મહાભારત · અધ્યાય 12.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.40.1
प्रकृतीनां च तद्वाक्यं देशकालोपबृंहितम् ।
श्रुत्वा युधिष्ठिरो राजाऽथोत्तरं प्रत्यभाषत ॥ १२.४०.१ ॥
પ્રજા (મંત્રીઓ)ના તે વચનને—દેશકાળને અનુરૂપ—સાંભળીને રાજા યુધિષ્ઠિરે ત્યારે ઉત્તર આપ્યો.
12.40.2
धन्याः पाण्डुसुता नूनं येषां ब्राह्मणपुङ्गवाः ।
तथ्यान्वाप्यथवाऽतथ्यान्गुणानाहुः समागताः ॥ १२.४०.२ ॥
પાંડુના પુત્રો ખરેખર ધન્ય છે; અહીં ભેગા થયેલા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો તેમના માટે સાચા કે ખોટા ગુણો કહે છે.
12.40.3
अनुग्राह्या वयं नूनं भवतामिति मे मतिः ।
यदेवं गुणसंपन्नानस्मान्ब्रूथ विमत्सराः ॥ १२.४०.३ ॥
અમે ચોક્કસ તમારી કૃપાને પાત્ર છીએ એવો મારો મત છે; ઈર્ષ્યા વગરના તમે અમને આ રીતે ગુણસંપન્ન કહો છો.
12.40.4
धृतराष्ट्रो महाराजः पिता नो दैवतं परम् ।
शासनेऽस्य प्रिये चैव स्थेयं मत्प्रियकाङ्क्षिभिः ॥ १२.४०.४ ॥
મહારાજ ધૃતરાષ્ટ્ર અમારા પિતા અને પરમ દેવતા છે; મારું હિત ઇચ્છનારાઓએ તેમની આજ્ઞામાં અને તેમને પ્રિય એવા કાર્યમાં જ રહેવું જોઈએ.
12.40.5
एतदर्थं हि जीवामि कृत्वा ज्ञातिवधं महत् ।
अस्य शुश्रूषणं कार्यं मया नित्यमतन्द्रिणा ॥ १२.४०.५ ॥
આ માટે જ હું જીવું છું, મોટો જ્ઞાતિવધ કર્યા છતાં; તેમની સેવા મારે સદા આળસ વિના કરવી જોઈએ.
12.40.6
यदि चाहमनुग्राह्यो भवतां सुहृदां तथा ।
धृतरा यथापूर्वं वृत्तिं वर्तितुमर्हथ ॥ १२.४०.६ ॥
જો તમે હિતેચ્છુઓ મને તમારી કૃપાને પાત્ર ગણતા હો, તો ધૃતરાષ્ટ્ર પહેલાંની જેમ પોતાની જીવનવૃત્તિ ચલાવે એવું કરો.
12.40.7
एष नाथो हि जगतो भवतां च मया सह ।
अस्य प्रसादे पृथिवी पाण्डवाः सर्व एव च ॥ १२.४०.७ ॥
આ જગત અને તમારા નાથ છે, મારી સાથે. તેમની કૃપાથી પૃથ્વી અને બધા પાંડવો (સુરક્ષિત છે).
12.40.8
एतन्मनसि कर्तव्यं भवद्भिर्वचनं मम ।
अनुज्ञाप्याथ तान्राजा यथेष्टं गम्यतामिति ॥ १२.४०.८ ॥
મારું આ વચન તમારે મનમાં રાખવું. રાજાએ તેમની રજા આપીને, ઇચ્છા મુજબ જવા કહેવું.
12.40.9
पौरजानपदान्सर्वान्विसृज्य कुरुनन्दनः ।
यौवराज्येन कौन्तेयं भीमसेनमयोजयत् ॥ १२.४०.९ ॥
કુરુવંશના આનંદ (યુધિષ્ઠિર)એ નગરજનો અને ગ્રામજનો બધાને વિદાય આપીને, કુન્તીપુત્ર ભીમસેનને યુવરાજપદે નિમ્યા.
