മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.37.1
प्रवेशने तु पार्थानां जनानां पुरवासिनाम् ।
दिदृक्षूणां सहस्राणि समाजग्मुः सहस्रशः ॥ १२.३७.१ ॥
പാർത്ഥന്മാരുടെ പ്രവേശനസമയത്ത്, നഗരവാസികളായ ജനങ്ങളിൽ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആയിരങ്ങൾ ആയിരങ്ങളായി ഒത്തുകൂടി.
12.37.2
स राजमार्गः शुशुभे समलंकृतचत्वरः ।
यथा चन्द्रोदये राजन्वर्धमानो महोदधिः ॥ १२.३७.२ ॥
രാജൻ, നന്നായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ചത്വരങ്ങളോടുകൂടിയ ആ രാജവീഥി, ചന്ദ്രോദയത്തിൽ ഉയർന്നുയരുന്ന മഹാസമുദ്രം പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
12.37.3
गृहाणि राजमार्गेषु रत्नवन्ति महान्ति च ।
प्राकम्पन्तीव भारेण स्त्रीणां पूर्णानि भारत ॥ १२.३७.३ ॥
ഭാരത, രാജവീഥികളിലെ രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വലിയ ഭവനങ്ങൾ സ്ത്രീകളുടെ ഭാരത്താൽ നിറഞ്ഞ് വിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി.
12.37.4
ताः शनैरिव सव्रीडं प्रशशंसुर्युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनार्जुनौ चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ १२.३७.४ ॥
ആ സ്ത്രീകൾ ലജ്ജയോടെ മെല്ലെ യുധിഷ്ഠിരനെയും ഭീമസേനനെയും അർജുനനെയും മാദ്രിയുടെ പുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവരെയും പ്രശംസിച്ചു.
12.37.5
धन्या त्वमसि पाञ्चालि या त्वं पुरुषसत्तमान् ।
उपतिष्ठसि कल्याणि महर्षिमिव गौतमी ॥ १२.३७.५ ॥
പാഞ്ചാലീ, നീ ധന്യയാണ്; മംഗളേ, ഗൗതമി മഹർഷിയെ സേവിക്കുന്നതുപോലെ നീ ശ്രേഷ്ഠപുരുഷന്മാരെ സേവിക്കുന്നു.
12.37.6
तव कर्माण्यमोघानि व्रतचर्या च भामिनि ।
इति कृष्णां महाराज प्रशशंसुस्तदा स्त्रियः ॥ १२.३७.६ ॥
നിന്റെ കർമ്മങ്ങൾ അമോഘമാണ്, ഭാമിനീ, നിന്റെ വ്രതാചരണവും അങ്ങനെതന്നെ; മഹാരാജാവേ, അപ്പോൾ സ്ത്രീകൾ കൃഷ്ണയെ ഇങ്ങനെ പ്രശംസിച്ചു.
12.37.7
प्रशंसावचनैस्तासां मिथः शब्दैश्च भारत ।
प्रीतिजैश्च तदा शब्दैः पुरमासीत्समाकुलम् ॥ १२.३७.७ ॥
ഭാരത, അവരുടെ പ്രശംസാവചനങ്ങളാലും പരസ്പരമുള്ള ശബ്ദങ്ങളാലും അന്ന് സന്തോഷത്താൽ ഉണ്ടായ ഒച്ചകളാലും നഗരം ആകെ ഇളകിമറിഞ്ഞു.
12.37.8
तमतीत्य यथायुक्तं राजमार्गं युधिष्ठिरः ।
अलंकृतं शोभमानमुपापाद्राजवेश्म ह ॥ १२.३७.८ ॥
അലങ്കരിച്ചതും തിളങ്ങുന്നതുമായ ആ രാജവീഥി യഥാവിധി കടന്ന് യുധിഷ്ഠിരൻ രാജമന്ദിരത്തിലെത്തി.
12.37.9
ततः प्रकृतयः सर्वाः पौरा जानपदास्तदा ।
ऊचुः कर्णसुखा वाचः समुपेत्य ततस्ततः ॥ १२.३७.९ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാ പ്രജകളും പട്ടണവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും ഇവിടെയും അവിടെയുമായി അടുത്തുവന്ന് കാതിന് ഇമ്പമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
12.37.10
दिष्ट्या जयसि राजेन्द्र शत्रूञ्छत्रुनिषूदन ।
दिष्ट्या राज्यं पुनः प्राप्तं धर्मेण च बलेन च ॥ १२.३७.१० ॥
ഭാഗ്യവശാൽ അങ്ങ് വിജയിച്ചു, രാജേന്ദ്രാ, ശത്രുനിഷൂദനാ! ഭാഗ്യവശാൽ രാജ്യം ധർമത്താലും ബലത്താലും വീണ്ടും ലഭിച്ചു.
