ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.353
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.353.1
सौते सुमहदाख्यानं भवता परिकीर्तितम् ।
यच्छ्रुत्वा मुनयः सर्वे विस्मयं परमं गताः ॥ १२.३५३.१ ॥
ਹੇ ਸੂਤ, ਤੁਸੀਂ ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਆਖਿਆਨ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਪਰਮ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
12.353.2
सर्वाश्रमाभिगमनं सर्वतीर्थावगाहनम् ।
न तथा फलदं सौते नारायणकथा यथा ॥ १२.३५३.२ ॥
ਹੇ ਸੂਤ, ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਥਾ ਜਿੰਨਾ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ।
12.353.3
पाविताङ्गाः स्म संवृत्ताः श्रुत्वेमामादितः कथाम् ।
नारायणाश्रयां पुण्यां सर्वपापप्रमोचनीम् ॥ १२.३५३.३ ॥
ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਇਹ ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਟਿਕੀ, ਪੁੰਨਯ ਭਰੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਹੈ।
12.353.4
दुर्दर्शो भगवान्देवः सर्वलोकनमस्कृतः ।
सब्रह्मकैः सुरैः कृत्स्नैरन्यैश्चैव महर्षिभिः ॥ १२.३५३.४ ॥
ਦੁਰਦਰਸ਼, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵ — ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ।
12.353.5
दृष्टवान्नारदो यत्तु देवं नारायणं हरिम् ।
नूनमेनद्ध्यनुमतं तस्य देवस्य सूतज ॥ १२.३५३.५ ॥
ਨਾਰਦ ਨੇ ਜੋ ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਹਰਿ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ — ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ।
12.353.6
यदृष्टवाञ्जगन्नाथमनिरुद्दतनौ स्थितम् ।
यत्प्राद्रवत्पुनर्भूयो नारदो देवसत्तमौ।
नरनारायणौ द्रष्टुं कारणं तद्ब्रवीहि मे ॥ १२.३५३.६ ॥
ਨਾਰਦ ਨੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਜਗਨਨਾਥ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਦੋ ਦੇਵਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਮੁੜ ਦੌੜ ਪਏ — ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
12.353.7
तस्मिन्यज्ञे वर्तमाने राज्ञः पारिक्षितस्य वै ।
कर्मान्तरेषु विधिवद्वर्तमानेषु शौनक ॥ १२.३५३.७ ॥
ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ! ਪਾਰਿਕਸ਼ਿਤ ਰਾਜੇ ਦਾ ਉਹ ਯੱਗ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।
12.353.8
कृष्णद्वैपायनं व्यासमृषिं वेदनिधिं प्रभुम् ।
परिपप्रच्छ राजेन्द्रः पितामहपितामहम् ॥ १२.३५३.८ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ — ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਦੇ ਵੀ ਪਿਤਾਮਹ ਹਨ।
12.353.9
श्वेतद्वीपान्निवृत्तेन नारदेन सुरर्षिणा ।
ध्यायता भगवद्वाक्यं चेष्टितं किमतः परम् ॥ १२.३५३.९ ॥
ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵਚਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ — ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਕੀਤਾ?
12.353.10
बदर्याश्रममागम्य समागम्य च तावृषी ।
कियन्तं कालमवसत्कां कथां पृष्टवांश्च सः ॥ १२.३५३.१० ॥
ਬਦਰੀ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਕਥਾ ਪੁੱਛੀ?
