മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.48.1
शृणु कौन्तेय रामस्य प्रभावो यो मया श्रुतः ।
महर्षीणां कथयतां कारणं तस्य जन्म च ॥ १२.४८.१ ॥
കൗന്തേയാ, മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞുകേട്ട രാമന്റെ പ്രഭാവവും അവന്റെ ജന്മകാരണവും കേൾക്കുക.
12.48.2
यथा च जामदग्न्येन कोटिशः क्षत्रिया हताः ।
उद्भूता राजवंशेषु ये भूयो भारते हताः ॥ १२.४८.२ ॥
ജമദഗ്നിയുടെ പുത്രൻ കോടിക്കണക്കിന് ക്ഷത്രിയരെ വധിച്ചതും, രാജവംശങ്ങളിൽ ജനിച്ച് പിന്നീട് ഭാരതയുദ്ധത്തിൽ മരിച്ചവരെയും കേൾക്കുക.
12.48.3
जह्नोरजस्तु तनयो बलाकाश्चस्तु तत्सुतः ।
कुशिको नाम धर्मज्ञस्तस्य पुत्रो महीपते ॥ १२.४८.३ ॥
ജഹ്നുവിന്റെ പുത്രൻ അജൻ; അവന്റെ പുത്രൻ ബലാകൻ; അവന്റെ പുത്രൻ ധർമ്മജ്ഞനായ കുശികൻ. ഹേ മഹീപതേ, അവന്റെ പുത്രൻ (ഗാധി).
12.48.4
अग्र्यं तपः समातिष्ठत्सहस्राक्षसमो भुवि ।
पुत्रं लभेयमजितं त्रिलोकेश्वरमित्युत ॥ १२.४८.४ ॥
ഭൂമിയിൽ സഹസ്രാക്ഷനു തുല്യനായ അവൻ ഉത്തമമായ തപസ്സു ചെയ്തു; 'അജിതനും ത്രിലോകേശ്വരനുമായ ഒരു പുത്രനെ ഞാൻ നേടട്ടെ' എന്ന് കരുതി.
12.48.5
तमुग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षः पुरंदरः ।
समर्थं पुत्रजनने स्वयमेवैत्य भारत ॥ १२.४८.५ ॥
ഭാരതാ, കഠിനതപസ്വിയായ അവനെ കണ്ട്, സഹസ്രാക്ഷനായ പുരന്ദരൻ ഇന്ദ്രൻ, പുത്രോത്പാദനത്തിന് അവൻ യോഗ്യനെന്നറിഞ്ഞ് സ്വയം വന്ന്...
12.48.6
पुत्रत्वमगमद्राजंस्तस्य लोकेश्वरेश्वरः ।
गाधिर्नामाभवत्पुत्रः कौशिकः पाकशासनः ॥ १२.४८.६ ॥
ഹേ രാജാവേ, ലോകേശ്വരന്മാരുടെ ഈശ്വരൻ അവന്റെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. ഗാധി എന്ന പേരുള്ള, കൗശികനായ, പാകശാസനനായ ഇന്ദ്രൻ ആയി അവൻ.
12.48.7
तस्य कन्याऽभवद्राजन्नाम्ना सत्यवती प्रभो ।
तां गाधिर्भृगुपुत्राय ऋचीकाय ददौ प्रभुः ॥ १२.४८.७ ॥
ഓ രാജാവേ, അവന് സത്യവതി എന്ന പേരുള്ള ഒരു മകൾ ജനിച്ചു, ഓ പ്രഭോ. ശക്തനായ ഗാധി അവളെ ഭൃഗുപുത്രനായ ഋചീകന് നൽകി.
12.48.8
ततस्तया हि कौन्तेय भार्गवः कुरुनदनः ।
पुत्रार्थं श्रपयामास चरुं गाधेस्तथैव च ॥ १२.४८.८ ॥
അപ്പോൾ, കൗന്തേയാ, കുരുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദമായ ഭാർഗവൻ അവളിലൂടെ പുത്രലാഭത്തിനായി ചരു പാകം ചെയ്യിച്ചു; ഗാധിക്കും അതുപോലെ തന്നെ.
