મહાભારત · અધ્યાય 12.356
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.356.1
श्रुत्वैतन्नारदो वाक्यं नरनारायणेरितम् ।
अत्यन्तं भक्तिमान्देवे एकान्तित्वमुपेयिवान् ॥ १२.३५६.१ ॥
નર-નારાયણે કહેલાં આ વચન સાંભળીને નારદ દેવ પ્રત્યે અત્યંત ભક્તિમાન થઈ એકાંતિકતાને પામ્યા.
12.356.2
उषित्वा वर्षसाहस्रं नरनारायणाश्रमे ।
श्रुत्वा भगवदाख्यानं दृष्ट्वा च हरिमव्ययम्।
जगाम हिमवत्कुक्षावाश्रमं स्वं सुरार्चितम् ॥ १२.३५६.२ ॥
નર-નારાયણના આશ્રમમાં હજાર વર્ષ રહીને, ભગવાનની કથા સાંભળીને અને અવ્યય હરિનાં દર્શન કરીને, તેઓ હિમાલયની ગોદમાં આવેલા દેવપૂજિત પોતાના આશ્રમે ગયા.
12.356.3
तावपि ख्यातयशसौ नरनारायणावृषी ।
तस्मिन्नेवाश्रमे रम्ये तेपतुस्तप सत्तमम् ॥ १२.३५६.३ ॥
પ્રસિદ્ધ યશવાળા તે નર અને નારાયણ ઋષિઓ પણ તે જ રમણીય આશ્રમમાં શ્રેષ્ઠ તપ કરતા રહ્યા.
12.356.4
त्वमप्यमितविक्रान्तः पाण्डवानां कुलोद्वहः ।
पावितात्माऽद्य संवृत्तः श्रुत्वेमामादितः कथाम् ॥ १२.३५६.४ ॥
અમિત પરાક્રમી, પાંડવ કુળને ધારણ કરનાર, તમે પણ આ કથા આદિથી સાંભળીને આજે પવિત્રાત્મા થયા છો.
12.356.5
नैव तस्यापरो लोको नायं पार्थिवसत्तम ।
कर्मणा मनसा वाचा यो द्विष्याद्विष्णुमव्ययम् ॥ १२.३५६.५ ॥
હે શ્રેષ્ઠ રાજા, કર્મથી, મનથી કે વાણીથી જે અવ્યય વિષ્ણુનો દ્વેષ કરે, તેના માટે આ લોક પણ નથી અને બીજો લોક પણ નથી.
12.356.6
मज्जन्ति पितरस्तस्य नरके शाश्वतीः समाः ।
यो द्विष्याद्विबुधश्रेष्ठं देवं नारायणं हरिम् ॥ १२.३५६.६ ॥
દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, દેવ નારાયણ હરિનો જે દ્વેષ કરે, તેના પિતૃઓ નરકમાં શાશ્વત વર્ષો સુધી ડૂબેલા રહે છે.
12.356.7
कथं नाम भवेद्द्वेष्य आत्मा लोकस्य कस्यचित् ।
आत्मा हि पुरुषव्याघ्र ज्ञेयो विष्णुरिति श्रुतिः ॥ १२.३५६.७ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, જગતમાં કોઈનો આત્મા દ્વેષ્ય કેવી રીતે હોઈ શકે? આત્મા જ વિષ્ણુ તરીકે જાણવો જોઈએ, એવી શ્રુતિ છે.
12.356.8
य एष गुरुरस्माकमृषिर्गन्धवतीसुतः ।
तेनैतत्कथितं तात माहात्म्यं परमात्मनः।
तस्माच्छ्रुतं मया चेदं कथितं च तवानघ ॥ १२.३५६.८ ॥
અમારા ગુરુ, ગંધવતીના પુત્ર ઋષિએ, હે તાત, પરમાત્માનો આ મહિમા કહ્યો. તેથી મેં આ સાંભળ્યું અને હે નિષ્પાપ, તને પણ કહ્યું.
12.356.9
नारदेन तु संप्राप्तः सरहस्यः ससंग्रहः ।
एष धर्मो जगन्नाथात्साक्षान्नारायणान्नृप ॥ १२.३५६.९ ॥
હે નૃપ, આ ધર્મ રહસ્ય અને સારસંગ્રહ સહિત નારદે પ્રાપ્ત કર્યો; જગન્નાથ સાક્ષાત્ નારાયણ પાસેથી.
12.356.10
एवमेष महान्धर्मः स ते पूर्वं नृपोत्तम ।
कथितो हरिगीतासु समासविधिकल्पितः ॥ १२.३५६.१० ॥
હે નૃપશ્રેષ્ઠ, આ મહાન ધર્મ પૂર્વે તને કહેવાયો હતો; હરિગીતાઓમાં સંક્ષેપ રીતે ગોઠવાયેલો.