12.353.11
इदं शतसहस्राद्धि भारताख्यानविस्तरात् ।
आमन्थ्य मतिमन्थेन ज्ञानोदधिमनुत्तमम् ॥ १२.३५३.११ ॥
ਲੱਖ (ਸ਼ਲੋਕਾਂ) ਵਾਲੀ ਇਸ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤ-ਆਖਿਆਨ ਤੋਂ, ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਮਧਾਣੀ ਨਾਲ ਰਿੜਕਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਅਨੁੱਤਮ ਗਿਆਨ-ਸਾਗਰ।
12.353.12
नवनीतं यथा दध्नो मलयाच्चन्दनं यथा ।
अरण्यकं च वेदेभ्य ओषधीभ्योऽमृतं यथा।
समुद्धृतमिदं ब्रह्मन्कथामृतमिदं तथा ॥ १२.३५३.१२ ॥
ਦਹੀਂ ਤੋਂ ਮੱਖਣ, ਮਲਯ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਚੰਦਨ, ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਆਰਣਯਕ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਕਥਾ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
12.353.13
तपोनिधे त्वयोक्तं हि नारायणकथाश्रयम् ।
स ईशो भगवान्देवः सर्वभूतात्मभावनः ॥ १२.३५३.१३ ॥
ਹੇ ਤਪੋਨਿਧੀ, ਤੁਸੀਂ ਨਾਰਾਇਣ ਕਥਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਗੱਲ ਆਖੀ ਹੈ। ਉਹ ਈਸ਼, ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਉਪਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
12.353.14
अहो नारायणं तेजो दुर्दर्शं द्विजसत्तम ।
यत्राविशन्ति कल्पान्ते सर्वे ब्रह्मादयः सुराः ॥ १२.३५३.१४ ॥
ਅਹੋ, ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਤੇਜ ਵੇਖਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਹੇ ਦਵਿਜਸ਼ਰੇਸ਼ਠ। ਕਲਪਾਂਤ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12.353.15
ऋषयश्च सगन्धर्वा यच्च किंचिच्चराचरम् ।
न ततोऽस्ति परं मन्ये पावतं दिवि चेह च ॥ १२.३५३.१५ ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਰ-ਅਚਰ ਹੈ — ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ਐਸਾ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
12.353.16
सर्वाश्रमाभिगमनं सर्वतीर्थावगाहनम् ।
न तथा फलदं चापि नारायणकथा यथा ॥ १२.३५३.१६ ॥
ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਨਾਰਾਇਣ ਕਥਾ ਜਿੰਨਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
12.353.17
सर्वथा पाविताः स्मेह श्रुत्वेमामादितः कथाम् ।
हरेर्विश्वेश्वरस्येह सर्वपापप्रणाशनीम् ॥ १२.३५३.१७ ॥
ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸਰਬਥਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ — ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਹਰੀ ਦੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
12.353.18
न चित्रं कृतवांस्तत्र यदार्यो मे धनंजयः ।
वासुदेवसहायो यः प्राप्तवाञ्जयमुत्तमम् ॥ १२.३५३.१८ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਅਚਰਜ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ — ਮੇਰੇ ਆਰਯ ਧਨੰਜਯ ਨੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਉੱਤਮ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
12.353.19
न चास्य किंचिदप्राप्यं मन्ये लोकेष्वपि त्रिषु ।
त्रैलोक्यनाथो विष्णुः स यथाऽसीत्साह्यकृत्सखा ॥ १२.३५३.१९ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਤ੍ਰੈਲੋਕਯਨਾਥ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਨ, ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਿੱਤਰ।
12.353.20
धन्याश्च सर्व एवासन्ब्रह्मंस्ते मम पूर्वजाः ।
हिताय श्रेयसे चैव येषामासीज्जनार्दनः ॥ १२.३५३.२० ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੂਰਵਜ ਧੰਨ ਸਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਨਾਰਦਨ ਹਿਤ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ।
12.353.21
तपसाऽप्यथ दुर्दर्शो भगवाँल्लोकपूजितः ।
यं दृष्टवन्तस्ते साक्षाच्छ्रीवत्साङ्कविभूषणम् ॥ १२.३५३.२१ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦੁਰਲਭ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਭਗਵਾਨ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਖਿਆਤ ਵੇਖਿਆ।
12.353.22
तेभ्यो धन्यतरश्चैव नारदः परमेष्ठिजः ।
दृष्टवान्यो हरिं देवं नारायणमजं विभुम् ॥ १२.३५३.२२ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਧੰਨ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨਾਰਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਜਨਮੇ, ਵਿਆਪਕ ਦੇਵ ਹਰਿ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
12.353.23
न चाल्पतेजसमृषिं वेद्मि नारदमव्ययम् ।
श्वेतद्वीपं समासाद्य येन दृष्टः स्वयं हरिः ॥ १२.३५३.२३ ॥
ਮੈਂ ਅਲਪ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਅਵਿਯ ਨਾਰਦ ਨੇ ਸ਼ਵੇਤਦ੍ਵੀਪ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਆਪ ਹਰਿ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
12.353.24
देवप्रसादानुगतं व्यक्तं तत्तस्य दर्शनम् ।
यद्दृष्टवांस्तदा देवमनिरूद्धतनौ स्थितम् ॥ १२.३५३.२४ ॥
ਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ।
12.353.25
बदरीमाश्रमं यत्तु नारदः प्राद्रवत्पुनः ।
नरनारायणौ द्रष्टुं किं नु तत्कारणं मुने ॥ १२.३५३.२५ ॥
ਨਾਰਦ ਫਿਰ ਬਦਰੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਏ। ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਹੇ ਮੁਨੀ?
