మహాభారతం · అధ్యాయం 12.355
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.355.1
कस्यचित्त्वथ कालस्य नारदः परमेष्ठिजः ।
दैवं कृत्वा यथान्यायं पित्र्यं चक्रे ततः परम् ॥ १२.३५५.१ ॥
కొంతకాలం తర్వాత, పరమేష్ఠి (బ్రహ్మ) నుండి జన్మించిన నారదుడు యథావిధిగా దైవ-యజ్ఞాన్ని చేసి, తరువాత పితృ-కర్మను చేశాడు.
12.355.2
ततस्तं वचनं प्राह ज्येष्ठो धर्मात्मजः प्रभुः ।
क इज्यते द्विजश्रेष्ठ दैवे पित्र्ये च कल्पिते ॥ १२.३५५.२ ॥
అప్పుడు ధర్మపుత్రుడైన జ్యేష్ఠ ప్రభువు అతనితో ఇలా అన్నాడు: "ద్విజశ్రేష్ఠా, దైవ-కర్మలో మరియు పితృ-కర్మలో ఎవరిని ఆరాధిస్తారు?"
12.355.3
त्वया मतिमतां श्रेष्ठ तन्मे शंस यथातथम् ।
किमेतत्क्रियते कर्म फलं वाऽस्य किमिष्यते ॥ १२.३५५.३ ॥
"మేధావులలో శ్రేష్ఠుడా, అది నాకు యథార్థంగా చెప్పు. ఈ కర్మ ఎందుకు చేయబడుతుంది, దీని ఫలం ఏమి కోరబడుతుంది?"
12.355.4
त्वयैतत्कथितं पूर्वं दैवं कर्तव्यमित्यपि ।
दैवतं च परो ज्ञेयः परमात्मा सनातनः ॥ १२.३५५.४ ॥
నారదుడు అన్నాడు: "పూర్వం నీవే ఇది చెప్పావు — దైవ-కర్మ చేయాలని, దేవతగా తెలుసుకోవలసినవాడు సనాతన పరమాత్మ అని."
12.355.5
ततस्तद्भावितो नित्यं यजे वैकुण्ठमव्ययम् ।
तस्माच्च प्रसृतः पूर्वं ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ १२.३५५.५ ॥
"అందువల్ల ఆయనయందే భావన కలిగి నేను నిత్యం అవ్యయుడైన వైకుంఠుని పూజిస్తాను; ఆయన నుండే పూర్వం లోక పితామహుడైన బ్రహ్మ ఉద్భవించాడు."
12.355.6
मम वै पितरं प्रीतः परमेष्ठ्यप्यजीजनत् ।
अहं संकल्पजस्तस्य पुत्रः प्रथमकल्पितः ॥ १२.३५५.६ ॥
"నా తండ్రిని కూడా సంతోషించిన పరమేష్ఠి (బ్రహ్మ) జన్మింపజేశాడు; నేను సంకల్పం నుండి జన్మించి ఆయన మొదట కల్పించిన కుమారుడను."
12.355.7
यजामि वै पितॄन्साधो नारायणविधौ कृते ।
एवं स एव भगवान्पिता माता पितामहः ॥ १२.३५५.७ ॥
ఓ సాధూ, నారాయణ విధి ప్రకారం చేసినప్పుడు నేను పితృదేవతలను ఆరాధిస్తాను. ఈ విధంగా ఆయనే భగవానుడు, తండ్రి, తల్లి, తాత.
12.355.8
इज्यते पितृयज्ञेषु मया नित्यं जगत्पतिः ।
श्रुतिश्चाप्यपरा देवाः पुत्रान्हि पितरोऽयजन् ॥ १२.३५५.८ ॥
పితృయజ్ఞాలలో నేను ఎల్లప్పుడూ జగత్పతిని ఆరాధిస్తాను. ఓ దేవతలారా, మరొక శ్రుతి కూడా ఉంది: పుత్రులే పితృదేవతలను ఆరాధించారు.
12.355.9
वेदश्रुतिः प्रनष्टा च पुनरध्यापिता सुतैः ।
ततस्ते मन्त्रदाः पुत्राः पितॄणामिति वैदिकम् ॥ १२.३५५.९ ॥
వేద శ్రుతి నశించింది; తరువాత కుమారులచే మళ్లీ బోధింపబడింది. అప్పుడు మంత్రాలను ఇచ్చిన ఆ పుత్రులు పితృదేవతలకు చెందినవారు—ఇది వైదిక విధి.