12.37.11
भव नस्त्वं महाराज राजेह शरदां शतम् ।
प्रजाः पालय धर्मेण यथेन्द्रस्त्रिदिवं तथा ॥ १२.३७.११ ॥
മഹാരാജാവേ, അങ്ങ് ഞങ്ങളുടെ രാജാവായി ഇവിടെ നൂറു ശരത്കാലങ്ങൾ ഇരിക്കണം. ഇന്ദ്രൻ സ്വർഗം പാലിക്കുന്നതുപോലെ അങ്ങ് ധർമത്താൽ പ്രജകളെ പാലിക്കണം.
12.37.12
एवं राजकुलद्वारि मङ्गलैरभिपूजितः ।
आशीर्वादान्द्विजैरुक्तान्प्रतिगृह्य समन्ततः ॥ १२.३७.१२ ॥
ഇങ്ങനെ രാജഗൃഹത്തിന്റെ വാതില്ക്കൽ മംഗളവാക്കുകളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, ദ്വിജന്മാർ പറഞ്ഞ ആശീർവാദങ്ങൾ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട്.
12.37.13
प्रविश्य भवनं राजा देवराजगृहोपमम् ।
श्रुत्वा विजयसंयुक्तं रथात्पश्चादवातरत् ॥ १२.३७.१३ ॥
ദേവരാജഗൃഹത്തിന് തുല്യമായ ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ച രാജാവ്, വിജയവാർത്ത കേട്ട് രഥത്തിൽ നിന്ന് പിന്നിലൂടെ ഇറങ്ങി.
12.37.14
प्रविश्याभ्यन्तरं श्रीमान्दैवतान्यभिगम्य च ।
पूजयामास रत्नैश्च गन्धमाल्यैश्च सर्वशः ॥ १२.३७.१४ ॥
അകത്ത് പ്രവേശിച്ച ശ്രീമാൻ ദേവതകളെ സമീപിച്ച് രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടും ഗന്ധമാലകൾ കൊണ്ടും എല്ലാ വിധത്തിലും അവരെ പൂജിച്ചു.
12.37.15
निश्चक्राम ततः श्रीमान्पुनरेव महायशाः ।
ददर्श ब्राह्मणांश्चैव सोऽभिरूपानवस्थितान् ॥ १२.३७.१५ ॥
പിന്നെ ആ ശ്രീമാനായ മഹായശസ്വി വീണ്ടും പുറത്തിറങ്ങി, നിന്നിരുന്ന സുന്ദരരായ ബ്രാഹ്മണരെ കണ്ടു.
12.37.16
स संवृतस्तदा विप्रैराशीर्वादविवक्षुभिः ।
शुशुभे विमलश्चन्द्रस्तारागणवृतो यथा ॥ १२.३७.१६ ॥
അപ്പോൾ ആശീർവാദം ചൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച ബ്രാഹ്മണരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട അവൻ, നക്ഷത്രഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട നിർമ്മലചന്ദ്രനെപ്പോലെ ശോഭിച്ചു.
12.37.17
तांस्तु वै पूजयामास कौन्तेयो विधिवद्द्विजान् ।
सुमनोमोदकै रत्नैर्हिरण्येन च भूरिणा।
गोभिर्वस्त्रैश्च राजेन्द्र विविधैश्च किमिच्छकैः ॥ १२.३७.१७ ॥
രാജേന്ദ്രാ, കുന്തീപുത്രൻ ആ ദ്വിജരെ വിധിപ്രകാരം പൂജിച്ചു — പുഷ്പമോദകങ്ങൾ, രത്നങ്ങൾ, സമൃദ്ധമായ സ്വർണം, പശുക്കൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, വിവിധ ഇഷ്ടവസ്തുക്കൾ എന്നിവയാൽ.
12.37.18
धौम्यं गुरुं पुरस्कृत्य ज्येष्ठं पितरमेव च ।
प्रविवेश सभां राजा सुधर्मां वासवो यथा ॥ १२.३७.१८ ॥
ഗുരു ധൗമ്യനെയും ജ്യേഷ്ഠപിതാവിനെയും മുന്നിൽ നിർത്തി, വാസവൻ സുധർമ്മാ സഭയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതുപോലെ രാജാവ് സഭയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
12.37.19
ततः पुण्याहघोषोऽभूद्दिवं स्तब्ध्वेव भारत ।
सुहृदां प्रीतिजननः पुण्यः श्रुतिसुखावहः ॥ १२.३७.१९ ॥
അപ്പോൾ, ഭാരതാ, പുണ്യാഹഘോഷം ഉയർന്നു; ആകാശം തന്നെ നിശ്ചലമായതുപോലെ. അത് സുഹൃത്തുക്കളിൽ സന്തോഷം ജനിപ്പിക്കുന്നതും പവിത്രവും കേൾവിക്ക് സുഖകരവുമായിരുന്നു.
