ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.372
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.372.1
विवस्वतो गच्छति पर्ययेण ।
वोडुं भवांस्तं यथमेकचक्रम्।
आश्चर्यभूतं यदि तत्र किंचि ।
द्दृष्टं त्वयाशंसितुमर्हसि त्वम् ॥ १२.३७२.१ ॥
ਵਿਵਸਵਾਨ ਸੂਰਜ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਪਹੀਏ ਵਾਲੇ ਰਥ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਢੋਂਦੇ ਹੋ? ਜੇ ਉੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੱਸੋ।
12.372.2
आश्चर्याणामनेकानां प्रतिष्ठा भगवान्रविः ।
यतो भूताः प्रवर्तन्ते सर्वे त्रैलोक्यसंमताः ॥ १२.३७२.२ ॥
ਅਨੇਕ ਅਚੰਭਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਭਗਵਾਨ ਰਵੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪ੍ਰਵਰਤਦੇ ਹਨ।
12.372.3
यस्य रश्मिसहस्रेषु शाखास्विव विहंगमाः ।
वसन्त्याश्रित्य मुनयः संसिद्धा दैवतैः सह ॥ १२.३७२.३ ॥
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਸਿੱਧ ਮੁਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
12.372.4
यतो पायुर्विनिःसृत्य सूर्यरश्म्याश्रितो महान् ।
विजृम्भत्यम्बरे तत्र किमाश्चर्यमतः परम् ॥ १२.३७२.४ ॥
ਜਿੱਥੋਂ ਹਵਾ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੀ ਹੋ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੀ ਅਚੰਭਾ ਹੈ?
12.372.5
विभज्यं तं तु विप्रर्षे प्रजानां हितकाम्यया ।
तोयं सृजति वर्षासु किमाश्चर्यमतः परम् ॥ १२.३७२.५ ॥
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ, ਪਰਜਾ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਾਣੀ ਰਚਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੀ ਅਚੰਭਾ?
12.372.6
यस्य मण्डलमध्यस्थो महात्मा परमत्विषा ।
ीप्तः समीक्षतेऽलोकान्किमाश्चर्यमतः परम् ॥ १२.३७२.६ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਮਹਾਤਮਾ ਪਰਮ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੀ ਅਚੰਭਾ?
12.372.7
शुक्रो नामासितः पादो यश्च वारिधरोऽम्बरे ।
तोयं सृजति वर्षासु किमाश्चर्यमतः परम् ॥ १२.३७२.७ ॥
ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨਾਮ ਦਾ ਜੋ ਕਾਲਾ ਭਾਗ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਬਣ ਕੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਕੀ?
12.372.8
योऽष्टमासांस्तु शुचिना किरणेनोक्षितं पयः ।
प्रत्यादत्ते पुनः काले किमाश्चर्यमतः परम् ॥ १२.३७२.८ ॥
ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਿਰਨ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਪਾਣੀ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਕੀ?
12.372.9
यस्य तेजोविशेषेषु स्वयमात्मा प्रतिष्ठितः ।
यतो बीजं मही चेयं धार्यते सचराचरम् ॥ १२.३७२.९ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਤੇਜ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਆਪ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਬੀਜ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਚਰਾਚਰ ਸਮੇਤ ਧਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
12.372.10
यत्र देवो महाबाहुः शाश्वतः पुरुषोत्तमः ।
अनादिनिधनो विप्र किमाश्चर्यमतः परम् ॥ १२.३७२.१० ॥
ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸਦੀਵੀ, ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦੇਵ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾ ਆਦਿ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ — ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਕੀ?
12.372.11
आश्चर्याणामिवाश्चर्यमिदमेकं तु मे शृणु ।
विमले यन्मया दृष्टमम्बरे सूर्यसंश्रयात् ॥ १२.३७२.११ ॥
ਅਚੰਭਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਅਚੰਭਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮੈਂ ਨਿਰਮਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।
12.372.12
पुरा मध्याह्नसमये लोकांस्तपति भास्करे ।
प्रत्यादित्यप्रतीकाशः सर्वतः समदृश्यत ॥ १२.३७२.१२ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੂਜੇ ਆਦਿਤਯ ਵਰਗਾ ਦਿਸਿਆ।
12.372.13
स लोकांस्तेजसा सर्वान्स्वभासा निर्विभासयन् ।
आदित्याधिमुखोऽभ्येति गगनं पाटयन्निव ॥ १२.३७२.१३ ॥
ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਮੱਧਮ ਕਰਦਾ, ਆਦਿੱਤ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਚੀਰਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਆਇਆ।
12.372.14
हुताहुतिरिव ज्योतिर्व्याप्य तेजोमरीचिभिः ।
अनिर्देश्येन रूपेण द्वितीय इव भास्करः ॥ १२.३७२.१४ ॥
ਹੋਮ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਫੈਲਾ ਕੇ, ਅਕਹਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸੂਰਜ।
12.372.15
तस्याभिगमनप्राप्तौ हस्तौ दत्तौ विवस्वता ।
तेनापि दक्षिणो हस्तो दत्तः प्रत्यर्चितार्थिना ॥ १२.३७२.१५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਤੇ ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਦਿੱਤੇ; ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਦਿੱਤਾ।
12.372.16
ततो भित्त्वैव गगन प्रविष्टो रश्मिमण्डलम् ।
एकीभूतं च तत्तेजः क्षणेनादित्यतां गतम् ॥ १२.३७२.१६ ॥
ਫਿਰ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਕਿਰਨ-ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਉਹ ਤੇਜ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਆਦਿੱਤਯ-ਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ।
12.372.17
तत्र नः संशयो जातस्तयोस्तेजः समागमे ।
अनयोः को भवेत्सूर्यो रथस्थो योऽयमागतः ॥ १२.३७२.१७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੰਕਾ ਹੋਇਆ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੂਰਜ ਕੌਣ ਹੈ? ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਆਇਆ ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ?
12.372.18
ते वयं जातसंदेहाः पर्यपृच्छामहे रविम् ।
क एष दिवमाक्रम्य गतः सूर्य इवापरः ॥ १२.३७२.१८ ॥
ਸ਼ੰਕਾ ਵਿੱਚ ਪਏ ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਆਕਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦੂਜੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਲਾ ਗਿਆ ਇਹ ਕੌਣ ਸੀ?