Mahābhārata · Adhyāya 12.358
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.358.1
अहो ह्येकान्तिनः सर्वान्प्रीणाति भगवान्हरिः ।
विधिप्रयुक्तां पूजां च गृह्णाति शिरसा स्वयम् ॥ १२.३५८.१ ॥
¡Oh! El bienaventurado Hari complace a todos sus devotos de mente única, y él mismo acepta con su cabeza la adoración ofrecida según la norma.
12.358.2
ये तु दग्धेन्धना लोके पुण्यपापविवर्जिताः ।
तेषां च या हि निर्दिष्टा पारम्पर्यागता गतिः ॥ १२.३५८.२ ॥
Y el destino, transmitido por la tradición y prescrito, de quienes en el mundo han quemado su combustible y están libres de mérito y demérito.
12.358.3
चतुर्थ्यां चैव ते गत्यां गच्छन्ति पुरुषोत्तमम् ।
एकान्तिनस्तु पुरुषा गच्छन्ति परमं पदम् ॥ १२.३५८.३ ॥
En el cuarto destino van al Puruṣottama; pero los hombres de mente única van al estado supremo.
12.358.4
नूनमेकान्तधर्मोऽयं श्रेष्ठो नारायणप्रियः ।
अगत्वा गतयतिस्रो यद्गच्छत्यव्ययं हरिम् ॥ १२.३५८.४ ॥
Sin duda este dharma de devoción única es supremo y querido por Nārāyaṇa, pues sin pasar por los tres destinos alcanza al imperecedero Hari.
12.358.5
सहोपनिषदान्वेदान्ये विप्राः सम्यगास्थिताः ।
पठन्ति विधिमास्थाय ये चापि यतिधर्मिणः ॥ १२.३५८.५ ॥
Los brahmanes que observan debidamente los Vedas junto con las Upaniṣad y los recitan según la regla, y quienes también siguen el dharma del asceta.
12.358.6
तेभ्यो विशिष्टां जानामि गतिमेकान्तिनां नृणाम् ।
केनैष धर्मः कथितो देवेन ऋषिणाऽपि वा ॥ १२.३५८.६ ॥
Sé que un destino superior al de ellos pertenece a los hombres de mente única. ¿Por qué dios o sabio fue declarado este dharma?
12.358.7
एकान्तिनां च का चर्या कदा चोत्पादिता विभो ।
एतन्मे संशयं छिन्धि परं कौतूहलं हि मे ॥ १२.३५८.७ ॥
¿Cuál es la conducta de los ekāntin, y cuándo fue instituida, oh poderoso? Disipa esta duda mía; siento gran curiosidad.
12.358.8
समुपोढेष्वनीकेषु कुरुपाण्डवयोर्मृधे ।
अर्जुने विमनस्के च गीता भगवता स्वयम् ॥ १२.३५८.८ ॥
Cuando los ejércitos de los Kurus y de los Pāṇḍavas estaban formados para la batalla, el Señor bendito mismo cantó la Gītā a Arjuna, abatido.
12.358.9
आगतिश्च गतिश्चैव पूर्वं ते कथिता मया ।
गहनो ह्येष धर्मो वै दुर्विज्ञेयोऽकृतात्मभिः ॥ १२.३५८.९ ॥
Ya te he hablado de la venida y de la partida. Este dharma es profundo, y difícil de comprender para quienes no se han dominado a sí mismos.
12.358.10
संमितः सामवेदेन पुरैवादियुगे कृतः ।
धार्यते स्वयमीशेन राजन्नारायणेन ह ॥ १२.३५८.१० ॥
Este dharma fue formado y establecido en la primera edad, por el Sāmaveda. Oh rey, lo sostiene el propio Señor Nārāyaṇa.
12.358.11
एतदर्थं महाराज पृष्टः पार्थेन नारदः ।
ऋषिमध्ये महाभागः शृण्वतोः कृष्णभीष्मयोः ॥ १२.३५८.११ ॥
Con este propósito, oh gran rey, Pārtha (Arjuna) preguntó al bienaventurado Nārada entre los sabios, mientras Kṛṣṇa y Bhīṣma escuchaban.
