ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.40.1
प्रकृतीनां च तद्वाक्यं देशकालोपबृंहितम् ।
श्रुत्वा युधिष्ठिरो राजाऽथोत्तरं प्रत्यभाषत ॥ १२.४०.१ ॥
ପ୍ରଜା (ମନ୍ତ୍ରୀ)ମାନଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ—ଦେଶ ଓ କାଳ ଅନୁଯାୟୀ—ଶୁଣି ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତଥନ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
12.40.2
धन्याः पाण्डुसुता नूनं येषां ब्राह्मणपुङ्गवाः ।
तथ्यान्वाप्यथवाऽतथ्यान्गुणानाहुः समागताः ॥ १२.४०.२ ॥
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟ; ଏଠାରେ ସମବେତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ୟ ବା ମିଥ୍ୟା ଗୁଣ କହୁଛନ୍ତି।
12.40.3
अनुग्राह्या वयं नूनं भवतामिति मे मतिः ।
यदेवं गुणसंपन्नानस्मान्ब्रूथ विमत्सराः ॥ १२.४०.३ ॥
ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହର ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ମୋର ମତ; ଈର୍ଷାହୀନ ତୁମେ ଆମକୁ ଏପରି ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ କହୁଛ।
12.40.4
धृतराष्ट्रो महाराजः पिता नो दैवतं परम् ।
शासनेऽस्य प्रिये चैव स्थेयं मत्प्रियकाङ्क्षिभिः ॥ १२.४०.४ ॥
ମହାରାଜ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମର ପିତା ଓ ପରମ ଦେବତା; ମୋର ହିତ ଇଚ୍ଛୁକମାନେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ହିଁ ରହିବା ଉଚିତ।
12.40.5
एतदर्थं हि जीवामि कृत्वा ज्ञातिवधं महत् ।
अस्य शुश्रूषणं कार्यं मया नित्यमतन्द्रिणा ॥ १२.४०.५ ॥
ଏଥିପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ବଞ୍ଚିଛି, ମହା ଜ୍ଞାତିବଧ କରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ; ତାଙ୍କ ସେବା ମୁଁ ସର୍ବଦା ଅଳସତା ବିନା କରିବା ଉଚିତ।
12.40.6
यदि चाहमनुग्राह्यो भवतां सुहृदां तथा ।
धृतरा यथापूर्वं वृत्तिं वर्तितुमर्हथ ॥ १२.४०.६ ॥
ଯଦି ତୁମେ ମିତ୍ରମାନେ ମୋତେ ଅନୁଗ୍ରହର ଯୋଗ୍ୟ ମନେ କର, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୂର୍ବ ପରି ନିଜ ଜୀବନବୃତ୍ତି ଚଳାଇପାରିବା ଉଚିତ।
12.40.7
एष नाथो हि जगतो भवतां च मया सह ।
अस्य प्रसादे पृथिवी पाण्डवाः सर्व एव च ॥ १२.४०.७ ॥
ଏ ଜଗତ ଓ ଆପଣମାନଙ୍କର ନାଥ, ମୋ ସହିତ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ପୃଥିବୀ ଓ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ (ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି)।
12.40.8
एतन्मनसि कर्तव्यं भवद्भिर्वचनं मम ।
अनुज्ञाप्याथ तान्राजा यथेष्टं गम्यतामिति ॥ १२.४०.८ ॥
ମୋ ଏହି ବଚନକୁ ଆପଣମାନେ ମନରେ ରଖିବେ। ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯିବାକୁ କହିବେ।
12.40.9
पौरजानपदान्सर्वान्विसृज्य कुरुनन्दनः ।
यौवराज्येन कौन्तेयं भीमसेनमयोजयत् ॥ १२.४०.९ ॥
କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ ପଦରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
12.40.10
मन्त्रे च निश्चये चैव षाङ्गुण्यस्य च चिन्तने ।
विदुरं बुद्धिसंपन्नं प्रीतिमान्स समादिशत् ॥ १२.४०.१० ॥