12.37.20
हंसवन्नेदुषां राजन्द्विजानां तत्र भारती ।
शुश्रुवे वेदविदुषां पुष्कलार्थपदाक्षरा ॥ १२.३७.२० ॥
രാജാവേ, അവിടെ വേദജ്ഞരായ ദ്വിജന്മാരുടെ വാക്ക് ഹംസങ്ങളെപ്പോലെ കേട്ടു; അർത്ഥവും പദവും അക്ഷരവും നിറഞ്ഞത്.
12.37.21
ततो दुन्दुभिनिर्घोषः शङ्खानां च मनोरमः ।
जयं प्रवदतां तत्र स्वनः प्रादुरभून्नृप ॥ १२.३७.२१ ॥
അപ്പോൾ ദുന്ദുഭികളുടെ ഗർജ്ജനവും ശംഖുകളുടെ മനോഹരനാദവും ഉയർന്നു; രാജാവേ, ജയം വിളിക്കുന്നവരുടെ സ്വരവും അവിടെ ഉയർന്നു.
12.37.22
निःशब्दे च स्थिते तत्र ततो विप्रजने पुनः ।
राजानं ब्राह्मणच्छझा चार्वाको राक्षसोऽब्रवीत् ॥ १२.३७.२२ ॥
അവിടെ വിപ്രജനം വീണ്ടും നിശ്ശബ്ദമായി ഇരുന്നപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണവേഷം ധരിച്ച ചാർവാകൻ എന്ന രാക്ഷസൻ രാജാവിനോട് സംസാരിച്ചു.
12.37.23
तत्र दुर्योधनसखा भिक्षुरूपेण संवृतः ।
साङ्ख्यः शिखी त्रिदण्डी च धृष्टो विगतसाध्वसः ॥ १२.३७.२३ ॥
അവിടെ ദുര്യോധനന്റെ സുഹൃത്ത് ഭിക്ഷുവിന്റെ രൂപത്തിൽ മറഞ്ഞിരുന്നു; സാംഖ്യൻ, ശിഖയുള്ളവൻ, ത്രിദണ്ഡി, ഭയമില്ലാത്ത ധിക്കാരി.
12.37.24
वृतः सर्वैस्तथा विप्रैराशीर्वादविवक्षुभिः ।
परस्सहस्रै राजेन्द्र तपोनियमसंस्थितैः ॥ १२.३७.२४ ॥
രാജേന്ദ്രാ, അവനെ എല്ലാ വിപ്രരും വളഞ്ഞിരുന്നു; അനുഗ്രഹം ചൊരിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന, തപസ്സിലും നിയമത്തിലും ഉറച്ച ആയിരക്കണക്കിനു വിപ്രർ.
12.37.25
सुदुष्टः पापमाशंसुः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अनामन्त्र्यैव तान्विप्रांस्तमुवाच महीपतिम् ॥ १२.३७.२५ ॥
പാണ്ഡവരായ ആ മഹാത്മാക്കൾക്ക് ദോഷം ആഗ്രഹിച്ച ആ അതിദുഷ്ടൻ, ആ ബ്രാഹ്മണരെ ക്ഷണിക്കാതെതന്നെ ആ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
12.37.26
इमे प्राहुर्द्विजाः सर्वे समारोप्य वचो मयि ।
धिग्भवन्तं कुनृपतिं ज्ञातिघातिनमस्तु वै ॥ १२.३७.२६ ॥
ഈ ബ്രാഹ്മണരെല്ലാവരും എന്നിലൂടെ ഈ വാക്കുകൾ പറയുന്നു: നിന്നെ ധിക്കരിക്കുന്നു, ദുഷ്ട രാജാവേ, ബന്ധുഘാതകാ.
12.37.27
किं ते राज्येन कौन्तेय कृत्वेमं ज्ञातिसंक्षयम् ।
घातयित्वा गुरूंश्चैव मृतं श्रेयो न जीवितम् ॥ १२.३७.२७ ॥
കൗന്തേയാ, ഈ ബന്ധുനാശം ചെയ്തും ഗുരുക്കളെ കൊല്ലിച്ചും ഈ രാജ്യം കൊണ്ട് നിനക്കെന്ത് ഗുണം? ജീവിക്കുന്നതല്ല, മരിക്കുന്നതാണ് ശ്രേയസ്സ്.
12.37.28
इति ते वै द्विजाः श्रुत्वा तस्य दुष्टस्य रक्षसः ।
विव्यथुश्चुक्रुशुश्चैव तस्य वाक्यप्रधर्षिताः ॥ १२.३७.२८ ॥
ആ ദുഷ്ട രാക്ഷസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ ബ്രാഹ്മണർ വേദനിച്ചു; അവന്റെ വാക്കുകളാൽ അപമാനിതരായി അവർ നിലവിളിച്ചു.
