Mahābhārata · Adhyāya 12.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.48.1
शृणु कौन्तेय रामस्य प्रभावो यो मया श्रुतः ।
महर्षीणां कथयतां कारणं तस्य जन्म च ॥ १२.४८.१ ॥
Escucha, hijo de Kuntī, el poder de Rāma que he oído, y la causa de su nacimiento, tal como lo narraban los grandes sabios.
12.48.2
यथा च जामदग्न्येन कोटिशः क्षत्रिया हताः ।
उद्भूता राजवंशेषु ये भूयो भारते हताः ॥ १२.४८.२ ॥
Así como el hijo de Jamadagni dio muerte a millones de kṣatriyas, y aquellos que, nacidos en linajes reales, fueron de nuevo muertos en la guerra del Bhārata.
12.48.3
जह्नोरजस्तु तनयो बलाकाश्चस्तु तत्सुतः ।
कुशिको नाम धर्मज्ञस्तस्य पुत्रो महीपते ॥ १२.४८.३ ॥
Aja fue hijo de Jahnu; su hijo fue Balāka; su hijo fue Kuśika, conocedor del dharma. Y su hijo, oh señor de la tierra, fue Gādhi.
12.48.4
अग्र्यं तपः समातिष्ठत्सहस्राक्षसमो भुवि ।
पुत्रं लभेयमजितं त्रिलोकेश्वरमित्युत ॥ १२.४८.४ ॥
En la tierra, igual al de los mil ojos, emprendió una austeridad suprema, pensando: «Que obtenga un hijo invencible, señor de los tres mundos».
12.48.5
तमुग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षः पुरंदरः ।
समर्थं पुत्रजनने स्वयमेवैत्य भारत ॥ १२.४८.५ ॥
Oh descendiente de Bharata, al ver a aquel de austeridad feroz, Indra de los mil ojos, destructor de ciudades, juzgándolo capaz de engendrar un hijo, vino él mismo...
12.48.6
पुत्रत्वमगमद्राजंस्तस्य लोकेश्वरेश्वरः ।
गाधिर्नामाभवत्पुत्रः कौशिकः पाकशासनः ॥ १२.४८.६ ॥
Oh rey, el señor de los señores de los mundos llegó a ser su hijo. Se llamó Gādhi, Kauśika, Indra, castigador de Paka.
12.48.7
तस्य कन्याऽभवद्राजन्नाम्ना सत्यवती प्रभो ।
तां गाधिर्भृगुपुत्राय ऋचीकाय ददौ प्रभुः ॥ १२.४८.७ ॥
Oh rey, le nació una hija llamada Satyavatī, oh señor. El poderoso Gādhi la dio a Ṛcīka, hijo de Bhṛgu.
12.48.8
ततस्तया हि कौन्तेय भार्गवः कुरुनदनः ।
पुत्रार्थं श्रपयामास चरुं गाधेस्तथैव च ॥ १२.४८.८ ॥
Entonces, oh hijo de Kuntī, el Bhārgava, gozo de los Kuru, hizo cocer por medio de ella un caru para obtener un hijo, y asimismo otro para Gādhi.
12.48.9
आहूय चाह तां भार्यामृचीको भार्गवस्तदा ।
उपयोज्यश्चरुरयं त्वया मात्राऽप्ययं तव ॥ १२.४८.९ ॥
Entonces Ṛcīka el Bhārgava llamó a su esposa y le dijo: "Este caru debes comerlo tú, y esta madre tuya lo comerá también."
12.48.10
तस्या जनिष्यते पुत्रो दीप्तिमान्क्षत्रियर्षभः ।
अजय्यः क्षत्रियैर्लोके क्षत्रियर्षभसूदनः ॥ १२.४८.१० ॥
Nacerá de ella un hijo radiante, toro entre los kṣatriya, invencible para los kṣatriya en el mundo, aniquilador de los toros entre los kṣatriya.
12.48.11
तवापि पुत्रं कल्याणि धृतिमन्तं शमात्मकम् ।
तपोन्वितं द्विजश्रेष्ठं चरुरेष विधास्यति ॥ १२.४८.११ ॥
Oh bienaventurada, este caru te dará también un hijo firme, de naturaleza serena, dotado de ascetismo, el mejor de los dvija.
12.48.12
इत्येवमुक्त्वा तां भार्यां सर्चीको भृगुनन्दनः ।
तपस्यभिरतः श्रीमाञ्जगामारण्यमेव हि ॥ १२.४८.१२ ॥
Tras decir esto a su esposa, Ṛcīka, gozo de los Bhṛgu, glorioso y deleitado en el ascetismo, se fue al bosque.
