ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.37.1
प्रवेशने तु पार्थानां जनानां पुरवासिनाम् ।
दिदृक्षूणां सहस्राणि समाजग्मुः सहस्रशः ॥ १२.३७.१ ॥
ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ସମୟରେ, ନଗରବାସୀ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ହଜାରେ ହଜାରେ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
12.37.2
स राजमार्गः शुशुभे समलंकृतचत्वरः ।
यथा चन्द्रोदये राजन्वर्धमानो महोदधिः ॥ १२.३७.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସୁସଜ୍ଜିତ ଚତ୍ୱର ସହିତ ସେହି ରାଜପଥ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ମହାସମୁଦ୍ର ପରି ଶୋଭା ପାଇଲା।
12.37.3
गृहाणि राजमार्गेषु रत्नवन्ति महान्ति च ।
प्राकम्पन्तीव भारेण स्त्रीणां पूर्णानि भारत ॥ १२.३७.३ ॥
ହେ ଭାରତ, ରାଜପଥରେ ରତ୍ନମୟ ବୃହତ ଗୃହଗୁଡ଼ିକ ନାରୀମାନଙ୍କ ଭାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଯେପରି କମ୍ପୁଥିଲା।
12.37.4
ताः शनैरिव सव्रीडं प्रशशंसुर्युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनार्जुनौ चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ १२.३७.४ ॥
ସେହି ନାରୀମାନେ ଲଜ୍ଜାସହ ଧୀରେ ଧୀରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
12.37.5
धन्या त्वमसि पाञ्चालि या त्वं पुरुषसत्तमान् ।
उपतिष्ठसि कल्याणि महर्षिमिव गौतमी ॥ १२.३७.५ ॥
ହେ ପାଞ୍ଚାଳୀ, ତୁମେ ଧନ୍ୟା; ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ଗୌତମୀ ଯେପରି ମହର୍ଷିଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ତୁମେ ସେହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ସେବା କର।
12.37.6
तव कर्माण्यमोघानि व्रतचर्या च भामिनि ।
इति कृष्णां महाराज प्रशशंसुस्तदा स्त्रियः ॥ १२.३७.६ ॥
ହେ ଭାମିନୀ, ତୁମର କର୍ମ ଅମୋଘ ଏବଂ ତୁମ ବ୍ରତାଚରଣ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି; ହେ ମହାରାଜ, ସେତେବେଳେ ନାରୀମାନେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଏହିପରି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
12.37.7
प्रशंसावचनैस्तासां मिथः शब्दैश्च भारत ।
प्रीतिजैश्च तदा शब्दैः पुरमासीत्समाकुलम् ॥ १२.३७.७ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ବଚନ, ପରସ୍ପରର ଶବ୍ଦ ଓ ଆନନ୍ଦଜାତ ଧ୍ୱନିରେ ସେତେବେଳେ ନଗର ଆକୁଳ ହୋଇଥିଲା।
12.37.8
तमतीत्य यथायुक्तं राजमार्गं युधिष्ठिरः ।
अलंकृतं शोभमानमुपापाद्राजवेश्म ह ॥ १२.३७.८ ॥
ସେହି ଅଳଙ୍କୃତ ଓ ଶୋଭାମୟ ରାଜପଥ ଯଥାବିଧି ଅତିକ୍ରମ କରି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
12.37.9
ततः प्रकृतयः सर्वाः पौरा जानपदास्तदा ।
ऊचुः कर्णसुखा वाचः समुपेत्य ततस्ततः ॥ १२.३७.९ ॥
ତେବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା, ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଏଣିକି ସେଣିକି ନିକଟକୁ ଆସି କର୍ଣସୁଖକର ବଚନ କହିଲେ।
12.37.10
दिष्ट्या जयसि राजेन्द्र शत्रूञ्छत्रुनिषूदन ।
दिष्ट्या राज्यं पुनः प्राप्तं धर्मेण च बलेन च ॥ १२.३७.१० ॥
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣ ଜୟୀ ହୋଇଛନ୍ତି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ହେ ଶତ୍ରୁନିଧନକାରୀ! ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଧର୍ମ ଓ ବଳ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।
