మహాభారతం · అధ్యాయం 12.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.37.1
प्रवेशने तु पार्थानां जनानां पुरवासिनाम् ।
दिदृक्षूणां सहस्राणि समाजग्मुः सहस्रशः ॥ १२.३७.१ ॥
పార్థుల ప్రవేశ సమయంలో, నగరవాసులైన ప్రజలలో చూడాలనుకున్న వేలాదిమంది వేలాదిగా గుమిగూడారు.
12.37.2
स राजमार्गः शुशुभे समलंकृतचत्वरः ।
यथा चन्द्रोदये राजन्वर्धमानो महोदधिः ॥ १२.३७.२ ॥
ఓ రాజా, చక్కగా అలంకరించబడిన చౌరస్తాలతో ఆ రాజమార్గం, చంద్రోదయ సమయంలో పొంగిపొర్లే మహాసముద్రంలా ప్రకాశించింది.
12.37.3
गृहाणि राजमार्गेषु रत्नवन्ति महान्ति च ।
प्राकम्पन्तीव भारेण स्त्रीणां पूर्णानि भारत ॥ १२.३७.३ ॥
ఓ భారతా, రాజమార్గాల వెంట ఉన్న రత్నఖచిత మహా గృహాలు స్త్రీల భారంతో నిండి వణుకుతున్నట్లు కనిపించాయి.
12.37.4
ताः शनैरिव सव्रीडं प्रशशंसुर्युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनार्जुनौ चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ १२.३७.४ ॥
ఆ స్త్రీలు నెమ్మదిగా, సిగ్గుతో యుధిష్ఠిరుని, భీమసేనుని, అర్జునుని, మాద్రీ కుమారులైన పాండవులను ప్రశంసించారు.
12.37.5
धन्या त्वमसि पाञ्चालि या त्वं पुरुषसत्तमान् ।
उपतिष्ठसि कल्याणि महर्षिमिव गौतमी ॥ १२.३७.५ ॥
పాంచాలీ, నీవు ధన్యురాలివి; ఓ కల్యాణీ, గౌతమి మహర్షిని సేవించినట్లు నీవు ఉత్తమ పురుషులను సేవిస్తున్నావు.
12.37.6
तव कर्माण्यमोघानि व्रतचर्या च भामिनि ।
इति कृष्णां महाराज प्रशशंसुस्तदा स्त्रियः ॥ १२.३७.६ ॥
నీ కర్మలు అమోఘమైనవి, ఓ భామినీ, నీ వ్రతాచరణమూ అంతే; ఓ మహారాజా, అప్పుడు స్త్రీలు కృష్ణను ఇలా ప్రశంసించారు.
12.37.7
प्रशंसावचनैस्तासां मिथः शब्दैश्च भारत ।
प्रीतिजैश्च तदा शब्दैः पुरमासीत्समाकुलम् ॥ १२.३७.७ ॥
ఓ భారతా, వారి ప్రశంసా వచనాలతో, పరస్పరం చేసిన శబ్దాలతో, అప్పుడు ఆనందంతో పుట్టిన ధ్వనులతో నగరం అంతా సందడిగా ఉంది.
12.37.8
तमतीत्य यथायुक्तं राजमार्गं युधिष्ठिरः ।
अलंकृतं शोभमानमुपापाद्राजवेश्म ह ॥ १२.३७.८ ॥
అలంకరించబడిన, మెరిసిపోతున్న ఆ రాజమార్గాన్ని తగిన రీతిలో దాటి యుధిష్ఠిరుడు రాజభవనానికి చేరాడు.
12.37.9
ततः प्रकृतयः सर्वाः पौरा जानपदास्तदा ।
ऊचुः कर्णसुखा वाचः समुपेत्य ततस्ततः ॥ १२.३७.९ ॥
అప్పుడు ప్రజలందరూ, పట్టణవాసులు, గ్రామవాసులు ఇటునుంచి అటు చేరి చెవులకు ఇంపైన మాటలు పలికారు.
12.37.10
दिष्ट्या जयसि राजेन्द्र शत्रूञ्छत्रुनिषूदन ।
दिष्ट्या राज्यं पुनः प्राप्तं धर्मेण च बलेन च ॥ १२.३७.१० ॥
అదృష్టవశాత్తు మీరు విజయం సాధించారు, రాజేంద్రా, శత్రునిర్మూలకా! అదృష్టవశాత్తు రాజ్యం ధర్మంతోనూ బలంతోనూ మళ్లీ లభించింది.