12.48.13
एतस्मिन्नेव काले तु तीर्थयात्रापरो नृपः ।
गाधिः सदारः संप्राप्त ऋचीकस्याश्रमं प्रति ॥ १२.४८.१३ ॥
En ese mismo momento, el rey Gādhi, dedicado a una peregrinación, llegó con su esposa al ermitaño de Ṛcīka.
12.48.14
चरुद्वयं गृहीत्वा तु राजन्सत्यवती तदा ।
भर्त्रा दत्तं प्रसन्नेन मात्रे हृष्टा न्यवेदयत् ॥ १२.४८.१४ ॥
Oh rey, entonces Satyavatī, tomando los dos cuencos de arroz que le dio su esposo complacido, se los presentó alegremente a su madre.
12.48.15
माता तु तस्याः कौन्तेय दुहित्रे स्वं चरुं ददौ ।
तस्याश्ररुमथाज्ञातमात्मसंस्थं चकार ह ॥ १२.४८.१५ ॥
Oh hijo de Kuntī, la madre dio su propio cuenco a su hija, y sin saberlo ella hizo que el cuenco de la hija quedara dentro de sí misma.
12.48.16
अथ सत्यवती गर्भं क्षत्रियान्तकरं तदा ।
धारयामास दीप्तेन वपुषा घोरदर्शनम् ॥ १२.४८.१६ ॥
Entonces Satyavatī concibió un embrión destructor de los kṣatriyas, terrible de contemplar por su cuerpo resplandeciente.
12.48.17
तामृचीकस्तदा दृष्ट्वा ध्यानयोगेन भारत ।
अब्रवीद्भृगुशार्दूलः स्वां भार्यां देवरूपिणीम् ॥ १२.४८.१७ ॥
Oh Bhārata, entonces Ṛcīka, tigre de los Bhṛgu, la vio por el poder de la meditación y habló a su esposa, que tenía forma de diosa.
12.48.18
मात्राऽसि व्यंसिता भद्रे चरुव्यत्यासहेतुना ।
तस्माज्जनिष्यते पुत्रः क्रूरकर्माऽत्यमर्षणः।
जनयिष्यति माता ते ब्रह्मभूतं तपोधनम् ॥ १२.४८.१८ ॥
Oh afortunada, tu madre te ha engañado por el intercambio de los cuencos; por eso nacerá un hijo de obras crueles y muy impaciente, y tu madre dará a luz a un hijo semejante a Brahman y rico en austeridad.
12.48.19
विश्वं हि ब्रह्म सुमहच्चरौ तव समाहितम् ।
क्षत्रवीर्यं च सकलं तव मात्रे समर्पितम् ॥ १२.४८.१९ ॥
Todo el vasto poder del Brahman está depositado en tu caru, y toda la fuerza marcial de la casta guerrera ha sido entregada a tu madre.
12.48.20
विपर्ययेण ते भद्रे नैतदेवं भविष्यति ।
मातुस्ते ब्राह्मणो भूयात्तव च क्षत्रियः सुतः ॥ १२.४८.२० ॥
Oh bienaventurada, no sucederá de la manera inversa: que el hijo de tu madre sea brahmán, y que tu hijo sea kṣatriya.
12.48.21
सैवमुक्ता महाभागा भर्त्रा सत्यवती तदा ।
पपात शिरसा तस्मै वेपन्ती चाब्रवीदिदम् ॥ १२.४८.२१ ॥
Cuando su esposo hubo hablado así, la muy afortunada Satyavatī, temblando, cayó con la cabeza ante él y dijo esto.
12.48.22
नार्होऽसि भगवन्नद्य वक्तुमेवंविधं वचः ।
ब्राह्मणापशदं पुत्रं प्राप्स्यसीति हि मां प्रभो ॥ १२.४८.२२ ॥
Venerable, no te corresponde hoy pronunciar tales palabras: oh señor, has dicho que obtendré un hijo vil, indigno de un brahmán.
12.48.23
नैष संकल्पितः कामो मया भद्रे तथा त्वयि ।
उग्रकर्मा भवेत्पुत्रश्चरुव्यत्यासहेतुना ॥ १२.४८.२३ ॥
Oh bienaventurada, este no era mi deseo resuelto para ti: que por el intercambio de las ofrendas el hijo sería de acciones feroces.
12.48.24
इच्छँल्लोकानपि मुने सृजेथाः किं पुनः सुतम् ।
शमात्मकमृजुं पुत्रं दातुमर्हसि मे प्रभो ॥ १२.४८.२४ ॥
Oh sabio, si lo deseas podrías incluso crear mundos; ¡cuánto más un hijo! Oh señor, te corresponde darme un hijo de naturaleza serena y recto.