12.37.11
भव नस्त्वं महाराज राजेह शरदां शतम् ।
प्रजाः पालय धर्मेण यथेन्द्रस्त्रिदिवं तथा ॥ १२.३७.११ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣ ଆମର ରାଜା ହୋଇ ଏଠାରେ ଶତ ଶରତ ରହନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେପରି ଆପଣ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପାଳନ କରନ୍ତୁ।
12.37.12
एवं राजकुलद्वारि मङ्गलैरभिपूजितः ।
आशीर्वादान्द्विजैरुक्तान्प्रतिगृह्य समन्ततः ॥ १२.३७.१२ ॥
ଏହିପରି ରାଜଗୃହ ଦ୍ୱାରରେ ମଙ୍ଗଳ ବଚନରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ କହିଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାରିଦିଗରୁ ଗ୍ରହଣ କରି।
12.37.13
प्रविश्य भवनं राजा देवराजगृहोपमम् ।
श्रुत्वा विजयसंयुक्तं रथात्पश्चादवातरत् ॥ १२.३७.१३ ॥
ଦେବରାଜଙ୍କ ଗୃହ ସଦୃଶ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ବିଜୟ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ରାଜା ରଥରୁ ପଛପଟେ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
12.37.14
प्रविश्याभ्यन्तरं श्रीमान्दैवतान्यभिगम्य च ।
पूजयामास रत्नैश्च गन्धमाल्यैश्च सर्वशः ॥ १२.३७.१४ ॥
ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଶ୍ରୀମାନ ରାଜା ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ରତ୍ନ ଓ ଗନ୍ଧମାଳ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସବୁ ପ୍ରକାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
12.37.15
निश्चक्राम ततः श्रीमान्पुनरेव महायशाः ।
ददर्श ब्राह्मणांश्चैव सोऽभिरूपानवस्थितान् ॥ १२.३७.१५ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଶ୍ରୀମାନ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ରାଜା ପୁଣି ବାହାରିଲେ ଏବଂ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସୁନ୍ଦର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
12.37.16
स संवृतस्तदा विप्रैराशीर्वादविवक्षुभिः ।
शुशुभे विमलश्चन्द्रस्तारागणवृतो यथा ॥ १२.३७.१६ ॥
ସେତେବେଳେ ଆଶୀର୍ବାଦ କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ସେ ତାରାଗଣ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଶୋଭିଲେ।
12.37.17
तांस्तु वै पूजयामास कौन्तेयो विधिवद्द्विजान् ।
सुमनोमोदकै रत्नैर्हिरण्येन च भूरिणा।
गोभिर्वस्त्रैश्च राजेन्द्र विविधैश्च किमिच्छकैः ॥ १२.३७.१७ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କୌନ୍ତେୟ ସେହି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ବିଧି ଅନୁସାରେ ପୂଜା କଲେ — ପୁଷ୍ପ-ମୋଦକ, ରତ୍ନ, ପ୍ରଚୁର ସୁନା, ଗାଈ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିବିଧ ଇଚ୍ଛିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା।
12.37.18
धौम्यं गुरुं पुरस्कृत्य ज्येष्ठं पितरमेव च ।
प्रविवेश सभां राजा सुधर्मां वासवो यथा ॥ १२.३७.१८ ॥
ଗୁରୁ ଧୌମ୍ୟ ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପିତାଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ରାଜା ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ବାସବ ସୁଧର୍ମା ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
12.37.19
