മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.358
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.358.1
अहो ह्येकान्तिनः सर्वान्प्रीणाति भगवान्हरिः ।
विधिप्रयुक्तां पूजां च गृह्णाति शिरसा स्वयम् ॥ १२.३५८.१ ॥
അഹോ! ഭഗവാൻ ഹരി ഏകാന്തികളായ എല്ലാ ഭക്തരെയും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു; വിധിപ്രകാരം അർപ്പിക്കുന്ന പൂജ അവൻ തന്നെ ശിരസ്സാ സ്വീകരിക്കുന്നു.
12.358.2
ये तु दग्धेन्धना लोके पुण्यपापविवर्जिताः ।
तेषां च या हि निर्दिष्टा पारम्पर्यागता गतिः ॥ १२.३५८.२ ॥
ലോകത്തിൽ കർമ്മേന്ധനം ദഹിപ്പിച്ച്, പുണ്യപാപങ്ങളിൽനിന്നു മുക്തരായവർക്ക് പാരമ്പര്യമായി വന്ന നിശ്ചിത ഗതി ഏതെന്നും.
12.358.3
चतुर्थ्यां चैव ते गत्यां गच्छन्ति पुरुषोत्तमम् ।
एकान्तिनस्तु पुरुषा गच्छन्ति परमं पदम् ॥ १२.३५८.३ ॥
നാലാമത്തെ ഗതിയിൽ അവർ പുരുഷോത്തമനെ പ്രാപിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഏകാന്തികളായ പുരുഷന്മാർ പരമപദത്തിൽ എത്തുന്നു.
12.358.4
नूनमेकान्तधर्मोऽयं श्रेष्ठो नारायणप्रियः ।
अगत्वा गतयतिस्रो यद्गच्छत्यव्ययं हरिम् ॥ १२.३५८.४ ॥
തീർച്ചയായും ഈ ഏകാന്തധർമ്മം ശ്രേഷ്ഠമാണ്; നാരായണന് പ്രിയമാണ്. മൂന്നു ഗതികളിൽ പോകാതെ അവ്യയനായ ഹരിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.
12.358.5
सहोपनिषदान्वेदान्ये विप्राः सम्यगास्थिताः ।
पठन्ति विधिमास्थाय ये चापि यतिधर्मिणः ॥ १२.३५८.५ ॥
ഉപനിഷത്തുകളോടുകൂടിയ വേദങ്ങളെ നന്നായി അനുഷ്ഠിച്ച്, വിധിപ്രകാരം ഓതുന്ന ബ്രാഹ്മണരും, യതിധർമ്മം പാലിക്കുന്നവരും.
12.358.6
तेभ्यो विशिष्टां जानामि गतिमेकान्तिनां नृणाम् ।
केनैष धर्मः कथितो देवेन ऋषिणाऽपि वा ॥ १२.३५८.६ ॥
അവരെക്കാൾ വിശിഷ്ടമായ ഗതി ഏകാന്തികളായ മനുഷ്യർക്കുണ്ടെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു. ഈ ധർമ്മം ഏത് ദേവനോ ഋഷിയോ പറഞ്ഞു?
12.358.7
एकान्तिनां च का चर्या कदा चोत्पादिता विभो ।
एतन्मे संशयं छिन्धि परं कौतूहलं हि मे ॥ १२.३५८.७ ॥
ഏകാന്തികളുടെ ആചാരം എന്താണ്? അത് എപ്പോൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു, ഓ വിഭോ? എന്റെ ഈ സംശയം തീർക്കൂ; എനിക്ക് വലിയ കൗതുകമുണ്ട്.
12.358.8
समुपोढेष्वनीकेषु कुरुपाण्डवयोर्मृधे ।
अर्जुने विमनस्के च गीता भगवता स्वयम् ॥ १२.३५८.८ ॥
കൗരവ-പാണ്ഡവ സേനകൾ യുദ്ധത്തിനായി അണിനിരന്നപ്പോൾ, വിഷണ്ണനായ അർജ്ജുനനോട് ഭഗവാൻ തന്നെ ഗീത അരുളി.
12.358.9
आगतिश्च गतिश्चैव पूर्वं ते कथिता मया ।
गहनो ह्येष धर्मो वै दुर्विज्ञेयोऽकृतात्मभिः ॥ १२.३५८.९ ॥
വരവും പോക്കും ഞാൻ നിന്നോട് മുമ്പേ പറഞ്ഞുവല്ലോ. ഈ ധർമ്മം ഗഹനമാണ്; ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്തവർക്ക് ഇത് ഗ്രഹിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.
12.358.10
संमितः सामवेदेन पुरैवादियुगे कृतः ।
धार्यते स्वयमीशेन राजन्नारायणेन ह ॥ १२.३५८.१० ॥
ഈ ധർമ്മം പണ്ട് ആദിയുഗത്തിൽ സാമവേദത്താൽ നിർണയിക്കപ്പെട്ട് രൂപംകൊണ്ടതാണ്. രാജാവേ, അതിനെ ഈശ്വരനായ നാരായണൻ തന്നെ ധരിക്കുന്നു.
12.358.11
एतदर्थं महाराज पृष्टः पार्थेन नारदः ।
ऋषिमध्ये महाभागः शृण्वतोः कृष्णभीष्मयोः ॥ १२.३५८.११ ॥
മഹാരാജാവേ, ഇതിനായി പാർത്ഥൻ (അർജ്ജുനൻ) ഋഷിമധ്യത്തിൽ മഹാഭാഗനായ നാരദനോട് ചോദിച്ചു; കൃഷ്ണനും ഭീഷ്മരും കേട്ടുകൊണ്ടിരിക്കെ.