12.48.25
नोक्तपूर्वं मया भद्रे स्वैरेष्वप्यनृतं वचः ।
किमुताग्निं समाधाय मन्त्रवच्चरुसाधने ॥ १२.४८.२५ ॥
Oh, venturosa, jamás he dicho una palabra falsa, ni siquiera en broma; cuánto menos cuando, encendido el fuego según los mantras, realizo el rito del caru.
12.48.26
दृष्टमेतत्पुरा भद्रे ज्ञातं च तपसा मया ।
ब्रह्मभूतं हि सकलं पितुस्तव कुलं भवेत् ॥ १२.४८.२६ ॥
Oh, venturosa, he visto esto antes y lo he conocido por mi ascesis: todo el linaje de tu padre se volverá brahmánico.
12.48.27
काममेवं भवेत्पौत्रो मामैवं तनयः प्रभो ।
शमात्मकमृजुं पुत्रं लभेयं जपतां वर ॥ १२.४८.२७ ॥
Sea según deseas; sea así el nieto, y sea así también mi hijo. Oh señor, el mejor de los que recitan, que yo obtenga un hijo de natura serena y recta.
12.48.28
पुत्रे नास्ति विशेषो मे पौत्रे च वरवर्णिनि ।
यथा त्वयोक्तं वचनं तथा भद्रे भविष्यति ॥ १२.४८.२८ ॥
Oh de hermosa tez, para mí no hay distinción entre el hijo y el nieto. Como has dicho, oh venturosa, así será.
12.48.29
ततः सत्यवती पुत्रं जनयामास भार्गवम् ।
तपस्यभिरतं शान्तं जमदग्निं यतव्रतम् ॥ १२.४८.२९ ॥
Entonces Satyavatī dio a luz al hijo del linaje de Bhṛgu, Jamadagni, deleitado en el ascetismo, sereno y firme en sus votos.
12.48.30
विश्वामित्रं च दायादं गाधिः कुशिकनन्दनः ।
प्राप ब्रह्मर्षिसमितं विश्वेन ब्रह्मणा युतम् ॥ १२.४८.३० ॥
Y Gādhi, el alegre hijo de Kuśika, obtuvo como heredero a Viśvāmitra, igual a una asamblea de brahmarṣis y dotado de todo el poder del Brahman.
12.48.31
ऋचीको जनयामास जमदग्निं तपोनिधिम् ।
सोऽपि पुत्रं ह्यजनयज्जमदग्निः सुदारुणम् ॥ १२.४८.३१ ॥
Ṛcīka engendró a Jamadagni, tesoro de austeridad; y Jamadagni, a su vez, engendró un hijo sumamente terrible.
12.48.32
सर्वविद्यान्तगं श्रेष्ठं धनुर्वेदस्य पारगम् ।
रामं क्षत्रियहन्तारं प्रदीप्तमिव पावकम् ॥ १२.४८.३२ ॥
Rāma, maestro de todo saber y supremo en la ciencia del arco, matador de kṣatriyas, resplandeciente como el fuego.
12.48.33
तेषयित्वा महादेवं पर्वते गन्धमादने ।
अस्त्राणि वरयामास परशुं चातितेजसम् ॥ १२.४८.३३ ॥
Tras complacer a Mahādeva en el monte Gandhamādana, obtuvo como don las armas y el hacha de extraordinario brillo.
12.48.34
स तेनाकुण्ठधारेण ज्वलितानलवर्चसा ।
कुठारेणाप्रमेयेण लोकेष्वप्रतिमोऽभवत् ॥ १२.४८.३४ ॥
Con aquella hacha de filo inmellado, de resplandor de fuego ardiente e inconmensurable, se volvió incomparable en los mundos.
12.48.35
एतस्मिन्नेव काले तु कृतवीर्यात्मजो बली ।
अर्जुनो नाम तेजस्वी क्षत्रियो हैहयाधिपः ॥ १२.४८.३५ ॥
En aquel mismo tiempo, Arjuna, el poderoso y resplandeciente kṣatriya, hijo de Kṛtavīrya, era señor de los Haihayas.
12.48.36
दत्तात्रेयप्रसादेन राजा बाहुसहस्रवान् ।
चक्रवर्ती महातेजा विप्राणामाश्वमेधिके ॥ १२.४८.३६ ॥
Por la gracia de Dattātreya, aquel rey de mil brazos, emperador universal de gran esplendor, fue donante en el sacrificio del caballo de los brahmanes.