ततः पुण्याहघोषोऽभूद्दिवं स्तब्ध्वेव भारत ।
सुहृदां प्रीतिजननः पुण्यः श्रुतिसुखावहः ॥ १२.३७.१९ ॥
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ପୁଣ୍ୟାହ ଘୋଷ ଉଠିଲା; ଯେମିତି ଆକାଶ ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇଗଲା। ତାହା ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଜନ୍ମାଇଲା, ପବିତ୍ର ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣସୁଖକର ଥିଲା।
12.37.20
हंसवन्नेदुषां राजन्द्विजानां तत्र भारती ।
शुश्रुवे वेदविदुषां पुष्कलार्थपदाक्षरा ॥ १२.३७.२० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେଠାରେ ବେଦଜ୍ଞ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ବାଣୀ ହଂସ ପରି ଶୁଣାଗଲା; ଅର୍ଥ, ପଦ ଓ ଅକ୍ଷରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
12.37.21
ततो दुन्दुभिनिर्घोषः शङ्खानां च मनोरमः ।
जयं प्रवदतां तत्र स्वनः प्रादुरभून्नृप ॥ १२.३७.२१ ॥
ତାପରେ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଗର୍ଜନ ଓ ଶଙ୍ଖର ମନୋରମ ନାଦ ଉଠିଲା; ହେ ନୃପ, ଜୟଘୋଷ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
12.37.22
निःशब्दे च स्थिते तत्र ततो विप्रजने पुनः ।
राजानं ब्राह्मणच्छझा चार्वाको राक्षसोऽब्रवीत् ॥ १२.३७.२२ ॥
ସେଠାରେ ବିପ୍ରଜନ ପୁଣି ନୀରବ ହୋଇ ବସିଲେ, ସେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଶଧାରୀ ଚାର୍ବାକ ନାମକ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲା।
12.37.23
तत्र दुर्योधनसखा भिक्षुरूपेण संवृतः ।
साङ्ख्यः शिखी त्रिदण्डी च धृष्टो विगतसाध्वसः ॥ १२.३७.२३ ॥
ସେଠାରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସଖା ଭିକ୍ଷୁ ରୂପରେ ଲୁଚି ରହିଥିଲା; ସାଙ୍ଖ୍ୟ, ଶିଖାଧାରୀ, ତ୍ରିଦଣ୍ଡୀ, ନିର୍ଭୟ ଓ ଧୃଷ୍ଟ।
12.37.24
वृतः सर्वैस्तथा विप्रैराशीर्वादविवक्षुभिः ।
परस्सहस्रै राजेन्द्र तपोनियमसंस्थितैः ॥ १२.३७.२४ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କୁ ସବୁ ବିପ୍ରମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ; ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ତପ ଓ ନିୟମରେ ସ୍ଥିତ ହଜାର ହଜାର ବିପ୍ର।
12.37.25
सुदुष्टः पापमाशंसुः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अनामन्त्र्यैव तान्विप्रांस्तमुवाच महीपतिम् ॥ १२.३७.२५ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଅମଙ୍ଗଳ ଇଚ୍ଛାକାରୀ ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ସେ, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ନ ଡାକି ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲା।
12.37.26
इमे प्राहुर्द्विजाः सर्वे समारोप्य वचो मयि ।
धिग्भवन्तं कुनृपतिं ज्ञातिघातिनमस्तु वै ॥ १२.३७.२६ ॥
ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହୁଛନ୍ତି—ତୁମକୁ ଧିକ୍, ହେ କୁରାଜା, ଜ୍ଞାତିଘାତୀ।
12.37.27
किं ते राज्येन कौन्तेय कृत्वेमं ज्ञातिसंक्षयम् ।
घातयित्वा गुरूंश्चैव मृतं श्रेयो न जीवितम् ॥ १२.३७.२७ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଏହି ଜ୍ଞାତିକ୍ଷୟ କରି ଓ ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରାଇ ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ତୁମର କ'ଣ ଲାଭ? ଜୀବନ ନୁହେଁ, ମରଣ ହିଁ ଶ୍ରେୟ।