12.37.29
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे स च राजा युधिष्ठिरः ।
व्रीडिताः परमोद्विग्रास्तूष्णीमासन्विशांपते ॥ १२.३७.२९ ॥
അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണരെല്ലാവരും, യുധിഷ്ഠിര രാജാവും ലജ്ജിച്ച് അത്യന്തം ഉദ്വിഗ്നരായി, ഹേ വിശാംപതേ, മൗനം പാലിച്ചു.
12.37.30
प्रसीदन्तु भवन्तो मे प्रणतस्याभियाचतः ।
प्रत्यासन्नव्यसनिनं न मां धिक्कर्तुमर्हथ ॥ १२.३७.३० ॥
വണങ്ങി യാചിക്കുന്ന എന്നോട് നിങ്ങൾ പ്രസാദിക്കണം; ആപത്തിനോട് അടുത്തിരിക്കുന്ന എന്നെ നിന്ദിക്കുന്നത് നിങ്ങൾക്ക് യോജിച്ചതല്ല.
12.37.31
ततो राजन्ब्राह्माणास्ते सर्व एव विशांपते ।
ऊचुर्नैष द्विजोऽस्माकमन्यस्तु तव पार्थिव ॥ १२.३७.३१ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, ആ ബ്രാഹ്മണരെല്ലാം, ജനങ്ങളുടെ നാഥാ, പറഞ്ഞു: ഇവൻ ഞങ്ങളുടെ വർഗ്ഗത്തിലെ ദ്വിജനല്ല, ഇവൻ അങ്ങയുടെ ആളാണ്, രാജാവേ.
12.37.32
जज्ञुश्चैनं महात्मानस्ततस्तं ज्ञानचक्षुषा ।
ब्राह्मणा वेदविद्वांसस्तपोभिर्विमलीकृताः ॥ १२.३७.३२ ॥
അപ്പോൾ തപസ്സിനാൽ നിർമ്മലരായ ആ മഹാത്മാക്കളായ വേദജ്ഞരായ ബ്രാഹ്മണർ ജ്ഞാനചക്ഷുസ്സാൽ അവനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
12.37.33
एष दुर्योधनसखा विश्रुतो ब्रह्मराक्षसः ।
परिव्राजकरूपेण हितं तस्य चिकीर्षति ॥ १२.३७.३३ ॥
ഇവൻ ദുര്യോധനന്റെ സുഹൃത്തും പ്രസിദ്ധനായ ബ്രഹ്മരാക്ഷസനുമാണ്; പരിവ്രാജകരൂപത്തിൽ അവനുവേണ്ടി ഹിതം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.37.34
न वयं ब्रूम धर्मात्मन्व्येतु ते भयमीदृशम् ।
उपतिष्ठतु कल्याणं भवन्तं भ्रातृभिः सह ॥ १२.३७.३४ ॥
ഞങ്ങൾ അങ്ങനെ പറയുന്നില്ല. ധർമ്മാത്മാവേ, അങ്ങയുടെ ഇത്തരം ഭയം നീങ്ങട്ടെ; ശുഭം അങ്ങയെയും സഹോദരന്മാരെയും പ്രാപിക്കട്ടെ.
12.37.35
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे हुंकारैः क्रोधमूर्च्छिताः ।
निर्भर्त्सयन्तः शुचयो निजघ्नुः पापराक्षसम् ॥ १२.३७.३५ ॥
അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണരെല്ലാം കോപത്താൽ മൂർച്ഛിതരായി, ഹുങ്കാരങ്ങളാൽ ശാസിച്ചുകൊണ്ട്, ശുദ്ധരായി ആ പാപരാക്ഷസനെ അടിച്ചു.
12.37.36
स पपात विनिर्दग्धस्तेजसा ब्रह्मवादिनाम् ।
महेन्द्राशनिनिर्दग्धः पादपोऽङ्कुरवानिव ॥ १२.३७.३६ ॥
ബ്രഹ്മവാദികളുടെ തേജസ്സാൽ പൂർണ്ണമായി ദഹിച്ച് അവൻ വീണു; മഹേന്ദ്രന്റെ മിന്നലേറ്റ് കരിഞ്ഞ, തളിർത്ത വൃക്ഷംപോലെ.
12.37.37
पूजिताश्च ययुर्विप्रा राजानमभिनन्द्य तम् ।
राजा च हर्षमापेदे पाण्डवः ससुहृज्जनः ॥ १२.३७.३७ ॥
ആദരിക്കപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണർ ആ രാജാവിനെ അഭിനന്ദിച്ച് മടങ്ങിപ്പോയി; പാണ്ഡവനായ രാജാവ് സുഹൃത്തുക്കളോടും ജനങ്ങളോടുമൊപ്പം സന്തോഷം പ്രാപിച്ചു.