ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.356
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.356.1
श्रुत्वैतन्नारदो वाक्यं नरनारायणेरितम् ।
अत्यन्तं भक्तिमान्देवे एकान्तित्वमुपेयिवान् ॥ १२.३५६.१ ॥
ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਕਹੇ ਇਸ ਵਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਨਾਰਦ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਅਤਿਅੰਤ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਏਕਾਂਤ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
12.356.2
उषित्वा वर्षसाहस्रं नरनारायणाश्रमे ।
श्रुत्वा भगवदाख्यानं दृष्ट्वा च हरिमव्ययम्।
जगाम हिमवत्कुक्षावाश्रमं स्वं सुरार्चितम् ॥ १२.३५६.२ ॥
ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਅਵਿਅਯ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਤ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
12.356.3
तावपि ख्यातयशसौ नरनारायणावृषी ।
तस्मिन्नेवाश्रमे रम्ये तेपतुस्तप सत्तमम् ॥ १२.३५६.३ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਉਸੇ ਰਮਣੀਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
12.356.4
त्वमप्यमितविक्रान्तः पाण्डवानां कुलोद्वहः ।
पावितात्माऽद्य संवृत्तः श्रुत्वेमामादितः कथाम् ॥ १२.३५६.४ ॥
ਹੇ ਅਮਿਤ ਵਿਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ, ਪਾਂਡਵ ਕੁਲ ਦੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਅੱਜ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਬਣ ਗਏ ਹੋ।
12.356.5
नैव तस्यापरो लोको नायं पार्थिवसत्तम ।
कर्मणा मनसा वाचा यो द्विष्याद्विष्णुमव्ययम् ॥ १२.३५६.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਕਰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਵਚਨ ਨਾਲ ਅਵਿਅਯ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਦਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਇਹ ਲੋਕ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਲੋਕ।
12.356.6
मज्जन्ति पितरस्तस्य नरके शाश्वतीः समाः ।
यो द्विष्याद्विबुधश्रेष्ठं देवं नारायणं हरिम् ॥ १२.३५६.६ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਹਰੀ ਨਾਲ ਜੋ ਦਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
12.356.7
कथं नाम भवेद्द्वेष्य आत्मा लोकस्य कस्यचित् ।
आत्मा हि पुरुषव्याघ्र ज्ञेयो विष्णुरिति श्रुतिः ॥ १२.३५६.७ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਤਮਾ ਦ੍ਵੇਸ਼ਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਆਤਮਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਹੈ।
12.356.8
य एष गुरुरस्माकमृषिर्गन्धवतीसुतः ।
तेनैतत्कथितं तात माहात्म्यं परमात्मनः।
तस्माच्छ्रुतं मया चेदं कथितं च तवानघ ॥ १२.३५६.८ ॥
ਸਾਡੇ ਗੁਰੂ, ਗੰਧਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਹੇ ਤਾਤ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇਹ ਦੱਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਅਤੇ ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਦੱਸਿਆ।
12.356.9
नारदेन तु संप्राप्तः सरहस्यः ससंग्रहः ।
एष धर्मो जगन्नाथात्साक्षान्नारायणान्नृप ॥ १२.३५६.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਧਰਮ ਰਹੱਸ ਅਤੇ ਸਾਰ ਸਹਿਤ ਨਾਰਦ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ।
12.356.10
एवमेष महान्धर्मः स ते पूर्वं नृपोत्तम ।
कथितो हरिगीतासु समासविधिकल्पितः ॥ १२.३५६.१० ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਧਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਹਰਿਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ।
12.356.11
कृष्णद्वैपायनं व्यासं विद्धि नारायणं प्रभुम् ।
को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद्भवेत्।
धर्मान्नानाविधांश्चैव को ब्रूयात्तमृते प्रभुम् ॥ १२.३५६.११ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣ। ਪੁੰਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਧਰਮ ਕੌਣ ਦੱਸਦਾ?