12.356.11
कृष्णद्वैपायनं व्यासं विद्धि नारायणं प्रभुम् ।
को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद्भवेत्।
धर्मान्नानाविधांश्चैव को ब्रूयात्तमृते प्रभुम् ॥ १२.३५६.११ ॥
કૃષ્ણદ્વૈપાયન વ્યાસને નારાયણ પ્રભુ તરીકે જાણ. પુંડરીકાક્ષ સિવાય મહાભારતનો રચયિતા બીજો કોણ હોઈ શકે? એ પ્રભુ સિવાય અનેક પ્રકારના ધર્મો કોણ કહી શકે?
12.356.12
वर्ततां ते महायज्ञो यथासंकल्पितस्त्वया ।
संकल्पिताश्वमेधस्त्वं श्रुतधर्मा च तत्त्वतः ॥ १२.३५६.१२ ॥
તેં સંકલ્પ્યા પ્રમાણે તારો મહાયજ્ઞ ચાલુ રહો. તેં અશ્વમેધનો સંકલ્પ કર્યો છે અને તત્ત્વતઃ ધર્મ સાંભળ્યો છે.
12.356.13
एतत्तु महदाख्यानं श्रुत्वा पारीक्षितो नृपः ।
ततो यज्ञसमाप्त्यर्थं क्रियाः सर्वाः समारभत् ॥ १२.३५६.१३ ॥
આ મહાન આખ્યાન સાંભળીને પરીક્ષિતના પુત્ર રાજાએ યજ્ઞની સમાપ્તિ માટે બધી ક્રિયાઓ આરંભી.
12.356.14
नारायणीयमाख्यानमेतत्ते कथितं मया ।
पृष्टेन शौनकाद्येह नैमिषारण्यवासिषु ॥ १२.३५६.१४ ॥
નૈમિષારણ્યમાં વસતા શૌનક આદિએ પૂછ્યું ત્યારે આ નારાયણીય આખ્યાન મેં તમને કહ્યું.
12.356.15
नारदेन पुरा यद्वै गुरवे तु निवेदितम् ।
ऋषीणां पाण्डवानां च शृण्वतोः कृष्णभीष्मयोः ॥ १२.३५६.१५ ॥
પૂર્વે નારદે ગુરુને જે કહ્યું હતું તે આ છે; ઋષિઓ, પાંડવો, કૃષ્ણ અને ભીષ્મ સાંભળતા હતા ત્યારે તે કહેવાયું હતું.
12.356.16
स हि परमर्षिर्जनभुवनपतिः ।
पृथुधरणिधरः श्रुतिविनयपरः।
शमनियमनिधिर्यमनियमपरो द्विजवर ।
सहितस्तव च भवतु गतिर्हरिरमरहितः ॥ १२.३५६.१६ ॥
તેઓ પરમ ઋષિ છે, લોકો અને પ્રજાના સ્વામી, વિશાળ પૃથ્વીને ધારણ કરનાર, શ્રુતિ અને વિનયમાં તત્પર, શમ-નિયમોના ભંડાર છે; હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, દેવોના હિતકારી હરિ તમારી સાથે તમારી ગતિ થાઓ.
12.356.17
भयदो मखभागहरोस्तु शरणं स ते ॥ १२.३५६.१७ ॥
તેઓ ભય આપનારા અને યજ્ઞભાગ લેનારા છે; તેઓ તમારું શરણ હો.
12.356.18
त्रिगुणो विगुणश्चतुरात्मधरः ।
पूर्तेष्टयोश्च फलभागहरः।
विदधातु नित्यमजितोऽतिचलो ।
गतिरात्मवतां सुकृतिनामृषीणाम् ॥ १२.३५६.१८ ॥
ત્રિગુણ અને વિગુણ, ચતુરાત્માને ધારણ કરનાર, પૂર્ત અને ઇષ્ટના ફળનો ભાગ લેનાર; અજિત અને અતિચલ તેઓ સદા વિધાન કરે; આત્મસંયમી સુકૃતી ઋષિઓની તેઓ ગતિ હો.
12.356.19
तं लोकसाक्षिणमजं पुरुषं पुराणं ।
रविवर्णमीश्वरं गतिं बहुशः।
प्रणमध्वमेकमतयो यतः ।
सलिलोद्भवोपि तमृषिं प्रणतः ॥ १२.३५६.१९ ॥
લોકસાક્ષી, અજ, પુરાતન પુરુષ, સૂર્યવર્ણ ઈશ્વર, ગતિરૂપ તેમને વારંવાર એકમનથી પ્રણામ કરો; જળમાંથી ઉત્પન્ન થયેલાએ પણ તે ઋષિને પ્રણામ કર્યા.
12.356.20
स हि लोकयोनिरसृतस्य पदं ।
सूक्ष्मं परायणमचलं हि पदम्।
तत्साङ्ख्ययोगिभिरुदाहृतं तं ।
बुद्ध्या यतात्मभिरिदं सनातनम् ॥ १२.३५६.२० ॥
તે જ લોકોનું ઉદ્ગમ છે; અમૃતનું પદ, સૂક્ષ્મ, પરમ આશ્રય, અચળ પદ. સાંખ્ય અને યોગીઓએ તેને જ કહ્યું છે; સંયતાત્મા બુદ્ધિથી આ સનાતનને જાણે છે.