12.353.26
श्वेतद्वीपान्निवृत्तश्च नारदः परमेष्ठिजः ।
बदरीमाश्रमं प्राप्य समागम्य च तावृषी।
कियन्तं कालमवसत्प्रश्नान्कान्पृष्टवांश्च ह ॥ १२.३५३.२६ ॥
ਸ਼ਵੇਤਦ੍ਵੀਪ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਏ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਰਦ ਬਦਰੀ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉੱਥੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ।
12.353.27
श्वेतद्वीपादुपावृत्ते तस्मिन्वा सुमहात्मनि ।
किमब्रूतां महात्मानौ नरनारायणावृषी।
तदेतन्मे यथातत्त्वं सर्वमाख्यातुमर्हसि ॥ १२.३५३.२७ ॥
ਸ਼ਵੇਤਦ੍ਵੀਪ ਤੋਂ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਪਸ ਆਏ ਤਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ? ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣਾ ਤੁਹਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ।
12.353.28
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृष्णद्वैपायनस्तदा ।
शशास शिष्यमासीनं वैशंपायनमन्तिके।
तदस्मै सर्वमाचक्ष्व यन्मत्तः श्रुतवानसि ॥ १२.३५३.२८ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦ੍ਵੈਪਾਯਨ (ਵਿਆਸ) ਨੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜੋ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ।
12.353.29
गुरोर्वचनमाज्ञाय स तु विप्रर्षभस्तदा ।
आचचक्षे ततः सर्वमितिहासं पुरातनम् ॥ १२.३५३.२९ ॥
ਗੁਰੂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸਮਝ ਕੇ ਉਹ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤਦ ਸਾਰਾ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੇ।
12.353.30
नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे ।
यस्य प्रसादाद्वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ॥ १२.३५३.३० ॥
ਉਸ ਭਗਵਾਨ, ਅਮਿਤ ਤੇਜਸਵੀ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਨਾਰਾਇਣ-ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।
12.353.31
प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं दृष्ट्वा च हरिमव्ययम् ।
निवृत्तो नारदो राजस्तरसा मेरुमागमत्।
हृदयेनोद्वहन्भारं यदुक्तं परमात्मना ॥ १२.३५३.३१ ॥
ਚਿੱਟੇ ਮਹਾਦ੍ਵੀਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਤੇ ਅਵਿਅਯ ਹਰਿ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਾਰਦ ਤੁਰੰਤ ਮੁੜ ਕੇ ਮੇਰੂ ਆਏ; ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਕਹਿਆ ਉਹ ਭਾਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕੀ ਹੋਈ।
12.353.32
पश्चादस्याभवद्राजन्नात्मनः साध्वसं महत् ।
यद्गत्वा दूरमध्वानं क्षेमी पुनरिहागतः ॥ १२.३५३.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ; ਲੰਮਾ ਰਾਹ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਹ ਇੱਥੇ ਮੁੜ ਆਇਆ ਸੀ।
12.353.33
मेरोः प्रचक्राम ततः पर्वतं गन्धमादनम् ।
निपपात च खात्तूर्णं विशालां बदरीमनु ॥ १२.३५३.३३ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਮੇਰੂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਗਿਆ; ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਬਦਰੀ ਵੱਲ ਉਤਰਿਆ।
12.353.34
ततः स ददृशे देवौ पुराणावृषिसत्तमौ ।
तपश्चरन्तौ सुमहदात्मनिष्ठौ महाव्रतौ ॥ १२.३५३.३४ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ, ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਅਤੇ ਮਹਾਵ੍ਰਤੀ ਸਨ।
12.353.35
तेजसाऽभ्यधिकौ सूर्यात्सर्वलोकविरोचनात् ।