12.358.12
गुरुणा च मयाऽप्येव कथितो नृपसत्तम ।
यथा तत्कथितं तत्र नारदेन तथा शृणु ॥ १२.३५८.१२ ॥
Oh mejor de los reyes, mi maestro y yo también lo hemos dicho. Escucha como lo dijo allí Nārada.
12.358.13
यदाऽऽसीन्मानजं जन्म नारायणमुखोद्गतम् ।
ब्रह्मणः पृथिवीपाल तदा नारायणः स्वयम् ॥ १२.३५८.१३ ॥
Oh protector de la tierra, cuando el nacimiento nacido de la mente surgió de la boca de Nārāyaṇa, de Brahmā, entonces Nārāyaṇa mismo (lo hizo).
12.358.14
तेन धर्मेण कृतवान्दैवं पित्र्यं च भारत ।
फेनपा ऋषयश्चैव तं धर्मं प्रतिपेदिरे ॥ १२.३५८.१४ ॥
Oh descendiente de Bharata, por aquel dharma (Nārāyaṇa) realizó los ritos divinos y ancestrales; y los sabios bebedores de espuma también aceptaron ese dharma.
12.358.15
वैखानसाः फेनपेभ्यो धर्मं तं प्रतिपदिरे ।
वैखानसेभ्यः सोपस्तु ततः सोऽन्तर्दधे पुनः ॥ १२.३५८.१५ ॥
Los sabios Vaikhānasa recibieron aquel dharma de los bebedores de espuma; luego se acercó a los Vaikhānasa, y después volvió a desaparecer.
12.358.16
यदाऽऽसीच्चाक्षुषं जन्म द्वितीयं ब्रह्मणो नृप ।
यदा पितामहेनैव सोमाद्धर्मः परिश्रुतः ॥ १२.३५८.१६ ॥
Oh rey, cuando tuvo lugar el segundo nacimiento de Brahmā, el Cākṣuṣa, entonces el abuelo (Brahmā) mismo escuchó el dharma de Soma.
12.358.17
नारायणात्मको राजन्रुद्राय प्रददौ च तम् ।
ततो योगस्थितो रुद्रः पुरा कृतयुगे नृप ॥ १२.३५८.१७ ॥
Oh rey, quien tiene la naturaleza de Nārāyaṇa (Brahmā) se lo dio a Rudra; luego Rudra, establecido en el yoga, oh rey, en tiempos antiguos, en la edad Kṛta (lo recibió).
12.358.18
वालखिल्यानृषीन्सर्वान्धर्ममेनमपाठयत् ।
अन्तर्दधे ततो भूयस्तस्य देवस्य मायया ॥ १२.३५८.१८ ॥
Enseñó este dharma a todos los sabios Vālakhilya; luego, por la ilusión de aquel dios, desapareció de nuevo.
12.358.19
तृतीयं ब्रह्मणो जन्म यदासीद्वाचिकं महत् ।
तत्रैष धर्मः संभूतः स्वयं नारायणान्नृप ॥ १२.३५८.१९ ॥
El tercer nacimiento de Brahmā, el grande nacido de la palabra; allí, oh rey, surgió este dharma por sí mismo de Nārāyaṇa.
12.358.20
सुपर्णो नाम तमृषिः प्राप्तवान्पुरुषोत्तमात् ।
तपसा वै सुतप्तेन दमेन नियमेन च ॥ १२.३५८.२० ॥
El sabio llamado Suparṇa lo obtuvo del Puruṣottama, mediante austeridad, dominio de sí y observancias.
12.358.21
त्रिः परिक्रान्तवानेतत्सुपर्णो धर्मसुत्तमम् ।
यस्मात्तस्माद्व्रतं ह्येतत्रिसौपर्णमिहोच्येत ॥ १२.३५८.२१ ॥
Suparṇa dio tres vueltas alrededor de este supremo dharma; por eso esta observancia se llama aquí Trisauparṇa.
12.358.22
ऋग्वेदपाठपठितं व्रतमेतद्धि दुश्चरम् ।
सुपर्णाच्चाप्यधिगतो धर्म एष सनातनः ॥ १२.३५८.२२ ॥
Esta observancia, recitada con la lectura del Ṛgveda, es en verdad difícil; y de Suparṇa se obtuvo también este dharma eterno.