12.355.10
नूनं सुरैस्तद्विदितं युवयोर्भावितात्मनोः ।
पुत्राश्च पितरश्चैव परस्परमपूजयन् ॥ १२.३५५.१० ॥
నిశ్చయంగా దేవతలకు, శుద్ధాత్మలైన మీ ఇద్దరి ఇది తెలుసు. కుమారులు, పితృదేవతలు కూడా పరస్పరం గౌరవించుకున్నారు.
12.355.11
त्रीन्पिण्डान्न्यस्य वै पित्र्यान्पूर्वं दत्त्वा कुशानिति ।
कथं तु पिण्डसंज्ञां ते पितरो लेभिरे पुरा ॥ १२.३५५.११ ॥
పూర్వం పితృదేవతలకు మూడు పిండాలను ఉంచి, కుశలను ఇచ్చి—అప్పుడు ఆ పితృదేవతలు పిండ అనే పేరును ఎలా పొందారు?
12.355.12
इमां हि धरणीं पूर्वं नष्टां सागरमेखलाम् ।
गोविन्द उज्जहाराशु वाराहं रूपमास्थितः ॥ १२.३५५.१२ ॥
పూర్వం సముద్రమేఖలగా ఉన్న ఈ నశించిన భూమిని, వరాహ రూపాన్ని ధరించిన గోవిందుడు వెంటనే ఎత్తాడు.
12.355.13
स्थापयित्वा तु धरणीं स्वे स्थाने पुरुषोत्तमः ।
जलकर्दमलिप्ताङ्गो लोककार्यार्थमुद्यतः ॥ १२.३५५.१३ ॥
పురుషోత్తముడు భూమిని తన స్థానంలో నిలిపి, నీరు మరియు బురదతో అంటిన అంగములతో, లోకకార్యార్థం సిద్ధమయ్యాడు.
12.355.14
प्राप्ते चाह्निककाले तु मध्यदेशगते रवौ ।
दंष्ट्राविलग्नांस्त्रीन्पिण्डान्विधूय सहसा प्रभुः ॥ १२.३५५.१४ ॥
ఆహ్నిక కాలం వచ్చి, సూర్యుడు మధ్యదేశంలో (మధ్యాకాశంలో) ఉన్నప్పుడు, ప్రభువు దంష్ట్రలకు అంటుకున్న మూడు పిండములను వెంటనే విదిలించాడు.
12.355.15
स्थापयामास वै पृथ्व्यां कुशानास्तीर्य नारद ।
स तेष्वात्मानमुद्दिश्य पित्र्यं चक्रे यथाविधि ॥ १२.३५५.१५ ॥
నారదా, కుశ గడ్డిని పరచి, భూమిపై వాటిని ఉంచాడు. వాటిపై తనను ఉద్దేశించి, విధి ప్రకారం పితృకార్యం చేశాడు.
12.355.16
संकल्पयित्वा त्रीन्पिण्डान्स्वेनैव विधिना प्रभुः ।
आत्मगात्रोष्मसंभूतैः स्नेहगर्भैस्तिलैरपि ॥ १२.३५५.१६ ॥
ప్రభువు తన స్వంత విధానంలోనే మూడు పిండములకు సంకల్పం చేసి, తన దేహోష్ణంలో పుట్టిన, స్నేహం (నూనె) కలిగిన నువ్వులతో (వాటిని సిద్ధం చేశాడు).
12.355.17
प्रोक्ष्यापसव्यं देवेशः प्राङ्भुखः कृतवान्स्वयम् ।
मर्यादास्थापनार्थं च ततो वचनमुक्तवान् ॥ १२.३५५.१७ ॥
దేవేశుడు అపసవ్యంగా నీరు చల్లి, స్వయంగా తూర్పు ముఖంగా (కార్యం) చేశాడు. తరువాత మర్యాద స్థాపనార్థం ఈ మాటలు పలికాడు.
12.355.18
अहं हि पितरः स्रष्टुमुद्यतो लोककृत्स्वयम् ।
तस्य चिन्तयतः सद्यः पितृकार्यविधीन्परान् ॥ १२.३५५.१८ ॥
నేను స్వయంగా లోకకర్తను; పితృలను సృష్టించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను. ఆయన ఆలోచించగానే వెంటనే పితృకార్యపు ఉత్తమ విధులు (ప్రకటితమయ్యాయి).
