มหาภารตะ · อัธยายะ 12.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.37.1
प्रवेशने तु पार्थानां जनानां पुरवासिनाम् ।
दिदृक्षूणां सहस्राणि समाजग्मुः सहस्रशः ॥ १२.३७.१ ॥
เมื่อบรรดาปาณฑพเสด็จเข้ามา ประชาชนของนครที่ปรารถนาจะได้เห็นก็มาชุมนุมกันเป็นพันเป็นหมื่น
12.37.2
स राजमार्गः शुशुभे समलंकृतचत्वरः ।
यथा चन्द्रोदये राजन्वर्धमानो महोदधिः ॥ १२.३७.२ ॥
ถนนหลวงนั้น ลานตามทางแยกได้รับการประดับอย่างงดงาม รุ่งโรจน์ขึ้น ข้าแต่พระราชา เหมือนมหาสมุทรที่พองตัวขึ้นเมื่อพระจันทร์ขึ้น
12.37.3
गृहाणि राजमार्गेषु रत्नवन्ति महान्ति च ।
प्राकम्पन्तीव भारेण स्त्रीणां पूर्णानि भारत ॥ १२.३७.३ ॥
บนถนนหลวงนั้น เรือนใหญ่ประดับรัตนะที่เต็มไปด้วยสตรีจำนวนมาก ดูเหมือนจะสั่นไหวด้วยน้ำหนักของพวกนาง ข้าแต่ลูกหลานภรตะ
12.37.4
ताः शनैरिव सव्रीडं प्रशशंसुर्युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनार्जुनौ चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ १२.३७.४ ॥
บรรดาสตรีเหล่านั้น ราวกับค่อยเป็นค่อยไปและด้วยความเขินอาย ก็เริ่มสรรเสริญพระยุธิษฐิระ ภีมเสนและอรชุน และบุตรทั้งสองของมาทรี คือปาณฑพทั้งสอง
12.37.5
धन्या त्वमसि पाञ्चालि या त्वं पुरुषसत्तमान् ।
उपतिष्ठसि कल्याणि महर्षिमिव गौतमी ॥ १२.३७.५ ॥
ผู้เจริญแล้วที่เจ้าได้ เทราปที เพราะเจ้าปรนนิบัติบุรุษผู้ประเสริฐสุดทั้งหลาย ข้าแต่ผู้งาม เหมือนเคาตมีปรนนิบัติมหาฤๅษี
12.37.6
तव कर्माण्यमोघानि व्रतचर्या च भामिनि ।
इति कृष्णां महाराज प्रशशंसुस्तदा स्त्रियः ॥ १२.३७.६ ॥
การกระทำของเจ้าไม่มีที่ผิดพลาด ข้าแต่ผู้รุ่งเรือง ทั้งการประพฤติตามวัตรของเจ้าด้วย ข้าแต่มหาราช บรรดาสตรีจึงสรรเสริญพระกฤษณาในตอนนั้นดังนี้
12.37.7
प्रशंसावचनैस्तासां मिथः शब्दैश्च भारत ।
प्रीतिजैश्च तदा शब्दैः पुरमासीत्समाकुलम् ॥ १२.३७.७ ॥
ด้วยถ้อยคำสรรเสริญของพวกนาง ด้วยเสียงที่ปะปนกันของพวกนาง และด้วยเสียงที่เกิดจากความยินดี ข้าแต่ลูกหลานภรตะ นครในตอนนั้นจึงเต็มไปด้วยความอึกทึก
12.37.8
तमतीत्य यथायुक्तं राजमार्गं युधिष्ठिरः ।
अलंकृतं शोभमानमुपापाद्राजवेश्म ह ॥ १२.३७.८ ॥
พระยุธิษฐิระเสด็จผ่านถนนหลวงที่ประดับและงดงามนั้นตามที่เหมาะสม แล้วเสด็จถึงพระราชวัง
12.37.9
ततः प्रकृतयः सर्वाः पौरा जानपदास्तदा ।
ऊचुः कर्णसुखा वाचः समुपेत्य ततस्ततः ॥ १२.३७.९ ॥
ครั้งนั้น ประชาราษฎร์ทั้งปวง ชาวเมืองและชาวชนบท ต่างเข้ามาใกล้จากที่นั้นที่นี่ และกล่าวถ้อยคำที่ไพเราะแก่หู
12.37.10
दिष्ट्या जयसि राजेन्द्र शत्रूञ्छत्रुनिषूदन ।
दिष्ट्या राज्यं पुनः प्राप्तं धर्मेण च बलेन च ॥ १२.३७.१० ॥