12.358.23
वायुना द्विपदश्रिष्ठे प्रथितो जगदायुषा ।
वायोः सकाशात्प्राप्तश्च ऋषिभिर्विघसाशिभिः ॥ १२.३५८.२३ ॥
Por medio de Vāyu, el mejor de los bípedos, se difundió junto con la vida del mundo; y de la presencia de Vāyu lo obtuvieron los sabios que comen los restos.
12.358.24
तेभ्यो महोदधिश्चैव प्राप्तवान्धर्ममुत्तमम् ।
अन्तर्दधे ततो भूयो नारायणसमाहृतः ॥ १२.३५८.२४ ॥
De ellos el gran océano también obtuvo el supremo dharma; luego desapareció de nuevo, retirado por Nārāyaṇa.
12.358.25
यदा भूयः श्रवणजा सृष्टिरासीन्महात्मनः ।
ब्रह्मणः पुरुषव्याघ्र तत्र कीर्तयतः शृणु ॥ १२.३५८.२५ ॥
Cuando la creación nacida del oído surgió de nuevo del gran Brahmā, oh tigre entre los hombres, escucha lo que allí se relata.
12.358.26
जगत्स्रष्टुमना देवो हरिर्नारायणः स्वयम् ।
चिन्तयामास पुरुषं जगत्सर्गकरं प्रभुम् ॥ १२.३५८.२६ ॥
El dios Hari Nārāyaṇa, con la intención de crear el mundo, meditó él mismo sobre el señor Puruṣa, que hace la creación del mundo.
12.358.27
अथ चिन्तयतस्तस्य कर्णाभ्यां पुरुषः स्मृतः ।
प्रजासर्गकरो ब्रह्मा तमुवाच जगत्पतिः ॥ १२.३५८.२७ ॥
Entonces, mientras él meditaba, de sus oídos surgió un ser llamado Brahmā, que crea a los seres; el señor del mundo le habló.
12.358.28
सृज प्रजाः पुत्र सर्वा मुखतः पादतस्तथा ।
श्रेयस्तव विधास्यामि बलं तेजश्च सुव्रत ॥ १२.३५८.२८ ॥
Crea a todos los seres, oh hijo, desde la boca y también desde los pies. Oh tú de buenos votos, yo dispondré tu bienestar, fuerza y esplendor.
12.358.29
धर्मं च मत्तो गृह्णीष्व सात्वतं नाम नामतः ।
तेन सृष्टं कृतयुगं स्थापयस्व यथाविधि ॥ १२.३५८.२९ ॥
Toma de mí el dharma que se conoce con el nombre de Sātvata, y establece la edad Kṛta que fue creada por él, según la regla.
12.358.30
ततो ब्रह्मा नमश्चक्रे देवाय हरिमेधसे ।
धर्मं चाग्र्यं स जग्राह सरहस्यं ससंग्रहम् ॥ १२.३५८.३० ॥
Entonces Brahmā se inclinó ante el dios Hari-medhas, y recibió el dharma supremo con su enseñanza secreta y su compendio.
12.358.31
आरण्यकेन सहितं नारायणमुखोद्गतम् ।
उपदिश्य ततो धर्मं ब्रह्मणेऽमिततेजसे ॥ १२.३५८.३१ ॥
Después de enseñar el dharma, surgido de la boca de Nārāyaṇa junto con el Āraṇyaka, a Brahmā de esplendor sin límites,
12.358.32
तं कार्तयुगधर्माणं निराशीः कर्मसंज्ञितम् ।
जगाम तमसः पारं यत्राव्यक्तं व्यवस्थितम् ॥ १२.३५८.३२ ॥
Él, cuya naturaleza es el dharma de la edad Kṛta, libre de deseo de frutos y llamado acción, fue más allá de la oscuridad, a la orilla lejana donde reposa lo no manifestado.
12.358.33
ततोऽथ वरदो देवो ब्रह्मा लोकपितामहः ।
असृजत्स ततो लोकान्कृत्स्नान्स्थावरजङ्गमान् ॥ १२.३५८.३३ ॥
Entonces Brahmā, el dios concedente de dones, abuelo de los mundos, creó todos los mundos, los inmóviles y los móviles.
