マハーバーラタ · 章 12.361
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.361.1
शृणु पुत्र यथाह्येष पुरुषः शाश्वतोऽव्ययः ।
अक्षयश्चाप्रमेयश्च सर्वगश्च निरुच्यते ॥ १२.३६१.१ ॥
息子よ、聞け。この人格（プルシャ）は、先に述べたとおり、永遠で、不滅で、不朽で、計り知れず、遍在すると言われる。
12.361.2
न स शक्यस्त्वया द्रष्टुं मयाऽन्यैर्वाऽपि सत्तम ।
सगुणैर्निर्गुणैर्विश्वो ज्ञानदृश्यो ह्यसौ स्मृतः ॥ १२.३६१.२ ॥
善き者の中で最も優れた者よ、彼はおまえにも、私にも、他の者にも見ることはできない。属性ありともなしとも、彼は全世界であり、知によってのみ見られると伝えられる。
12.361.3
अशरीरः शरीरेषु सर्वेषु निवसत्यसौ ।
वसन्नपि शरीरेषु न स लिप्यति कर्मभिः ॥ १२.३६१.३ ॥
身体を持たないのに、彼はすべての身体に宿る。身体に宿りながらも、彼は行為によって汚されることはない。
12.361.4
ममान्तरात्मा तव च ये चान्ये देहसंज्ञिताः ।
सर्वेषां साक्षिभूतोऽसौ न ग्राह्यः केनचिक्वचित् ॥ १२.३६१.४ ॥
彼は私の内なる我であり、おまえのものであり、身体と呼ばれる他のすべてのものの内なる我である。彼はすべての証人である。誰によっても、どこででも捉えられることはない。
12.361.5
विश्वमूर्धा विश्वभुजो विश्वपादाक्षिनासिकः ।
एकश्चरति क्षेत्रेषु स्वैरचारी यथासुखम् ॥ १२.३६१.५ ॥
頭があらゆるところにあり、腕があらゆるところにあり、足・目・鼻があらゆるところにある者――彼ひとりが、もろもろの田畑（場）を、望むままに自在に歩き回る。
12.361.6
क्षेत्राणि हि शरीराणि बीजं चापि शुभाशुभम् ।
तानि वेत्ति स योगात्मा ततः क्षेत्रज्ञ उच्यते ॥ १२.३६१.६ ॥
身体はまさに田畑であり、善悪の行為が種子である。それらすべてを知る者、ヨーガをおのれとする者は、ゆえに「場を知る者（クシェートラジュニャ）」と呼ばれる。
12.361.7
नागतिर्न गतिस्तस्य ज्ञेया भूतेषु केनचित् ।
साङ्ख्येन विधिना चैव योगेन च यथाक्रमम् ॥ १२.३६१.७ ॥
彼には来ることも去ることもない。存在するもののうち誰も彼を知ることはできない。サーンキヤの方法とヨーガによって、順序どおりに知られる。
12.361.8
चिन्तयामि गतिं चास्य न गतिं वेद्मि चोत्तराम् ।
यथाज्ञानं तु वक्ष्यामि पुरुषं तु सनातनम् ॥ १२.३६१.८ ॥
私は彼の道について思いをめぐらすが、彼の最上の道は知らない。それでも、私の知る限りに従い、あの永遠のプルシャについて語ろう。
12.361.9
तस्यैकत्वं महत्त्वं च स चैकः पुरुषः स्मृतः ।
महापुरुषशब्दं स बिभर्त्येकः सनातनः ॥ १२.३६१.९ ॥
彼の一体性と偉大さゆえに、彼は唯一のプルシャとして記憶される。ただ一人の永遠なる者が「大プルシャ」の名を担う。
12.361.10
स्तं निर्गुणं पुरुषं चाविशन्ति ॥ १२.३६१.१० ॥
讃えられた者たちは、無徳のプルシャに入る。
12.361.11
हित्वा गुणमयं सर्वं कर्मं हित्वा शुभाशुभम् ।
उभे सत्यानृते त्यक्त्वा एवं भवति निर्गुणः ॥ १२.३६१.११ ॥
徳性からなるすべての行為を捨て、善と悪を捨て、真実と虚偽の両方を捨てる。このようにして人は無徳となる。
12.361.12
अचिन्त्यं चापि तं ज्ञात्वा भावसूक्ष्मं चतुष्टयम् ।
विचरेद्योऽसमुन्नद्धः स गच्छेत्पुरुषं शुभम् ॥ १२.३६१.१२ ॥
彼を思議しがたいものと知り、存在の微細な四重の状態を知り、高慢なく行き巡る者は、吉祥なるプルシャに至る。
12.361.13