12.37.11
भव नस्त्वं महाराज राजेह शरदां शतम् ।
प्रजाः पालय धर्मेण यथेन्द्रस्त्रिदिवं तथा ॥ १२.३७.११ ॥
మహారాజా, మీరు మాకు ఇక్కడ రాజుగా నూరు శరదృతువులు ఉండండి. ఇంద్రుడు స్వర్గాన్ని పాలించినట్లు మీరు ధర్మంతో ప్రజలను పాలించండి.
12.37.12
एवं राजकुलद्वारि मङ्गलैरभिपूजितः ।
आशीर्वादान्द्विजैरुक्तान्प्रतिगृह्य समन्ततः ॥ १२.३७.१२ ॥
ఈ విధంగా రాజభవన ద్వారం వద్ద మంగళవచనాలతో సత్కరించబడి, ద్విజులు పలికిన ఆశీర్వాదాలను చుట్టుపక్కలనుండి స్వీకరిస్తూ.
12.37.13
प्रविश्य भवनं राजा देवराजगृहोपमम् ।
श्रुत्वा विजयसंयुक्तं रथात्पश्चादवातरत् ॥ १२.३७.१३ ॥
దేవరాజు గృహంలా ఉన్న భవనంలో ప్రవేశించిన రాజు, విజయవార్తను విని రథం నుండి వెనుకకు దిగాడు.
12.37.14
प्रविश्याभ्यन्तरं श्रीमान्दैवतान्यभिगम्य च ।
पूजयामास रत्नैश्च गन्धमाल्यैश्च सर्वशः ॥ १२.३७.१४ ॥
లోపలికి ప్రవేశించి, తేజోవంతుడైన అతడు దేవతల వద్దకు వెళ్లి, రత్నాలతో, గంధమాలలతో అన్ని విధాలుగా వారిని పూజించాడు.
12.37.15
निश्चक्राम ततः श्रीमान्पुनरेव महायशाः ।
ददर्श ब्राह्मणांश्चैव सोऽभिरूपानवस्थितान् ॥ १२.३७.१५ ॥
అప్పుడు ఆ తేజోవంతుడు, మహాయశుడు మళ్లీ బయటకు వచ్చి, నిలబడి ఉన్న సుందరులైన బ్రాహ్మణులను చూశాడు.
12.37.16
स संवृतस्तदा विप्रैराशीर्वादविवक्षुभिः ।
शुशुभे विमलश्चन्द्रस्तारागणवृतो यथा ॥ १२.३७.१६ ॥
అప్పుడు ఆశీర్వచనాలు పలకాలని ఉత్సాహంగా ఉన్న బ్రాహ్మణులతో చుట్టబడి, తారాగణాలతో చుట్టబడిన నిర్మల చంద్రునిలా అతడు ప్రకాశించాడు.
12.37.17
तांस्तु वै पूजयामास कौन्तेयो विधिवद्द्विजान् ।
सुमनोमोदकै रत्नैर्हिरण्येन च भूरिणा।
गोभिर्वस्त्रैश्च राजेन्द्र विविधैश्च किमिच्छकैः ॥ १२.३७.१७ ॥
రాజేంద్రా, కుంతీపుత్రుడు ఆ ద్విజులను విధిప్రకారం పూజించాడు — పూలు, మోదకాలు, రత్నాలు, పుష్కలమైన బంగారం, గోవులు, వస్త్రాలు, అనేక కోరిన వస్తువులతో.
12.37.18
धौम्यं गुरुं पुरस्कृत्य ज्येष्ठं पितरमेव च ।
प्रविवेश सभां राजा सुधर्मां वासवो यथा ॥ १२.३७.१८ ॥
గురువు ధౌమ్యుని, జ్యేష్ఠ పితను ముందుంచుకుని, ఇంద్రుడు సుధర్మ సభలో ప్రవేశించినట్లు రాజు సభలో ప్రవేశించాడు.
12.37.19
ततः पुण्याहघोषोऽभूद्दिवं स्तब्ध्वेव भारत ।
सुहृदां प्रीतिजननः पुण्यः श्रुतिसुखावहः ॥ १२.३७.१९ ॥
అప్పుడు, ఓ భరతవంశీయుడా, పుణ్యాహ ఘోష మొదలైంది; ఆకాశమే నిశ్చలమైనట్లు. అది మిత్రులకు ఆనందం కలిగించేది, పవిత్రమైనది, చెవులకు సుఖమిచ్చేది.