12.358.34
ततः प्रावर्तत तदा आदौ कृतयुगं शुभम् ।
ततो हि सात्वतो धर्मो व्याप्य लोकानवस्थितः ॥ १२.३५८.३४ ॥
Entonces, al principio, comenzó la auspiciosa edad Kṛta. Luego, el dharma sātvata, penetrando los mundos, se estableció.
12.358.35
तेनैवाद्येन धर्मेण ब्रह्मा लोकविसर्गकृत् ।
पूजयामास देवेशं हरिं नारायणं प्रभुम् ॥ १२.३५८.३५ ॥
Por ese mismo dharma primordial, Brahmā, creador de la emanación de los mundos, adoró al señor de los dioses, Hari, Nārāyaṇa, el Señor.
12.358.36
धर्मप्रतिष्ठाहेतोश्च मनुं स्वारोचिषं ततः ।
अध्यापयामास तदा लोकानां हितकाम्यया ॥ १२.३५८.३६ ॥
Con el fin de establecer el dharma, y deseando el bien de los mundos, entonces hizo que Manu Svārociṣa lo aprendiera.
12.358.37
ततः स्वारोचिषः पुत्रं स्वयं शङ्खपदं नृप ।
अध्यापयत्पुराऽव्यग्रः सर्वलोकपतिर्विभुः ॥ १२.३५८.३७ ॥
Entonces Svārociṣa, con serenidad, el señor de todos los mundos y omnipresente, enseñó él mismo a su hijo Śaṅkhapada, oh rey, en tiempos antiguos.
12.358.38
ततः शङ्खपदश्चापि पुत्रमात्मजमौरसम् ।
दिशापालं सुधर्माणमध्यापयत भारत।
सोऽन्तर्दधे ततो भूयः प्राप्ते त्रेतायुगे पुनः ॥ १२.३५८.३८ ॥
Entonces Śaṅkhapada también enseñó a su propio hijo legítimo, Sudharman, guardián de las direcciones, oh Bhārata. Desapareció, y cuando llegó de nuevo la edad de Tretā, reapareció.
12.358.39
नासत्ये जन्मनि पुरा ब्रह्मणः पार्थिवोत्तम ।
धर्ममेतं स्वयं देवो हरिर्नारायणः प्रभुः ॥ १२.३५८.३९ ॥
Oh mejor de los reyes, en tiempos antiguos, en el nacimiento de Brahmā, en la edad Nāsatya, el dios Hari Nārāyaṇa, el Señor, mismo, [reveló] este mismo dharma.
12.358.40
तज्जगादारविन्दाक्षो ब्रह्मणः पश्यतस्तदा ।
सनत्कुमारो भगवांस्ततः प्राधीतवान्नृप ॥ १२.३५८.४० ॥
El de ojos de loto lo declaró mientras Brahmā observaba; luego el bendito Sanatkumāra, oh rey, lo aprendió recitándolo.
12.358.41
सनत्कुमारादपि च वीरणो वै प्रजापतिः ।
कृतादौ कुरुशार्दूल धर्ममेतदधीतवान् ॥ १२.३५८.४१ ॥
Y también de Sanatkumāra, Vīraṇa, el señor de las criaturas, aprendió este dharma al comienzo de la edad Kṛta, oh tigre de los Kurus.
12.358.42
वीरणश्चाप्यधीत्यैनं रैभ्याय मुनये ददौ ।
रैभ्यः पुत्राय शुद्धाय सुव्रताय सुमेधसे ॥ १२.३५८.४२ ॥
Vīraṇa también, tras aprenderlo, lo dio al sabio Raibhya; y Raibhya se lo dio a su hijo puro, de votos firmes y sabio.
12.358.43
कुक्षिपालाय च ददौ विशालाय च धर्मिणे ।
ततोऽप्यन्तर्दधे भूयो नारायणमुखोद्गतः ॥ १२.३५८.४३ ॥
Se lo dio a Kukṣipāla y al justo Viśāla. Luego aquel que había surgido de la boca de Nārāyaṇa desapareció de nuevo.
12.358.44
अण्डजे जन्मनि पुनर्ब्रह्मणे हरियोनये ।
एष धर्मः समुद्भूतो नारायणमुखात्पुनः ॥ १२.३५८.४४ ॥
En el nacimiento nacido del huevo, otra vez, para Brahmā, nacido de Hari, este dharma surgió de nuevo de la boca de Nārāyaṇa.
