മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.361
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.361.1
शृणु पुत्र यथाह्येष पुरुषः शाश्वतोऽव्ययः ।
अक्षयश्चाप्रमेयश्च सर्वगश्च निरुच्यते ॥ १२.३६१.१ ॥
മകനേ, കേൾക്കുക. ഈ പുരുഷൻ ശാശ്വതനും അവ്യയനും അക്ഷയനും അപ്രമേയനും സർവഗതനും എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
12.361.2
न स शक्यस्त्वया द्रष्टुं मयाऽन्यैर्वाऽपि सत्तम ।
सगुणैर्निर्गुणैर्विश्वो ज्ञानदृश्यो ह्यसौ स्मृतः ॥ १२.३६१.२ ॥
സത്തമാ, അവനെ നിനക്കോ എനിക്കോ മറ്റുള്ളവർക്കോ കാണാൻ സാധ്യമല്ല. സഗുണനായാലും നിർഗുണനായാലും അവൻ വിശ്വൻ; ജ്ഞാനത്താൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നവനെന്ന് ഓർമിക്കപ്പെടുന്നു.
12.361.3
अशरीरः शरीरेषु सर्वेषु निवसत्यसौ ।
वसन्नपि शरीरेषु न स लिप्यति कर्मभिः ॥ १२.३६१.३ ॥
ശരീരമില്ലാത്തവനായിട്ടും അവൻ എല്ലാ ശരീരങ്ങളിലും വസിക്കുന്നു. ശരീരങ്ങളിൽ വസിച്ചാലും അവൻ കർമ്മങ്ങളാൽ ലിപ്തനാകുന്നില്ല.
12.361.4
ममान्तरात्मा तव च ये चान्ये देहसंज्ञिताः ।
सर्वेषां साक्षिभूतोऽसौ न ग्राह्यः केनचिक्वचित् ॥ १२.३६१.४ ॥
എന്റെ അന്തരാത്മാവും നിന്റേതും ദേഹം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റുള്ളവയുടേതും എല്ലാറ്റിന്റെയും സാക്ഷിയാണ് അവൻ. അവനെ ആരാലും എവിടെയും ഗ്രഹിക്കാനാവില്ല.
12.361.5
विश्वमूर्धा विश्वभुजो विश्वपादाक्षिनासिकः ।
एकश्चरति क्षेत्रेषु स्वैरचारी यथासुखम् ॥ १२.३६१.५ ॥
എല്ലായിടത്തും തലയും കൈകളും കാലുകളും കണ്ണും മൂക്കും ഉള്ളവൻ — അവൻ ഒരുവൻ മാത്രം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഇഷ്ടം പോലെ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
12.361.6
क्षेत्राणि हि शरीराणि बीजं चापि शुभाशुभम् ।
तानि वेत्ति स योगात्मा ततः क्षेत्रज्ञ उच्यते ॥ १२.३६१.६ ॥
ശരീരങ്ങളാണ് ക്ഷേത്രങ്ങൾ; ശുഭാശുഭകർമ്മങ്ങളാണ് വിത്ത്. അവയെല്ലാം അറിയുന്നവനാണ് യോഗാത്മാവ്; അതിനാൽ അവൻ ക്ഷേത്രജ്ഞൻ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
12.361.7
नागतिर्न गतिस्तस्य ज्ञेया भूतेषु केनचित् ।
साङ्ख्येन विधिना चैव योगेन च यथाक्रमम् ॥ १२.३६१.७ ॥
അവന്റെ വരവും പോക്കും ഇല്ല; ജീവികളിൽ ആർക്കും അവനെ അറിയാനാവില്ല. സാംഖ്യ രീതിയാലും യോഗത്താലും ക്രമപ്രകാരം (അറിയാം).
12.361.8
चिन्तयामि गतिं चास्य न गतिं वेद्मि चोत्तराम् ।
यथाज्ञानं तु वक्ष्यामि पुरुषं तु सनातनम् ॥ १२.३६१.८ ॥
അവന്റെ വഴിയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ചിന്തിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവന്റെ ഉത്തരമായ വഴി ഞാൻ അറിയുന്നില്ല. എങ്കിലും എന്റെ അറിവനുസരിച്ച് ആ സനാതന പുരുഷനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം.