ด้วยโชค พระองค์ทรงชนะ ข้าแต่จอมกษัตริย์ ข้าแต่ผู้ทำลายศัตรูของศัตรู ด้วยโชค ราชอาณาจักรได้คืนมาอีกด้วยธรรมและด้วยกำลัง
12.37.11
भव नस्त्वं महाराज राजेह शरदां शतम् ।
प्रजाः पालय धर्मेण यथेन्द्रस्त्रिदिवं तथा ॥ १२.३७.११ ॥
ขอพระองค์จงเป็นพระราชาของพวกข้าที่นี่ ข้าแต่มหาราช ตลอดหนึ่งร้อยฤดูสารท จงปกป้องประชาราษฎร์ด้วยธรรม ดังที่พระอินทร์ปกป้องสวรรค์
12.37.12
एवं राजकुलद्वारि मङ्गलैरभिपूजितः ।
आशीर्वादान्द्विजैरुक्तान्प्रतिगृह्य समन्ततः ॥ १२.३७.१२ ॥
เมื่อได้รับการยกย่องด้วยถ้อยคำมงคล ณ ประตูพระราชวัง และรับพรที่พราหมณ์กล่าวถวายจากทุกทิศ ดังนี้
12.37.13
प्रविश्य भवनं राजा देवराजगृहोपमम् ।
श्रुत्वा विजयसंयुक्तं रथात्पश्चादवातरत् ॥ १२.३७.१३ ॥
เมื่อเสด็จเข้าสู่พระราชวัง ซึ่งเหมือนที่ประทับของเจ้าแห่งเทวดา และได้ฟังข่าวการชนะ พระราชาก็เสด็จลงจากรถทางด้านหลัง
12.37.14
प्रविश्याभ्यन्तरं श्रीमान्दैवतान्यभिगम्य च ।
पूजयामास रत्नैश्च गन्धमाल्यैश्च सर्वशः ॥ १२.३७.१४ ॥
เมื่อเสด็จเข้าไปในห้องด้านใน ผู้รุ่งโรจน์ก็เข้าไปเฝ้าเทวรูปทั้งหลาย และบูชาด้วยรัตนะ เครื่องหอม และพวงมาลัยโดยทุกวิถีทาง
12.37.15
निश्चक्राम ततः श्रीमान्पुनरेव महायशाः ।
ददर्श ब्राह्मणांश्चैव सोऽभिरूपानवस्थितान् ॥ १२.३७.१५ ॥
ต่อมา ผู้รุ่งโรจน์ผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ก็เสด็จออกมาอีก และทอดพระเนตรเห็นพราหมณ์ทั้งหลายที่รูปงามยืนอยู่ที่นั่น
12.37.16
स संवृतस्तदा विप्रैराशीर्वादविवक्षुभिः ।
शुशुभे विमलश्चन्द्रस्तारागणवृतो यथा ॥ १२.३७.१६ ॥
ครั้งนั้น พระองค์ทรงถูกล้อมด้วยพราหมณ์ผู้ปรารถนาจะกล่าวพร จึงรุ่งโรจน์เหมือนพระจันทร์ผ่องใสที่ถูกห้อมล้อมด้วยหมู่ดาว
12.37.17
तांस्तु वै पूजयामास कौन्तेयो विधिवद्द्विजान् ।
सुमनोमोदकै रत्नैर्हिरण्येन च भूरिणा।
गोभिर्वस्त्रैश्च राजेन्द्र विविधैश्च किमिच्छकैः ॥ १२.३७.१७ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ พระโอรสของพระนางกุนตีได้บูชาพราหมณ์เหล่านั้นตามวิธี ด้วยขนมดอกไม้ รัตนะ ทองคำมากมาย โค ผ้า และของขวัญหลากหลายตามที่ปรารถนา
12.37.18
धौम्यं गुरुं पुरस्कृत्य ज्येष्ठं पितरमेव च ।
प्रविवेश सभां राजा सुधर्मां वासवो यथा ॥ १२.३७.१८ ॥
พระราชาเสด็จเข้าสู่ห้องประชุม โดยมีอาจารย์ธัมยะและบิดาผู้เป็นพี่ใหญ่นำหน้า ดังพระวาสวะเสด็จเข้าสู่สุธรรมาสภา
12.37.19
ततः पुण्याहघोषोऽभूद्दिवं स्तब्ध्वेव भारत ।
सुहृदां प्रीतिजननः पुण्यः श्रुतिसुखावहः ॥ १२.३७.१९ ॥
