ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.40.1
प्रकृतीनां च तद्वाक्यं देशकालोपबृंहितम् ।
श्रुत्वा युधिष्ठिरो राजाऽथोत्तरं प्रत्यभाषत ॥ १२.४०.१ ॥
ਪ੍ਰਜਾ (ਮੰਤਰੀਆਂ) ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ—ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ—ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
12.40.2
धन्याः पाण्डुसुता नूनं येषां ब्राह्मणपुङ्गवाः ।
तथ्यान्वाप्यथवाऽतथ्यान्गुणानाहुः समागताः ॥ १२.४०.२ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧੰਨ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੱਚੇ ਜਾਂ ਝੂਠੇ ਗੁਣ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12.40.3
अनुग्राह्या वयं नूनं भवतामिति मे मतिः ।
यदेवं गुणसंपन्नानस्मान्ब्रूथ विमत्सराः ॥ १२.४०.३ ॥
ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਯਕੀਨਨ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਰ ਦੇ ਪਾਤਰ ਹਾਂ; ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਣਵਾਨ ਆਖਦੇ ਹੋ।
12.40.4
धृतराष्ट्रो महाराजः पिता नो दैवतं परम् ।
शासनेऽस्य प्रिये चैव स्थेयं मत्प्रियकाङ्क्षिभिः ॥ १२.४०.४ ॥
ਮਹਾਰਾਜ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਹਨ; ਜੋ ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣ।
12.40.5
एतदर्थं हि जीवामि कृत्वा ज्ञातिवधं महत् ।
अस्य शुश्रूषणं कार्यं मया नित्यमतन्द्रिणा ॥ १२.४०.५ ॥
ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਜ਼ਾਤੀ-ਬਧ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੈਂ ਸਦਾ ਬਿਨਾਂ ਆਲਸ ਦੇ ਕਰਨੀ ਹੈ।
12.40.6
यदि चाहमनुग्राह्यो भवतां सुहृदां तथा ।
धृतरा यथापूर्वं वृत्तिं वर्तितुमर्हथ ॥ १२.४०.६ ॥
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਦਾ ਪਾਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ-ਵਿਰਤੀ ਚਲਾਉਣ।
12.40.7
एष नाथो हि जगतो भवतां च मया सह ।
अस्य प्रसादे पृथिवी पाण्डवाः सर्व एव च ॥ १२.४०.७ ॥
ਇਹ ਜਗਤ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਥ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ (ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ)।
12.40.8
एतन्मनसि कर्तव्यं भवद्भिर्वचनं मम ।
अनुज्ञाप्याथ तान्राजा यथेष्टं गम्यतामिति ॥ १२.४०.८ ॥
ਮੇਰਾ ਇਹ ਬਚਨ ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁਣ ਤਿਵੇਂ ਜਾਣ ਦਿਓ।
12.40.9
पौरजानपदान्सर्वान्विसृज्य कुरुनन्दनः ।
यौवराज्येन कौन्तेयं भीमसेनमयोजयत् ॥ १२.४०.९ ॥
ਕੁਰੂਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਨੰਦ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ) ਨੇ ਨਗਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਪਦਵੀ ਉੱਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
12.40.10
मन्त्रे च निश्चये चैव षाङ्गुण्यस्य च चिन्तने ।
विदुरं बुद्धिसंपन्नं प्रीतिमान्स समादिशत् ॥ १२.४०.१० ॥
ਮੰਤਰਣਾ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਡਗੁਣਯ (ਛੇ ਨੀਤੀਆਂ) ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
12.40.11
कृताकृतपरिज्ञाने तथाऽऽयव्ययचिन्तने ।
संजयं योजयामास वृद्धं सर्वगुणैर्युतम् ॥ १२.४०.११ ॥
ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨਾ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਆਮਦਨ-ਖਰਚ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
12.40.12
बलस्य परिमाणे च भक्तवेतनयोस्तथा ।
नकुलं व्यादिशद्राजा कर्मणां चान्ववेक्षणे ॥ १२.४०.१२ ॥
ਫੌਜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਨੇ ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
12.40.13
परचक्रोपरोधे च दृप्तानां चावमर्दने ।
युधिष्ठिरो महाराज फल्गुनं व्यादिदेश ह ॥ १२.४०.१३ ॥
ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਫਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
12.40.14
द्विजानां देवकार्येषु कार्येष्वन्येषु चैव ह ।
धौम्यं पुरोधसां श्रेष्ठं नित्यमेव समादिशत् ॥ १२.४०.१४ ॥
ਦੇਵ-ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧੌਮਯ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸਦਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
12.40.15
सहदेवं समीपस्थं नित्यमेव समादिशत् ।
तने गोप्यो हि नृपतिः सर्वावस्थो विशांपते ॥ १२.४०.१५ ॥
ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸਦਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ; ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਰਾਜਾ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
12.40.16
यान्यानमन्यद्योग्यांश्च येषु येष्विह कर्मसु ।
तांस्तांस्तेष्वेव युयुजे प्रीयमाणो महीपतिः ॥ १२.४०.१६ ॥
ਜੋ ਜੋ ਯੋਗ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਜਿਹੜੇ ਜਿਹੜੇ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਹੀਪਤੀ ਨੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
12.40.17
विदुरं संजयं चैव युयुत्सुं च महामतिम् ।
अब्रवीत्परवीरघ्नो धर्मात्मा धर्मवत्सलः ॥ १२.४०.१७ ॥
ਵਿਦੁਰ, ਸੰਜਯ ਅਤੇ ਮਹਾਮਤੀ ਯੁਯੁਤਸੂ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਧਰਮ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਉਹ ਬੋਲਿਆ।
12.40.18
उत्थायोत्थाय तत्कार्यमस्य राज्ञः पितुर्मम ।
सर्वं भवद्भिः कर्तव्यमप्रमत्तैर्यथा मम ॥ १२.४०.१८ ॥
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਠ ਕੇ, ਇਸ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
12.40.19
पौरजानपदानां च यानि कार्याणि नित्यशः ।
राजानं समनुज्ञाप्य तानि कार्याणि धर्मतः ॥ १२.४०.१९ ॥
ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਜਨਪਦਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਜੋ ਨਿੱਤ ਦੇ ਕਾਰਜ ਹੋਣ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।