12.48.9
आहूय चाह तां भार्यामृचीको भार्गवस्तदा ।
उपयोज्यश्चरुरयं त्वया मात्राऽप्ययं तव ॥ १२.४८.९ ॥
അപ്പോൾ ഭാർഗവനായ ഋചീകൻ ഭാര്യയെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: "ഈ ചരു നീ ഭക്ഷിക്കണം; ഇത് നിന്റെ മാതാവും ഭക്ഷിക്കണം."
12.48.10
तस्या जनिष्यते पुत्रो दीप्तिमान्क्षत्रियर्षभः ।
अजय्यः क्षत्रियैर्लोके क्षत्रियर्षभसूदनः ॥ १२.४८.१० ॥
അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ തേജസ്വിയായ ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കും; അവൻ ക്ഷത്രിയരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായിരിക്കും; ലോകത്തിൽ ക്ഷത്രിയർക്ക് അജേയനും ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠരെ സംഹരിക്കുന്നവനുമായിരിക്കും.
12.48.11
तवापि पुत्रं कल्याणि धृतिमन्तं शमात्मकम् ।
तपोन्वितं द्विजश्रेष्ठं चरुरेष विधास्यति ॥ १२.४८.११ ॥
ഓ കല്യാണീ, നിനക്കും ഈ ചരു ധൈര്യവാനും ശാന്തസ്വഭാവിയും തപസ്സുള്ളവനും ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനുമായ പുത്രനെ നൽകും.
12.48.12
इत्येवमुक्त्वा तां भार्यां सर्चीको भृगुनन्दनः ।
तपस्यभिरतः श्रीमाञ्जगामारण्यमेव हि ॥ १२.४८.१२ ॥
ഇങ്ങനെ ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞിട്ട്, തപസ്സിൽ രമിച്ച ഭൃഗുനന്ദനനായ ശ്രീമാനായ ഋചീകൻ കാട്ടിലേക്ക് പോയി.
12.48.13
एतस्मिन्नेव काले तु तीर्थयात्रापरो नृपः ।
गाधिः सदारः संप्राप्त ऋचीकस्याश्रमं प्रति ॥ १२.४८.१३ ॥
ആ സമയത്ത് തീർത്ഥയാത്രയിലായിരുന്ന ഗാധി രാജാവ് ഭാര്യയോടൊപ്പം ഋചീകന്റെ ആശ്രമത്തിലെത്തി.
12.48.14
चरुद्वयं गृहीत्वा तु राजन्सत्यवती तदा ।
भर्त्रा दत्तं प्रसन्नेन मात्रे हृष्टा न्यवेदयत् ॥ १२.४८.१४ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ സത്യവതി ഭർത്താവ് പ്രസന്നനായി നൽകിയ രണ്ടു ചരുക്കൾ എടുത്ത് സന്തോഷത്തോടെ അമ്മയ്ക്ക് സമർപ്പിച്ചു.
12.48.15
माता तु तस्याः कौन्तेय दुहित्रे स्वं चरुं ददौ ।
तस्याश्ररुमथाज्ञातमात्मसंस्थं चकार ह ॥ १२.४८.१५ ॥
കൗന്തേയാ, അമ്മ തന്റെ ചരു മകൾക്ക് കൊടുത്തു; അവൾ അറിയാതെ ആ ചരു തന്നിൽത്തന്നെ സ്ഥാപിച്ചു.
12.48.16
अथ सत्यवती गर्भं क्षत्रियान्तकरं तदा ।
धारयामास दीप्तेन वपुषा घोरदर्शनम् ॥ १२.४८.१६ ॥
അപ്പോൾ സത്യവതി ക്ഷത്രിയരെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഗർഭം ധരിച്ചു; അത് ദീപ്തമായ ശരീരത്തോടെ ഭയങ്കരമായി കാണപ്പെട്ടു.
12.48.17
तामृचीकस्तदा दृष्ट्वा ध्यानयोगेन भारत ।
अब्रवीद्भृगुशार्दूलः स्वां भार्यां देवरूपिणीम् ॥ १२.४८.१७ ॥
ഭാരതാ, അപ്പോൾ ഭൃഗുവംശത്തിലെ സിംഹമായ ഋചീകൻ ധ്യാനയോഗത്താൽ അവളെ കണ്ട് ദേവരൂപിണിയായ തന്റെ ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞു.