ครั้งนั้น ข้าแต่ลูกหลานภรตะ เสียงประกาศปุณยาหะก็ดังขึ้น ราวกับท้องฟ้าหยุดนิ่งอยู่ เป็นเสียงที่ก่อความยินดีแก่มิตรสหาย เป็นมงคล และไพเราะแก่โสต
12.37.20
हंसवन्नेदुषां राजन्द्विजानां तत्र भारती ।
शुश्रुवे वेदविदुषां पुष्कलार्थपदाक्षरा ॥ १२.३७.२० ॥
ข้าแต่พระราชา ณ ที่นั้น ได้ยินถ้อยคำของพราหมณ์ผู้รู้พระเวท เหมือนเสียงหงส์ เต็มด้วยความหมาย คำ และพยางค์
12.37.21
ततो दुन्दुभिनिर्घोषः शङ्खानां च मनोरमः ।
जयं प्रवदतां तत्र स्वनः प्रादुरभून्नृप ॥ १२.३७.२१ ॥
จากนั้นเสียงกลองทุนทุภิและเสียงสังข์อันไพเราะก็ดังขึ้น และเสียงของผู้ประกาศชัยชนะก็ดังก้องที่นั่น ข้าแต่พระราชา
12.37.22
निःशब्दे च स्थिते तत्र ततो विप्रजने पुनः ।
राजानं ब्राह्मणच्छझा चार्वाको राक्षसोऽब्रवीत् ॥ १२.३७.२२ ॥
เมื่อที่ประชุมเงียบลงอีกครั้งและเหล่าพราหมณ์นั่งลงแล้ว รากษสชื่อจารวากะซึ่งปลอมตนเป็นพราหมณ์ก็กล่าวกับพระราชา
12.37.23
तत्र दुर्योधनसखा भिक्षुरूपेण संवृतः ।
साङ्ख्यः शिखी त्रिदण्डी च धृष्टो विगतसाध्वसः ॥ १२.३७.२३ ॥
ที่นั่นมีมิตรของทุรโยธน์ซึ่งปลอมตนเป็นนักบวชขอทาน เป็นสางขยะ มีจุกผมไว้บนศีรษะ ถือไม้เท้าสามง่าม กล้าหาญและไม่ครั่นคร้าม
12.37.24
वृतः सर्वैस्तथा विप्रैराशीर्वादविवक्षुभिः ।
परस्सहस्रै राजेन्द्र तपोनियमसंस्थितैः ॥ १२.३७.२४ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ เขาถูกล้อมรอบด้วยพราหมณ์นับพันๆ คน ผู้ตั้งมั่นในตบะและวินัย ปรารถนาจะให้พร
12.37.25
सुदुष्टः पापमाशंसुः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अनामन्त्र्यैव तान्विप्रांस्तमुवाच महीपतिम् ॥ १२.३७.२५ ॥
ผู้ชั่วช้าอย่างยิ่งผู้นั้นปรารถนาความชั่วร้ายต่อปาณฑพผู้มีจิตใจอันยิ่งใหญ่ โดยมิได้เชิญพราหมณ์เหล่านั้น เขาจึงกล่าวกับจอมปฐพีพระองค์นั้น
12.37.26
इमे प्राहुर्द्विजाः सर्वे समारोप्य वचो मयि ।
धिग्भवन्तं कुनृपतिं ज्ञातिघातिनमस्तु वै ॥ १२.३७.२६ ॥
พราหมณ์ทั้งปวงเหล่านี้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้ผ่านข้าพเจ้า ว่า ขอให้ท่านผู้เป็นพระราชาชั่วช้า ผู้ฆ่าญาติของตนจงถูกประณาม
12.37.27
किं ते राज्येन कौन्तेय कृत्वेमं ज्ञातिसंक्षयम् ।
घातयित्वा गुरूंश्चैव मृतं श्रेयो न जीवितम् ॥ १२.३७.२७ ॥
โอ้บุตรแห่งกุนตี การครองราชย์นี้มีประโยชน์อะไรแก่ท่าน เมื่อท่านก่อให้เกิดความพินาศของญาติเช่นนี้ และให้ผู้เป็นครูต้องถูกฆ่า ความตายยังดีกว่าชีวิต
12.37.28
इति ते वै द्विजाः श्रुत्वा तस्य दुष्टस्य रक्षसः ।
विव्यथुश्चुक्रुशुश्चैव तस्य वाक्यप्रधर्षिताः ॥ १२.३७.२८ ॥
เมื่อพราหมณ์เหล่านั้นได้ฟังถ้อยคำของรากษสผู้ชั่วร้ายนั้นแล้ว ก็รู้สึกเจ็บปวด และถูกถ้อยคำของเขาทิ่มแทงจึงร้องโวยวายขึ้น
