മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.45.1
किमिदं परमाश्चर्यं ध्यायस्यमितविक्रम ।
कच्चिल्लोकत्रयस्यास्य स्वस्ति लोकपरायण ॥ १२.४५.१ ॥
അമിത പരാക്രമിയേ, അങ്ങ് ഈ പരമാശ്ചര്യമായ എന്തിനെയാണ് ധ്യാനിക്കുന്നത്? ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും ക്ഷേമമാണോ, ലോകങ്ങളുടെ ആശ്രയമേ?
12.45.2
इन्द्रियाणि मनश्चैव बुद्धौ संवेशितानि ते ।
चतुर्थं ध्यानमार्गं त्वमालम्ब्य पुरुषर्षभ।
अपक्रान्तो यतो जीवस्तेन मे विस्मितं मनः ॥ १२.४५.२ ॥
അങ്ങ് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും മനസ്സിനെയും ബുദ്ധിയിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. പുരുഷശ്രേഷ്ഠനേ, നാലാമത്തെ ധ്യാനമാർഗ്ഗം അങ്ങ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ജീവൻ വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നതിനാൽ എന്റെ മനസ്സ് വിസ്മയിക്കുന്നു.
12.45.3
निगृहीतो हि वायुस्ते पञ्चकर्मा शरीरगः ।
इन्द्रियाणि च सर्वाणि मनसि स्थापितानि ते ॥ १२.४५.३ ॥
അങ്ങയുടെ ശരീരത്തിൽ സ്ഥിതനായ അഞ്ചു കർമ്മങ്ങളുള്ള വായു നിശ്ചയമായും നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അങ്ങയുടെ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
12.45.4
वाक्च सत्वं च गोविन्द बुद्धौ संवेशितानि ते ।
सर्वे चैव गुणा देवाः क्षेत्रज्ञे ते निवेशिताः ॥ १२.४५.४ ॥
ഗോവിന്ദാ, അങ്ങയുടെ വാക്കും സത്വവും ബുദ്ധിയിൽ ഉറപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അങ്ങയുടെ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ദേവതകളും ക്ഷേത്രജ്ഞനിൽ (ആത്മാവിൽ) സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
12.45.5
नेङ्गन्ति तव रोमाणि स्थिरा बुद्धिस्तथा मनः ।
काष्ठकुड्यशिलाभूतो निरीहश्चासि माधव ॥ १२.४५.५ ॥
അങ്ങയുടെ രോമങ്ങൾ ഇളകുന്നില്ല; അങ്ങയുടെ ബുദ്ധിയും മനസ്സും സ്ഥിരമാണ്. മാധവാ, അങ്ങ് മരം, ഭിത്തി, കല്ല് പോലെ നിശ്ചലനായിരിക്കുന്നു.
12.45.6
यथा दीपो निवातस्थो निरिङ्गो ज्वलतेऽच्युत ।
तथाऽसि भगवन्देन निश्चलो योगनिश्चयात् ॥ १२.४५.६ ॥
കാറ്റില്ലാത്ത സ്ഥലത്തെ വിളക്ക് ഇളകാതെ കത്തുന്നതുപോലെ, അച്യുതാ, അങ്ങനെതന്നെ ഭഗവാനേ, അങ്ങ് യോഗനിശ്ചയത്താൽ ദിവ്യമായി നിശ്ചലനായിരിക്കുന്നു.
12.45.7
यदि श्रोतुमिहार्हामि न रहस्यं च ते यदि ।
छिन्धि मे संशयं देव प्रपन्नायाभियाचते ॥ १२.४५.७ ॥
ഞാൻ ഇത് കേൾക്കാൻ അർഹനാണെങ്കിൽ, ഇത് നിന്റെ രഹസ്യമല്ലെങ്കിൽ, ദേവാ, ശരണം പ്രാപിച്ച് യാചിക്കുന്ന എന്റെ സംശയം നീക്കേണമേ.
12.45.8
त्वं हि कर्ता विकर्ता च त्वं क्षरश्चाक्षरश्च ह ।
अनादिनिधनो ह्याद्यस्त्वमेकः पुरुषोत्तम ॥ १२.४५.८ ॥
നീയാണ് സ്രഷ്ടാവും സംഹർത്താവും; നീയാണ് ക്ഷരനും അക്ഷരനും. ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്ത ആദിപുരുഷനായ നീ ഏകനാണ്, പുരുഷോത്തമാ.
