มหาภารตะ · อัธยายะ 12.363
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.363.1
आसीत्किल नरश्रेष्ठ महापद्मे पुरोत्तमे ।
गङ्गाया दक्षिणे तीरे कश्चिद्विप्रः समाहितः ॥ १२.३६३.१ ॥
กาลครั้งหนึ่ง ในนครอันประเสริฐชื่อมหาปัทมะ บนฝั่งใต้ของแม่น้ำคงคา โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ มีพราหมณ์ผู้หนึ่งอาศัยอยู่ มีจิตสงบและตั้งมั่น
12.363.2
सौम्यः सोमान्वये जातो जितात्मा गोत्रतो भृगुः ।
धर्मनित्यो जितक्रोधो नित्यतप्तो जितेन्द्रियः ॥ १२.३६३.२ ॥
ผู้อ่อนโยน เกิดในวงศ์ของพระโสม ชนะตนเองแล้ว เป็นพราหมณ์แห่งโคตรภฤคุ ดำรงมั่นในธรรมเสมอ ระงับความโกรธได้แล้ว บำเพ็ญตบะอยู่เป็นนิตย์ และควบคุมอินทรีย์ได้
12.363.3
तपःस्वाध्यायनिरतः सत्यः सज्जनसंमतः ।
न्यायप्राप्तेन वित्तेन स्वेन शीलेन चान्वितः ॥ १२.३६३.३ ॥
ขวนขวายในการบำเพ็ญตบะและการศึกษาพระเวท ซื่อสัตย์ เป็นที่นับถือของคนดีทั้งหลาย ประกอบด้วยทรัพย์ที่ได้มาโดยชอบธรรมและด้วยความประพฤติดีของตนเอง
12.363.4
ज्ञाति संबन्धिविपुले पुत्रपौत्रप्रतिष्ठिते ।
कुले महति विख्याते विशिष्टां वृत्तिमास्थितः ॥ १२.३६३.४ ॥
อาศัยอยู่ในตระกูลอันยิ่งใหญ่และมีชื่อเสียง ที่เต็มไปด้วยญาติและเครือญาติ ตั้งมั่นด้วยบุตรและหลาน และได้ดำรงชีวิตอย่างประเสริฐ
12.363.5
स पुत्रान्बहुलाँल्लब्ध्वा विपुले कर्मणि स्थितः ।
कुलधर्माश्रितो राजन्धरर्मचर्यास्थितोऽभवत् ॥ १२.३६३.५ ॥
โอ้พระราชา เมื่อได้บุตรมากมาย ท่านก็ตั้งอยู่ในกิจการอันยิ่งใหญ่ ยึดถือธรรมของวงศ์ตระกูล และมั่นคงอยู่ในการประพฤติธรรม
12.363.6
ततः स धर्मं वेदोक्तं तथा शास्त्राक्तमेव च ।
शिष्टाचीर्णं च धर्मं च त्रिविधं चिन्त्य चेतसा ॥ १२.३६३.६ ॥
ต่อมา ท่านพิจารณาในใจถึงธรรมสามประการ คือธรรมที่พระเวทกล่าวไว้ ธรรมที่คัมภีร์ศาสตร์กล่าวไว้ และธรรมที่ผู้รู้ทั้งหลายปฏิบัติกันมา
12.363.7
किंनु मे स्याच्छुभं कृत्वा किं कृतं किं परायणम् ।
इत्येवं चिन्तयन्नित्यं न च याति विनिश्चयम् ॥ १२.३६३.७ ॥
"อะไรเล่าที่จะเป็นความดีแก่ข้า ทำสิ่งใดแล้วจึงจะดี อะไรคือที่พึ่งอันสูงสุด" เมื่อคิดเช่นนี้อยู่เป็นนิตย์ ท่านก็ไม่อาจตัดสินใจได้
12.363.8
तस्यैवं चिन्त्यमानस्य धर्मं परममास्थितः ।
कदाचिदतिथिः प्राप्तो ब्राह्मणः सुसमाहितः ॥ १२.३६३.८ ॥
ขณะที่ท่านกำลังครุ่นคิดอยู่เช่นนั้น โดยตั้งมั่นในธรรมอันสูงสุด ก็มีแขกมาถึงวันหนึ่ง เป็นพราหมณ์ผู้มีจิตตั้งมั่นและสำรวมดี
12.363.9
स तस्मै सत्क्रियां चक्रे क्रियायुक्तेन हेतुना ।
विश्रान्तं सुसमासीनमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १२.३६३.९ ॥
ท่านต้อนรับแขกผู้นั้นอย่างเหมาะสม ปฏิบัติกิจต้อนรับแขกตามที่ควร เมื่อพราหมณ์พักผ่อนและนั่งอย่างสบายแล้ว ท่านจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้