12.356.12
वर्ततां ते महायज्ञो यथासंकल्पितस्त्वया ।
संकल्पिताश्वमेधस्त्वं श्रुतधर्मा च तत्त्वतः ॥ १२.३५६.१२ ॥
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਮਹਾਯਗ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲੇ। ਤੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੱਤਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
12.356.13
एतत्तु महदाख्यानं श्रुत्वा पारीक्षितो नृपः ।
ततो यज्ञसमाप्त्यर्थं क्रियाः सर्वाः समारभत् ॥ १२.३५६.१३ ॥
ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਖਿਆਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਯੱਗ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀਆਂ।
12.356.14
नारायणीयमाख्यानमेतत्ते कथितं मया ।
पृष्टेन शौनकाद्येह नैमिषारण्यवासिषु ॥ १२.३५६.१४ ॥
ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸ਼ੌਨਕ ਆਦਿ ਦੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਇਹ ਨਾਰਾਇਣੀਯ ਆਖਿਆਨ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ।
12.356.15
नारदेन पुरा यद्वै गुरवे तु निवेदितम् ।
ऋषीणां पाण्डवानां च शृण्वतोः कृष्णभीष्मयोः ॥ १२.३५६.१५ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜੋ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ; ਰਿਸ਼ੀ, ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
12.356.16
स हि परमर्षिर्जनभुवनपतिः ।
पृथुधरणिधरः श्रुतिविनयपरः।
शमनियमनिधिर्यमनियमपरो द्विजवर ।
सहितस्तव च भवतु गतिर्हरिरमरहितः ॥ १२.३५६.१६ ॥
ਉਹ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਸ਼ਰੁਤੀ ਤੇ ਵਿਨੈ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਸ਼ਮ-ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ; ਹੇ ਦਵਿਜਸ਼ਰੇਸ਼ਟ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਹਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਗਤੀ ਹੋਣ।
12.356.17
भयदो मखभागहरोस्तु शरणं स ते ॥ १२.३५६.१७ ॥
ਉਹ ਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯੱਗ-ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਹੋਣ।
12.356.18
त्रिगुणो विगुणश्चतुरात्मधरः ।
पूर्तेष्टयोश्च फलभागहरः।
विदधातु नित्यमजितोऽतिचलो ।
गतिरात्मवतां सुकृतिनामृषीणाम् ॥ १२.३५६.१८ ॥
ਤ੍ਰਿਗੁਣ ਤੇ ਵਿਗੁਣ, ਚਤੁਰਾਤਮਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪੂਰਤ ਤੇ ਇਸ਼ਟ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ; ਅਜਿਤ ਅਤੇ ਅਤਿ-ਅਚਲ ਉਹ ਸਦਾ ਵਿਧਾਨ ਕਰਨ; ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਪੁੰਨਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਉਹ ਗਤੀ ਹੋਣ।
12.356.19
तं लोकसाक्षिणमजं पुरुषं पुराणं ।
रविवर्णमीश्वरं गतिं बहुशः।
प्रणमध्वमेकमतयो यतः ।
सलिलोद्भवोपि तमृषिं प्रणतः ॥ १२.३५६.१९ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਖੀ, ਅਜਨਮਾ, ਪੁਰਾਤਨ ਪੁਰਖ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਈਸ਼ਵਰ, ਗਤੀ ਰੂਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਕਮਨ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ; ਜਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
12.356.20
स हि लोकयोनिरसृतस्य पदं ।
सूक्ष्मं परायणमचलं हि पदम्।
तत्साङ्ख्ययोगिभिरुदाहृतं तं ।
बुद्ध्या यतात्मभिरिदं सनातनम् ॥ १२.३५६.२० ॥
ਉਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ; ਅਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪਦ, ਸੂਖਮ, ਪਰਮ ਆਸਰਾ, ਅਚਲ ਪਦ। ਸਾਂਖਿਆ ਅਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਉਸੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਸੰਯਮੀ ਆਤਮਾਂ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਇਸ ਸਨਾਤਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।