12.358.45
गृहीतो ब्रह्मणा राजन्प्रयुक्तश्च यथाविधि ।
अध्यापिताश्च मुनयो नाम्ना बर्हिपदो नृप ॥ १२.३५८.४५ ॥
Oh rey, Brahmā lo recibió y lo aplicó según la regla. Oh rey, a los sabios conocidos por el nombre de Barhipadas se les enseñó.
12.358.46
बर्हिषद्भ्यश्च संप्राप्तः सामवेदान्तगं द्विजम् ।
ज्येष्ठं नामाभिविख्यातं ज्येष्ठसामव्रतो हरिः ॥ १२.३५८.४६ ॥
De los Barhiṣads llegó un dvija, famoso con el nombre de Jyeṣṭha, que había alcanzado el fin del Sāma Veda; Hari era el observador del voto del Sāma más antiguo.
12.358.47
ज्येष्ठाच्चाप्यनुसंक्रान्तो राजानमविकम्पनम् ।
अन्तर्दधे ततो राजन्नेष दर्मः प्रभो हरेः ॥ १२.३५८.४७ ॥
De Jyeṣṭha pasó también a un rey, Avikampana. Luego, oh rey, desapareció. Oh señor, este es el dharma de Hari.
12.358.48
यदिदं सप्तमं जन्म पद्मजं ब्रह्मणो नृप ।
तत्रैष धर्मः कथितः स्वयं नारायणेन ह ॥ १२.३५८.४८ ॥
Oh rey, este es el séptimo nacimiento de Brahmā, nacido del loto; en él este dharma fue declarado por el propio Nārāyaṇa.
12.358.49
पितामहाय शुद्धाय युगादौ लोकधारिणे ।
पितामहश्च दक्षाय धर्ममेतं पुरा ददौ ॥ १२.३५८.४९ ॥
Al comienzo de la edad, al abuelo puro, sustentador de los mundos, y el abuelo dio antaño este dharma a Dakṣa.
12.358.50
ततो ज्येष्ठे तु दौहित्रे प्रादाद्दक्षो नृपोत्तम ।
आदित्ये सवितुर्ज्येष्ठे विवस्वाञ्जगृहे ततः ॥ १२.३५८.५० ॥
Luego Dakṣa, el mejor de los reyes, lo dio a su nieto mayor, a Āditya, el hijo mayor de Savitṛ; luego Vivasvān lo recibió.
12.358.51
त्रेतायुगादौ च ततो विवस्वान्ममवे ददौ ।
मनुश्च लोकभूत्यर्थं सुतायेक्ष्वाकवे ददौ ॥ १२.३५८.५१ ॥
Y al comienzo de la edad Tretā, Vivasvān lo dio a Manu, y Manu, para el bien del mundo, lo dio a su hijo Ikṣvāku.
12.358.52
इक्ष्वाकुणा च कथितो व्याप्य लोकानवस्थितः ।
गमिष्यति क्षयान्ते च पुनर्नारायणं नृप ॥ १२.३५८.५२ ॥
Enseñado por Ikṣvāku, este dharma, que impregna los mundos, permanece; oh rey, al final de la destrucción volverá de nuevo a Nārāyaṇa.
12.358.53
यतीनां चापि यो धर्मः स ते पूर्वं नृपोत्तम ।
कथितो हरिगीतासु समासविधिकल्पितः ॥ १२.३५८.५३ ॥
Oh mejor de los reyes, el dharma de los ascetas también te fue expuesto antes, en los Hari-gītās, dispuesto como método conciso.
12.358.54
नारदेन सुसंप्राप्तः सरहस्यः ससंग्रहः ।
एष धर्मो जगन्नाथात्साक्षान्नारायणान्नृप ॥ १२.३५८.५४ ॥
Nārada recibió plenamente este dharma, con su secreto y su compendio; oh rey, este dharma vino directamente del señor del mundo, Nārāyaṇa.
12.358.55
एवमेव महान्धर्मे आद्यो राजन्सनातनः ।
दुर्विज्ञेयो दुष्करश्च सात्वतैर्धार्यते सदा ॥ १२.३५८.५५ ॥
Así mismo, oh rey, este gran dharma primordial y sanātana es difícil de comprender y difícil de practicar; los Sātvatas lo sostienen siempre.