12.37.20
हंसवन्नेदुषां राजन्द्विजानां तत्र भारती ।
शुश्रुवे वेदविदुषां पुष्कलार्थपदाक्षरा ॥ १२.३७.२० ॥
ఓ రాజా, అక్కడ వేదజ్ఞులైన ద్విజుల వాక్కు హంసల్లా వినిపించింది; అర్థము, పదము, అక్షరములతో నిండినది.
12.37.21
ततो दुन्दुभिनिर्घोषः शङ्खानां च मनोरमः ।
जयं प्रवदतां तत्र स्वनः प्रादुरभून्नृप ॥ १२.३७.२१ ॥
అప్పుడు దుందుభుల గర్జన, శంఖాల మనోహర ధ్వని మొదలయ్యాయి; ఓ రాజా, అక్కడ జయజయధ్వనులు చేసేవారి స్వరం కూడా వినిపించింది.
12.37.22
निःशब्दे च स्थिते तत्र ततो विप्रजने पुनः ।
राजानं ब्राह्मणच्छझा चार्वाको राक्षसोऽब्रवीत् ॥ १२.३७.२२ ॥
అక్కడ విప్రులు మళ్లీ నిశ్శబ్దంగా కూర్చున్నాక, బ్రాహ్మణ వేషంలో ఉన్న చార్వాకుడనే రాక్షసుడు రాజుతో మాట్లాడాడు.
12.37.23
तत्र दुर्योधनसखा भिक्षुरूपेण संवृतः ।
साङ्ख्यः शिखी त्रिदण्डी च धृष्टो विगतसाध्वसः ॥ १२.३७.२३ ॥
అక్కడ దుర్యోధనుని మిత్రుడు భిక్షువు రూపంలో దాగి ఉన్నాడు; సాంఖ్యుడు, శిఖధారి, త్రిదండి, భయం లేని ధైర్యవంతుడు.
12.37.24
वृतः सर्वैस्तथा विप्रैराशीर्वादविवक्षुभिः ।
परस्सहस्रै राजेन्द्र तपोनियमसंस्थितैः ॥ १२.३७.२४ ॥
ఓ రాజేంద్రా, అతన్ని అందరు విప్రులు చుట్టుముట్టారు; ఆశీర్వచనాలు ఇవ్వాలనుకునే, తపస్సు నియమాల్లో నిలిచిన వేలాది విప్రులు.
12.37.25
सुदुष्टः पापमाशंसुः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अनामन्त्र्यैव तान्विप्रांस्तमुवाच महीपतिम् ॥ १२.३७.२५ ॥
పాండవులైన ఆ మహాత్ములకు కీడు కోరిన ఆ అతి దుష్టుడు, ఆ బ్రాహ్మణులను ఆహ్వానించకుండానే ఆ రాజుతో ఇలా అన్నాడు.
12.37.26
इमे प्राहुर्द्विजाः सर्वे समारोप्य वचो मयि ।
धिग्भवन्तं कुनृपतिं ज्ञातिघातिनमस्तु वै ॥ १२.३७.२६ ॥
ఈ బ్రాహ్మణులందరూ నా ద్వారా ఈ మాటలు చెబుతున్నారు: నిన్ను ధిక్కరిస్తున్నాం, దుష్ట రాజా, బంధువులను చంపినవాడా.
12.37.27
किं ते राज्येन कौन्तेय कृत्वेमं ज्ञातिसंक्षयम् ।
घातयित्वा गुरूंश्चैव मृतं श्रेयो न जीवितम् ॥ १२.३७.२७ ॥
కౌంతేయా, ఈ బంధుక్షయాన్ని చేసి, గురువులను చంపించి, ఈ రాజ్యంతో నీకేమి ప్రయోజనం? జీవించడం కాదు, మరణించడమే శ్రేయస్కరం.
12.37.28
इति ते वै द्विजाः श्रुत्वा तस्य दुष्टस्य रक्षसः ।
विव्यथुश्चुक्रुशुश्चैव तस्य वाक्यप्रधर्षिताः ॥ १२.३७.२८ ॥
ఆ దుష్ట రాక్షసుని మాటలు విని ఆ బ్రాహ్మణులు బాధపడ్డారు; అతని మాటలతో అవమానితులై కేకలు వేశారు.