12.358.12
गुरुणा च मयाऽप्येव कथितो नृपसत्तम ।
यथा तत्कथितं तत्र नारदेन तथा शृणु ॥ १२.३५८.१२ ॥
നൃപശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ ഗുരുവും ഞാനും ഇത് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അവിടെ നാരദൻ പറഞ്ഞതുപോലെ കേൾക്കുക.
12.358.13
यदाऽऽसीन्मानजं जन्म नारायणमुखोद्गतम् ।
ब्रह्मणः पृथिवीपाल तदा नारायणः स्वयम् ॥ १२.३५८.१३ ॥
ഭൂപാലാ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസപുത്രൻ നാരായണന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചപ്പോൾ, അന്ന് നാരായണൻ തന്നെ സ്വയം (അങ്ങനെ ചെയ്തു).
12.358.14
तेन धर्मेण कृतवान्दैवं पित्र्यं च भारत ।
फेनपा ऋषयश्चैव तं धर्मं प्रतिपेदिरे ॥ १२.३५८.१४ ॥
ഭാരതവംശജാ, ആ ധർമ്മത്താൽ (നാരായണൻ) ദൈവകർമ്മവും പിതൃകർമ്മവും ചെയ്തു; ഫേനപ ഋഷിമാരും ആ ധർമ്മം സ്വീകരിച്ചു.
12.358.15
वैखानसाः फेनपेभ्यो धर्मं तं प्रतिपदिरे ।
वैखानसेभ्यः सोपस्तु ततः सोऽन्तर्दधे पुनः ॥ १२.३५८.१५ ॥
വൈഖാനസ ഋഷിമാർ ഫേനപരിൽനിന്ന് ആ ധർമ്മം സ്വീകരിച്ചു; പിന്നെ വൈഖാനസരുടെ അടുത്തെത്തി, അവൻ വീണ്ടും മറഞ്ഞു.
12.358.16
यदाऽऽसीच्चाक्षुषं जन्म द्वितीयं ब्रह्मणो नृप ।
यदा पितामहेनैव सोमाद्धर्मः परिश्रुतः ॥ १२.३५८.१६ ॥
രാജാവേ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ രണ്ടാം ജന്മമായ ചാക്ഷുഷം ഉണ്ടായപ്പോൾ, പിതാമഹൻ (ബ്രഹ്മാവ്) സോമനിൽനിന്ന് ധർമ്മം കേട്ടറിഞ്ഞു.
12.358.17
नारायणात्मको राजन्रुद्राय प्रददौ च तम् ।
ततो योगस्थितो रुद्रः पुरा कृतयुगे नृप ॥ १२.३५८.१७ ॥
രാജാവേ, നാരായണ സ്വരൂപനായവൻ അത് രുദ്രന് നൽകി; പിന്നെ യോഗസ്ഥിതനായ രുദ്രൻ, രാജാവേ, പണ്ട് കൃതയുഗത്തിൽ (അത് സ്വീകരിച്ചു).
12.358.18
वालखिल्यानृषीन्सर्वान्धर्ममेनमपाठयत् ।
अन्तर्दधे ततो भूयस्तस्य देवस्य मायया ॥ १२.३५८.१८ ॥
അവൻ വാലഖില്യ ഋഷിമാർ എല്ലാവരെയും ഈ ധർമ്മം പഠിപ്പിച്ചു; പിന്നീട് ആ ദേവന്റെ മായയാൽ അവൻ വീണ്ടും മറഞ്ഞു.
12.358.19
तृतीयं ब्रह्मणो जन्म यदासीद्वाचिकं महत् ।
तत्रैष धर्मः संभूतः स्वयं नारायणान्नृप ॥ १२.३५८.१९ ॥
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മൂന്നാമത്തെ ജന്മം, വാക്കിൽ നിന്നുണ്ടായ മഹത്തായത്; അവിടെയാണ് ഈ ധർമ്മം നാരായണനിൽ നിന്ന് സ്വയം ഉത്ഭവിച്ചത്, രാജാവേ.
12.358.20
सुपर्णो नाम तमृषिः प्राप्तवान्पुरुषोत्तमात् ।
तपसा वै सुतप्तेन दमेन नियमेन च ॥ १२.३५८.२० ॥
സുപർണ്ണൻ എന്ന ആ ഋഷി പുരുഷോത്തമനിൽ നിന്ന് അത് നേടി; കഠിന തപസ്സ്, ദമം, നിയമം എന്നിവയാൽ.
12.358.21
त्रिः परिक्रान्तवानेतत्सुपर्णो धर्मसुत्तमम् ।
यस्मात्तस्माद्व्रतं ह्येतत्रिसौपर्णमिहोच्येत ॥ १२.३५८.२१ ॥
സുപർണ്ണൻ ഈ ഉത്തമധർമ്മത്തെ മൂന്നു പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു; അതിനാൽ ഈ വ്രതം ഇവിടെ 'ത്രിസൗപർണ്ണം' എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
12.358.22
ऋग्वेदपाठपठितं व्रतमेतद्धि दुश्चरम् ।
सुपर्णाच्चाप्यधिगतो धर्म एष सनातनः ॥ १२.३५८.२२ ॥
ഋഗ്വേദ പാഠത്താൽ ഓതപ്പെടുന്ന ഈ വ്രതം തീർച്ചയായും ദുഷ്കരമാണ്; സുപർണ്ണനിൽ നിന്ന് ഈ സനാതനധർമ്മം ലഭിച്ചു.