12.48.37
ददौ स पृथिवीं सर्वां सप्तद्वीपां सपर्वताम् ।
सबाह्वस्त्रबलेनाजौ जित्वा परमधर्मवित् ॥ १२.४८.३७ ॥
Entregó toda la tierra, con sus siete continentes y montañas, tras vencer en batalla por la fuerza de sus brazos y armas; él conocía el dharma supremo.
12.48.38
तृषितेन च कौन्तेय भिक्षितश्चित्रभानुना ।
सहस्त्रबाहुर्विक्रान्तः प्रादाद्भिक्षामथाग्नये ॥ १२.४८.३८ ॥
Oh hijo de Kuntī, cuando el sediento Citrabhānu (Agni) pidió limosna, el valiente de mil brazos se la dio a Agni.
12.48.39
ग्रामान्पुराणि राष्ट्राणि घोषांश्चैव तु वीर्यवान् ।
जज्वाल तस्य वाणेद्धचित्रभानुर्दिधक्षया ॥ १२.४८.३९ ॥
Encendido por la flecha del valiente, Citrabhānu (Agni), deseando quemar, ardió sobre aldeas, ciudades, reinos y poblados de pastores.
12.48.40
स तस्य पुरुषेन्द्रस्य प्रभावेण महौजसः ।
ददाह कार्तवीर्यस्य शैलानपि धरामपि ॥ १२.४८.४० ॥
Por el poder de aquel señor de los hombres, Kārtavīrya, de gran energía, quemó incluso las montañas y la tierra.
12.48.41
स शून्यमाश्रमारण्यमापवस्य महात्मनः ।
ददाह पवनेनेद्धश्चित्रभानुः सहैहयः ॥ १२.४८.४१ ॥
Encendido por el viento, Citrabhānu (Agni), junto con los Haihayas, quemó el bosque-ermita vacío del magnánimo Āpava.
12.48.42
आपवस्तं ततो रोषाच्छशापार्जुनमच्युत ।
दग्धे श्रमे महाबाहो कार्तवीर्येण वीर्यवान् ॥ १२.४८.४२ ॥
Entonces Āpava, con ira, maldijo a Arjuna, oh Acyuta, pues el ermitaño había sido quemado por Kārtavīrya. Oh de poderosos brazos, el valiente así lo hizo.
12.48.43
त्वया न वर्जितं यस्मान्ममेदं हि महद्वनम् ।
दग्धं तस्माद्रणे रामो बाहूंस्ते च्छेत्स्यतेऽर्जुन ॥ १२.४८.४३ ॥
Porque no perdonaste este gran bosque mío, sino que lo quemaste, por eso, oh Arjuna, en la batalla Rāma cortará tus brazos.
12.48.44
अर्जुनस्तु महातेजा बली नित्यं शमात्मकः ।
ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च दाता शूरश्च भारत।
नाचिन्तयत्तदा शापं तेन दत्तं महात्मना ॥ १२.४८.४४ ॥
Pero Arjuna, de gran esplendor, poderoso, siempre de naturaleza apacible, devoto de los brahmanes, refugio, dador y héroe, oh Bhārata, no pensó entonces en la maldición dada por aquel de gran alma.
12.48.45
तस्य पुत्राः सुबलिनः शापेनासन्पितुर्वधे ।
निमित्तमवलिप्ता वै नृशंसाश्चैव नित्यदा ॥ १२.४८.४५ ॥
Sus hijos, muy poderosos, por aquella maldición, se convirtieron en la causa de la muerte de su padre; siempre fueron arrogantes y crueles.
12.48.46
जमदग्नेस्तु धेन्वास्ते वत्समानिन्युरच्युत ।
अज्ञातं कार्तवीर्यस्य हैहयेन्द्रस्य धीमतः ॥ १२.४८.४६ ॥
Oh Acyuta, tus hijos se llevaron el ternero de la vaca de Jamadagni; el sabio señor de los Haihayas, Kārtavīrya, lo ignoraba.
12.48.47
तन्निमित्तमभूद्युद्धं जामदग्नेर्महात्मनः ।
ततोऽर्जुनस्य बाहून्स चिच्छेद रुषितोऽनघ ॥ १२.४८.४७ ॥
Por eso surgió una batalla con el hijo de Jamadagni, de gran alma; entonces, airado, cortó los brazos de Arjuna, oh sin pecado.
12.48.48
तं भ्रमन्तं ततो वत्सं जामदग्न्यः स्वमाश्रमम् ।
प्रत्यानयत राजेन्द्र तेषामन्तः पुरात्प्रभुः ॥ १२.४८.४८ ॥
Entonces el hijo de Jamadagni devolvió a su ermita aquel ternero que vagaba; oh señor de reyes, aquel señor lo trajo de sus aposentos interiores.