12.355.19
दंष्ट्राभ्यां प्रविनिर्धूता ममैते दक्षिणां दिशम् ।
आश्रिता धरणीं पीड्य तस्मात्पितर एव ते ॥ १२.३५५.१९ ॥
నా కోరల చేత విదిలించబడి దక్షిణ దిక్కున భూమిని అదిమి ఆశ్రయించినవారు ఈ వీరే; కాబట్టి వీరు పితరులే.
12.355.20
त्रयो मूर्तिविहीना वै पिण्डमूर्तिधरास्त्विमे ।
भवन्तु पितरो लोके मया सृष्टाः सनातनाः ॥ १२.३५५.२० ॥
ఈ ముగ్గురు రూపరహితులే అయినా పిండ రూపాన్ని ధరించేవారు; నా చేత సృష్టించబడిన ఈ సనాతన పితరులు లోకంలో ఉండుగాక.
12.355.21
पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः ।
अहमेवात्र विज्ञेयस्त्रिषु पिण्डेषु संस्थितः।
नास्ति मत्तोऽधिकः कश्चित्को वान्योर्च्यो मया स्वयं ॥ १२.३५५.२१ ॥
తండ్రి, తాత, అలాగే ముత్తాత — ఈ మూడు పిండాలలో స్థితుడనై ఉన్నవాడు నేనే అని తెలుసుకోవాలి. నాకంటే అధికుడు ఎవడూ లేడు; నా చేత స్వయంగా పూజింపదగిన వాడు మరెవడు?
12.355.22
अहमेव पिता लोके अहमेव पितामहः ।
पितामहपिता चैव अहमेवात्र कारणम् ॥ १२.३५५.२२ ॥
లోకంలో నేనే తండ్రిని; నేనే తాతను; తాత తండ్రీ కూడా నేనే; ఇక్కడ నేనే కారణం.
12.355.23
इत्येतदुक्त्वा वचनं देवदेवो वृषाकपिः ।
वराहपर्वते विप्र दत्त्वा पिण्डान्सविस्तरान्।
आत्मानं पूजयित्वैव तत्रैवादर्शनं गतः ॥ १२.३५५.२३ ॥
ఇలా చెప్పి దేవదేవుడైన వృషాకపి, ఓ విప్రుడా, వరాహ పర్వతంపై పిండాలను విస్తారంగా ఇచ్చి, తనను తానే పూజింపజేసుకుని అక్కడే అదృశ్యమయ్యాడు.
12.355.24
एतदर्थं सुभमते पितरः पिण्डसंज्ञिताः ।
लभन्ते सततं पूजां वृषाकपिवचो यथा ॥ १२.३५५.२४ ॥
ఇందుకే, ఓ శుభమతీ, పిండ నామంతో పిలువబడే పితరులు వృషాకపి వాక్యానుసారం నిరంతరం పూజను పొందుతారు.
12.355.25
ये यजन्ति पितॄन्देवान्गुरूंश्चैवातिर्थीस्तथा ।
गाश्चैव द्विजमुख्यांश्च पितरं मातरं तथा ॥ १२.३५५.२५ ॥
పితృదేవతలను, దేవతలను, గురువులను, అతిథులను, ఆవులను, ఉత్తమ ద్విజులను, తండ్రిని, తల్లిని కూడా గౌరవించేవారు.
12.355.26
कर्मणा मनसा वाचा विष्णुमेव यजन्ति ते ।
अन्तर्गतः स भगवान्सर्वसत्वशरीरगः ॥ १२.३५५.२६ ॥
కర్మతో, మనస్సుతో, వాక్కుతో విష్ణువునే ఆరాధించేవారు — సకల ప్రాణుల శరీరాలలో అంతర్గతుడైన ఆ భగవానుని.
12.355.27
समः सर्वेषु भूतेषु ईश्वरः सुखदुःखयोः ।
महान्महात्मा सर्वात्मा नारायण इति श्रुतिः ॥ १२.३५५.२७ ॥
సర్వప్రాణులలో సమానుడై, సుఖదుఃఖాలలో సమానమైన ఈశ్వరుడై, మహానుడు, మహాత్ముడు, సర్వాత్ముడు — అతడే నారాయణుడని శ్రుతి చెబుతుంది.