ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.355
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.355.1
कस्यचित्त्वथ कालस्य नारदः परमेष्ठिजः ।
दैवं कृत्वा यथान्यायं पित्र्यं चक्रे ततः परम् ॥ १२.३५५.१ ॥
କିଛି ସମୟ ପରେ, ପରମେଷ୍ଠୀ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କଠାରୁ ଜାତ ନାରଦ ଯଥାବିଧି ଦୈବ-ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଏବଂ ତା'ପରେ ପିତ୍ର୍ୟ-କର୍ମ କଲେ।
12.355.2
ततस्तं वचनं प्राह ज्येष्ठो धर्मात्मजः प्रभुः ।
क इज्यते द्विजश्रेष्ठ दैवे पित्र्ये च कल्पिते ॥ १२.३५५.२ ॥
ସେତେବେଳେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୈବ-କର୍ମ ଓ ପିତ୍ର୍ୟ-କର୍ମରେ କାହାର ପୂଜା ହୁଏ?"
12.355.3
त्वया मतिमतां श्रेष्ठ तन्मे शंस यथातथम् ।
किमेतत्क्रियते कर्म फलं वाऽस्य किमिष्यते ॥ १२.३५५.३ ॥
"ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ମୋତେ ଯଥାର୍ଥରେ କୁହ। ଏ କର୍ମ କାହିଁକି କରାଯାଏ, ଏହାର ଫଳ କ'ଣ ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ?"
12.355.4
त्वयैतत्कथितं पूर्वं दैवं कर्तव्यमित्यपि ।
दैवतं च परो ज्ञेयः परमात्मा सनातनः ॥ १२.३५५.४ ॥
ନାରଦ କହିଲେ: "ପୂର୍ବରୁ ଆପଣ ହିଁ ଏହା କହିଥିଲେ — ଦୈବ-କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଦେବତା ଭାବରେ ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ସନାତନ ପରମାତ୍ମା।"
12.355.5
ततस्तद्भावितो नित्यं यजे वैकुण्ठमव्ययम् ।
तस्माच्च प्रसृतः पूर्वं ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ १२.३५५.५ ॥
"ତେଣୁ ତାଙ୍କରେ ଭାବିତ ହୋଇ ମୁଁ ସଦା ଅବ୍ୟୟ ବୈକୁଣ୍ଠଙ୍କୁ ଯଜନ କରେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ପୂର୍ବରେ ଲୋକପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସୃତ ହୋଇଥିଲେ।"
12.355.6
मम वै पितरं प्रीतः परमेष्ठ्यप्यजीजनत् ।
अहं संकल्पजस्तस्य पुत्रः प्रथमकल्पितः ॥ १२.३५५.६ ॥
"ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପରମେଷ୍ଠୀ (ବ୍ରହ୍ମା) ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ; ମୁଁ ସଂକଳ୍ପରୁ ଜାତ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମେ କଳ୍ପିତ ପୁତ୍ର।"
12.355.7
यजामि वै पितॄन्साधो नारायणविधौ कृते ।
एवं स एव भगवान्पिता माता पितामहः ॥ १२.३५५.७ ॥
ହେ ସାଧୁ, ନାରାୟଣ ବିଧି ଅନୁସାରେ କରାଯିବା ସମୟରେ ମୁଁ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଯଜନ କରେ। ଏହିପରି ସେ ହିଁ ଭଗବାନ, ପିତା, ମାତା ଓ ପିତାମହ।
12.355.8
इज्यते पितृयज्ञेषु मया नित्यं जगत्पतिः ।
श्रुतिश्चाप्यपरा देवाः पुत्रान्हि पितरोऽयजन् ॥ १२.३५५.८ ॥
ପିତୃଯଜ୍ଞରେ ମୁଁ ସର୍ବଦା ଜଗତ୍ପତିଙ୍କୁ ଯଜନ କରେ। ହେ ଦେବଗଣ, ଆଉ ଏକ ଶ୍ରୁତି ଅଛି: ପୁତ୍ରମାନେ ହିଁ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଯଜନ କଲେ।
12.355.9
वेदश्रुतिः प्रनष्टा च पुनरध्यापिता सुतैः ।
ततस्ते मन्त्रदाः पुत्राः पितॄणामिति वैदिकम् ॥ १२.३५५.९ ॥
ବେଦଶ୍ରୁତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା; ପରେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନର୍ବାର ପଢ଼ାଯାଇଲା। ସେତେବେଳେ ମନ୍ତ୍ରଦାତା ସେହି ପୁତ୍ରମାନେ ପିତୃଗଣଙ୍କର—ଏହା ବୈଦିକ ବିଧି।
12.355.10
नूनं सुरैस्तद्विदितं युवयोर्भावितात्मनोः ।
पुत्राश्च पितरश्चैव परस्परमपूजयन् ॥ १२.३५५.१० ॥
ନିଶ୍ଚୟ ଦେବଗଣ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ତୁମ୍ଭ ଦୁହିଁଙ୍କର ଏହା ଜାଣନ୍ତି। ପୁତ୍ର ଓ ପିତୃଗଣ ମଧ୍ୟ ପରସ୍ପରକୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ।
12.355.11
त्रीन्पिण्डान्न्यस्य वै पित्र्यान्पूर्वं दत्त्वा कुशानिति ।
कथं तु पिण्डसंज्ञां ते पितरो लेभिरे पुरा ॥ १२.३५५.११ ॥
ପୂର୍ବରୁ ପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ପିଣ୍ଡ ରଖି, କୁଶ ଦେଇ—ତେବେ ପୁରାତନ କାଳରେ ସେ ପିତୃଗଣ 'ପିଣ୍ଡ' ନାମ କିପରି ପାଇଲେ?