12.48.49
अर्जुनस्य सुतास्ते तु संभूयाबुद्धयस्तदा ।
गत्वाऽऽश्रममसंबुद्धा जमदग्नेर्महात्मनः।
अपातयन्त भल्लाग्रैः शिरः कायान्नराधिप ॥ १२.४८.४९ ॥
Los hijos de Arjuna, unidos y sin juicio, fueron al ermitaño del magnánimo Jamadagni sin saber lo que hacían, y con las puntas de sus flechas bhalla le cortaron la cabeza del cuerpo, oh señor de los hombres.
12.48.50
समित्कुशार्थं रामस्य निर्यातस्य यशस्विनः ।
प्रत्यक्षं राममातुश्च तथैवाश्रमवासिनाम् ॥ १२.४८.५० ॥
Mientras el ilustre Rāma había salido a buscar leña y hierba kuśa, ocurrió ante los propios ojos de la madre de Rāma y de todos los habitantes del ermitaño.
12.48.51
श्रुत्वा रामस्तमर्थं च क्रुद्धः कालानलोपमः ।
धनुर्वेदेऽद्वितीयो हि दिव्यास्त्रैः समलंकृतः ॥ १२.४८.५१ ॥
Al oír aquel suceso, Rāma, enfurecido como el fuego del tiempo, sin igual en la ciencia del arco y adornado con armas divinas, se encolerizó.
12.48.52
चन्द्रबिम्बार्धसंकाशं परशुं गृह्य भार्गवः ।
ततः पितृवधामर्षाद्रामः परममन्युमान्।
निःक्षत्रियां प्रतिश्रुत्य महीं शस्त्रमगृह्णत ॥ १२.४८.५२ ॥
Tomando el hacha que brilla como medio disco de la luna, el Bhārgava Rāma, impulsado por la indignación ante la muerte de su padre y por gran dolor, prometió dejar la tierra libre de kṣatriyas y entonces empuñó el arma.
12.48.53
ततः स भृगुशार्दूलः कार्तवीर्यस्य वीर्यवान् ।
विक्रम्य निजघानाशु पुत्रान्पौत्रांश्च सर्वशः ॥ १२.४८.५३ ॥
Entonces aquel tigre de los Bhṛgu, el poderoso enemigo de Kārtavīrya, atacando con valor, mató de inmediato a todos sus hijos y nietos.
12.48.54
स हैहयसहस्राणि हत्वा परममन्युमान् ।
महीं सागरपर्यन्तां चकार रुधिरोक्षिताम् ॥ १२.४८.५४ ॥
Habiendo matado a miles de los Haihaya, él, grandemente enfurecido, hizo que la tierra, limitada por el océano, quedara empapada de sangre.
12.48.55
स तथा सुमहातेजाः कृत्वा निःक्षत्रियां महीम् ।
कृपया परयाऽऽविष्टो वनमेव जगाम ह ॥ १२.४८.५५ ॥
Así, aquel de gran esplendor, habiendo dejado la tierra libre de kṣatriyas, lleno de suprema compasión, marchó al bosque.
12.48.56
ततो वर्षसहस्रेषु समतीतेषु केषुचित् ।
कोपं संप्राप्तवांस्तत्र प्रकृत्या कोपनः प्रभुः ॥ १२.४८.५६ ॥
Luego, tras haber transcurrido algunos miles de años, aquel señor, de natural iracundo, llegó a sentir ira allí.
12.48.57
विश्वामित्रस्य पौत्रस्तु रैभ्यपुत्रो महातपाः ।
परावसुर्महाराज क्षिप्त्वाऽऽह जनसंसदि ॥ १२.४८.५७ ॥
Parāvasu, nieto de Viśvāmitra e hijo de Raibhya, de gran austeridad, lo censuró y habló en la asamblea del pueblo, oh gran rey.
12.48.58
ये ते ययातिपतने यज्ञे सन्तः समागताः ।
प्रतर्दनप्रभृतयो राम किं क्षत्रिया न ते ॥ १२.४८.५८ ॥
Aquellos hombres buenos que se reunieron en el sacrificio de la caída de Yayāti, encabezados por Pratardana —oh Rāma, ¿acaso no eran kṣatriyas?
12.48.59
मिथ्याप्रतिज्ञो राम त्वं कत्थसे जनसंसदि ।
भयात्क्षत्रियवीराणां पर्वतं समुपाश्रितः ॥ १२.४८.५९ ॥
Oh Rāma, falso a tu voto, te jactas en la asamblea del pueblo; por temor a los héroes kṣatriyas te refugiaste en una montaña.