12.358.23
वायुना द्विपदश्रिष्ठे प्रथितो जगदायुषा ।
वायोः सकाशात्प्राप्तश्च ऋषिभिर्विघसाशिभिः ॥ १२.३५८.२३ ॥
ദ്വിപാദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വായുവിനാൽ ഇത് ലോകായുസ്സിനോടൊപ്പം പ്രചരിച്ചു; വായുവിന്റെ സമീപത്തുനിന്ന് വിഘസാശികളായ ഋഷിമാർ അത് നേടി.
12.358.24
तेभ्यो महोदधिश्चैव प्राप्तवान्धर्ममुत्तमम् ।
अन्तर्दधे ततो भूयो नारायणसमाहृतः ॥ १२.३५८.२४ ॥
അവരിൽ നിന്ന് മഹോദധിയും ഉത്തമധർമ്മം നേടി; പിന്നെ അത് നാരായണനാൽ പിൻവലിക്കപ്പെട്ട് വീണ്ടും മറഞ്ഞു.
12.358.25
यदा भूयः श्रवणजा सृष्टिरासीन्महात्मनः ।
ब्रह्मणः पुरुषव्याघ्र तत्र कीर्तयतः शृणु ॥ १२.३५८.२५ ॥
പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, മഹാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശ്രവണജ സൃഷ്ടി വീണ്ടും ഉണ്ടായപ്പോൾ, അവിടെ കീർത്തിക്കുന്നവനെ കേൾക്കുക.
12.358.26
जगत्स्रष्टुमना देवो हरिर्नारायणः स्वयम् ।
चिन्तयामास पुरुषं जगत्सर्गकरं प्रभुम् ॥ १२.३५८.२६ ॥
ലോകത്തെ സൃഷ ്ടിക്കാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ച ദേവനായ ഹരി നാരായണൻ തന്നെ, ലോകസൃഷ്ടി ചെയ്യുന്ന പ്രഭുവായ പുരുഷനെ ചിന്തിച്ചു.
12.358.27
अथ चिन्तयतस्तस्य कर्णाभ्यां पुरुषः स्मृतः ।
प्रजासर्गकरो ब्रह्मा तमुवाच जगत्पतिः ॥ १२.३५८.२७ ॥
അപ്പോൾ അവൻ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ ചെവികളിൽനിന്ന് പ്രജാസൃഷ്ടി ചെയ്യുന്ന ബ്രഹ്മാവ് എന്ന പുരുഷൻ ഉണ്ടായി; ജഗത്പതി അവനോട് പറഞ്ഞു.
12.358.28
सृज प्रजाः पुत्र सर्वा मुखतः पादतस्तथा ।
श्रेयस्तव विधास्यामि बलं तेजश्च सुव्रत ॥ १२.३५८.२८ ॥
മകനേ, എല്ലാ പ്രജകളെയും സൃഷ്ടിക്കുക—മുഖത്തിൽനിന്നും പാദത്തിൽനിന്നും. സുവ്രതാ, നിനക്ക് ശ്രേയസ്സും ബലവും തേജസ്സും ഞാൻ നൽകും.
12.358.29
धर्मं च मत्तो गृह्णीष्व सात्वतं नाम नामतः ।
तेन सृष्टं कृतयुगं स्थापयस्व यथाविधि ॥ १२.३५८.२९ ॥
എന്നിൽനിന്ന് ധർമ്മം സ്വീകരിക്കുക; സാത്വതം എന്ന് പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട കൃതയുഗം യഥാവിധി സ്ഥാപിക്കുക.
12.358.30
ततो ब्रह्मा नमश्चक्रे देवाय हरिमेधसे ।
धर्मं चाग्र्यं स जग्राह सरहस्यं ससंग्रहम् ॥ १२.३५८.३० ॥
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് ഹരിമേധസ്സായ ദേവനെ നമസ്കരിച്ചു; അദ്ദേഹം ശ്രേഷ്ഠമായ ധർമ്മം അതിന്റെ രഹസ്യവും സംഗ്രഹവുമായി സ്വീകരിച്ചു.
12.358.31
आरण्यकेन सहितं नारायणमुखोद्गतम् ।
उपदिश्य ततो धर्मं ब्रह्मणेऽमिततेजसे ॥ १२.३५८.३१ ॥
ആരണ്യകത്തോടുകൂടി നാരായണന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ച ധർമ്മം അമിത തേജസ്വിയായ ബ്രഹ്മാവിന് ഉപദേശിച്ച ശേഷം
12.358.32
तं कार्तयुगधर्माणं निराशीः कर्मसंज्ञितम् ।
जगाम तमसः पारं यत्राव्यक्तं व्यवस्थितम् ॥ १२.३५८.३२ ॥
കൃതയുഗധർമ്മസ്വരൂപനും നിഷ്കാമനും കർമ്മം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവനുമായ അവൻ, അവ്യക്തം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇരുട്ടിന്റെ അക്കരെയ്ക്ക് പോയി.
12.358.33
ततोऽथ वरदो देवो ब्रह्मा लोकपितामहः ।
असृजत्स ततो लोकान्कृत्स्नान्स्थावरजङ्गमान् ॥ १२.३५८.३३ ॥
അനന്തരം വരദായകനായ ദേവൻ, ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ്, സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളോടുകൂടിയ സകല ലോകങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
12.358.34
ततः प्रावर्तत तदा आदौ कृतयुगं शुभम् ।
ततो हि सात्वतो धर्मो व्याप्य लोकानवस्थितः ॥ १२.३५८.३४ ॥
അപ്പോൾ ആദിയിൽ ശുഭകരമായ കൃതയുഗം ആരംഭിച്ചു. തുടർന്ന് സാത്വതധർമ്മം ലോകങ്ങളെ വ്യാപിച്ച് സ്ഥിതിചെയ്തു.
