മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.360
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.360.1
बहवः पुरुषा ब्रह्मन्नुताहो एक एव तु ।
को ह्यत्र पुरुषः श्रेष्ठः को वा योनिरिहोच्यते ॥ १२.३६०.१ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, പുരുഷന്മാർ അനേകരാണോ അതോ ഒരാൾ മാത്രമാണോ? ഇവിടെ ശ്രേഷ്ഠനായ പുരുഷൻ ആരാണ്, അവന്റെ ഉത്ഭവം ഏതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു?
12.360.2
बहवः पुरुषा लोके साङ्ग्ययोगविचारणे ।
नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह ॥ १२.३६०.२ ॥
ലോകത്തിൽ സാംഖ്യയോഗ വിചാരത്തിൽ പുരുഷന്മാർ അനേകരാണ്; എന്നാൽ അവർ ഈ പുരുഷനെ ഒരാളായി അംഗീകരിക്കുന്നില്ല, കുരുകുലശ്രേഷ്ഠാ.
12.360.3
बहनां पुरुषाणां च यथैका योनिरुच्यते ।
तथा तं पुरुषं विश्वं व्याख्यास्यामि गुणाधिकम् ॥ १२.३६०.३ ॥
പല പുരുഷന്മാർക്കും ഒരേ ഉത്ഭവം പറയപ്പെടുന്നതുപോലെ, ഗുണശ്രേഷ്ഠനായ ആ വിശ്വപുരുഷനെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.
12.360.4
नमस्कृत्वा च गुरवे व्यासाय विदितात्मने ।
तपोयुक्ताय दान्ताय वन्द्याय परमपये ॥ १२.३६०.४ ॥
ഗുരുവും ആത്മജ്ഞനുമായ വ്യാസനെ നമസ്കരിച്ചിട്ട്, തപസ്സോടുകൂടിയവനും ദാന്തനും വന്ദ്യനും പരമത്തെ നൽകുന്നവനുമായ അദ്ദേഹത്തിന്,
12.360.5
इदं पुरुषसूक्तं हि सर्ववेदेषु पार्थिव ।
ऋतं सत्यं च विख्यातमृपिसिंहेन चिन्तितम् ॥ १२.३६०.५ ॥
രാജാവേ, ഈ പുരുഷസൂക്തം എല്ലാ വേദങ്ങളിലുമുണ്ട്; ഋഷിസിംഹൻ ചിന്തിച്ചത്, ഋതവും സത്യവുമെന്ന് പ്രസിദ്ധമായത്.
12.360.6
उत्सर्गेणापवादेन ऋषिभिः कपिलादिभिः ।
अध्यान्मचिन्तामाश्रित्य शास्त्राण्युक्तानि भारत ॥ १२.३६०.६ ॥
ഭാരതാ, കപിലൻ മുതലായ ഋഷിമാർ ഉത്സർഗ്ഗത്താലും അപവാദത്താലും, അധ്യാത്മചിന്തയെ ആശ്രയിച്ച് ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
12.360.7
समासतेस्तु यद्व्यासः पुरुषैकत्वमुक्तवान् ।
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि प्रसादादमितौजसः ॥ १२.३६०.७ ॥
വ്യാസൻ സംക്ഷേപത്തിൽ പുരുഷൈകത്വം പറഞ്ഞത്, അമിതതേജസ്വിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ നിങ്ങളോട് വിശദമായി പറയാം.
12.360.8
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ब्रह्मणा सह संवादं त्र्यम्बकस्य विशांपते ॥ १२.३६०.८ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം ഉദ്ധരിക്കുന്നു — ബ്രഹ്മാവും ത്ര്യംബകനും (ശിവൻ) തമ്മിലുള്ള സംവാദം, ഓ വിശാംപതേ.
12.360.9
क्षीरोदस्य समुद्रस्य मध्ये हाटकसप्रभः ।
वैजयन्त इति ख्यातः पर्वतप्रवरो नृप ॥ १२.३६०.९ ॥
പാലാഴിയുടെ നടുവിൽ സ്വർണ്ണംപോലെ തിളങ്ങുന്ന, വൈജയന്തം എന്ന് പ്രസിദ്ധമായ, പർവതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമായത് — ഓ രാജാവേ.