12.48.60
सा पुनः क्षत्रियशतैः पृथिवी सर्वतः स्तृता ।
परावसोर्वचः श्रुत्वा शस्त्रं जग्राह भार्गवः ॥ १२.४८.६० ॥
Entonces aquella tierra quedó de nuevo cubierta por todas partes con centenares de kṣatriyas. Oído el discurso de Parāvasu, el Bhārgava tomó su arma.
12.48.61
ततो ये क्षत्रिया राजञ्शतशस्तेन वर्जिताः ।
ते विवृद्धा महावीर्याः पृथिवीपतयोऽभवन् ॥ १२.४८.६१ ॥
Oh rey, los kṣatriyas que él había dejado en cientos crecieron de nuevo y se convirtieron en señores de la tierra, de gran valor.
12.48.62
स पुनस्ताञ्जघानाशु बालानपि नराधिप ।
गर्भस्थैस्तु मही व्याप्ता पुनरेवाभवत्तदा ॥ १२.४८.६२ ॥
Él los abatió de nuevo rápidamente, oh señor de los hombres, incluso a los niños; y entonces la tierra volvió a llenarse con los que estaban en el vientre.
12.48.63
जातंजातं स गर्भं तु पुनरेव जघान ह ।
अरक्षंश्च सुतान्कांश्चित्तदा क्षत्रिययोषितः ॥ १२.४८.६३ ॥
A cada hijo que nacía lo volvía a matar; y entonces las mujeres kṣatriyas no pudieron proteger a algunos de sus hijos.
12.48.64
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षत्रियां प्रभुः ।
दक्षिणामश्वमेधान्ते कश्यपायाददत्ततः ॥ १२.४८.६४ ॥
Tras haber dejado la tierra libre de kṣatriyas veintiuna veces, el señor la entregó como dakṣiṇā a Kaśyapa al final del aśvamedha.
12.48.65
स क्षत्रियाणां शेषार्थं करेणोद्दिश्य कश्यपः ।
स्रुक्प्रग्रहवता राजंस्ततो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १२.४८.६५ ॥
Entonces, oh rey, Kaśyapa, sosteniendo la cuchara sruk y señalando con la mano para el resto de los kṣatriyas, pronunció estas palabras.
12.48.66
गच्छ पारं समुद्रस्य दक्षिणस्य महामुने ।
न ते मद्विषये राम वस्तव्यमिह कर्हिचित् ॥ १२.४८.६६ ॥
Ve a la otra orilla del océano del sur, oh gran sabio. Oh Rāma, nunca debes habitar en mi reino.
12.48.67
पृथिवी दक्षिणा दत्ता वाजिमेधे मम त्वया ।
पुनरस्याः पृथिव्या हि दत्त्वा दातुमनीश्वरः ॥ १२.४८.६७ ॥
Me entregaste esta tierra como honorario sacrificial en mi sacrificio del caballo. Una vez entregada, no tienes poder para volver a darla.
12.48.68
ततः शूर्पाकरं देशं सागरस्तस्य निर्ममे ।
संत्रासाज्जामदग्न्यस्य सोऽपरान्तमहीतलम् ॥ १२.४८.६८ ॥
Entonces el océano creó para él el país de Śūrpākara. Por temor a Jāmadagnya, formó aquella tierra en la frontera occidental.
12.48.69
कश्यपस्तां महाराज प्रतिगृह्य वसुंधराम् ।
कृत्वा ब्राह्मणसंस्थां वै प्रविष्टः सुमहद्वनम् ॥ १२.४८.६९ ॥
Gran rey, Kaśyapa recibió aquella tierra, la hizo morada de brahmanes y luego entró en un vasto bosque.
12.48.70
ततः शूद्राश्च वैश्याश्च यथा स्वैरप्रचारिणः ।
अवर्तन्त द्विजाग्र्याणां दारेषु भरतर्षभ ॥ १२.४८.७० ॥
Entonces los śūdras y los vaiśyas, andando libremente a su antojo, se comportaron así con las esposas de los mejores de los dos nacidos, oh toro de los Bharatas.
12.48.71
अराजके जीवलोके दुर्बला बलवत्तरैः ।
वध्यन्ते न हि वित्तेषु प्रभुत्वं कस्यचित्तदा ॥ १२.४८.७१ ॥
En un mundo de vivientes sin rey, los débiles son muertos por los más fuertes, y entonces nadie tiene dominio sobre la riqueza.
12.48.72
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शृद्राश्चोत्पथगामिनः ।
परस्परं समाश्रित्य घातयन्त्यपथस्थिताः ॥ १२.४८.७२ ॥
Brahmanes, kṣatriyas, vaiśyas y śūdras, extraviados y apoyándose unos en otros mientras se apartan del camino recto, se matan entre sí.