12.358.35
तेनैवाद्येन धर्मेण ब्रह्मा लोकविसर्गकृत् ।
पूजयामास देवेशं हरिं नारायणं प्रभुम् ॥ १२.३५८.३५ ॥
ആ ആദ്യധർമ്മത്താൽ തന്നെ ലോകസൃഷ്ടി നടത്തിയ ബ്രഹ്മാവ് ദേവേശനും ഹരിയും നാരായണനും പ്രഭുവുമായവനെ പൂജിച്ചു.
12.358.36
धर्मप्रतिष्ठाहेतोश्च मनुं स्वारोचिषं ततः ।
अध्यापयामास तदा लोकानां हितकाम्यया ॥ १२.३५८.३६ ॥
ധർമ്മപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കായും ലോകങ്ങളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ചും അനന്തരം അവൻ സ്വാരോചിഷ മനുവിനെ പഠിപ്പിച്ചു.
12.358.37
ततः स्वारोचिषः पुत्रं स्वयं शङ्खपदं नृप ।
अध्यापयत्पुराऽव्यग्रः सर्वलोकपतिर्विभुः ॥ १२.३५८.३७ ॥
പിന്നെ സ്വാരോചിഷൻ തന്നെ തന്റെ പുത്രൻ ശംഖപദനെ, ഹേ രാജാവേ, പണ്ട് കലർപ്പില്ലാതെ പഠിപ്പിച്ചു; അവൻ സർവ്വലോകങ്ങളുടെയും അധിപനും സർവ്വവ്യാപിയുമായിരുന്നു.
12.358.38
ततः शङ्खपदश्चापि पुत्रमात्मजमौरसम् ।
दिशापालं सुधर्माणमध्यापयत भारत।
सोऽन्तर्दधे ततो भूयः प्राप्ते त्रेतायुगे पुनः ॥ १२.३५८.३८ ॥
പിന്നെ ശംഖപദനും തന്റെ സ്വന്തം ഔരസപുത്രനും ദിക്പാലകനുമായ സുധർമ്മനെ പഠിപ്പിച്ചു, ഹേ ഭാരതാ. അവൻ മറഞ്ഞു; പിന്നെ ത്രേതായുഗം വന്നപ്പോൾ വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷനായി.
12.358.39
नासत्ये जन्मनि पुरा ब्रह्मणः पार्थिवोत्तम ।
धर्ममेतं स्वयं देवो हरिर्नारायणः प्रभुः ॥ १२.३५८.३९ ॥
ഹേ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, പണ്ട് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ജന്മസമയത്ത് നാസത്യയുഗത്തിൽ ദേവനായ ഹരി നാരായണൻ, പ്രഭു, ഈ ധർമ്മം തന്നെ [വെളിപ്പെടുത്തി].
12.358.40
तज्जगादारविन्दाक्षो ब्रह्मणः पश्यतस्तदा ।
सनत्कुमारो भगवांस्ततः प्राधीतवान्नृप ॥ १२.३५८.४० ॥
ബ്രഹ്മാവ് നോക്കിനിൽക്കുമ്പോൾ താമരക്കണ്ണൻ അത് പറഞ്ഞു. പിന്നെ ഭഗവാൻ സനത്കുമാരൻ, ഹേ രാജാവേ, അത് ഓതിപ്പഠിച്ചു.
12.358.41
सनत्कुमारादपि च वीरणो वै प्रजापतिः ।
कृतादौ कुरुशार्दूल धर्ममेतदधीतवान् ॥ १२.३५८.४१ ॥
സനത്കുമാരനിൽ നിന്നും പ്രജാപതിയായ വീരണൻ, ഹേ കുരുശാർദൂല, കൃതയുഗാരംഭത്തിൽ ഈ ധർമ്മം പഠിച്ചു.
12.358.42
वीरणश्चाप्यधीत्यैनं रैभ्याय मुनये ददौ ।
रैभ्यः पुत्राय शुद्धाय सुव्रताय सुमेधसे ॥ १२.३५८.४२ ॥
വീരണനും ഇത് പഠിച്ച് രൈഭ്യമുനിക്ക് നൽകി; രൈഭ്യൻ തന്റെ ശുദ്ധനും സുവ്രതനും സുമേധസ്സുമുള്ള പുത്രന് [നൽകി].
12.358.43
कुक्षिपालाय च ददौ विशालाय च धर्मिणे ।
ततोऽप्यन्तर्दधे भूयो नारायणमुखोद्गतः ॥ १२.३५८.४३ ॥
അദ്ദേഹം കുക്ഷിപാലനും ധർമ്മിഷ്ഠനായ വിശാലനും നൽകി. പിന്നീട് നാരായണന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ചവൻ വീണ്ടും അന്തർധാനം ചെയ്തു.
12.358.44
अण्डजे जन्मनि पुनर्ब्रह्मणे हरियोनये ।
एष धर्मः समुद्भूतो नारायणमुखात्पुनः ॥ १२.३५८.४४ ॥
അണ്ഡജജന്മത്തിൽ വീണ്ടും ഹരിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിന് വേണ്ടി ഈ ധർമ്മം നാരായണന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് വീണ്ടും ഉദ്ഭവിച്ചു.