12.45.9
त्वं प्रपन्नाय भक्ताय शिरसा प्रणताय च ।
ध्यानस्यास्य यथातत्त्वं ब्रूहि धर्मभृतां वर ॥ १२.४५.९ ॥
ശരണം പ്രാപിച്ച, ഭക്തനായ, ശിരസ്സു നമിച്ച എനിക്ക്, ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഈ ധ്യാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ തത്ത്വം പറഞ്ഞുതരേണമേ.
12.45.10
ततः स्वगोचरे न्यस्य मनोबुद्धीन्द्रियाणि च ।
स्मितपूर्वमुवाचेदं भगवान्वासवानुजः ॥ १२.४५.१० ॥
പിന്നീട് മനസ്സും ബുദ്ധിയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും സ്വവിഷയങ്ങളിൽ നിർത്തി, പുഞ്ചിരിയോടെ ഇന്ദ്രാനുജനായ ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
12.45.11
शरतल्पगतो भीष्मः शाम्यन्निव हुताशनः ।
मां ध्याति पुरुषव्याघ्रस्ततो मे तद्गतं मनः ॥ १२.४५.११ ॥
അമ്പുകളുടെ ശയ്യയിൽ കിടക്കുന്ന, അണയുന്ന അഗ്നിപോലെയുള്ള പുരുഷവ്യാഘ്രൻ ഭീഷ്മർ എന്നെത്തന്നെ ധ്യാനിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് എന്റെ മനസ്സ് അദ്ദേഹത്തിലേക്ക് പോയി.
12.45.12
यस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
न सहेद्देवराजोऽपि तमस्मि मनसा गतः ॥ १२.४५.१२ ॥
വില്ലിന്റെ ഞാണൊലി ഇടിമുഴക്കം പോലെയായിരുന്നു; അത് ദേവരാജനായ ഇന്ദ്രനും സഹിക്കാനാവില്ല; അവനെ ഞാൻ മനസ്സുകൊണ്ട് സമീപിച്ചു.
12.45.13
येनाभिजित्य तरसा समस्तं राजमण्डलम् ।
ऊढास्तिस्रः पुरा कन्यास्तमस्मि मनसा गतः ॥ १२.४५.१३ ॥
മുൻകാലത്ത് ബലത്താൽ സകല രാജമണ്ഡലത്തെയും ജയിച്ച് മൂന്നു കന്യകമാരെ കൊണ്ടുപോയവനെ ഞാൻ മനസ്സാൽ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.45.14
त्रयोविंशतिरात्रं यो योधयामास भार्गवम् ।
न च रामेण निस्तीर्णस्तमस्मि मनसा गतः ॥ १२.४५.१४ ॥
ഇരുപത്തിമൂന്നു രാത്രി ഭാർഗവനോട് (പരശുരാമനോട്) യുദ്ധം ചെയ്തവനും രാമനാൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെടാത്തവനുമായവനെ ഞാൻ മനസ്സാൽ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.45.15
यं गङ्गा गर्भविधिना धारयामास भारतम् ।
वसिष्ठशिष्यं तं तात गतोऽस्मि मनसा नृप ॥ १२.४५.१५ ॥
ഗംഗ ഗർഭവിധിയാൽ ധരിച്ച, വസിഷ്ഠന്റെ ശിഷ്യനായ ഭാരതനിലേക്ക് — പ്രിയാ, രാജാവേ — ഞാൻ മനസ്സാൽ പോയിരിക്കുന്നു.
12.45.16
दिव्यास्त्राणि महातेजा यो धारयति बुद्धिमान् ।
साङ्गांश्च चतुरो वेदांस्तमस्मि मनसा गतः ॥ १२.४५.१६ ॥
മഹാതേജസ്വിയും ബുദ്ധിമാനുമായി ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളും അംഗങ്ങളോടു കൂടിയ നാല് വേദങ്ങളും ധരിക്കുന്നവനെ ഞാൻ മനസ്സാൽ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.45.17
रामस्य दयितं शिष्यं जामदग्न्यस्य पाण्डव ।
आधारं सर्व्रविद्यानां तमस्मि मनसा गतः ॥ १२.४५.१७ ॥
ഹേ പാണ്ഡവാ, ജമദഗ്നിയുടെ പുത്രനായ (പരശുരാമൻ) രാമന്റെ പ്രിയശിഷ്യനും സകല വിദ്യകൾക്കും ആധാരവുമായവനെ ഞാൻ മനസ്സാൽ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.45.18
एकीकृत्येन्द्रियग्रामं मनः संयम्य मेधया ।
शरणं मामुपागच्छत्ततो मे तद्गतं मनः ॥ १२.४५.१८ ॥
ഇന്ദ്രിയ സമൂഹത്തെ ഏകീകരിച്ച്, ബുദ്ധിയാൽ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ച് എന്നെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നവനിലേക്ക് — അപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് അവനിലേക്കു പോകുന്നു.