12.358.56
धर्मज्ञानेन चैतेन सुप्रयुक्तेन कर्मणा ।
अहिंसाधर्मयुक्तेन प्रीयते हरिरीश्वरः ॥ १२.३५८.५६ ॥
Con este conocimiento del dharma, con la acción bien ejecutada y unida al dharma de la no violencia, se complace Hari, el Señor.
12.358.57
एकव्यूहविभागो वा क्वचिद्द्विव्यूहसंज्ञितः ।
त्रिव्यूहश्चापि संख्यातश्चतुर्व्यूहश्च दृश्यते ॥ १२.३५८.५७ ॥
A veces se divide como una sola emanación, o se llama emanación doble; también se cuenta una emanación triple, y se ve una emanación cuádruple.
12.358.58
हरिरेव हि क्षेत्रज्ञो निर्ममो निष्कलस्तथा ।
जीवश्च सर्वभूतेषु पञ्चभूतगुणातिगः ॥ १२.३५८.५८ ॥
Hari en verdad es el conocedor del campo, libre de 'mío' y sin partes; así también el yo vivo en todos los seres, que trasciende las cualidades de los cinco elementos.
12.358.59
मनश्च प्रथितं राजन्पञ्चन्द्रियसमीरणम् ।
एष लोकनिधिः श्रीमानेषु लोकविसर्गकृत् ॥ १२.३५८.५९ ॥
Y la mente, célebre, oh rey, es el viento de los cinco sentidos; este glorioso es el tesoro de los mundos, el creador de la emisión de los mundos entre ellos.
12.358.60
अकर्ता चैव कर्ता च कार्यं कारणमेव च ।
यथेच्छति तथा राजन्क्रीडते पुरुषोऽव्ययः ॥ १२.३५८.६० ॥
Él es el no-agente y también el agente, el efecto y también la causa; oh rey, como él quiere, juega el Varón inmutable.
12.358.61
एष एकान्तिधर्मस्ते कीर्तितो नृपसत्तम ।
मया गुरुप्रसादेन दुर्विज्ञेयोऽकृतात्मभिः ॥ १२.३५८.६१ ॥
Oh, mejor de los reyes, por la gracia de mi maestro te he expuesto este dharma de devoción exclusiva; es difícil de comprender para quienes no han disciplinado su ser.
12.358.62
एकान्तिनो हि पुरुषा दुर्लभा बहवो नृप ।
यद्येकान्तिभिराकीर्णं जगत्स्यात्कुरुनन्दनः ॥ १२.३५८.६२ ॥
Raros son, oh rey, los hombres de devoción exclusiva; ¡ojalá el mundo estuviera lleno de ellos, oh deleite de los Kurus!
12.358.63
अहिंसकैरात्मविद्भिः सर्वभूतहिते रतैः ।
भवेत्कृतयुगप्राप्तिराशीः कर्मविवर्जिता ॥ १२.३५८.६३ ॥
Por los no violentos, conocedores del ser, deleitados en el bien de todos los seres, se alcanzaría la era Kṛta; esa bendición estaría libre de la acción.
12.358.64
एवं स भगवान्व्यासो गुरुर्मम विशांपते ।
कथयामास धर्मज्ञो धर्मराजे द्विजोत्तमः ॥ १२.३५८.६४ ॥
Así lo expuso a Dharmarāja el venerable Vyāsa, mi maestro, el mejor de los dvija y conocedor del dharma, oh señor de los hombres.
12.358.65
ऋषीणां संनिधौ राजञ्शृण्वतोः कृष्णभीष्मयोः ।
तस्याप्यकथयत्पूर्वं नारदः सुमहातपाः ॥ १२.३५८.६५ ॥
Oh rey, en presencia de los sabios, mientras Kṛṣṇa y Bhīṣma escuchaban, antes que a él lo había expuesto Nārada, de gran austeridad.
12.358.66
देवं परमकं ब्रह्म श्वेतं चन्द्राभमच्युतम् ।
यत्र चैकान्तिनो यान्ति नारायणपरायणाः।
तदेव परमं स्थानं मुक्तानां केवलं भवेत् ॥ १२.३५८.६६ ॥
Al dios, el Brahman supremo, blanco y de brillo lunar, el imperecedero, adonde van los devotos de devoción exclusiva, consagrados a Nārāyaṇa; ese sería solo el supremo lugar de los liberados.