12.361.9
तस्यैकत्वं महत्त्वं च स चैकः पुरुषः स्मृतः ।
महापुरुषशब्दं स बिभर्त्येकः सनातनः ॥ १२.३६१.९ ॥
അവന് ഏകത്വവും മഹത്വവുമുണ്ട്; അവനെ ഏക പുരുഷനെന്ന് സ്മരിക്കുന്നു. ആ ഏകൻ, സനാതനൻ, 'മഹാപുരുഷൻ' എന്ന നാമം വഹിക്കുന്നു.
12.361.10
स्तं निर्गुणं पुरुषं चाविशन्ति ॥ १२.३६१.१० ॥
സ്തുതിക്കപ്പെട്ട, നിർഗുണനായ പുരുഷനിൽ അവർ പ്രവേശിക്കുന്നു.
12.361.11
हित्वा गुणमयं सर्वं कर्मं हित्वा शुभाशुभम् ।
उभे सत्यानृते त्यक्त्वा एवं भवति निर्गुणः ॥ १२.३६१.११ ॥
ഗുണമയമായ സകല കർമ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ശുഭാശുഭങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, സത്യവും അസത്യവും ഇരുതും ഉപേക്ഷിച്ച് — ഇങ്ങനെ ഒരാൾ നിർഗുണനാകുന്നു.
12.361.12
अचिन्त्यं चापि तं ज्ञात्वा भावसूक्ष्मं चतुष्टयम् ।
विचरेद्योऽसमुन्नद्धः स गच्छेत्पुरुषं शुभम् ॥ १२.३६१.१२ ॥
അവൻ അചിന്ത്യനെന്നറിഞ്ഞ്, സൂക്ഷ്മമായ നാലു ഭാവങ്ങളെയും അറിഞ്ഞ്, ഗർവില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ ശുഭനായ പുരുഷനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
12.361.13
एकं हि परमात्मानं केचिदिच्छन्ति पण्डिताः ।
एकात्मानं तथाऽऽत्मानमपरेध्यात्मचिन्तकाः ॥ १२.३६१.१३ ॥
ചില പണ്ഡിതർ ഒരേ പരമാത്മാവിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; മറ്റു ചിലർ അതിനെ ഏകാത്മാവെന്നും, അധ്യാത്മചിന്തകർ അതിനെ ആത്മാവെന്നും പറയുന്നു.
12.361.14
तत्र यः परमात्मा हि स नित्यो निर्गुणः स्मृतः ।
स हि नारायणो ज्ञेयः सर्वात्मा पुरुषो हि सः ॥ १२.३६१.१४ ॥
അവരിൽ പരമാത്മാവ് നിത്യനും നിർഗുണനുമെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹമാണ് നാരായണനെന്ന് അറിയേണ്ടത്; സർവാത്മാവായ പുരുഷനും അദ്ദേഹം തന്നെ.
12.361.15
न लिप्यते फलैश्चापि पद्मपत्रमिवाम्भसा ।
कर्मात्मा त्वपरो योसौ मोक्षबन्धैः स युज्यते ॥ १२.३६१.१५ ॥
താമരയില വെള്ളത്താൽ നനയാത്തതുപോലെ അദ്ദേഹം ഫലങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നില്ല. എന്നാൽ മറ്റൊരുവനായ കർമാത്മാവ് മോക്ഷ-ബന്ധങ്ങളോടു ചേരുന്നു.
12.361.16
ससप्तदशकेनापि राशिना युज्यते च सः ।
एवं बहुविधः प्रोक्तः पुरुषस्ते यथाक्रमम् ॥ १२.३६१.१६ ॥
പതിനേഴാമത്തെ സമൂഹവുമായും അദ്ദേഹം ചേരുന്നു. ഇങ്ങനെ പുരുഷന്റെ പലവിധ രൂപങ്ങൾ നിനക്കായി ക്രമത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
12.361.17
यत्तत्कृत्स्नं लोकतन्त्रस्य धाम ।
वेद्यं परं बोधनीयं च वेदैः।
मन्ता मन्तव्यं प्राशिता प्राशनीयं ।
घ्राता घ्रेयं स्पर्शिता स्पर्शनीयम् ॥ १२.३६१.१७ ॥
ലോകതന്ത്രത്തിന്റെ സമസ്ത ധാമമായതു്, അറിയേണ്ട പരമമായതു്, വേദങ്ങളാൽ ബോധിപ്പിക്കേണ്ടതു്. ചിന്തിക്കുന്നവനും ചിന്തിക്കപ്പെടുന്നതും; ഭക്ഷിക്കുന്നവനും ഭക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതും; മണക്കുന്നവനും മണക്കപ്പെടുന്നതും; സ്പർശിക്കുന്നവനും സ്പർശിക്കപ്പെടുന്നതും.
