મહાભારત · અધ્યાય 12.372
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.372.1
विवस्वतो गच्छति पर्ययेण ।
वोडुं भवांस्तं यथमेकचक्रम्।
आश्चर्यभूतं यदि तत्र किंचि ।
द्दृष्टं त्वयाशंसितुमर्हसि त्वम् ॥ १२.३७२.१ ॥
વિવસ્વાન સૂર્ય ક્રમાનુસાર ગતિ કરે છે. એકચક્ર રથને તમે કેવી રીતે વહન કરો છો? ત્યાં તમે કોઈ આશ્ચર્ય જોયું હોય તો તે કહો.
12.372.2
आश्चर्याणामनेकानां प्रतिष्ठा भगवान्रविः ।
यतो भूताः प्रवर्तन्ते सर्वे त्रैलोक्यसंमताः ॥ १२.३७२.२ ॥
અનેક આશ્ચર્યોનો આધાર ભગવાન રવિ છે; તેમનાથી ત્રણે લોકમાં માન્ય સર્વ પ્રાણીઓ પ્રવર્તે છે.
12.372.3
यस्य रश्मिसहस्रेषु शाखास्विव विहंगमाः ।
वसन्त्याश्रित्य मुनयः संसिद्धा दैवतैः सह ॥ १२.३७२.३ ॥
જેમના હજાર કિરણોમાં, વૃક્ષની ડાળીઓ પર પક્ષીઓની જેમ, સિદ્ધ મુનિઓ દેવતાઓ સાથે આશ્રય લઈને વસે છે.
12.372.4
यतो पायुर्विनिःसृत्य सूर्यरश्म्याश्रितो महान् ।
विजृम्भत्यम्बरे तत्र किमाश्चर्यमतः परम् ॥ १२.३७२.४ ॥
જ્યાંથી વાયુ નીકળીને સૂર્યકિરણોનો આશ્રય લઈને મહાન બનીને આકાશમાં વિસ્તરે છે, ત્યાં આનાથી મોટું આશ્ચર્ય શું હોઈ શકે?
12.372.5
विभज्यं तं तु विप्रर्षे प्रजानां हितकाम्यया ।
तोयं सृजति वर्षासु किमाश्चर्यमतः परम् ॥ १२.३७२.५ ॥
હે વિપ્રર્ષિ, પ્રજાના હિતની ઇચ્છાથી તેને વિભાજિત કરીને વર્ષા ઋતુમાં તે જળ સર્જે છે—આનાથી મોટું આશ્ચર્ય શું?
12.372.6
यस्य मण्डलमध्यस्थो महात्मा परमत्विषा ।
ीप्तः समीक्षतेऽलोकान्किमाश्चर्यमतः परम् ॥ १२.३७२.६ ॥
જેના મંડળની મધ્યમાં રહેલા મહાત્મા પરમ તેજથી દીપ્ત થઈ લોકોને જુએ છે—આનાથી મોટું આશ્ચર્ય શું?
12.372.7
शुक्रो नामासितः पादो यश्च वारिधरोऽम्बरे ।
तोयं सृजति वर्षासु किमाश्चर्यमतः परम् ॥ १२.३७२.७ ॥
શુક્ર નામનો જે અસિત ભાગ, જે આકાશમાં મેઘ બનીને વર્ષાઋતુમાં જળ વરસાવે છે — આનાથી મોટું આશ્ચર્ય શું?
12.372.8
योऽष्टमासांस्तु शुचिना किरणेनोक्षितं पयः ।
प्रत्यादत्ते पुनः काले किमाश्चर्यमतः परम् ॥ १२.३७२.८ ॥
આઠ માસ શુદ્ધ કિરણથી ખેંચાયેલું જળ યોગ્ય સમયે ફરી પાછું લઈ લે છે — આનાથી મોટું આશ્ચર્ય શું?
12.372.9
यस्य तेजोविशेषेषु स्वयमात्मा प्रतिष्ठितः ।
यतो बीजं मही चेयं धार्यते सचराचरम् ॥ १२.३७२.९ ॥
જેના તેજના વિશેષ રૂપોમાં આત્મા પોતે પ્રતિષ્ઠિત છે, જેનાથી આ પૃથ્વી બીજરૂપ છે અને જે ચરાચર સહિત ધારણ થાય છે.