12.358.67
एवं बहुविधं धर्मं प्रविबुद्धैर्निषेवितम् ।
न कुर्वन्ति कथं विप्रा अन्ये नानाव्रते स्थिताः ॥ १२.३५८.६७ ॥
¿Por qué los brahmanes y otros que permanecen en diversos votos no practican este dharma de muchas formas, seguido por los despiertos?
12.358.68
तिस्रः प्रकृतयो राजन्देहबन्धेषु निर्मिताः ।
सात्विकी राजसी चैव तामसी चैव भारत ॥ १२.३५८.६८ ॥
Oh rey, en las ataduras del cuerpo se forman tres naturalezas: la sáttvica, la rájasica y la támasica, oh descendiente de Bharata.
12.358.69
देहबन्धेषु पुरुषः श्रेष्ठः कुरुकुलोद्वह ।
सात्विकः पुरुषव्याघ्र भवेन्मोक्षाय निश्चितः ॥ १२.३५८.६९ ॥
El mejor de los hombres en las ataduras del cuerpo, oh portador del linaje Kuru, el sáttvico, tigre entre los hombres, está ciertamente destinado a la liberación.
12.358.70
अत्रापि स विजानाति पुरुषं ब्रह्मवित्तमम् ।
नारायणां परं मोक्षे ततो वै सात्विकः स्मृतः ॥ १२.३५८.७० ॥
También aquí conoce a la persona, el mejor conocedor del Brahman, que es Nārāyaṇa y supremo en la liberación; por eso es recordado como sáttvico.
12.358.71
मनीषितं च प्राप्नोति चिन्तयन्पुरुषोत्तमम् ।
एकान्तभक्तः सततं नारायणपरायणः ॥ १२.३५८.७१ ॥
Meditando en la persona suprema, alcanza lo que desea; siempre devoto exclusivo, dedicado a Nārāyaṇa.
12.358.72
मनीषिणो हि ये केचिद्यतयो मोक्षधर्मिणः ।
तेषां विच्छिन्नतृष्णानां योगक्षेमवहो हरिः ॥ १२.३५८.७२ ॥
Para aquellos sabios y ascetas que se dedican al dharma de la liberación, cuyo deseo ha sido cortado, Hari es quien porta el logro y la seguridad.
12.358.73
जायमानं हि पुरुषं यं पश्येन्मधुसूदनः ।
सात्विकस्तु स विज्ञेयो भवेन्मोक्षे च निश्चितः ॥ १२.३५८.७३ ॥
Aquel que está naciendo y a quien Madhusūdana contempla debe ser conocido como sāttvika; ciertamente está destinado a la liberación.
12.358.74
साङ्ख्ययोगेन तुल्यो हि धर्म एकान्तिसेवितः ।
नारायणात्मके मोक्षे ततो यान्ति परां गतिं ॥ १२.३५८.७४ ॥
Ese dharma, igual al sāṅkhya y al yoga, lo siguen los devotos exclusivos; en la liberación que consiste en Nārāyaṇa alcanzan la meta suprema.
12.358.75
नारायणेन दृष्टस्तचु प्रतिबुद्धो भवेत्पुमान् ।
एवमात्मेच्छया राजन्प्रतिबुद्धो न जायते ॥ १२.३५८.७५ ॥
Una persona vista por Nārāyaṇa se despierta; así, oh rey, quien se despierta por la voluntad del ser no vuelve a nacer.
12.358.76
राजसी तामसी चैव व्यामिश्रे प्रकृती स्मृते ।
तदात्मकं हि पुरुषं जायमानं विशांपते।
प्रवृत्तिलक्षणैर्युक्तं नावेक्षति हरिः स्वयम् ॥ १२.३५८.७६ ॥
Las naturalezas rājasī y tāmasī se dice que son las dos naturalezas mezcladas. Oh señor de los hombres, el propio Hari no mira a la persona que nace con esa naturaleza y dotada de los signos de la actividad.