श्रीवत्सलक्षणौ पूज्यौ जटामण्डलधारिणौ ॥ १२.३५३.३५ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਸਨ; ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਪੂਜਨੀਕ ਅਤੇ ਜਟਾਮੰਡਲ ਧਾਰੀ।
12.353.36
जालपादभुजौ तौ तु पादयोश्चक्रलक्षणौ ।
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ तथा मुष्कचतुष्किणौ ॥ १२.३५३.३६ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਜਾਲੀਦਾਰ ਸਨ; ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰ ਚਿੰਨ੍ਹ; ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ, ਬਾਹਾਂ ਲੰਮੀਆਂ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਮੁਸ਼ਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਸਨ।
12.353.37
षष्टिदन्तावष्टदंष्ट्रौ मेघौघसदृशस्वनौ ।
स्वास्यौ पृथुललाटौ च सुभ्रूसुहनुनासिकौ।
आतपत्रेण सदृशे शिरसी देवयोस्तयोः ॥ १२.३५३.३७ ॥
ਸੱਠ ਦੰਦ ਅਤੇ ਅੱਠ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਰਗੀ ਸੀ; ਸੁੰਦਰ ਮੂੰਹ, ਚੌੜੇ ਮੱਥੇ, ਸੁੰਦਰ ਭਰਵੱਟੇ, ਠੋਡੀ ਤੇ ਨੱਕ ਵਾਲੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਛਤਰੀ ਵਰਗੇ ਸਨ।
12.353.38
एवं लक्षणसंपन्नौ महापुरुषसंज्ञितौ ।
तौ दृष्ट्वा नारदो हृष्टस्ताभ्यां च प्रतिपूजितः ॥ १२.३५३.३८ ॥
ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ, 'ਮਹਾਪੁਰਖ' ਕਹਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਾਰਦ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
12.353.39
स्वागतेनाभिभाष्याथ पृष्टश्चानामयं तथा ।
बभूवान्तर्गतमतिर्निरीक्ष्य पुरुषोत्तमौ ॥ १२.३५३.३९ ॥
ਸਵਾਗਤੀ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ੈਰੀਅਤ ਵੀ ਪੁੱਛੀ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਾਰਦ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।
12.353.40
सदोगतास्तत्र ये वै सर्वभूतनमस्कृताः ।
श्वेतद्वीपे मया दृष्टास्तादृशावृषिसत्तमौ ॥ १२.३५३.४० ॥
ਉੱਥੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਜਿਹਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ਵੇਤਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਹਨ।
12.353.41
इति संचिन्त्य मनसा कृत्वा चाभिप्रदक्षिणाम् ।
स चोपविविशे तत्र पीठे कुशमये शुभे ॥ १२.३५३.४१ ॥
ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਸ਼ੁਭ ਕੁਸ਼ਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ।
12.353.42
ततस्तौ तपसां वासौ यशसां तेजसामपि ।
ऋषी शमदमोपेतौ कृत्वा पौर्वाह्णिकं विधिम् ॥ १२.३५३.४२ ॥
ਫਿਰ ਤਪ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਜ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਸ਼ਮ-ਦਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਪੂਰਵਾਹਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ—
12.353.43
यश्चान्नारदमव्यग्रौ पाद्यार्ध्याभ्यामथार्चतः ।
पीठयोश्चोपविष्टौ तौ कृतातिथ्याह्निकौ नृपौ ॥ १२.३५३.४३ ॥
ਨਾਰਦ ਦੀ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਪਾਦਯ ਤੇ ਅਰਘਯ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜੇ, ਆਤਿਥਯ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਆਸਣਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ।
12.353.44
तेषु तत्रोपविष्टेषु स देशोऽभिव्यराजत ।
भ्राज्याहुतिमहाञ्वालैर्यज्ञवाटो यथाऽग्निभिः ॥ १२.३५३.४४ ॥
ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਉਹ ਥਾਂ ਆਹੂਤੀ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਯੱਗਸ਼ਾਲਾ ਅਗਨੀਆਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਚਮਕ ਉੱਠੀ।
12.353.45
अथ नारायणस्तत्र नारदं वाक्यमब्रवीत् ।