एकं हि परमात्मानं केचिदिच्छन्ति पण्डिताः ।
एकात्मानं तथाऽऽत्मानमपरेध्यात्मचिन्तकाः ॥ १२.३६१.१३ ॥
ある賢者たちは唯一の至高の自己を一つと見なし、他の者はそれを一つの自己と呼び、内なる自己を思う者はそれをアートマンと呼ぶ。
12.361.14
तत्र यः परमात्मा हि स नित्यो निर्गुणः स्मृतः ।
स हि नारायणो ज्ञेयः सर्वात्मा पुरुषो हि सः ॥ १२.३६१.१४ ॥
その中で至高の自己は永遠で属性を持たないとされる。彼はナーラーヤナとして知られるべきであり、万物の自己たるプルシャである。
12.361.15
न लिप्यते फलैश्चापि पद्मपत्रमिवाम्भसा ।
कर्मात्मा त्वपरो योसौ मोक्षबन्धैः स युज्यते ॥ १२.३६१.१५ ॥
蓮の葉が水に濡れないように、彼は果実に染まらない。しかし行為の自己である別の者は、解脱と束縛に結びつけられる。
12.361.16
ससप्तदशकेनापि राशिना युज्यते च सः ।
एवं बहुविधः प्रोक्तः पुरुषस्ते यथाक्रमम् ॥ १२.३६१.१६ ॥
彼はまた第十七の群れとも結びつく。このようにして、プルシャの多様な姿が順序どおりにあなたに説かれた。
12.361.17
यत्तत्कृत्स्नं लोकतन्त्रस्य धाम ।
वेद्यं परं बोधनीयं च वेदैः।
मन्ता मन्तव्यं प्राशिता प्राशनीयं ।
घ्राता घ्रेयं स्पर्शिता स्पर्शनीयम् ॥ १२.३६१.१७ ॥
それは世界の秩序の全ての住処であり、最高の知るべきもの、ヴェーダによって悟らせるべきものである。思う者と思われるもの、食う者と食われるもの、嗅ぐ者と嗅がれるもの、触れる者と触れられるもの。
12.361.18
द्रष्टा द्रष्टव्यं श्राविता श्रावणीयं ।
ज्ञाता ज्ञेयं सगुणं निर्गुणं च।
यद्वै प्रोक्तं तात सम्यक्प्रधानं ।
नित्यं चैतच्छाश्वतं चाव्ययं च ॥ १२.३६१.१८ ॥
見る者と見られるもの、聞く者と聞かれるもの、知る者と知られるもの、属性あるものと属性なきもの。愛しい子よ、正しく根本と説かれたものは、永遠であり、常住であり、不滅である。
12.361.19
यद्वै सूते धातुराद्यं विधानं ।
तद्वै विप्राः प्रवदन्तेऽनिरुद्धम्।
यद्वै लोके वैदिकं कर्म साधु ।
आशीर्युक्तं तद्धि तस्योपभोग्यम् ॥ १२.३६१.१९ ॥
創造主より初めに生じる、その秩序を賢者のバラモンはアニルッダと呼ぶ。世における善きヴェーダの祭祀は、祝福を伴って、まさに彼が享受すべきものである。
12.361.20
देवाः सर्वे मनुयः साधु दान्ता ।
स्तं प्राग्वंशे यज्ञभागं भजन्ते।
अहं ब्रह्मा आद्य ईशः प्रजानां ।
तस्माज्जातस्त्वं च मत्तः प्रसूतः ॥ १२.३६१.२० ॥
神々と人間はみな、よく自制した者として、先の系譜においてその祭祀の分け前を受ける。私はブラフマー、生きとし生けるものの最初の主である。ゆえにお前は生まれ、私から生じたのだ。
12.361.21
मत्तो जगज्जङ्गमं स्थावरं च ।
सर्वे वेदाः सरहस्या हि पुत्र ॥ १२.३६१.२१ ॥
私から動くものの世界と動かないものが生じた。そして息子よ、秘儀を伴うすべてのヴェーダも私からである。
12.361.22
चतुर्विभक्तः पुरुषः स क्रीडति यथेच्छति ।
एवं स भगवान्देवः स्वेन ज्ञानेन बोधयत् ॥ १२.३६१.२२ ॥
四つに分かれた原人は、思いのままに遊ぶ。このように、かの尊き神は自らの知によって悟らせる。
12.361.23
एतत्ते कथितं पुत्र यथावदनुपृच्छतः ।
साङ्ख्यज्ञाने तथा योगे यथावदनुवर्णितम् ॥ १२.३६१.२३ ॥
息子よ、お前が尋ねたとおりに、これはお前に語られた。サーンキヤの知においても、同様にヨーガにおいても、ありのままに述べられている。