12.358.77
पश्यत्येनं जायमानं ब्रह्मा लोकपितामहः ।
रजसा तपसा चैव मानसं समभिप्लुतम् ॥ १२.३५८.७७ ॥
Brahmā, abuelo de los mundos, lo mira al nacer, a aquel que está inundado en la mente por rajas y por la austeridad.
12.358.78
कामं देवाश्च ऋषयः सत्वस्था नृपसत्तम ।
हीनाः सत्वेन सूक्ष्मेण ततो वैकारिकाः स्मृताः ॥ १२.३५८.७८ ॥
Ciertamente, oh mejor de los reyes, los dioses y los sabios permanecen en sattva; pero, carentes del sattva sutil, se dice que son vaikārikas.
12.358.79
कथं वैकारिको गच्छेत्पुरुषः पुरुषोत्तमम् ।
वद सर्वं यथादृष्टं प्रवृत्तिं च यथाक्रमम् ॥ १२.३५८.७९ ॥
¿Cómo llegaría el vaikārika al Puruṣottama? Cuéntalo todo tal como se ha visto, y su proceder en orden.
12.358.80
सुसूक्ष्मं तत्त्वसंयुक्तं संयुक्तं त्रिभिरक्षरैः ।
पुरुषः पुरुषं गच्छेन्निष्क्रियं पञ्चविंशकम् ॥ १२.३५८.८० ॥
Muy sutil, unido a los principios, unido a las tres sílabas, que la persona vaya a la persona con el vigesimoquinto inactivo.
12.358.81
एवमेकं साङ्ख्ययोगं वेदारण्यकमेव च ।
परस्पराङ्गान्येतानि पाञ्चरात्रं च कथ्यते ॥ १२.३५८.८१ ॥
Así, el Sāṅkhya y el Yoga, y el Veda con sus Āraṇyakas, son uno; estos son miembros mutuamente complementarios, y se dice que también lo es el Pāñcarātra.
12.358.82
एष एकान्तिनां धर्मो नारायणपरात्मकः ॥ १२.३५८.८२ ॥
Este es el dharma de los ekāntin, cuyo ser está entregado por completo a Nārāyaṇa.
12.358.83
यथा समुद्रात्प्रसृता जलौघा ।
स्तमेव राजन्पुनराविशन्ति।
इमे तथा ज्ञानमहाजलौघा ।
नारायणं वै पुनराविशन्ति ॥ १२.३५८.८३ ॥
Como las corrientes de agua que brotan del océano vuelven a entrar en él, oh rey, así estos grandes raudales de conocimiento vuelven a entrar en Nārāyaṇa.
12.358.84
एष ते कथितो धर्मः सात्वतो यदुबान्धव ।
कुरुष्वैनं यथान्यायं यदि शक्तोसि भारत ॥ १२.३५८.८४ ॥
Pariente de los Yadu, este dharma sātvata te ha sido declarado; Bhārata, si eres capaz, practícalo como corresponde.
12.358.85
एवं हि स महाभागो नारदो गुरवे मम ।
श्वेतानां यतिनां चाह एकान्तगतिमख्याम् ॥ १२.३५८.८५ ॥
Así el venturoso Nārada habló a mi maestro y expuso la senda de la devoción exclusiva, respecto a los yatis de blanco.
12.358.86
व्यासश्चाकथयत्प्रीत्या धर्मपुत्राय धीमते ।
स एवायं मया तुभ्यमाख्यातः प्रसृतो गुरोः ॥ १२.३५८.८६ ॥
Y Vyāsa lo contó con afecto al sabio hijo de Dharma; esto mismo, extendido desde mi maestro, te lo he relatado ahora.
12.358.87
इत्थं हि दुश्चरो धर्म एष पार्थिवसत्तम ।
यथैव त्वं तथैवान्ये न भजन्ति च मोहिताः ॥ १२.३५८.८७ ॥
Así, esta dharma es difícil de practicar, oh mejor de los reyes; como tú, así también otros, extraviados, no la practican.
12.358.88
कृष्ण एव हि लोकानां भावनो मोहनस्तथा ।
संहारकारकश्चैव कारणं च विशांपते ॥ १२.३५८.८८ ॥
Kṛṣṇa solo es el creador de los mundos, su seductor y su destructor; él es su causa, oh señor de los hombres.