12.37.28
इति ते वै द्विजाः श्रुत्वा तस्य दुष्टस्य रक्षसः ।
विव्यथुश्चुक्रुशुश्चैव तस्य वाक्यप्रधर्षिताः ॥ १२.३७.२८ ॥
ସେହି ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ଅପମାନିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
12.37.29
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे स च राजा युधिष्ठिरः ।
व्रीडिताः परमोद्विग्रास्तूष्णीमासन्विशांपते ॥ १२.३७.२९ ॥
ତେବେ ସେହି ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଲଜ୍ଜିତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇ, ହେ ବିଶାଂପତି, ନୀରବ ରହିଲେ।
12.37.30
प्रसीदन्तु भवन्तो मे प्रणतस्याभियाचतः ।
प्रत्यासन्नव्यसनिनं न मां धिक्कर्तुमर्हथ ॥ १२.३७.३० ॥
ପ୍ରଣାମ କରି ଯାଚନା କରୁଥିବା ମୋ ଉପରେ ଆପଣମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ; ବିପଦର ନିକଟରେ ଥିବା ମୋତେ ଧିକ୍କାର କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.37.31
ततो राजन्ब्राह्माणास्ते सर्व एव विशांपते ।
ऊचुर्नैष द्विजोऽस्माकमन्यस्तु तव पार्थिव ॥ १२.३७.३१ ॥
ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ପ୍ରଜାପତି, କହିଲେ: ଏ ଆମ ବର୍ଗର ଦ୍ୱିଜ ନୁହେଁ, ଏ ତ ଆପଣଙ୍କର ଅନ୍ୟ କେହି, ହେ ରାଜନ୍।
12.37.32
जज्ञुश्चैनं महात्मानस्ततस्तं ज्ञानचक्षुषा ।
ब्राह्मणा वेदविद्वांसस्तपोभिर्विमलीकृताः ॥ १२.३७.३२ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ମହାତ୍ମା, ବେଦଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁରେ ତାହାକୁ ଚିହ୍ନିଲେ।
12.37.33
एष दुर्योधनसखा विश्रुतो ब्रह्मराक्षसः ।
परिव्राजकरूपेण हितं तस्य चिकीर्षति ॥ १२.३७.३३ ॥
ଏ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସଖା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ; ପରିବ୍ରାଜକ ରୂପରେ ତା'ର ହିତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ।
12.37.34
न वयं ब्रूम धर्मात्मन्व्येतु ते भयमीदृशम् ।
उपतिष्ठतु कल्याणं भवन्तं भ्रातृभिः सह ॥ १२.३७.३४ ॥
ଆମେ ସେପରି କହୁନାହୁଁ। ହେ ଧର୍ମାତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଭୟ ଦୂର ହେଉ; କଲ୍ୟାଣ ଆପଣ ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଆସୁ।
12.37.35
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे हुंकारैः क्रोधमूर्च्छिताः ।
निर्भर्त्सयन्तः शुचयो निजघ्नुः पापराक्षसम् ॥ १२.३७.३५ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ, ହୁଙ୍କାରରେ ନିନ୍ଦା କରି, ଶୁଚି ହୋଇ ସେହି ପାପୀ ରାକ୍ଷସକୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
12.37.36
स पपात विनिर्दग्धस्तेजसा ब्रह्मवादिनाम् ।
महेन्द्राशनिनिर्दग्धः पादपोऽङ्कुरवानिव ॥ १२.३७.३६ ॥
ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନଙ୍କ ତେଜରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ସେ ପଡ଼ିଗଲା; ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରରେ ଦଗ୍ଧ, ଅଙ୍କୁରିତ ବୃକ୍ଷ ପରି।
12.37.37
पूजिताश्च ययुर्विप्रा राजानमभिनन्द्य तम् ।
राजा च हर्षमापेदे पाण्डवः ससुहृज्जनः ॥ १२.३७.३७ ॥
ସମ୍ମାନିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇ ଚାଲିଗଲେ; ଏବଂ ପାଣ୍ଡବ ରାଜା ନିଜ ସୁହୃଦ୍ ଓ ଜନମାନଙ୍କ ସହିତ ହର୍ଷ ଲାଭ କଲେ।