มหาภารตะ · อัธยายะ 12.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.40.1
प्रकृतीनां च तद्वाक्यं देशकालोपबृंहितम् ।
श्रुत्वा युधिष्ठिरो राजाऽथोत्तरं प्रत्यभाषत ॥ १२.४०.१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของเหล่าอำมาตย์นั้น ซึ่งเหมาะแก่กาลและสถานที่ พระเจ้ายุธิษฐิระจึงตรัสตอบ
12.40.2
धन्याः पाण्डुसुता नूनं येषां ब्राह्मणपुङ्गवाः ।
तथ्यान्वाप्यथवाऽतथ्यान्गुणानाहुः समागताः ॥ १२.४०.२ ॥
บุตรของปาณฑุช่างเป็นผู้มีโชคแท้จริง ที่เหล่าพราหมณ์ผู้ประเสริฐมาประชุมกันและกล่าวถึงคุณความดีของพวกเขา ไม่ว่าจะเป็นความจริงหรือไม่ก็ตาม
12.40.3
अनुग्राह्या वयं नूनं भवतामिति मे मतिः ।
यदेवं गुणसंपन्नानस्मान्ब्रूथ विमत्सराः ॥ १२.४०.३ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่า พวกเราเป็นผู้ควรได้รับความเมตตาจากท่านทั้งหลายเป็นแน่ เพราะท่านปราศจากความริษยา จึงกล่าวถึงพวกเราว่าประกอบด้วยคุณความดีเช่นนี้
12.40.4
धृतराष्ट्रो महाराजः पिता नो दैवतं परम् ।
शासनेऽस्य प्रिये चैव स्थेयं मत्प्रियकाङ्क्षिभिः ॥ १२.४०.४ ॥
พระเจ้าธฤตราษฎร์ผู้ยิ่งใหญ่คือบิดาของพวกเรา และเป็นเทวดาสูงสุด ผู้ที่ปรารถนาความเจริญของข้าพเจ้าควรดำรงอยู่ในคำสั่งของพระองค์ และในสิ่งที่เป็นที่พอพระทัยของพระองค์
12.40.5
एतदर्थं हि जीवामि कृत्वा ज्ञातिवधं महत् ।
अस्य शुश्रूषणं कार्यं मया नित्यमतन्द्रिणा ॥ १२.४०.५ ॥
ข้าพเจ้ามีชีวิตอยู่ก็เพื่อจุดหมายนี้นั่นเอง แม้จะได้ก่อการสังหารหมู่ญาติครั้งใหญ่ไปแล้ว การปรนนิบัติพระองค์ต้องเป็นสิ่งที่ข้าพเจ้าทำอยู่เสมอ โดยไม่เกียจคร้าน
12.40.6
यदि चाहमनुग्राह्यो भवतां सुहृदां तथा ।
धृतरा यथापूर्वं वृत्तिं वर्तितुमर्हथ ॥ १२.४०.६ ॥
หากข้าพเจ้าเป็นผู้ควรได้รับความเมตตาจากท่านทั้งหลาย ผู้เป็นมิตรเอ๋ย ขอให้ท่านดูแลให้พระเจ้าธฤตราษฎร์ดำเนินชีวิตดังที่เคยเป็นมาแต่ก่อน
12.40.7
एष नाथो हि जगतो भवतां च मया सह ।
अस्य प्रसादे पृथिवी पाण्डवाः सर्व एव च ॥ १२.४०.७ ॥
ผู้เป็นเจ้าของโลกและของท่านทั้งหลายนี้ ทรงอยู่กับข้าพเจ้า ด้วยพระกรุณาของพระองค์ แผ่นดินและบรรดาพวกปาณฑพทั้งปวงจึงปลอดภัย
12.40.8
एतन्मनसि कर्तव्यं भवद्भिर्वचनं मम ।
अनुज्ञाप्याथ तान्राजा यथेष्टं गम्यतामिति ॥ १२.४०.८ ॥
ขอให้ท่านทั้งหลายจดจำถ้อยคำของข้าพเจ้านี้ไว้ในใจ แล้วพระราชาจงตรัสลาพวกเขาว่า "จงไปตามที่ปรารถนาเถิด"
12.40.9
पौरजानपदान्सर्वान्विसृज्य कुरुनन्दनः ।
यौवराज्येन कौन्तेयं भीमसेनमयोजयत् ॥ १२.४०.९ ॥
พระเจ้าที่เป็นที่รื่นรมย์ของกุรุ ทรงปลดชาวเมืองและชาวชนบททั้งปวงให้กลับไปแล้ว จึงทรงแต่งตั้งภีมเสนผู้เป็นบุตรของกุนตีให้ดำรงตำแหน่งยุพราช