12.48.73
स्वधर्मं ब्राह्मणास्त्यक्त्वा पाषण्डत्वं समाश्रिताः ।
चौरिकानृतमायाश्च सर्वे चैव प्रकुर्वते ॥ १२.४८.७३ ॥
Los brahmanes, abandonando su propio deber, se refugian en la herejía, y todos practican el robo, la mentira y el engaño.
12.48.74
स्वधर्मस्थान्द्विजान्हत्वा तथाऽऽश्रमनिवासिनः ।
वैश्याः सत्पथसंस्थाश्च शूद्रा ये चैव धार्मिकाः ॥ १२.४८.७४ ॥
Habiendo matado a los dvija que permanecen en su propio deber y a los que habitan en los estadios de la vida, también matan a los vaiśya establecidos en el buen camino y a los śūdra justos.
12.48.75
तान्सर्वान्घातयन्ति स्म दुराचाराः सुनिर्भयाः ।
यज्ञाध्ययनशीलांश्च आश्रमस्थांस्तपस्विनिः ॥ १२.४८.७५ ॥
Los hombres malvados y completamente temerarios los matan a todos: a los dedicados al sacrificio y al estudio, a los que habitan en los estadios de la vida y a los ascetas.
12.48.76
गोबालवृद्धनारीणां नाशं कुर्वन्ति चापरे ।
आन्वीक्षकी त्रयी वार्ता न च नीतिः प्रवर्तते ॥ १२.४८.७६ ॥
Otros causan la destrucción de vacas, niños, ancianos y mujeres; la ānvīkṣikī, las tres Vedas y el sustento ya no prosperan, y la política no prevalece.
12.48.77
व्रात्यतां समनुप्राप्ता बहवो हि द्विजातयः ।
अधरोत्तरापचारेण म्लेच्छभूताश्च सर्वशः ॥ १२.४८.७७ ॥
Muchos dvija han caído en el estado de vrātya, y por la inversión de la conducta superior e inferior se han vuelto completamente como bárbaros.
12.48.78
ततः कालेन पृथिवी पीड्यमाना दुरात्मभिः ।
विपर्ययेण तेनाशु प्रविवेश पसातलम्।
अरक्ष्यमाणा विधिवत्क्षत्रियैर्धर्मरक्षिभिः ॥ १२.४८.७८ ॥
Entonces, con el tiempo, la tierra, afligida por hombres de mala mente, entró rápidamente en el inframundo por aquella inversión, al no ser protegida según la regla por los kṣatriya guardianes del dharma.
12.48.79
तां दृष्ट्वा द्रवतीं तत्र संत्रासात्स महामनाः ।
ऊरुणा धारयामास कश्यपः पृथिवीं ततः।
निमज्जन्तीं ततो राजंस्तेनोर्वीति मही स्मृता ॥ १२.४८.७९ ॥
Al verla huir allí aterrorizada, el magnánimo Kaśyapa sostuvo la tierra con su muslo. Oh rey, como se hundía entonces, la tierra es recordada como Urvī.
12.48.80
रक्षणार्थं समुद्दिश्य ययाचे पृथिवी तदा ।
प्रसाद्य कश्यपं देवी क्षत्रियान्बाहुशालिनः ॥ १२.४८.८० ॥
Entonces, con la intención de protegerla, la diosa Tierra aplacó a Kaśyapa y suplicó por los kṣatriyas de poderosos brazos.
12.48.81
सन्ति ब्रह्मन्मया गुप्ताः स्त्रीषु क्षत्रियपुङ्गवाः ।
हैहयानां कुले जातास्ते संरक्षन्तु मां मुने ॥ १२.४८.८१ ॥
Oh brahmán, hay toros entre los kṣatriyas protegidos por mí y ocultos entre las mujeres, nacidos en el linaje de los Haihayas. Oh sabio, que ellos me protejan.
12.48.82
अस्ति पौरवदायादो विदूरथसुतः प्रभो ।
ऋक्षैः संवर्धितो विप्र ऋक्षवत्यथ पर्वते ॥ १२.४८.८२ ॥
Oh señor, existe un heredero de los Pauravas, hijo de Vidūratha. Oh brahmán, fue criado por osos en el monte Ṛkṣavat.
12.48.83
तथाऽनुकम्पमानेन यज्वनाथामितौजसा ।
पराशरेण दायादः सौदासस्याभिरक्षितः ॥ १२.४८.८३ ॥
Del mismo modo, el compasivo sacrificador de poder inmenso, Parāśara, protegió al heredero de Saudāsa.