12.37.29
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे स च राजा युधिष्ठिरः ।
व्रीडिताः परमोद्विग्रास्तूष्णीमासन्विशांपते ॥ १२.३७.२९ ॥
ครั้งนั้น พราหมณ์ทั้งปวงและพระยุธิษฐิระ ผู้เป็นพระราชา ต่างละอายและกระวนกระวายใจอย่างยิ่ง จึงนิ่งเงียบอยู่ ข้าแต่จอมมนุษย์
12.37.30
प्रसीदन्तु भवन्तो मे प्रणतस्याभियाचतः ।
प्रत्यासन्नव्यसनिनं न मां धिक्कर्तुमर्हथ ॥ १२.३७.३० ॥
ขอท่านทั้งหลายผู้ทรงเกียรติจงโปรดเมตตาข้าพเจ้า ผู้น้อมกราบและวอนขอต่อท่าน การที่ท่านจะตำหนิข้าพเจ้า ผู้กำลังประสบภัยพิบัติอยู่ใกล้ตัว จึงไม่สมควร
12.37.31
ततो राजन्ब्राह्माणास्ते सर्व एव विशांपते ।
ऊचुर्नैष द्विजोऽस्माकमन्यस्तु तव पार्थिव ॥ १२.३७.३१ ॥
ครั้งนั้น ข้าแต่พระราชา พราหมณ์เหล่านั้นทั้งหมด ข้าแต่จอมประชาชน ได้กล่าวว่า คนนี้มิใช่พราหมณ์ของพวกเรา แต่เป็นคนอื่นของพระองค์ ข้าแต่พระราชา
12.37.32
जज्ञुश्चैनं महात्मानस्ततस्तं ज्ञानचक्षुषा ।
ब्राह्मणा वेदविद्वांसस्तपोभिर्विमलीकृताः ॥ १२.३७.३२ ॥
ครั้งนั้น พราหมณ์ผู้ยิ่งใหญ่ ผู้รู้พระเวท ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ด้วยตบะ ได้จำเขาได้ด้วยดวงตาแห่งปัญญา
12.37.33
एष दुर्योधनसखा विश्रुतो ब्रह्मराक्षसः ।
परिव्राजकरूपेण हितं तस्य चिकीर्षति ॥ १२.३७.३३ ॥
นี่คือมิตรของทุรโยธน์ พรหมรากษสผู้มีชื่อเสียง เขาปลอมตนเป็นนักบวชพเนจร และปรารถนาจะทำประโยชน์ให้แก่ทุรโยธน์
12.37.34
न वयं ब्रूम धर्मात्मन्व्येतु ते भयमीदृशम् ।
उपतिष्ठतु कल्याणं भवन्तं भ्रातृभिः सह ॥ १२.३७.३४ ॥
พวกเราไม่ได้กล่าวเช่นนั้น ขอให้ความกลัวเช่นนี้จงพ้นไปจากท่าน ผู้มีธรรมในใจ ขอความเป็นสิริมงคลจงมาถึงท่านพร้อมกับพี่น้องของท่าน
12.37.35
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे हुंकारैः क्रोधमूर्च्छिताः ।
निर्भर्त्सयन्तः शुचयो निजघ्नुः पापराक्षसम् ॥ १२.३७.३५ ॥
ครั้งนั้น พราหมณ์ทั้งปวง ถูกความโกรธครอบงำ จึงเปล่งเสียงฮุงการ์ ตำหนิติเตียนและทำให้บริสุทธิ์ แล้วสังหารรากษสบาปนั้น
12.37.36
स पपात विनिर्दग्धस्तेजसा ब्रह्मवादिनाम् ।
महेन्द्राशनिनिर्दग्धः पादपोऽङ्कुरवानिव ॥ १२.३७.३६ ॥
เขาล้มลง ถูกเผาผลาญจนหมดสิ้นด้วยเดชของผู้กล่าวพระเวท เหมือนต้นไม้ที่แตกหน่อถูกสายฟ้าอันยิ่งใหญ่ของพระอินทร์ฟาดจนไหม้ไป
12.37.37
पूजिताश्च ययुर्विप्रा राजानमभिनन्द्य तम् ।
राजा च हर्षमापेदे पाण्डवः ससुहृज्जनः ॥ १२.३७.३७ ॥
พราหมณ์ทั้งหลายได้รับการเคารพ จึงอำลาจากไปหลังจากให้พรแก่พระราชานั้น ส่วนพระราชาปาณฑพพร้อมด้วยมิตรสหายและประชาชนก็บังเกิดความยินดี