12.358.45
गृहीतो ब्रह्मणा राजन्प्रयुक्तश्च यथाविधि ।
अध्यापिताश्च मुनयो नाम्ना बर्हिपदो नृप ॥ १२.३५८.४५ ॥
രാജാവേ, ബ്രഹ്മാവ് ഇത് സ്വീകരിച്ച് യഥാവിധി പ്രയോഗിച്ചു. നൃപാ, ബർഹിപദർ എന്ന പേരിലുള്ള മുനിമാർക്ക് ഇത് പഠിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
12.358.46
बर्हिषद्भ्यश्च संप्राप्तः सामवेदान्तगं द्विजम् ।
ज्येष्ठं नामाभिविख्यातं ज्येष्ठसामव्रतो हरिः ॥ १२.३५८.४६ ॥
ബർഹിഷദന്മാരിൽ നിന്ന് സാമവേദാന്തത്തിൽ എത്തിയ, ജ്യേഷ്ഠൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ ഒരു ദ്വിജൻ അതു നേടി. ഹരി ജ്യേഷ്ഠസാമവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചവനാണ്.
12.358.47
ज्येष्ठाच्चाप्यनुसंक्रान्तो राजानमविकम्पनम् ।
अन्तर्दधे ततो राजन्नेष दर्मः प्रभो हरेः ॥ १२.३५८.४७ ॥
ജ്യേഷ്ഠനിൽ നിന്ന് അത് അവികമ്പനനായ രാജാവിന് കൈമാറി. പിന്നീട്, രാജാവേ, അത് അപ്രത്യക്ഷമായി. പ്രഭോ, ഇത് ഹരിയുടെ ധർമ്മമാണ്.
12.358.48
यदिदं सप्तमं जन्म पद्मजं ब्रह्मणो नृप ।
तत्रैष धर्मः कथितः स्वयं नारायणेन ह ॥ १२.३५८.४८ ॥
രാജാവേ, ഇത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ പത്മജനായ ഏഴാമത്തെ ജന്മമാണ്; അതിൽ ഈ ധർമ്മം നാരായണൻ തന്നെ സ്വയം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
12.358.49
पितामहाय शुद्धाय युगादौ लोकधारिणे ।
पितामहश्च दक्षाय धर्ममेतं पुरा ददौ ॥ १२.३५८.४९ ॥
യുഗാരംഭത്തിൽ ശുദ്ധനും ലോകധാരകനുമായ പിതാമഹന്, പിതാമഹൻ പണ്ട് ദക്ഷന് ഈ ധർമ്മം നൽകി.
12.358.50
ततो ज्येष्ठे तु दौहित्रे प्रादाद्दक्षो नृपोत्तम ।
आदित्ये सवितुर्ज्येष्ठे विवस्वाञ्जगृहे ततः ॥ १२.३५८.५० ॥
പിന്നെ ദക്ഷൻ, നൃപോത്തമാ, തന്റെ മൂത്ത പേരക്കുട്ടിക്ക് നൽകി; സവിതാവിന്റെ മൂത്ത പുത്രനായ ആദിത്യന്; പിന്നെ വിവസ്വാൻ സ്വീകരിച്ചു.
12.358.51
त्रेतायुगादौ च ततो विवस्वान्ममवे ददौ ।
मनुश्च लोकभूत्यर्थं सुतायेक्ष्वाकवे ददौ ॥ १२.३५८.५१ ॥
ത്രേതായുഗാരംഭത്തിൽ വിവസ്വാൻ മനുവിന് നൽകി; ലോകക്ഷേമത്തിനായി മനു തന്റെ പുത്രനായ ഇക്ഷ്വാകുവിന് നൽകി.
12.358.52
इक्ष्वाकुणा च कथितो व्याप्य लोकानवस्थितः ।
गमिष्यति क्षयान्ते च पुनर्नारायणं नृप ॥ १२.३५८.५२ ॥
ഇക്ഷ്വാകു പറഞ്ഞ ഈ ധർമ്മം ലോകങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു; ഓ രാജാവേ, ക്ഷയാന്തത്തിൽ അത് വീണ്ടും നാരായണനിലേക്ക് പോകും.
12.358.53
यतीनां चापि यो धर्मः स ते पूर्वं नृपोत्तम ।
कथितो हरिगीतासु समासविधिकल्पितः ॥ १२.३५८.५३ ॥
നൃപോത്തമാ, യതികളുടെ ധർമ്മവും നിനക്ക് മുമ്പേ ഹരിഗീതകളിൽ സംക്ഷിപ്തവിധിയായി പറയപ്പെട്ടിരുന്നു.
12.358.54
नारदेन सुसंप्राप्तः सरहस्यः ससंग्रहः ।
एष धर्मो जगन्नाथात्साक्षान्नारायणान्नृप ॥ १२.३५८.५४ ॥
നാരദൻ ഈ ധർമ്മം രഹസ്യത്തോടും സംഗ്രഹത്തോടും കൂടി പൂർണ്ണമായി സ്വീകരിച്ചു; ഓ രാജാവേ, ഇത് ജഗന്നാഥനായ സാക്ഷാൽ നാരായണനിൽ നിന്നാണ്.
12.358.55
एवमेव महान्धर्मे आद्यो राजन्सनातनः ।
दुर्विज्ञेयो दुष्करश्च सात्वतैर्धार्यते सदा ॥ १२.३५८.५५ ॥
അതുപോലെതന്നെ, രാജാവേ, ഇത് മഹത്തും ആദ്യവും സനാതനവുമായ ധർമ്മം ആകുന്നു; അറിയാൻ പ്രയാസമുള്ളതും ആചരിക്കാൻ ദുഷ്കരവുമാണ്; സാത്വതർ എപ്പോഴും അതിനെ ധരിക്കുന്നു.
12.358.56
धर्मज्ञानेन चैतेन सुप्रयुक्तेन कर्मणा ।
अहिंसाधर्मयुक्तेन प्रीयते हरिरीश्वरः ॥ १२.३५८.५६ ॥
ഈ ധർമ്മജ്ഞാനത്താലും നന്നായി പ്രയോഗിച്ച കർമ്മത്താലും അഹിംസാധർമ്മത്തോടു കൂടിയതിനാലും ഈശ്വരനായ ഹരി പ്രസാദിക്കുന്നു.