12.355.12
इमां हि धरणीं पूर्वं नष्टां सागरमेखलाम् ।
गोविन्द उज्जहाराशु वाराहं रूपमास्थितः ॥ १२.३५५.१२ ॥
ପୂର୍ବରୁ ସାଗରମେଖଳା ଏହି ନଷ୍ଟ ପୃଥିବୀକୁ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଗୋବିନ୍ଦ ଶୀଘ୍ର ଉଠାଇଲେ।
12.355.13
स्थापयित्वा तु धरणीं स्वे स्थाने पुरुषोत्तमः ।
जलकर्दमलिप्ताङ्गो लोककार्यार्थमुद्यतः ॥ १२.३५५.१३ ॥
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ଜଳ ଓ କାଦୁଅରେ ଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ, ଲୋକକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।
12.355.14
प्राप्ते चाह्निककाले तु मध्यदेशगते रवौ ।
दंष्ट्राविलग्नांस्त्रीन्पिण्डान्विधूय सहसा प्रभुः ॥ १२.३५५.१४ ॥
ଆହ୍ନିକ କାଳ ଆସିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟଦେଶ (ମଧ୍ୟାକାଶ)ରେ ଆସିଲେ, ପ୍ରଭୁ ଦାଢ଼ରେ ଲାଗିଥିବା ତିନି ପିଣ୍ଡକୁ ହଠାତ୍ ଝାଡ଼ି ଦେଲେ।
12.355.15
स्थापयामास वै पृथ्व्यां कुशानास्तीर्य नारद ।
स तेष्वात्मानमुद्दिश्य पित्र्यं चक्रे यथाविधि ॥ १२.३५५.१५ ॥
ହେ ନାରଦ, କୁଶ ବିଛାଇ ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥିବୀରେ ରଖିଲେ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିଜକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ବିଧି ଅନୁସାରେ ପିତୃକର୍ମ କଲେ।
12.355.16
संकल्पयित्वा त्रीन्पिण्डान्स्वेनैव विधिना प्रभुः ।
आत्मगात्रोष्मसंभूतैः स्नेहगर्भैस्तिलैरपि ॥ १२.३५५.१६ ॥
ପ୍ରଭୁ ନିଜ ବିଧିରେ ତିନି ପିଣ୍ଡର ସଂକଳ୍ପ କରି, ନିଜ ଶରୀରର ଉଷ୍ମାରୁ ଜାତ, ସ୍ନେହଯୁକ୍ତ ତିଳ ସହିତ (ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ)।
12.355.17
प्रोक्ष्यापसव्यं देवेशः प्राङ्भुखः कृतवान्स्वयम् ।
मर्यादास्थापनार्थं च ततो वचनमुक्तवान् ॥ १२.३५५.१७ ॥
ଦେବେଶ ଅପସବ୍ୟ ଦିଗରେ ଜଳ ସିଞ୍ଚନ କରି, ନିଜେ ପୂର୍ବମୁଖ ହୋଇ (କର୍ମ) କଲେ। ପରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
12.355.18
अहं हि पितरः स्रष्टुमुद्यतो लोककृत्स्वयम् ।
तस्य चिन्तयतः सद्यः पितृकार्यविधीन्परान् ॥ १२.३५५.१८ ॥
ମୁଁ ନିଜେ ଲୋକକର୍ତ୍ତା; ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ। ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାମାତ୍ରେ ପିତୃକର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଧି ତୁରନ୍ତ (ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା)।
12.355.19
दंष्ट्राभ्यां प्रविनिर्धूता ममैते दक्षिणां दिशम् ।
आश्रिता धरणीं पीड्य तस्मात्पितर एव ते ॥ १२.३५५.१९ ॥
ମୋ ଦାଢ଼ରେ ଝାଡ଼ି ପକାଯାଇ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ପୃଥିବୀକୁ ଚାପି ଆଶ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଏମାନେ; ତେଣୁ ଏମାନେ ହିଁ ତୁମର ପିତୃଗଣ।