सुखोपविष्टं विश्रान्तं कृतातिथ्यं सुखस्थितम् ॥ १२.३५३.४५ ॥
ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠੇ, ਆਰਾਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਆਤਿਥਯ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
12.353.46
अपीदानीं स भगवान्परमात्मा सनातनः ।
श्वेतद्वीपे त्वया दृष्ट आवयोः प्रकृतिः परा ॥ १२.३५३.४६ ॥
ਹੁਣ ਵੀ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਨਾਤਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਵੇਤ ਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹਨ।
12.353.47
दृष्टो मे पुरुषः श्रीमान्विश्वरूपधरोऽव्ययः ।
सर्वे लोका हि तत्रस्थास्तथा देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.३५३.४७ ॥
ਸ੍ਰੀਮਾਨ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਧਾਰੀ, ਅਵਿਯਯ ਪੁਰਖ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਵਸਦੇ ਹਨ।
12.353.48
अद्यापि चैनं पश्यामि युवां पश्यन्सनातनौ ॥ १२.३५३.४८ ॥
ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਨਾਤਨ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
12.353.49
यैर्लक्षणैरुपेतः स हरिरव्यरक्तरूपधृत् ।
तैर्लक्षणैरुपेतौ हि व्यक्तरूपधरौ युवाम् ॥ १२.३५३.४९ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਅਵਿਅਕਤ ਰੂਪਧਾਰੀ ਹਰੀ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵਿਅਕਤ ਰੂਪਧਾਰੀ ਯੁਕਤ ਹੋ।
12.353.50
दृष्टौ युवां मया तत्र तस्य देवस्य पार्श्वतः ।
इहैव चागतोऽस्म्यद्य विसृष्टः परमात्मना ॥ १२.३५३.५० ॥
ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਪਾਸੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਇਆ ਹਾਂ।
12.353.51
को हि नाम भवेत्तस्य तेजसा यशसा श्रिया ।
सदृशस्त्रिषु लोकेषु ऋते धर्मात्मजौ युवाम् ॥ १२.३५३.५१ ॥
ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
12.353.52
तेन मे कथितः कृत्स्नो धर्मः क्षेत्रज्ञसंज्ञितः ।
प्रादुर्भावाश्च कथिता भविष्या इह ये यथा ॥ १२.३५३.५२ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਸ਼ੇਤ੍ਰਗਿਆ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਸਮੁੱਚਾ ਧਰਮ ਦੱਸਿਆ; ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਹੋਣਗੇ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸੇ।
12.353.53
तत्र ये पुरुषाः श्वेताः पञ्चेन्द्रियविवर्जिताः ।
प्रतिबुद्धाश्च ते सर्वे भक्ताश्च पुरुषोत्तमम् ॥ १२.३५३.५३ ॥
ਉੱਥੇ ਜਿਹੜੇ ਚਿੱਟੇ ਪੁਰਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਪੰਜ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ।
12.353.54
तेऽर्चयन्ति सदा देवं तैः सार्धं रमते च सः ।
प्रियभक्तो हि भगवान्परमात्मा द्विजप्रियः ॥ १२.३५३.५४ ॥
ਉਹ ਸਦਾ ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਮਦਾ ਹੈ; ਭਗਤਪ੍ਰਿਯ ਭਗਵਾਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦਾ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
12.353.55
रमते सोऽर्च्यमानो हि सदा भागवतप्रियः ।
विश्वभुक्सर्वगो देवो माधवो भक्तवत्सलः ॥ १२.३५३.५५ ॥
ਪੂਜੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਭਾਗਵਤਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਭੋਗੀ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਦੇਵ ਮਾਧਵ, ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਵਤਸਲ।
12.353.56
स कर्ता कारणं चैव कार्यं चातिबलद्युतिः ।
हेतुश्चाज्ञाविधानं च तत्त्वं चैव महायशाः ॥ १२.३५३.५६ ॥