ମନ୍ତ୍ରଣା, ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଷାଡ୍ଗୁଣ୍ୟ (ଛଅ ନୀତି) ଚିନ୍ତନରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁରଙ୍କୁ ସେ ସ୍ନେହରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
12.40.11
कृताकृतपरिज्ञाने तथाऽऽयव्ययचिन्तने ।
संजयं योजयामास वृद्धं सर्वगुणैर्युतम् ॥ १२.४०.११ ॥
କରାଯାଇଥିବା ଓ ନ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିବାରେ ଓ ଆୟ-ବ୍ୟୟ ଚିନ୍ତନରେ ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ବୃଦ୍ଧ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ସେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
12.40.12
बलस्य परिमाणे च भक्तवेतनयोस्तथा ।
नकुलं व्यादिशद्राजा कर्मणां चान्ववेक्षणे ॥ १२.४०.१२ ॥
ସେନାର ପରିମାଣରେ, ଭୋଜନ ଓ ବେତନରେ, ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟର ତଦାରଖରେ ରାଜା ନକୁଳଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
12.40.13
परचक्रोपरोधे च दृप्तानां चावमर्दने ।
युधिष्ठिरो महाराज फल्गुनं व्यादिदेश ह ॥ १२.४०.१३ ॥
ଶତ୍ରୁସେନାର ଅବରୋଧରେ ଏବଂ ଗର୍ବୀଙ୍କ ଦମନରେ ମହାରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଫଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
12.40.14
द्विजानां देवकार्येषु कार्येष्वन्येषु चैव ह ।
धौम्यं पुरोधसां श्रेष्ठं नित्यमेव समादिशत् ॥ १२.४०.१४ ॥
ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ସେ ସର୍ବଦା ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
12.40.15
सहदेवं समीपस्थं नित्यमेव समादिशत् ।
तने गोप्यो हि नृपतिः सर्वावस्थो विशांपते ॥ १२.४०.१५ ॥
ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସହଦେବଙ୍କୁ ସେ ସର୍ବଦା ନିଯୁକ୍ତ କଲେ; ହେ ପ୍ରଜାପତି, ରାଜା ସର୍ବାବସ୍ଥାରେ ରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି।
12.40.16
यान्यानमन्यद्योग्यांश्च येषु येष्विह कर्मसु ।
तांस्तांस्तेष्वेव युयुजे प्रीयमाणो महीपतिः ॥ १२.४०.१६ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କୁ ସେହି ସେହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମହୀପତି ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
12.40.17
विदुरं संजयं चैव युयुत्सुं च महामतिम् ।
अब्रवीत्परवीरघ्नो धर्मात्मा धर्मवत्सलः ॥ १२.४०.१७ ॥
ବିଦୁର, ସଞ୍ଜୟ ଏବଂ ମହାମତି ଯୁଯୁତ୍ସୁଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ଧର୍ମପ୍ରିୟ ସେ କହିଲେ।
12.40.18
उत्थायोत्थाय तत्कार्यमस्य राज्ञः पितुर्मम ।
सर्वं भवद्भिः कर्तव्यमप्रमत्तैर्यथा मम ॥ १२.४०.१८ ॥
ବାରମ୍ବାର ଉଠି, ଏହି ରାଜା ଓ ମୋ ପିତାଙ୍କର ସେହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋ ପରି ସାବଧାନରେ ଆପଣମାନେ କରିବା ଉଚିତ।
12.40.19
पौरजानपदानां च यानि कार्याणि नित्यशः ।
राजानं समनुज्ञाप्य तानि कार्याणि धर्मतः ॥ १२.४०.१९ ॥
ନଗରବାସୀ ଓ ଜନପଦବାସୀଙ୍କର ଯେଉଁ ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ତାହା ରାଜାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ ଧର୍ମାନୁସାରେ କରାଯିବା ଉଚିତ।