12.45.19
स हि भूतं भविष्यच्च भवच्च भरतर्षभ ।
वेत्ति धर्मविदां श्रेष्ठस्तमस्मि मनसा गतः ॥ १२.४५.१९ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ ഭൂതവും ഭാവിയും വർത്തമാനവും അറിയുന്നു. ധർമ്മജ്ഞരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവനെ ഞാൻ മനസ്സാ സമീപിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.45.20
तस्मिन्हि पुरुषव्याघ्रे शान्ते भीष्मे महात्मनि ।
भविष्यति मही पार्थ नष्टचन्द्रेव शर्वरी ॥ १२.४५.२० ॥
പാർത്ഥാ, ആ പുരുഷവ്യാഘ്രനും മഹാത്മാവുമായ ഭീഷ്മർ ശാന്തനാകുമ്പോൾ ഈ ഭൂമി ചന്ദ്രൻ നഷ്ടമായ രാത്രി പോലെയാകും.
12.45.21
तद्युधिष्ठिर गाङ्गेयं भीष्मं भीमपराक्रमम् ।
अभिगम्योपसंगृह्य पृच्छ यत्ते मनोगतम् ॥ १२.४५.२१ ॥
അതിനാൽ യുധിഷ്ഠിരാ, ഭയങ്കര പരാക്രമിയായ ഗാംഗേയനായ ഭീഷ്മരെ സമീപിച്ച് അവരുടെ പാദം പിടിച്ച് നിന്റെ മനസ്സിലുള്ളത് ചോദിക്കുക.
12.45.22
चातुर्विद्यं चातुर्होत्रं चातुराश्रम्यमेव च ।
राजधर्मांश्चि निखिलान्पृच्छैनं पृथिवीपते ॥ १२.४५.२२ ॥
നാല് വേദങ്ങൾ, നാല് ഹോത്ര കർമ്മങ്ങൾ, നാല് ആശ്രമങ്ങൾ, രാജധർമ്മങ്ങൾ എല്ലാം, ഭൂപതേ, ഇവരോട് ചോദിക്കുക.
12.45.23
तस्मिन्नस्तमिते भीष्मे कौरवाणां धुंरधरे ।
ज्ञानान्यल्पीभविष्यन्ति तस्मात्त्वां चोदयाम्यहम् ॥ १२.४५.२३ ॥
കൗരവരുടെ ഭാരം വഹിക്കുന്ന ഭീഷ്മർ അസ്തമിച്ചാൽ ജ്ഞാനങ്ങൾ കുറഞ്ഞുപോകും. അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
12.45.24
तच्छ्रुत्वा वासुदेवस्य तथ्यं वचनमुत्तमम् ।
साश्रुकण्ठः स धर्मज्ञो जनार्दनमुवाच ह ॥ १२.४५.२४ ॥
വാസുദേവന്റെ ആ സത്യവും ഉത്തമവുമായ വാക്ക് കേട്ട്, കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ഠത്തോടെ ധർമ്മജ്ഞൻ ജനാർദ്ദനനോട് പറഞ്ഞു.
12.45.25
यद्भवानाह भीष्मस्य प्रभावं प्रति माधव ।
तथा तन्नात्र संदेहो विद्यते मम माधव ॥ १२.४५.२५ ॥
മാധവാ, ഭീഷ്മന്റെ പ്രഭാവത്തെക്കുറിച്ച് അങ്ങ് പറഞ്ഞത് അങ്ങനെതന്നെ; ഇതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല, മാധവാ.
12.45.26
महाभाग्यं च भीष्मस्य प्रभावश्च महाद्युते ।
श्रुतं मया कथयतां ब्राह्मणानां महात्मनाम् ॥ १२.४५.२६ ॥
മഹാതേജസ്വിയേ, ഭീഷ്മന്റെ മഹാഭാഗ്യവും പ്രഭാവവും അതു പറയുന്ന മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണരിൽനിന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
12.45.27
भवांश्च कर्ता लोकानां यद्ब्रवीत्यरिसूदन ।
तथा तद्रनभिध्येयं वाक्यं यादवनन्दन ॥ १२.४५.२७ ॥
അരിസൂദനാ, അങ്ങ് ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവാണ്; അങ്ങ് പറയുന്നത് അങ്ങനെതന്നെ. യാദവനന്ദനാ, ആ വാക്യം യുദ്ധത്തിലും ധ്യാനിക്കേണ്ടതാണ്.
