टौ युवां मया तत्र तस्य देवस्य पार्श्वतः ।
इहैव चागतोऽस्म्यद्य विसृष्टः परमात्मना ॥ १२.३५३.५० ॥

ସେଠାରେ ସେହି ଦେବତାଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ବରେ ମୁଁ ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି; ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଆଜି ଏଠାକୁ ଆସିଛି।

12.353.51

को हि नाम भवेत्तस्य तेजसा यशसा श्रिया ।
सदृशस्त्रिषु लोकेषु ऋते धर्मात्मजौ युवाम् ॥ १२.३५३.५१ ॥

ତାଙ୍କ ତେଜ, ଯଶ ଓ ଶ୍ରୀରେ ତିନି ଲୋକରେ ଧର୍ମାତ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଏ ସମାନ ହୋଇପାରିବ?

12.353.52

तेन मे कथितः कृत्स्नो धर्मः क्षेत्रज्ञसंज्ञितः ।
प्रादुर्भावाश्च कथिता भविष्या इह ये यथा ॥ १२.३५३.५२ ॥

ସେ ମୋତେ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ସମଗ୍ର ଧର୍ମ କହିଲେ; ଏଠାରେ ଭବିଷ୍ୟତର ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ସମୂହ ମଧ୍ୟ ଯେପରି ହେବେ ସେପରି କହିଲେ।

12.353.53

तत्र ये पुरुषाः श्वेताः पञ्चेन्द्रियविवर्जिताः ।
प्रतिबुद्धाश्च ते सर्वे भक्ताश्च पुरुषोत्तमम् ॥ १२.३५३.५३ ॥

ସେଠାରେ ଥିବା ଶ୍ୱେତ ପୁରୁଷମାନେ, ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରହିତ, ସମସ୍ତେ ଜାଗ୍ରତ ଓ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ଭକ୍ତ।

12.353.54

तेऽर्चयन्ति सदा देवं तैः सार्धं रमते च सः ।
प्रियभक्तो हि भगवान्परमात्मा द्विजप्रियः ॥ १२.३५३.५४ ॥

ସେମାନେ ସର୍ବଦା ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ରମଣ କରନ୍ତି; ଭକ୍ତପ୍ରିୟ ଭଗବାନ ପରମାତ୍ମା ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ।

12.353.55

रमते सोऽर्च्यमानो हि सदा भागवतप्रियः ।
विश्वभुक्सर्वगो देवो माधवो भक्तवत्सलः ॥ १२.३५३.५५ ॥

ପୂଜିତ ହେଲେ ସେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି; ଭାଗବତମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ବିଶ୍ୱର ଭୋକ୍ତା, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଦେବ ମାଧବ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ।

12.353.56

स कर्ता कारणं चैव कार्यं चातिबलद्युतिः ।
हेतुश्चाज्ञाविधानं च तत्त्वं चैव महायशाः ॥ १२.३५३.५६ ॥

ସେ ହିଁ କର୍ତ୍ତା, କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ; ଅତି ବଳବାନ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ। ସେ ହିଁ ହେତୁ, ଆଜ୍ଞାବିଧାନ ଓ ତତ୍ତ୍ୱ; ମହାଯଶସ୍ୱୀ।

12.353.57

तपसा योज्य सोत्मानं श्वेतद्वीपात्परं हि यत् ।
तेज इत्यभिविख्यातं स्वयं भासावभासितम् ॥ १२.३५३.५७ ॥

ତପସ୍ୟାରେ ନିଜକୁ ଯୁକ୍ତ କରି, ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରୁ ଆସୁଥିବା ପରମ ତେଜ 'ତେଜ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତାହା ନିଜ ପ୍ରଭାରେ ଉଦ୍ଭାସିତ।

12.353.58

शान्तिः सा त्रिषु लोकेषु विहिता भावितात्मना ।
एतया शुभया बुद्ध्या नैष्ठिकं व्रतमास्थितः ॥ १२.३५३.५८ ॥

ସେହି ଶାନ୍ତି ତିନି ଲୋକରେ ଭାବିତାତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ବିହିତ; ଏହି ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧିରେ ନୈଷ୍ଠିକ ବ୍ରତରେ ସ୍ଥିତ।