12.37.29
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे स च राजा युधिष्ठिरः ।
व्रीडिताः परमोद्विग्रास्तूष्णीमासन्विशांपते ॥ १२.३७.२९ ॥
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణులందరూ, రాజు యుధిష్ఠిరుడూ సిగ్గుపడి, మిక్కిలి కలతచెంది, ఓ విశాంపతీ, మౌనంగా ఉండిపోయారు.
12.37.30
प्रसीदन्तु भवन्तो मे प्रणतस्याभियाचतः ।
प्रत्यासन्नव्यसनिनं न मां धिक्कर्तुमर्हथ ॥ १२.३७.३० ॥
నమస్కరిస్తూ ప్రార్థిస్తున్న నాపై మీరు దయ చూపండి; ఆపదకు దగ్గరగా ఉన్న నన్ను మీరు నిందించడం తగదు.
12.37.31
ततो राजन्ब्राह्माणास्ते सर्व एव विशांपते ।
ऊचुर्नैष द्विजोऽस्माकमन्यस्तु तव पार्थिव ॥ १२.३७.३१ ॥
అప్పుడు ఓ రాజా, ఆ బ్రాహ్మణులందరూ, ఓ ప్రజాపతీ, ఇలా అన్నారు: ఇతడు మన వర్ణానికి చెందిన ద్విజుడు కాడు, ఇతడు నీ వాడే, ఓ రాజా.
12.37.32
जज्ञुश्चैनं महात्मानस्ततस्तं ज्ञानचक्षुषा ।
ब्राह्मणा वेदविद्वांसस्तपोभिर्विमलीकृताः ॥ १२.३७.३२ ॥
అప్పుడు ఆ మహాత్ములు, వేదవిదులు, తపస్సుచే పవిత్రులైన బ్రాహ్మణులు జ్ఞానచక్షువుతో అతడిని గుర్తించారు.
12.37.33
एष दुर्योधनसखा विश्रुतो ब्रह्मराक्षसः ।
परिव्राजकरूपेण हितं तस्य चिकीर्षति ॥ १२.३७.३३ ॥
ఇతడు దుర్యోధనుని స్నేహితుడు, ప్రసిద్ధుడైన బ్రహ్మరాక్షసుడు; పరివ్రాజకుని రూపంలో అతనికి మేలు చేయాలనుకుంటున్నాడు.
12.37.34
न वयं ब्रूम धर्मात्मन्व्येतु ते भयमीदृशम् ।
उपतिष्ठतु कल्याणं भवन्तं भ्रातृभिः सह ॥ १२.३७.३४ ॥
మేము అలా అనడం లేదు. ఓ ధర్మాత్మా, నీ ఇటువంటి భయం తొలగిపోవుగాక; శుభం నీకూ నీ సోదరులకూ కలుగుగాక.
12.37.35
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे हुंकारैः क्रोधमूर्च्छिताः ।
निर्भर्त्सयन्तः शुचयो निजघ्नुः पापराक्षसम् ॥ १२.३७.३५ ॥
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణులందరూ క్రోధంతో మూర్ఛితులై, హుంకారాలతో నిందిస్తూ, పవిత్రులై ఆ పాపరాక్షసుని కొట్టారు.
12.37.36
स पपात विनिर्दग्धस्तेजसा ब्रह्मवादिनाम् ।
महेन्द्राशनिनिर्दग्धः पादपोऽङ्कुरवानिव ॥ १२.३७.३६ ॥
బ్రహ్మవాదుల తేజస్సుచే పూర్తిగా దగ్ధుడై అతడు పడిపోయాడు; మహేంద్రుని పిడుగుచే కాలిపోయిన, చిగురించిన వృక్షంలా.
12.37.37
पूजिताश्च ययुर्विप्रा राजानमभिनन्द्य तम् ।
राजा च हर्षमापेदे पाण्डवः ससुहृज्जनः ॥ १२.३७.३७ ॥
గౌరవింపబడిన బ్రాహ్మణులు ఆ రాజును అభినందించి వెళ్లిపోయారు; పాండవ రాజు తన మిత్రులు, జనులతో కలిసి ఆనందాన్ని పొందాడు.