12.360.10
तत्राध्यात्मगतिं देव एकाकी प्रविचिन्तयन् ।
वैराजसदनान्नित्यं वैजयन्तं निपेवते ॥ १२.३६०.१० ॥
അവിടെ ഏകനായി ആത്മഗതിയെ ആഴത്തിൽ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ദേവൻ വൈരാജസദനത്തിൽനിന്ന് നിത്യവും വൈജയന്തത്തെ സേവിക്കുന്നു.
12.360.11
अथ तत्राऽऽसतस्तस्य चतुर्वक्रस्य धीमतः ।
ललाटप्रभवः पुत्रः शिव आगाद्यदृच्छया।
आकाशेन महायोगी पुरा त्रिनयनः प्रभुः ॥ १२.३६०.११ ॥
അപ്പോൾ അവിടെ ഇരുന്ന ആ ബുദ്ധിമാനായ ചതുർമുഖന്റെ നെറ്റിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച പുത്രനായ ശിവൻ, മഹായോഗി, ത്രിനേത്രനായ പ്രഭു, സ്വേച്ഛയാൽ ആകാശമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ വന്നു.
12.360.12
ततः खान्निपपाताशु धरणीधरमूर्धनि ।
अग्रतश्चाभवत्प्रीतो ववन्दे चापि पादयोः ॥ १२.३६०.१२ ॥
പിന്നെ അവൻ ആകാശത്തുനിന്ന് വേഗത്തിൽ പർവതശിഖരത്തിൽ ഇറങ്ങി; സന്തോഷത്തോടെ മുന്നിൽ ചെന്ന് അവരുടെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി.
12.360.13
तं पादयोनिंपतितं दृष्ट्वा सव्येन पाणिना ।
अत्थापयामास तदा प्रभुरेकः प्रजापतिः।
उवाच चैनं भगवांश्चिरस्यागतमात्मजम् ॥ १२.३६०.१३ ॥
അവൻ പാദങ്ങളിൽ വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ട് ഏകനായ പ്രഭുവായ പ്രജാപതി ഇടത്തെ കൈകൊണ്ട് അവനെ എഴുന്നേല്പിച്ചു. അപ്പോൾ ദീർഘകാലത്തിനുശേഷം വന്ന പുത്രനോട് ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു.
12.360.14
स्वागतं ते महाबाहो दिष्ट्या प्राप्तोसि मेऽन्तिकम् ।
कच्चित्ते कुशलं पुत्र स्वाध्यायतपसोः सदा।
नित्यमुग्रतपास्त्वं हि ततः पृच्छामि ते पुनः ॥ १२.३६०.१४ ॥
മഹാബാഹുവേ, നിനക്ക് സ്വാഗതം; ഭാഗ്യവശാൽ നീ എന്റെ അടുത്തെത്തിയിരിക്കുന്നു. മകനേ, നിന്റെ സ്വാധ്യായവും തപസ്സും സദാ ക്ഷേമമാണോ? നീ എപ്പോഴും ഉഗ്രതപസ്വിയാണ്; അതിനാൽ വീണ്ടും ചോദിക്കുന്നു.
12.360.15
त्वत्प्रसादेन भगवन्स्वाध्यायतपसोर्मम ।
कृशलं चाव्ययं चैव सर्वस्य जगतस्त्वथ ॥ १२.३६०.१५ ॥
ഭഗവാനേ, അങ്ങയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ എന്റെ സ്വാധ്യായവും തപസ്സും ക്ഷേമമാണ്; സർവ ലോകത്തിനും അവ്യയമായ ക്ഷേമവുമുണ്ട്.
12.360.16
चिरदृष्टोमि भगवन्वैराजसदने मया ।
ततोऽहं पर्वतं प्राप्तस्त्विमं त्वत्पादसेवितम् ॥ १२.३६०.१६ ॥
ഭഗവാനേ, വൈരാജന്റെ ഭവനത്തിൽ ഞാൻ അങ്ങയെ ദീർഘകാലമായി കണ്ടിട്ടില്ല. അതിനുശേഷം അങ്ങയുടെ പാദസേവിതമായ ഈ പർവതത്തിൽ ഞാൻ എത്തി.
12.360.17
कौतूहलं चापि हि मे एकान्तगमनेन ते ।
नैतत्कारणमल्पं हि भविष्यति पितामह ॥ १२.३६०.१७ ॥
അങ്ങ് ഏകാന്തത്തിലേക്ക് പോയതിനാൽ എനിക്കും കൗതുകമുണ്ടായി. പിതാമഹാ, ഇതിനുള്ള കാരണം ചെറുതായിരിക്കില്ല.