12.40.10
मन्त्रे च निश्चये चैव षाङ्गुण्यस्य च चिन्तने ।
विदुरं बुद्धिसंपन्नं प्रीतिमान्स समादिशत् ॥ १२.४०.१० ॥
મંત્રણા, નિશ્ચય અને ષાડ્ગુણ્ય (છ નીતિઓ)ના વિચારમાં બુદ્ધિમાન વિદુરને તેમણે પ્રેમથી નિયુક્ત કર્યા.
12.40.11
कृताकृतपरिज्ञाने तथाऽऽयव्ययचिन्तने ।
संजयं योजयामास वृद्धं सर्वगुणैर्युतम् ॥ १२.४०.११ ॥
કરેલા અને ન કરેલા કામો જાણવામાં તથા આવક-ખર્ચના વિચારમાં, સર્વ ગુણોથી યુક્ત વૃદ્ધ સંજયને તેમણે નિયુક્ત કર્યા.
12.40.12
बलस्य परिमाणे च भक्तवेतनयोस्तथा ।
नकुलं व्यादिशद्राजा कर्मणां चान्ववेक्षणे ॥ १२.४०.१२ ॥
સેનાના પ્રમાણમાં, ભોજન અને વેતનમાં, તથા કામોની દેખરેખમાં રાજાએ નકુળને આજ્ઞા આપી.
12.40.13
परचक्रोपरोधे च दृप्तानां चावमर्दने ।
युधिष्ठिरो महाराज फल्गुनं व्यादिदेश ह ॥ १२.४०.१३ ॥
શત્રુસેનાના ઘેરામાં અને ગર્વિષ્ઠોના દમનમાં મહારાજ યુધિષ્ઠિરે ફલ્ગુન (અર્જુન)ને નિયુક્ત કર્યો.
12.40.14
द्विजानां देवकार्येषु कार्येष्वन्येषु चैव ह ।
धौम्यं पुरोधसां श्रेष्ठं नित्यमेव समादिशत् ॥ १२.४०.१४ ॥
દેવકાર્યોમાં અને અન્ય કાર્યોમાં બ્રાહ્મણો માટે, પુરોહિતોમાં શ્રેષ્ઠ ધૌમ્યને તેણે સદા નિયુક્ત કર્યા.
12.40.15
सहदेवं समीपस्थं नित्यमेव समादिशत् ।
तने गोप्यो हि नृपतिः सर्वावस्थो विशांपते ॥ १२.४०.१५ ॥
સમીપ ઊભેલા સહદેવને તેણે સદા નિયુક્ત કર્યા; હે પ્રજાપતિ, રાજા સર્વ સ્થિતિમાં રક્ષણકાર્ય માટે નિયુક્ત કરે છે.
12.40.16
यान्यानमन्यद्योग्यांश्च येषु येष्विह कर्मसु ।
तांस्तांस्तेष्वेव युयुजे प्रीयमाणो महीपतिः ॥ १२.४०.१६ ॥
જે જે યોગ્ય હતા અને અહીં જે જે કાર્યોને લાયક હતા, તેમને તે તે કાર્યોમાં પ્રસન્ન થઈને મહીપતિએ નિયુક્ત કર્યા.
12.40.17
विदुरं संजयं चैव युयुत्सुं च महामतिम् ।
अब्रवीत्परवीरघ्नो धर्मात्मा धर्मवत्सलः ॥ १२.४०.१७ ॥
વિદુર, સંજય અને મહામતિ યુયુત્સુને શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર, ધર્માત્મા, ધર્મપ્રિય તે બોલ્યા.
12.40.18
उत्थायोत्थाय तत्कार्यमस्य राज्ञः पितुर्मम ।
सर्वं भवद्भिः कर्तव्यमप्रमत्तैर्यथा मम ॥ १२.४०.१८ ॥
વારંવાર ઊઠીને, આ રાજા અને મારા પિતાનું તે સર્વ કાર્ય મારી જેમ જ સાવધ રહીને તમારે કરવું જોઈએ.
12.40.19
पौरजानपदानां च यानि कार्याणि नित्यशः ।
राजानं समनुज्ञाप्य तानि कार्याणि धर्मतः ॥ १२.४०.१९ ॥
નગરજનો અને જનપદજનોનાં જે નિત્ય કાર્યો હોય, તે રાજાની અનુમતિ લઈને ધર્માનુસાર કરવાં.