12.361.18
द्रष्टा द्रष्टव्यं श्राविता श्रावणीयं ।
ज्ञाता ज्ञेयं सगुणं निर्गुणं च।
यद्वै प्रोक्तं तात सम्यक्प्रधानं ।
नित्यं चैतच्छाश्वतं चाव्ययं च ॥ १२.३६१.१८ ॥
കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നതും; കേൾക്കുന്നവനും കേൾക്കപ്പെടുന്നതും; അറിയുന്നവനും അറിയപ്പെടുന്നതും; സഗുണവും നിർഗുണവും. പ്രിയനേ, ശരിയായി പ്രധാനമെന്നു പറഞ്ഞതെന്തോ അതു നിത്യവും ശാശ്വതവും അവ്യയവുമാണ്.
12.361.19
यद्वै सूते धातुराद्यं विधानं ।
तद्वै विप्राः प्रवदन्तेऽनिरुद्धम्।
यद्वै लोके वैदिकं कर्म साधु ।
आशीर्युक्तं तद्धि तस्योपभोग्यम् ॥ १२.३६१.१९ ॥
ധാതാവിൽ നിന്ന് ആദിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വിധാനത്തെ വിപ്രന്മാർ അനിരുദ്ധൻ എന്ന് പറയുന്നു. ലോകത്തിലെ നല്ല വൈദിക കർമ്മം ആശീർവാദത്തോടുകൂടിയതായി അവനുതന്നെ അനുഭവയോഗ്യമാകുന്നു.
12.361.20
देवाः सर्वे मनुयः साधु दान्ता ।
स्तं प्राग्वंशे यज्ञभागं भजन्ते।
अहं ब्रह्मा आद्य ईशः प्रजानां ।
तस्माज्जातस्त्वं च मत्तः प्रसूतः ॥ १२.३६१.२० ॥
ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും എല്ലാവരും നന്നായി ദമനം ചെയ്തവർ അവനെ പൂർവവംശത്തിൽ യജ്ഞഭാഗം ലഭിക്കുന്നവരാകുന്നു. ഞാൻ ബ്രഹ്മാവ്, പ്രജകളുടെ ആദ്യ ഈശ്വരൻ; അതിനാൽ നീ ജനിച്ചു, എന്നിൽ നിന്നുതന്നെ ഉത്ഭവിച്ചു.
12.361.21
मत्तो जगज्जङ्गमं स्थावरं च ।
सर्वे वेदाः सरहस्या हि पुत्र ॥ १२.३६१.२१ ॥
എന്നിൽ നിന്നാണ് ചലിക്കുന്ന ജഗത്തും നിശ്ചലമായ വസ്തുക്കളും ഉണ്ടായത്; മകനേ, രഹസ്യങ്ങളോടുകൂടിയ എല്ലാ വേദങ്ങളും എന്നിൽ നിന്നുതന്നെ.
12.361.22
चतुर्विभक्तः पुरुषः स क्रीडति यथेच्छति ।
एवं स भगवान्देवः स्वेन ज्ञानेन बोधयत् ॥ १२.३६१.२२ ॥
നാല് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട പുരുഷൻ തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ക്രീഡിക്കുന്നു. ഇപ്രകാരം ആ ഭഗവാനായ ദേവൻ തന്റെ സ്വന്തം ജ്ഞാനത്താൽ ബോധിപ്പിക്കുന്നു.
12.361.23
एतत्ते कथितं पुत्र यथावदनुपृच्छतः ।
साङ्ख्यज्ञाने तथा योगे यथावदनुवर्णितम् ॥ १२.३६१.२३ ॥
മകനേ, നീ ചോദിച്ചതുപോലെ ഇത് നിനക്ക് പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു; സാംഖ്യജ്ഞാനത്തിലും യോഗത്തിലും ഇത് യഥാവിധി വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.