12.358.57
एकव्यूहविभागो वा क्वचिद्द्विव्यूहसंज्ञितः ।
त्रिव्यूहश्चापि संख्यातश्चतुर्व्यूहश्च दृश्यते ॥ १२.३५८.५७ ॥
ചിലപ്പോൾ ഏകവ്യൂഹ വിഭാഗം, അല്ലെങ്കിൽ ദ്വിവ്യൂഹം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; ത്രിവ്യൂഹവും എണ്ണപ്പെടുന്നു, ചതുർവ്യൂഹവും കാണപ്പെടുന്നു.
12.358.58
हरिरेव हि क्षेत्रज्ञो निर्ममो निष्कलस्तथा ।
जीवश्च सर्वभूतेषु पञ्चभूतगुणातिगः ॥ १२.३५८.५८ ॥
ഹരിതന്നെ ക്ഷേത്രജ്ഞൻ; മമതയില്ലാത്തവൻ, നിഷ്കലൻ; അതുപോലെ സർവഭൂതങ്ങളിലുമുള്ള ജീവനും അവൻതന്നെ; പഞ്ചഭൂതഗുണങ്ങൾക്കതീതൻ.
12.358.59
मनश्च प्रथितं राजन्पञ्चन्द्रियसमीरणम् ।
एष लोकनिधिः श्रीमानेषु लोकविसर्गकृत् ॥ १२.३५८.५९ ॥
രാജാവേ, പ്രസിദ്ധമായ മനസ്സ് പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങളുടെ വായുവാകുന്നു; ഈ ശ്രീമാൻ ലോകങ്ങളുടെ നിധിയാണ്; ഇവയിൽ ലോകസൃഷ്ടി ചെയ്യുന്നവൻ.
12.358.60
अकर्ता चैव कर्ता च कार्यं कारणमेव च ।
यथेच्छति तथा राजन्क्रीडते पुरुषोऽव्ययः ॥ १२.३५८.६० ॥
അവൻ അകർത്താവും കർത്താവുമാകുന്നു; കാര്യവും കാരണവും അവൻതന്നെ; രാജാവേ, അവൻ ഇച്ഛിക്കുന്നതുപോലെ അവ്യയനായ പുരുഷൻ ക്രീഡിക്കുന്നു.
12.358.61
एष एकान्तिधर्मस्ते कीर्तितो नृपसत्तम ।
मया गुरुप्रसादेन दुर्विज्ञेयोऽकृतात्मभिः ॥ १२.३५८.६१ ॥
രാജശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ ഗുരുവിന്റെ കൃപയാൽ ഈ ഏകാന്തിക ധർമ്മം നിന്നോട് ഞാൻ പറഞ്ഞു; ആത്മസംയമമില്ലാത്തവർക്ക് ഇത് ദുർജ്ഞേയമാണ്.
12.358.62
एकान्तिनो हि पुरुषा दुर्लभा बहवो नृप ।
यद्येकान्तिभिराकीर्णं जगत्स्यात्कुरुनन्दनः ॥ १२.३५८.६२ ॥
രാജാവേ, ഏകാന്തികളായ പുരുഷന്മാർ വളരെ അപൂർവ്വമാണ്; കുരുനന്ദനാ, ഈ ലോകം ഏകാന്തികളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ (എത്ര നന്നായിരുന്നു).
12.358.63
अहिंसकैरात्मविद्भिः सर्वभूतहिते रतैः ।
भवेत्कृतयुगप्राप्तिराशीः कर्मविवर्जिता ॥ १२.३५८.६३ ॥
അഹിംസകരും ആത്മജ്ഞാനികളും സർവ്വഭൂതഹിതത്തിൽ രമിക്കുന്നവരും ഉണ്ടെങ്കിൽ കൃതയുഗം വരും; ആ ആശീർവാദം കർമ്മരഹിതമായിരിക്കും.
12.358.64
एवं स भगवान्व्यासो गुरुर्मम विशांपते ।
कथयामास धर्मज्ञो धर्मराजे द्विजोत्तमः ॥ १२.३५८.६४ ॥
ഇങ്ങനെ ധർമ്മജ്ഞനായ, ദ്വിജോത്തമനായ ഭഗവാൻ വ്യാസൻ, എന്റെ ഗുരു, വിശാംപതേ, ധർമ്മരാജനോട് പറഞ്ഞു.
12.358.65
ऋषीणां संनिधौ राजञ्शृण्वतोः कृष्णभीष्मयोः ।
तस्याप्यकथयत्पूर्वं नारदः सुमहातपाः ॥ १२.३५८.६५ ॥
രാജാവേ, ഋഷിമാരുടെ സന്നിധിയിൽ, കൃഷ്ണനും ഭീഷ്മരും കേൾക്കെ, അദ്ദേഹത്തിന് മുമ്പേ മഹാതപസ്വിയായ നാരദനും ഇത് പറഞ്ഞിരുന്നു.
12.358.66
देवं परमकं ब्रह्म श्वेतं चन्द्राभमच्युतम् ।
यत्र चैकान्तिनो यान्ति नारायणपरायणाः।
तदेव परमं स्थानं मुक्तानां केवलं भवेत् ॥ १२.३५८.६६ ॥
വെളുത്തവനും ചന്ദ്രപ്രഭയുള്ളവനുമായ അച്യുതനായ പരബ്രഹ്മദേവനിലേക്ക് ഏകാന്തികളും നാരായണപരായണരും പോകുന്നു; അതുതന്നെ മുക്തരുടെ പരമസ്ഥാനമായിരിക്കും.