ਉਹੀ ਕਰਤਾ, ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਹੈ; ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ। ਉਹੀ ਹੇਤੂ, ਆਗਿਆ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਤੱਤ ਹੈ; ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ।
12.353.57
तपसा योज्य सोत्मानं श्वेतद्वीपात्परं हि यत् ।
तेज इत्यभिविख्यातं स्वयं भासावभासितम् ॥ १२.३५३.५७ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ, ਸ਼ਵੇਤਦੀਪ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮ ਤੇਜ 'ਤੇਜ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੈ।
12.353.58
शान्तिः सा त्रिषु लोकेषु विहिता भावितात्मना ।
एतया शुभया बुद्ध्या नैष्ठिकं व्रतमास्थितः ॥ १२.३५३.५८ ॥
ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਨੈਸ਼ਠਿਕ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ।
12.353.59
न तत्र सूर्यस्तपति न सोमोऽभिविराजते ।
न वायुर्वाति देवेशे तपश्चरति दुश्चरम् ॥ १२.३५३.५९ ॥
ਉੱਥੇ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਤਪਦਾ, ਚੰਦਰਮਾ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦਾ; ਦੇਵੇਸ਼ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਵਗਦੀ; ਉਹ ਦੁਸ਼ਕਰ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।
12.353.60
वेदीमष्टनलोत्सेधां भूमावास्थाय विश्वकृत् ।
एकपादस्थितो देव ऊर्ध्वबाहुरुदङ्भुखः ॥ १२.३५३.६० ॥
ਅੱਠ ਨਲ ਉੱਚੀ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਤਾ ਦੇਵ ਇੱਕ ਪੈਰ ਤੇ ਸਥਿਤ, ਬਾਹਾਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਮੂੰਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ।
12.353.61
साङ्गानावर्तयन्वेदांस्तपस्तेपे सुदुश्चरम् ।
यद्ब्रह्म ऋषयश्चैव स्वयं पशुपतिश्च यत् ॥ १२.३५३.६१ ॥
ਅੰਗਾਂ ਸਹਿਤ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਠ ਕਰਦਿਆਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਤਿ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਵੈਂ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਉਹੀ ਕੀਤਾ।
12.353.62
शेषाश्च विबुधश्रेष्ठा दैत्यदानवराक्षसाः ।
नागाः सुपर्णा गन्धर्वाः सिद्धा राजर्पयश्च ते ॥ १२.३५३.६२ ॥
ਬਾਕੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੈਤ੍ਯ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼, ਨਾਗ, ਸੁਪਰਣ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਉਹੀ ਹਨ।
12.353.63
हव्यं कव्यं च सततं विधियुक्तं प्रयुञ्जते ।
कृत्स्नं तु तस्य देवस्य चरणावुपतिष्ठतः ॥ १२.३५३.६३ ॥
ਹਵਿਆ ਅਤੇ ਕਵਿਆ ਨੂੰ ਸਦਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
12.353.64
याः क्रियाः संप्रयुक्ताश्च एकान्तगतबुद्धिभिः ।
ताः सर्वाः शिरसा देवः प्रतिगृह्णाति वै स्वयं ॥ १२.३५३.६४ ॥
ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਆਪ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
12.353.65
न तस्यान्यः प्रियतरः प्रतिबुद्धैर्महात्मभिः ।
विद्यते त्रिषु लोकेषु ततोऽस्यैकान्तिकं गतः ॥ १२.३५३.६५ ॥
ਜਾਗ੍ਰਤ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਏਕਾਂਤਿਕ ਭਗਤ ਹੋਏ ਹਨ।
12.353.66
इह चैवागतोऽस्म्यद्य विसृष्टः परमात्मना ।
एवं मे भगवान्देवः स्वयमाख्यातवान्हरिः ॥ १२.३५३.६६ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵ ਹਰਿ ਨੇ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
12.353.67
आसिष्ये तत्परो भूत्वा युवाभ्यां सह नित्यशः ॥ १२.३५३.६७ ॥
ਮੈਂ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਵਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।