ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.360
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.360.1
बहवः पुरुषा ब्रह्मन्नुताहो एक एव तु ।
को ह्यत्र पुरुषः श्रेष्ठः को वा योनिरिहोच्यते ॥ १२.३६०.१ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಪುರುಷರು ಅನೇಕರೋ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದಾನೋ? ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷ ಯಾರು, ಅವನ ಮೂಲ ಯಾವುದೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ?
12.360.2
बहवः पुरुषा लोके साङ्ग्ययोगविचारणे ।
नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह ॥ १२.३६०.२ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾಂಖ್ಯ ಯೋಗ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಅನೇಕರು; ಆದರೆ ಅವರು ಈ ಪುರುಷನನ್ನು ಒಬ್ಬನೆಂದು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ, ಕುರುಕುಲೋತ್ತಮನೇ.
12.360.3
बहनां पुरुषाणां च यथैका योनिरुच्यते ।
तथा तं पुरुषं विश्वं व्याख्यास्यामि गुणाधिकम् ॥ १२.३६०.३ ॥
ಅನೇಕ ಪುರುಷರಿಗೆ ಒಂದೇ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವಂತೆ, ಗುಣಾಧಿಕನಾದ ಆ ವಿಶ್ವಪುರುಷನನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುವೆನು.
12.360.4
नमस्कृत्वा च गुरवे व्यासाय विदितात्मने ।
तपोयुक्ताय दान्ताय वन्द्याय परमपये ॥ १२.३६०.४ ॥
ಗುರುವಾದ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದ ವ್ಯಾಸನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ದಮನಶೀಲನಾದ, ವಂದ್ಯನಾದ, ಪರಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ,
12.360.5
इदं पुरुषसूक्तं हि सर्ववेदेषु पार्थिव ।
ऋतं सत्यं च विख्यातमृपिसिंहेन चिन्तितम् ॥ १२.३६०.५ ॥
ಅರಸನೇ, ಈ ಪುರುಷಸೂಕ್ತವು ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳಲ್ಲಿದೆ; ಋಷಿಸಿಂಹನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಋತ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು.
12.360.6
उत्सर्गेणापवादेन ऋषिभिः कपिलादिभिः ।
अध्यान्मचिन्तामाश्रित्य शास्त्राण्युक्तानि भारत ॥ १२.३६०.६ ॥
ಭಾರತನೇ, ಕಪಿಲನೇ ಮೊದಲಾದ ಋಷಿಗಳು ಉತ್ಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಅಪವಾದದ ಮೂಲಕ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
12.360.7
समासतेस्तु यद्व्यासः पुरुषैकत्वमुक्तवान् ।
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि प्रसादादमितौजसः ॥ १२.३६०.७ ॥
ವ್ಯಾಸರು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಪುರುಷೈಕತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು, ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಿಮಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
12.360.8
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ब्रह्मणा सह संवादं त्र्यम्बकस्य विशांपते ॥ १२.३६०.८ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ — ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ಶಿವ) ನಡುವಿನ ಸಂವಾದ, ಓ ವಿಶಾಂಪತಿ.
12.360.9
क्षीरोदस्य समुद्रस्य मध्ये हाटकसप्रभः ।
वैजयन्त इति ख्यातः पर्वतप्रवरो नृप ॥ १२.३६०.९ ॥
ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ವೈಜಯಂತ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ — ಓ ನೃಪ.
12.360.10
तत्राध्यात्मगतिं देव एकाकी प्रविचिन्तयन् ।
वैराजसदनान्नित्यं वैजयन्तं निपेवते ॥ १२.३६०.१० ॥
ಅಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಗತಿಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಆ ದೇವರು ವೈರಾಜ ಸದನದಿಂದ ನಿತ್ಯವೂ ವೈಜಯಂತವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.360.11
अथ तत्राऽऽसतस्तस्य चतुर्वक्रस्य धीमतः ।
ललाटप्रभवः पुत्रः शिव आगाद्यदृच्छया।
आकाशेन महायोगी पुरा त्रिनयनः प्रभुः ॥ १२.३६०.११ ॥
ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಚತುರ್ಮುಖನ ಹಣೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗ ಶಿವ, ಮಹಾಯೋಗಿ, ತ್ರಿನೇತ್ರ ಪ್ರಭು, ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಂದರು.
12.360.12
ततः खान्निपपाताशु धरणीधरमूर्धनि ।
अग्रतश्चाभवत्प्रीतो ववन्दे चापि पादयोः ॥ १२.३६०.१२ ॥
ಆಗ ಅವರು ಆಕಾಶದಿಂದ ತ್ವರೆಯಾಗಿ ಪರ್ವತ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಇಳಿದರು; ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಅವರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.
12.360.13
तं पादयोनिंपतितं दृष्ट्वा सव्येन पाणिना ।
अत्थापयामास तदा प्रभुरेकः प्रजापतिः।
उवाच चैनं भगवांश्चिरस्यागतमात्मजम् ॥ १२.३६०.१३ ॥
ಅವನು ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಏಕೈಕ ಪ್ರಭು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಎಡಗೈಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದನು. ಆಗ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂತರ ಬಂದ ಮಗನಿಗೆ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು.