12.358.67
एवं बहुविधं धर्मं प्रविबुद्धैर्निषेवितम् ।
न कुर्वन्ति कथं विप्रा अन्ये नानाव्रते स्थिताः ॥ १२.३५८.६७ ॥
പ്രബുദ്ധന്മാർ സേവിച്ച ഇങ്ങനെയുള്ള പലവിധ ധർമ്മത്തെ, നാനാവ്രതങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മറ്റ് വിപ്രന്മാർ എങ്ങനെ അനുഷ്ഠിക്കുന്നില്ല?
12.358.68
तिस्रः प्रकृतयो राजन्देहबन्धेषु निर्मिताः ।
सात्विकी राजसी चैव तामसी चैव भारत ॥ १२.३५८.६८ ॥
ഹേ രാജാവേ, ദേഹബന്ധനങ്ങളിൽ മൂന്ന് പ്രകൃതികൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു — സാത്വികി, രാജസി, താമസി, ഹേ ഭാരത.
12.358.69
देहबन्धेषु पुरुषः श्रेष्ठः कुरुकुलोद्वह ।
सात्विकः पुरुषव्याघ्र भवेन्मोक्षाय निश्चितः ॥ १२.३५८.६९ ॥
ദേഹബന്ധനങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പുരുഷൻ, കുരുകുലം വഹിക്കുന്നവനേ, സാത്വികനായ ആ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ മോക്ഷത്തിന് നിശ്ചയമായും യോഗ്യനാകും.
12.358.70
अत्रापि स विजानाति पुरुषं ब्रह्मवित्तमम् ।
नारायणां परं मोक्षे ततो वै सात्विकः स्मृतः ॥ १२.३५८.७० ॥
ഇവിടെയും അവൻ ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പുരുഷനെ അറിയുന്നു, മോക്ഷത്തിൽ പരമനായ നാരായണനെ; അതിനാൽ അവൻ സാത്വികനെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
12.358.71
मनीषितं च प्राप्नोति चिन्तयन्पुरुषोत्तमम् ।
एकान्तभक्तः सततं नारायणपरायणः ॥ १२.३५८.७१ ॥
പുരുഷോത്തമനെ ധ്യാനിച്ച് അവൻ തന്റെ അഭീഷ്ടം നേടുന്നു; എപ്പോഴും ഏകാന്തഭക്തനും നാരായണപരായണനുമായി.
12.358.72
मनीषिणो हि ये केचिद्यतयो मोक्षधर्मिणः ।
तेषां विच्छिन्नतृष्णानां योगक्षेमवहो हरिः ॥ १२.३५८.७२ ॥
മോക്ഷധർമ്മത്തിൽ നിരതരായ ചില മനീഷികളും യതികളും ഉണ്ട്; തൃഷ്ണ മുറിഞ്ഞവർക്ക് യോഗക്ഷേമം വഹിക്കുന്നവൻ ഹരിയാണ്.
12.358.73
जायमानं हि पुरुषं यं पश्येन्मधुसूदनः ।
सात्विकस्तु स विज्ञेयो भवेन्मोक्षे च निश्चितः ॥ १२.३५८.७३ ॥
ജനിച്ചുവരുന്ന ഏത് പുരുഷനെ മധുസൂദനൻ കാണുന്നുവോ, അവൻ സാത്ത്വികനെന്ന് അറിയേണ്ടതാണ്; അവൻ മോക്ഷത്തിന് നിശ്ചിതനാകുന്നു.
12.358.74
साङ्ख्ययोगेन तुल्यो हि धर्म एकान्तिसेवितः ।
नारायणात्मके मोक्षे ततो यान्ति परां गतिं ॥ १२.३५८.७४ ॥
സാങ്ഖ്യയോഗത്തിന് തുല്യമായ ആ ധർമ്മം ഏകാന്തികൾ സേവിക്കുന്നു; നാരായണാത്മകമായ മോക്ഷത്തിൽ അവർ പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
12.358.75
नारायणेन दृष्टस्तचु प्रतिबुद्धो भवेत्पुमान् ।
एवमात्मेच्छया राजन्प्रतिबुद्धो न जायते ॥ १२.३५८.७५ ॥
നാരായണനാൽ കാണപ്പെട്ട പുരുഷൻ ഉണരുന്നു; ഇപ്രകാരം, രാജാവേ, ആത്മേച്ഛയാൽ ഉണർന്നവൻ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നില്ല.
12.358.76
राजसी तामसी चैव व्यामिश्रे प्रकृती स्मृते ।
तदात्मकं हि पुरुषं जायमानं विशांपते।
प्रवृत्तिलक्षणैर्युक्तं नावेक्षति हरिः स्वयम् ॥ १२.३५८.७६ ॥
രാജസിയും താമസിയും ചേർന്ന പ്രകൃതികളെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; വിശാംപതേ, അവയുടെ സ്വഭാവമുള്ളവനും പ്രവൃത്തിലക്ഷണങ്ങളോടു കൂടിയവനും ജനിക്കുന്ന പുരുഷനെ ഹരി സ്വയം നോക്കുന്നില്ല.
12.358.77
पश्यत्येनं जायमानं ब्रह्मा लोकपितामहः ।
रजसा तपसा चैव मानसं समभिप्लुतम् ॥ १२.३५८.७७ ॥
ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് ജനിച്ചുവരുന്ന അവനെ നോക്കുന്നു; രജസ്സാലും തപസ്സാലും, മനസ്സിനാൽ നിറഞ്ഞു മുങ്ങിയവനെ.