12.355.20
त्रयो मूर्तिविहीना वै पिण्डमूर्तिधरास्त्विमे ।
भवन्तु पितरो लोके मया सृष्टाः सनातनाः ॥ १२.३५५.२० ॥
ଏହି ତିନି ମୂର୍ତ୍ତିହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପିଣ୍ଡମୂର୍ତ୍ତି ଧାରଣ କରନ୍ତି; ମୋ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଏହି ସନାତନ ପିତୃଗଣ ଲୋକରେ ରହନ୍ତୁ।
12.355.21
पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः ।
अहमेवात्र विज्ञेयस्त्रिषु पिण्डेषु संस्थितः।
नास्ति मत्तोऽधिकः कश्चित्को वान्योर्च्यो मया स्वयं ॥ १२.३५५.२१ ॥
ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ସେହିପରି ପ୍ରପିତାମହ — ଏହି ତିନି ପିଣ୍ଡରେ ସ୍ଥିତ ମୁଁ ହିଁ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ମୋଠାରୁ ଅଧିକ କେହି ନାହାନ୍ତି; ଓ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂ ପୂଜନୀୟ ଆଉ କିଏ ଅଛନ୍ତି?
12.355.22
अहमेव पिता लोके अहमेव पितामहः ।
पितामहपिता चैव अहमेवात्र कारणम् ॥ १२.३५५.२२ ॥
ଲୋକରେ ମୁଁ ହିଁ ପିତା; ମୁଁ ହିଁ ପିତାମହ; ପିତାମହଙ୍କ ପିତା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ; ଏଠାରେ ମୁଁ ହିଁ କାରଣ।
12.355.23
इत्येतदुक्त्वा वचनं देवदेवो वृषाकपिः ।
वराहपर्वते विप्र दत्त्वा पिण्डान्सविस्तरान्।
आत्मानं पूजयित्वैव तत्रैवादर्शनं गतः ॥ १२.३५५.२३ ॥
ଏହା କହି ଦେବଦେବ ବୃଷାକପି, ହେ ବିପ୍ର, ବରାହ ପର୍ବତରେ ବିସ୍ତାରିତ ଭାବେ ପିଣ୍ଡ ଦେଇ, ନିଜକୁ ପୂଜା କରାଇ ସେଠାରେ ହିଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
12.355.24
एतदर्थं सुभमते पितरः पिण्डसंज्ञिताः ।
लभन्ते सततं पूजां वृषाकपिवचो यथा ॥ १२.३५५.२४ ॥
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଶୁଭମତି, ପିଣ୍ଡ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ପିତୃଗଣ ବୃଷାକପିଙ୍କ ବାଣୀ ଅନୁସାରେ ନିରନ୍ତର ପୂଜା ପାଆନ୍ତି।
12.355.25
ये यजन्ति पितॄन्देवान्गुरूंश्चैवातिर्थीस्तथा ।
गाश्चैव द्विजमुख्यांश्च पितरं मातरं तथा ॥ १२.३५५.२५ ॥
ଯେଉଁମାନେ ପିତୃଗଣ, ଦେବତା, ଗୁରୁ, ଅତିଥି, ଗାଈ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
12.355.26
कर्मणा मनसा वाचा विष्णुमेव यजन्ति ते ।
अन्तर्गतः स भगवान्सर्वसत्वशरीरगः ॥ १२.३५५.२६ ॥
କର୍ମ, ମନ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି — ସର୍ବପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସେହି ଭଗବାନଙ୍କୁ।
12.355.27
समः सर्वेषु भूतेषु ईश्वरः सुखदुःखयोः ।
महान्महात्मा सर्वात्मा नारायण इति श्रुतिः ॥ १२.३५५.२७ ॥
ସମସ୍ତ ଭୂତରେ ସମ, ସୁଖ-ଦୁଃଖରେ ସମ ଈଶ୍ୱର, ମହାନ, ମହାତ୍ମା, ସର୍ବାତ୍ମା — ସେ ହିଁ ନାରାୟଣ ବୋଲି ଶ୍ରୁତି କହେ।