12.45.28
यदि त्वनुग्रहवती बुद्धिस्ते मयि माधव ।
त्वामग्रतः पुरस्कृत्य भीष्मं यास्यामहे वयम् ॥ १२.४५.२८ ॥
മാധവാ, എന്നോട് അങ്ങയുടെ ബുദ്ധി അനുഗ്രഹപൂർണമാണെങ്കിൽ, അങ്ങയെ മുന്നിൽ നിർത്തി നാം ഭീഷ്മന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകാം.
12.45.29
आवृत्ते भगवत्यर्के स हि लोकान्गमिष्यति ।
त्वद्दर्शनं महाबाहो तस्मादर्हति कौरवः ॥ १२.४५.२९ ॥
ഭഗവാനായ സൂര്യൻ തിരിഞ്ഞുവരുമ്പോൾ അദ്ദേഹം തീർച്ചയായും ലോകങ്ങളിലേക്ക് പോകും; അതിനാൽ, മഹാബാഹോ, ആ കൗരവൻ അങ്ങയുടെ ദർശനത്തിന് അർഹനാണ്.
12.45.30
तव ह्याद्यस्य देवस्य क्षरस्यैवाक्षरस्य च ।
दर्शनं त्वस्य लाभः स्यात्त्वं हि ब्रह्ममयो निधिः ॥ १२.४५.३० ॥
അങ്ങാണ് ആദിദേവൻ; ക്ഷരവും അക്ഷരവും അങ്ങുതന്നെ. അങ്ങയുടെ ദർശനമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലാഭം; അങ്ങ് ബ്രഹ്മമയമായ നിധിയാണല്ലോ.
12.45.31
श्रुत्वैवं धर्मराजस्य वचनं मधुसूदनः ।
पार्श्वस्थं सात्यकिं प्राह रथो मे युज्यतामिति ॥ १२.४५.३१ ॥
ധർമ്മരാജന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട മധുസൂദനൻ അരികിൽ നിന്നിരുന്ന സാത്യകിയോട്, "എന്റെ രഥം പൂട്ടട്ടെ" എന്നു പറഞ്ഞു.
12.45.32
सात्यकिस्त्वाशु निष्क्रम्य केशवस्य समीपतः ।
दारुकं प्राह कृष्णस्य युज्यतां रथ इत्युत ॥ १२.४५.३२ ॥
സാത്യകി ഉടൻ കേശവന്റെ അരികിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങി ദാരുകനോട്, "കൃഷ്ണന്റെ രഥം പൂട്ടട്ടെ" എന്നു പറഞ്ഞു.
12.45.33
स सात्यकेराशु वचो निशम्य ।
रथोत्तमं काञ्चनभूषिताङ्गम्।
मसारगल्वर्कमयैर्विभङ्गै ।
र्विभूषितं हेमनिबद्धचक्रम् ॥ १२.४५.३३ ॥
സാത്യകിയുടെ വാക്ക് കേട്ട് അവൻ സ്വർണ്ണാലങ്കൃത ശരീരവും മസാരഗൽവ-അർക്കമയ ഭാഗങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചതും സ്വർണ്ണം ബന്ധിച്ച ചക്രങ്ങളുമുള്ള ഉത്തമരഥം ഒരുക്കി.
12.45.34
दिवाकरांशुप्रभमाशुगामिनं ।
विचित्रनानामणिभूषितान्तरम्।
नवोदितं सूर्यमिव प्रतापिनं ।
विचित्रतार्क्ष्यध्वजिनं पताकिनम् ॥ १२.४५.३४ ॥
സൂര്യരശ്മിപോലെ തിളങ്ങുന്നതും വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതും ഉള്ളിൽ വിവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചതും പുതുതായി ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രതാപമുള്ളതും വിചിത്ര ഗരുഡധ്വജവും പതാകകളുമുള്ള രഥം.
12.45.35
सुग्रीवशैब्यप्रप्नुखैर्वराश्वै ।
र्मनोजवैः काञ्चनभूषिताङ्गैः।
संयुक्तमावेदयदच्युताय ।
कृताञ्जलिर्दारुको राजसिंह ॥ १२.४५.३५ ॥
സുഗ്രീവൻ, ശൈബ്യൻ മുതലായ ഉത്തമ, മനോവേഗമുള്ള, സ്വർണ്ണാലങ്കൃത ശരീരമുള്ള കുതിരകൾ പൂട്ടിയ രഥം കൈകൂപ്പി ദാരുകൻ അച്യുതനെ അറിയിച്ചു, രാജസിംഹാ.