12.372.10
यत्र देवो महाबाहुः शाश्वतः पुरुषोत्तमः ।
अनादिनिधनो विप्र किमाश्चर्यमतः परम् ॥ १२.३७२.१० ॥
જ્યાં મહાબાહુ, શાશ્વત, પુરુષોત્તમ દેવ છે, જેમનો આદિ કે અંત નથી — હે વિપ્ર, આનાથી મોટું આશ્ચર્ય શું?
12.372.11
आश्चर्याणामिवाश्चर्यमिदमेकं तु मे शृणु ।
विमले यन्मया दृष्टमम्बरे सूर्यसंश्रयात् ॥ १२.३७२.११ ॥
આશ્ચર્યોમાંનું આ એક આશ્ચર્ય મારી પાસેથી સાંભળો, જે મેં નિર્મળ આકાશમાં સૂર્યના આશ્રયથી જોયું.
12.372.12
पुरा मध्याह्नसमये लोकांस्तपति भास्करे ।
प्रत्यादित्यप्रतीकाशः सर्वतः समदृश्यत ॥ १२.३७२.१२ ॥
પૂર્વે મધ્યાહ્ન સમયે, સૂર્ય લોકોને તપાવતો હતો ત્યારે, તે સર્વત્ર બીજા આદિત્ય જેવું દેખાયું.
12.372.13
स लोकांस्तेजसा सर्वान्स्वभासा निर्विभासयन् ।
आदित्याधिमुखोऽभ्येति गगनं पाटयन्निव ॥ १२.३७२.१३ ॥
તે પોતાના તેજથી સર્વ લોકોને પોતાના પ્રકાશથી ઝાંખા પાડતો, આદિત્ય તરફ મુખ રાખીને, આકાશને જાણે ચીરતો આગળ આવ્યો.
12.372.14
हुताहुतिरिव ज्योतिर्व्याप्य तेजोमरीचिभिः ।
अनिर्देश्येन रूपेण द्वितीय इव भास्करः ॥ १२.३७२.१४ ॥
યજ્ઞાગ્નિમાં આહુતિ નાખેલી જેવું, તેજકિરણોથી પ્રકાશ વ્યાપ્ત કરીને, અવર્ણનીય રૂપે જાણે બીજો સૂર્ય.
12.372.15
तस्याभिगमनप्राप्तौ हस्तौ दत्तौ विवस्वता ।
तेनापि दक्षिणो हस्तो दत्तः प्रत्यर्चितार्थिना ॥ १२.३७२.१५ ॥
તેના સમીપ આવવાથી વિવસ્વાને તેને બંને હાથ આપ્યા; તેણે પણ આદરપૂર્વક પ્રતિભાવ આપતાં પોતાનો જમણો હાથ આપ્યો.
12.372.16
ततो भित्त्वैव गगन प्रविष्टो रश्मिमण्डलम् ।
एकीभूतं च तत्तेजः क्षणेनादित्यतां गतम् ॥ १२.३७२.१६ ॥
પછી આકાશ ભેદીને તે રશ્મિમંડળમાં પ્રવેશ્યો; અને તે તેજ ક્ષણમાં એકરૂપ થઈ આદિત્યત્વ પામ્યું.
12.372.17
तत्र नः संशयो जातस्तयोस्तेजः समागमे ।
अनयोः को भवेत्सूर्यो रथस्थो योऽयमागतः ॥ १२.३७२.१७ ॥
તે બંનેના તેજના સંગમમાં અમને સંશય થયો: આ બંનેમાંથી સૂર્ય કોણ? રથમાં ઊભા રહીને આવેલો આ કોણ છે?
12.372.18
ते वयं जातसंदेहाः पर्यपृच्छामहे रविम् ।
क एष दिवमाक्रम्य गतः सूर्य इवापरः ॥ १२.३७२.१८ ॥
સંદેહથી ભરાયેલા અમે સૂર્યને પૂછ્યું: આકાશમાં ચઢીને બીજા સૂર્યની જેમ ગયો તે કોણ?