12.360.14
स्वागतं ते महाबाहो दिष्ट्या प्राप्तोसि मेऽन्तिकम् ।
कच्चित्ते कुशलं पुत्र स्वाध्यायतपसोः सदा।
नित्यमुग्रतपास्त्वं हि ततः पृच्छामि ते पुनः ॥ १२.३६०.१४ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನಿನಗೆ ಸ್ವಾಗತ; ಭಾಗ್ಯವಶಾತ್ ನೀನು ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವೆ. ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸು ಸದಾ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿವೆಯೇ? ನೀನು ಸದಾ ಉಗ್ರತಪಸ್ವಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ.
12.360.15
त्वत्प्रसादेन भगवन्स्वाध्यायतपसोर्मम ।
कृशलं चाव्ययं चैव सर्वस्य जगतस्त्वथ ॥ १२.३६०.१५ ॥
ಓ ಭಗವಂತನೇ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿವೆ; ಸರ್ವ ಜಗತ್ತಿಗೂ ನಾಶರಹಿತವಾದ ಕ್ಷೇಮವೂ ಇದೆ.
12.360.16
चिरदृष्टोमि भगवन्वैराजसदने मया ।
ततोऽहं पर्वतं प्राप्तस्त्विमं त्वत्पादसेवितम् ॥ १२.३६०.१६ ॥
ಓ ಭಗವಂತನೇ, ವೈರಾಜನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಈ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ನಾನು ಬಂದೆನು.
12.360.17
कौतूहलं चापि हि मे एकान्तगमनेन ते ।
नैतत्कारणमल्पं हि भविष्यति पितामह ॥ १२.३६०.१७ ॥
ನೀವು ಏಕಾಂತಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ನನಗೂ ಕುತೂಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ಓ ಪಿತಾಮಹನೇ, ಇದರ ಕಾರಣ ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
12.360.18
किंनु तत्सदनं श्रेष्ठं क्षुत्पिपासाविवर्जितम् ।
सुरासुरैरध्युपितमृषिभिश्चामितप्रभैः ॥ १२.३६०.१८ ॥
ಹಸಿವು ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿವಾಸ ಯಾವುದು, ಸುರರು ಅಸುರರು ಮತ್ತು ಅಪರಿಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಋಷಿಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳ?
12.360.19
गन्धर्वैरेप्सरोभिश्च सततं संनिषेवितम् ।
उत्सृज्येमं गिरिवरमेकाकी प्राप्तवानसि ॥ १२.३६०.१९ ॥
ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರಿಂದ ಸದಾ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನು ತೊರೆದು ನೀನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಬಂದಿರುವೆ.
12.360.20
वैजयन्तो गिरिवरः सततं सेव्यते मया ।
अत्रैकाग्रेण मनसा पुरुषश्चिन्त्यते विराट् ॥ १२.३६०.२० ॥
ವೈಜಯಂತ ಎಂಬ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ಸೇವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷನನ್ನು ಚಿಂತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.360.21
बहवः पुरुषा ब्रह्मंस्त्वया सृष्टाः स्वयंभुव ।
सृज्यन्ते चापरे ब्रह्मन्स चैकः पुरुषो विराट् ॥ १२.३६०.२१ ॥
ಓ ಬ್ರಹ್ಮನೇ! ಓ ಸ್ವಯಂಭುವೇ! ನಿನ್ನಿಂದ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಇತರರೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆ ಒಬ್ಬನೇ ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷ.
12.360.22
को ह्यसौ चिन्त्यते ब्रह्मंस्त्वयैकः पुरुषोत्तमः ।
एतन्मे संशयं छिन्धि महत्कौतूहलं हि मे ॥ १२.३६०.२२ ॥
ಓ ಬ್ರಹ್ಮನೇ! ನಿನ್ನಿಂದ ಚಿಂತಿಸಲ್ಪಡುವ ಆ ಏಕೈಕ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಯಾರು? ನನ್ನ ಈ ಸಂದೇಹವನ್ನು ಬಿಡಿಸು; ನನಗೆ ಮಹಾ ಕುತೂಹಲವಿದೆ.
12.360.23
बहवः पुरुषाः पुत्र त्वया ये समुदाहृताः ।
एवमेतदतिक्रान्तं द्रष्टव्यं नैवमित्यपि ॥ १२.३६०.२३ ॥
ಮಗನೇ! ನೀನು ಹೇಳಿದ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು ಹೀಗೆ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿ ಹೋದವರು. ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ನೋಡಬೇಕು; ಹೀಗಲ್ಲ ಎಂದೂ ನೋಡಬೇಕು.
12.360.24
आधारं तु प्रवक्ष्यामि एकस्य पुरुषस्य ते ।
बहूनां पुरुषाणां स यथैका योनिरुच्यते ॥ १२.३६०.२४ ॥
ಆದರೆ ನಿನಗೆ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನ ಆಧಾರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅನೇಕ ಪುರುಷರಿಗೆ ಒಂದೇ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವಂತೆ.
12.360.25
तथा तं पुरुषं विश्वं परमं सुमहत्तमम् ।
निर्गुणं निर्गुणा भूत्वा प्रविशन्ति सनातनम् ॥ १२.३६०.२५ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕ, ಪರಮ, ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಗುಣರಾಗಿ, ಸನಾತನನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.