12.353.59

न तत्र सूर्यस्तपति न सोमोऽभिविराजते ।
न वायुर्वाति देवेशे तपश्चरति दुश्चरम् ॥ १२.३५३.५९ ॥

ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପ ଦିଏ ନାହିଁ, ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଏ ନାହିଁ; ଦେବେଶ ତପ କରିବା ବେଳେ ପବନ ବହେ ନାହିଁ; ସେ ଦୁଷ୍ଚର ତପ କରନ୍ତି।

12.353.60

वेदीमष्टनलोत्सेधां भूमावास्थाय विश्वकृत् ।
एकपादस्थितो देव ऊर्ध्वबाहुरुदङ्भुखः ॥ १२.३५३.६० ॥

ଆଠ ନଳ ଉଚ୍ଚ ବେଦୀରେ ଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇ, ବିଶ୍ୱକର୍ତ୍ତା ଦେବ ଏକ ପାଦରେ ସ୍ଥିତ, ବାହୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ, ମୁଖ ଉତ୍ତରମୁଖୀ।

12.353.61

साङ्गानावर्तयन्वेदांस्तपस्तेपे सुदुश्चरम् ।
यद्ब्रह्म ऋषयश्चैव स्वयं पशुपतिश्च यत् ॥ १२.३५३.६१ ॥

ଅଙ୍ଗ ସହିତ ବେଦସମୂହ ବାରମ୍ବାର ପାଠ କରି ଋଷିମାନେ ଅତି କଠୋର ତପସ୍ୟା କଲେ; ତାହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ପଶୁପତି ମଧ୍ୟ ତାହା କଲେ।

12.353.62

शेषाश्च विबुधश्रेष्ठा दैत्यदानवराक्षसाः ।
नागाः सुपर्णा गन्धर्वाः सिद्धा राजर्पयश्च ते ॥ १२.३५३.६२ ॥

ଅବଶିଷ୍ଟ, ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସ, ନାଗ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ରାଜର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ।

12.353.63

हव्यं कव्यं च सततं विधियुक्तं प्रयुञ्जते ।
कृत्स्नं तु तस्य देवस्य चरणावुपतिष्ठतः ॥ १२.३५३.६३ ॥

ହବ୍ୟ ଓ କବ୍ୟ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସର୍ବଦା ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସେମାନେ ସେହି ଦେବତାଙ୍କ ଚରଣର ହିଁ ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି।

12.353.64

याः क्रियाः संप्रयुक्ताश्च एकान्तगतबुद्धिभिः ।
ताः सर्वाः शिरसा देवः प्रतिगृह्णाति वै स्वयं ॥ १२.३५३.६४ ॥

ଏକାଗ୍ର ବୁଦ୍ଧିବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକେ ଯେଉଁ କର୍ମ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେ ଦେବ ନିଜେ ମସ୍ତକ ନତ କରି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

12.353.65

न तस्यान्यः प्रियतरः प्रतिबुद्धैर्महात्मभिः ।
विद्यते त्रिषु लोकेषु ततोऽस्यैकान्तिकं गतः ॥ १२.३५३.६५ ॥

ଜାଗ୍ରତ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତ୍ରିଲୋକରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାଁନ୍ତି; ତେଣୁ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଏକାନ୍ତିକ ଭକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।

12.353.66

इह चैवागतोऽस्म्यद्य विसृष्टः परमात्मना ।
एवं मे भगवान्देवः स्वयमाख्यातवान्हरिः ॥ १२.३५३.६६ ॥

ଆଜି ମୁଁ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇ ଏଠାକୁ ଆସିଛି; ଏହିପରି ଭଗବାନ ଦେବ ହରି ନିଜେ ମୋତେ କହିଥିଲେ।

12.353.67

आसिष्ये तत्परो भूत्वा युवाभ्यां सह नित्यशः ॥ १२.३५३.६७ ॥

ମୁଁ ତାହାରି ପ୍ରତି ତତ୍ପର ହୋଇ ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କ ସହିତ ସର୍ବଦା ବାସ କରିବି।