12.360.18
किंनु तत्सदनं श्रेष्ठं क्षुत्पिपासाविवर्जितम् ।
सुरासुरैरध्युपितमृषिभिश्चामितप्रभैः ॥ १२.३६०.१८ ॥
വിശപ്പും ദാഹവുമില്ലാത്ത ആ ശ്രേഷ്ഠമായ ഭവനം ഏതാണ്, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും അമിതതേജസ്വികളായ ഋഷിമാരും വസിക്കുന്നത്?
12.360.19
गन्धर्वैरेप्सरोभिश्च सततं संनिषेवितम् ।
उत्सृज्येमं गिरिवरमेकाकी प्राप्तवानसि ॥ १२.३६०.१९ ॥
ഗന്ധർവന്മാരാലും അപ്സരസ്സുകളാലും എപ്പോഴും സേവിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ശ്രേഷ്ഠപർവതത്തെ വിട്ട് നീ ഏകനായി എത്തിയിരിക്കുന്നു.
12.360.20
वैजयन्तो गिरिवरः सततं सेव्यते मया ।
अत्रैकाग्रेण मनसा पुरुषश्चिन्त्यते विराट् ॥ १२.३६०.२० ॥
വൈജയന്തം എന്ന ഈ ശ്രേഷ്ഠപർവതത്തെ ഞാൻ എപ്പോഴും സേവിക്കുന്നു. ഇവിടെ ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ വിരാട് പുരുഷനെ ധ്യാനിക്കുന്നു.
12.360.21
बहवः पुरुषा ब्रह्मंस्त्वया सृष्टाः स्वयंभुव ।
सृज्यन्ते चापरे ब्रह्मन्स चैकः पुरुषो विराट् ॥ १२.३६०.२१ ॥
ഹേ ബ്രഹ്മാവേ! ഹേ സ്വയംഭൂവേ! നിന്നാൽ അനേകം പുരുഷന്മാർ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; മറ്റുള്ളവരും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ആ ഒരുവനാണ് വിരാട് പുരുഷൻ.
12.360.22
को ह्यसौ चिन्त्यते ब्रह्मंस्त्वयैकः पुरुषोत्तमः ।
एतन्मे संशयं छिन्धि महत्कौतूहलं हि मे ॥ १२.३६०.२२ ॥
ഹേ ബ്രഹ്മാവേ! നിന്നാൽ ധ്യാനിക്കപ്പെടുന്ന ആ ഏകനായ പുരുഷോത്തമൻ ആരാണ്? എന്റെ ഈ സംശയം അകറ്റുക; എനിക്ക് വലിയ കൗതുകമുണ്ട്.
12.360.23
बहवः पुरुषाः पुत्र त्वया ये समुदाहृताः ।
एवमेतदतिक्रान्तं द्रष्टव्यं नैवमित्यपि ॥ १२.३६०.२३ ॥
മകനേ! നീ പറഞ്ഞ അനേകം പുരുഷന്മാർ ഇങ്ങനെ കടന്നുപോയവരാണ്. അവരെ ഇങ്ങനെ കാണണം; ഇങ്ങനെയല്ല എന്നും കാണണം.
12.360.24
आधारं तु प्रवक्ष्यामि एकस्य पुरुषस्य ते ।
बहूनां पुरुषाणां स यथैका योनिरुच्यते ॥ १२.३६०.२४ ॥
എന്നാൽ നിനക്ക് ഒരു പുരുഷന്റെ ആധാരം ഞാൻ പറഞ്ഞുതരാം; അനേകം പുരുഷന്മാർക്ക് ഒരേ ഉറവിടമെന്നു പറയപ്പെടുന്നതുപോലെ.
12.360.25
तथा तं पुरुषं विश्वं परमं सुमहत्तमम् ।
निर्गुणं निर्गुणा भूत्वा प्रविशन्ति सनातनम् ॥ १२.३६०.२५ ॥
അതുപോലെ അവർ ആ വിശ്വവ്യാപകനും പരമനും അത്യന്തം മഹാനുമായ പുരുഷനിൽ, നിർഗുണരായി മാറി, സനാതനനിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.