12.48.84
सर्वकर्माणि कुरुते शूद्रवत्तस्य स द्विजः ।
सर्वकर्मेत्यभिख्यातः स मां रक्षतु पार्थिवः ॥ १२.४८.८४ ॥
Aquel dvija realiza para él todo tipo de trabajos como un śūdra. Que aquel rey, conocido como Sarvakarmā, me proteja.
12.48.85
शिबिपुत्रो महातेजा गोपतिर्नाम नामतः ।
वने संवर्धितो गोभिः सोऽभिरक्षतु मां मुने ॥ १२.४८.८५ ॥
El hijo de Śibi, de gran resplandor, llamado Gopati, criado en el bosque por las vacas: que él me proteja, oh sabio.
12.48.86
प्रतर्दनस्य पुत्रस्तु वत्सो नाम महाबलः ।
वत्सैः संवर्धितो गोष्ठे स मां रक्षतु पार्थिवः ॥ १२.४८.८६ ॥
Vatsa, el poderoso hijo de Pratardana, criado en el establo por los terneros: que aquel rey me proteja.
12.48.87
दधिवाहनपुत्रस्तु पौत्रो दिविरथस्य च ।
अङ्गः स गौतमेनासीद्गङ्गाकूलेऽभिरक्षितः ॥ १२.४८.८७ ॥
Aṅga, hijo de Dadhivāhana y nieto de Diviratha, fue protegido por Gautama en la orilla del Ganges.
12.48.88
बृहद्रथो महातेजा भूरिभूतिपरिष्कृतः ।
गोलाङ्गूलैर्महाभागो गृध्रकूटेऽभिरक्षितः ॥ १२.४८.८८ ॥
Bṛhadratha, de gran resplandor, adornado de abundante esplendor y muy afortunado, fue protegido por los langures en Gṛdhrakūṭa.
12.48.89
मरुत्तस्यान्ववाये च रक्षिताः क्षत्रियात्मजाः ।
मरुत्पतिसमा वीर्ये समुद्रेणाभिरक्षिताः ॥ १२.४८.८९ ॥
Los hijos de kṣatriyas protegidos en el linaje de Marutta, iguales en valor al señor de los vientos, fueron protegidos por el océano.
12.48.90
एते क्षत्रियदायादास्तत्रतत्र परिश्रुताः ।
व्योकारहेमकारादिजातिं नित्यं समाश्रिताः ॥ १२.४८.९० ॥
Estos herederos de los kṣatriyas, renombrados aquí y allá, siempre se han acogido a castas como la del fabricante del cielo y la del orfebre.
12.48.91
यदि मामभिरक्षन्ति ततः स्थास्यामि निश्चला ।
एतेषां पितरश्चैव तथैव च पितामहाः ॥ १२.४८.९१ ॥
Si ellos me protegen, entonces permaneceré firme e inmóvil; así también los padres de estos, y asimismo sus abuelos.
12.48.92
मदर्थं निहता युद्धे रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
तेषामपचितिश्चैव मया कार्या महामुने ॥ १२.४८.९२ ॥
Por mi causa fueron muertos en batalla por Rāma, de hazañas infatigables; y el honrarlos y expiarlo debo hacerlo yo, oh gran sabio.
12.48.93
न ह्यहं कामये नित्यमतिक्रान्तेन रक्षणम् ।
वर्तमानेन वर्तेयं तत्क्षिप्रं संविधीयताम् ॥ १२.४८.९३ ॥
No deseo siempre la protección del pasado; que yo permanezca con el presente, por eso que se disponga pronto.
12.48.94
ततः पृथिव्या निर्दिष्टांस्तान्समानीय कश्यपः ।
अभ्यषिञ्चन्महीपालान्क्षत्रियान्वीर्यसंमतान् ॥ १२.४८.९४ ॥
Entonces Kaśyapa, habiendo reunido a los indicados por la Tierra, ungió a los reyes kṣatriyas protectores de la tierra, estimados por su valor.
12.48.95
तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च येषां वंशाः प्रतिष्ठिताः ।
एवमेतत्पुरावृत्तं यन्मां पृच्छसि पाण्डव ॥ १२.४८.९५ ॥
Sus hijos y nietos, cuyas estirpes fueron establecidas. Así es esta antigua narración que me preguntas, oh hijo de Pāṇḍu.
12.48.96
एवं ब्रुवंस्तं च यदुप्रवीरो ।
युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठम्।
रथेन तेनाशु ययौ यथाऽर्को ।
विशन्प्रभाभिर्भगवांस्त्रिलोकीम् ॥ १२.४८.९६ ॥
Hablando así, el héroe de los Yadus partió velozmente en aquel carro hacia Yudhiṣṭhira, el mejor de los sostenedores del dharma, como el sol que entra en los tres mundos con sus resplandores.