12.40.10
मन्त्रे च निश्चये चैव षाङ्गुण्यस्य च चिन्तने ।
विदुरं बुद्धिसंपन्नं प्रीतिमान्स समादिशत् ॥ १२.४०.१० ॥
ในการปรึกษาหารือ ในการตัดสินใจ และในการพิจารณานโยบายหกประการ พระองค์ทรงมอบหมายวิทุรผู้ประกอบด้วยปัญญาด้วยความเอ็นดู
12.40.11
कृताकृतपरिज्ञाने तथाऽऽयव्ययचिन्तने ।
संजयं योजयामास वृद्धं सर्वगुणैर्युतम् ॥ १२.४०.११ ॥
ในการรู้สิ่งที่ได้กระทำแล้วและยังมิได้กระทำ และในการพิจารณารายได้และรายจ่าย พระองค์ทรงแต่งตั้งสัญชัยผู้เฒ่า ผู้ประกอบด้วยคุณความดีทั้งปวง
12.40.12
बलस्य परिमाणे च भक्तवेतनयोस्तथा ।
नकुलं व्यादिशद्राजा कर्मणां चान्ववेक्षणे ॥ १२.४०.१२ ॥
ในการกำหนดจำนวนกองทัพ ในเรื่องเสบียงและค่าจ้าง และในการกำกับดูแลงานต่าง ๆ พระราชาทรงมอบหมายให้นกุล
12.40.13
परचक्रोपरोधे च दृप्तानां चावमर्दने ।
युधिष्ठिरो महाराज फल्गुनं व्यादिदेश ह ॥ १२.४०.१३ ॥
ในการล้อมกองทัพของศัตรู และในการปราบผู้หยิ่งยโส มหาราชยุธิษฐิระทรงมอบหมายให้ฟัลคุนะ (อรชุน)
12.40.14
द्विजानां देवकार्येषु कार्येष्वन्येषु चैव ह ।
धौम्यं पुरोधसां श्रेष्ठं नित्यमेव समादिशत् ॥ १२.४०.१४ ॥
สำหรับผู้เกิดสองครั้งในกิจของเทวดา และในกิจอื่น ๆ ทรงมอบหมายเสมอไปให้เธามยะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ปุโรหิตประจำราชสำนัก
12.40.15
सहदेवं समीपस्थं नित्यमेव समादिशत् ।
तने गोप्यो हि नृपतिः सर्वावस्थो विशांपते ॥ १२.४०.१५ ॥
ทรงมอบหมายให้สหเทพผู้ประทับอยู่ใกล้เสมอไป โอ้เจ้าแห่งประชาชน พระราชาทรงมอบหมายหน้าที่คุ้มครองในทุกสถานการณ์
12.40.16
यान्यानमन्यद्योग्यांश्च येषु येष्विह कर्मसु ।
तांस्तांस्तेष्वेव युयुजे प्रीयमाणो महीपतिः ॥ १२.४०.१६ ॥
ผู้ใดที่เหมาะสมและเหมาะกับภารกิจใดในที่นี้ พระมหากษัตริย์ผู้ทรงพอพระทัย ทรงแต่งตั้งผู้นั้นให้ทำภารกิจนั้นนั่นเอง
12.40.17
विदुरं संजयं चैव युयुत्सुं च महामतिम् ।
अब्रवीत्परवीरघ्नो धर्मात्मा धर्मवत्सलः ॥ १२.४०.१७ ॥
พระองค์ตรัสกับวิทุระ สัญชัย และยุยุตสุผู้มีปัญญายิ่ง ผู้ทำลายวีรบุรุษของศัตรู ผู้มีจิตประกอบด้วยธรรม และเป็นที่รักของธรรม
12.40.18
उत्थायोत्थाय तत्कार्यमस्य राज्ञः पितुर्मम ।
सर्वं भवद्भिः कर्तव्यमप्रमत्तैर्यथा मम ॥ १२.४०.१८ ॥
จงลุกขึ้นแล้วลุกขึ้นอีกเถิด หน้าที่ของพระราชาองค์นี้และของบิดาของข้าพเจ้าทั้งหมดนั้น ท่านทั้งหลายต้องทำให้สำเร็จ ดังที่ข้าพเจ้าทำ โดยไม่ประมาท
12.40.19
पौरजानपदानां च यानि कार्याणि नित्यशः ।
राजानं समनुज्ञाप्य तानि कार्याणि धर्मतः ॥ १२.४०.१९ ॥
กิจการประจำวันของชาวเมืองและชาวชนบทควรดำเนินไปตามธรรม หลังจากได้รับความยินยอมจากพระราชาแล้ว