12.358.78
कामं देवाश्च ऋषयः सत्वस्था नृपसत्तम ।
हीनाः सत्वेन सूक्ष्मेण ततो वैकारिकाः स्मृताः ॥ १२.३५८.७८ ॥
നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും സത്ത്വത്തിൽ സ്ഥിതരാണ്; എന്നാൽ സൂക്ഷ്മസത്ത്വത്തിൽ ഹീനരായതിനാൽ അവർ വൈകാരികരെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
12.358.79
कथं वैकारिको गच्छेत्पुरुषः पुरुषोत्तमम् ।
वद सर्वं यथादृष्टं प्रवृत्तिं च यथाक्रमम् ॥ १२.३५८.७९ ॥
വൈകാരികൻ പുരുഷോത്തമനെ എങ്ങനെ പ്രാപിക്കും? കണ്ടതുപോലെ എല്ലാം, അതിന്റെ പ്രവൃത്തിയും ക്രമപ്രകാരം പറയൂ.
12.358.80
सुसूक्ष्मं तत्त्वसंयुक्तं संयुक्तं त्रिभिरक्षरैः ।
पुरुषः पुरुषं गच्छेन्निष्क्रियं पञ्चविंशकम् ॥ १२.३५८.८० ॥
അതിസൂക്ഷ്മവും തത്ത്വങ്ങളോടു ചേർന്നതും മൂന്നക്ഷരങ്ങളാൽ യുക്തവുമായ, നിഷ്ക്രിയമായ ഇരുപത്തഞ്ചാം തത്ത്വത്തോടുകൂടിയ പുരുഷൻ പുരുഷനെ പ്രാപിക്കട്ടെ.
12.358.81
एवमेकं साङ्ख्ययोगं वेदारण्यकमेव च ।
परस्पराङ्गान्येतानि पाञ्चरात्रं च कथ्यते ॥ १२.३५८.८१ ॥
ഇങ്ങനെ സാംഖ്യ-യോഗവും വേദ-ആരണ്യകവും ഒന്നുതന്നെ; ഇവ പരസ്പരം അംഗങ്ങളാണ്; പാഞ്ചരാത്രവും അങ്ങനെ പറയപ്പെടുന്നു.
12.358.82
एष एकान्तिनां धर्मो नारायणपरात्मकः ॥ १२.३५८.८२ ॥
ഇത് ഏകാന്തികളുടെ ധർമ്മമാണ്; നാരായണനിൽ പൂർണ്ണമായി സമർപ്പിതമായ ആത്മാവുള്ളത്.
12.358.83
यथा समुद्रात्प्रसृता जलौघा ।
स्तमेव राजन्पुनराविशन्ति।
इमे तथा ज्ञानमहाजलौघा ।
नारायणं वै पुनराविशन्ति ॥ १२.३५८.८३ ॥
സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് പരന്ന ജലപ്രവാഹങ്ങൾ വീണ്ടും അതിൽത്തന്നെ ചേരുന്നതുപോലെ, രാജാവേ, ഈ ജ്ഞാനമഹാജലപ്രവാഹങ്ങൾ നാരായണനിൽ വീണ്ടും ചേരുന്നു.
12.358.84
एष ते कथितो धर्मः सात्वतो यदुबान्धव ।
कुरुष्वैनं यथान्यायं यदि शक्तोसि भारत ॥ १२.३५८.८४ ॥
യദുബാന്ധവാ, ഇതാണ് നിനക്കു പറഞ്ഞുതന്ന സാത്വത ധർമ്മം; ഭാരതാ, നിനക്കു കഴിയുമെങ്കിൽ ഇതു ന്യായപ്രകാരം അനുഷ്ഠിക്കുക.
12.358.85
एवं हि स महाभागो नारदो गुरवे मम ।
श्वेतानां यतिनां चाह एकान्तगतिमख्याम् ॥ १२.३५८.८५ ॥
ഇങ്ങനെ ആ മഹാഭാഗ്യനായ നാരദൻ എന്റെ ഗുരുവിനോടും ശ്വേത യതികളെക്കുറിച്ചും ഏകാന്തഗതിയെക്കുറിച്ചും പറഞ്ഞു.
12.358.86
व्यासश्चाकथयत्प्रीत्या धर्मपुत्राय धीमते ।
स एवायं मया तुभ्यमाख्यातः प्रसृतो गुरोः ॥ १२.३५८.८६ ॥
വ്യാസൻ സ്നേഹത്തോടെ ധർമ്മപുത്രനായ ബുദ്ധിമാനോട് ഇത് പറഞ്ഞു; ആ ഇതാണ് ഗുരുവിൽനിന്ന് വിസ്തരിച്ച് ഞാൻ നിനക്ക് പറഞ്ഞത്.
12.358.87
इत्थं हि दुश्चरो धर्म एष पार्थिवसत्तम ।
यथैव त्वं तथैवान्ये न भजन्ति च मोहिताः ॥ १२.३५८.८७ ॥
രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ധർമ്മം ഇങ്ങനെ പാലിക്കാൻ ദുഷ്കരമാണ്; നീ എങ്ങനെയോ അങ്ങനെതന്നെ മറ്റുള്ളവരും മോഹിതരായി ഇതിനെ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല.
12.358.88
कृष्ण एव हि लोकानां भावनो मोहनस्तथा ।
संहारकारकश्चैव कारणं च विशांपते ॥ १२.३५८.८८ ॥
കൃഷ്ണനാണ് ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും മോഹിപ്പിക്കുന്നവനും സംഹരിക്കുന്നവനും; ഹേ നരപതേ, അവനാണ് കാരണം.