12.48.18
मात्राऽसि व्यंसिता भद्रे चरुव्यत्यासहेतुना ।
तस्माज्जनिष्यते पुत्रः क्रूरकर्माऽत्यमर्षणः।
जनयिष्यति माता ते ब्रह्मभूतं तपोधनम् ॥ १२.४८.१८ ॥
ഭദ്രേ, ചരുവ് മാറിയതിനാൽ നിന്റെ അമ്മ നിന്നെ വഞ്ചിച്ചു; അതിനാൽ ക്രൂരകർമ്മിയും അതിരറ്റ് അസഹിഷ്ണുവുമായ ഒരു മകൻ ജനിക്കും; നിന്റെ അമ്മ ബ്രഹ്മസ്വരൂപനും തപോധനനുമായ പുത്രനെ പ്രസവിക്കും.
12.48.19
विश्वं हि ब्रह्म सुमहच्चरौ तव समाहितम् ।
क्षत्रवीर्यं च सकलं तव मात्रे समर्पितम् ॥ १२.४८.१९ ॥
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ മഹത്തായ ശക്തി മുഴുവൻ നിന്റെ ചരുവിൽ നിക്ഷിപ്തമാണ്; ക്ഷത്രിയവീര്യം മുഴുവൻ നിന്റെ മാതാവിന് സമർപ്പിതമാണ്.
12.48.20
विपर्ययेण ते भद्रे नैतदेवं भविष्यति ।
मातुस्ते ब्राह्मणो भूयात्तव च क्षत्रियः सुतः ॥ १२.४८.२० ॥
ശുഭേ, ഇതിന് വിപരീതമായി ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കില്ല; നിന്റെ മാതാവിന്റെ പുത്രൻ ബ്രാഹ്മണനും നിന്റെ പുത്രൻ ക്ഷത്രിയനും ആകട്ടെ.
12.48.21
सैवमुक्ता महाभागा भर्त्रा सत्यवती तदा ।
पपात शिरसा तस्मै वेपन्ती चाब्रवीदिदम् ॥ १२.४८.२१ ॥
ഭർത്താവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാഭാഗ്യവതിയായ സത്യവതി വിറച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നിൽ തല കുനിച്ചു വീണ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
12.48.22
नार्होऽसि भगवन्नद्य वक्तुमेवंविधं वचः ।
ब्राह्मणापशदं पुत्रं प्राप्स्यसीति हि मां प्रभो ॥ १२.४८.२२ ॥
ഭഗവാനേ, ഇന്ന് ഇങ്ങനെയൊരു വാക്ക് പറയുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോജിച്ചതല്ല; പ്രഭോ, ബ്രാഹ്മണന് അയോഗ്യനായ അധമപുത്രനെ എനിക്ക് നൽകുമെന്ന്.
12.48.23
नैष संकल्पितः कामो मया भद्रे तथा त्वयि ।
उग्रकर्मा भवेत्पुत्रश्चरुव्यत्यासहेतुना ॥ १२.४८.२३ ॥
ശുഭേ, ഞാൻ നിന്നെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നില്ല; ചരുക്കൾ മാറിയതിനാൽ പുത്രൻ ഉഗ്രകർമ്മിയാകും എന്ന്.
12.48.24
इच्छँल्लोकानपि मुने सृजेथाः किं पुनः सुतम् ।
शमात्मकमृजुं पुत्रं दातुमर्हसि मे प्रभो ॥ १२.४८.२४ ॥
മുനേ, അങ്ങ് ഇച്ഛിച്ചാൽ ലോകങ്ങളെ പോലും സൃഷ്ടിക്കാം; പിന്നെ ഒരു പുത്രന്റെ കാര്യമോ? പ്രഭോ, ശാന്തസ്വഭാവമുള്ള, ഋജുവായ പുത്രനെ എനിക്ക് നൽകുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോജിച്ചതാണ്.
12.48.25
नोक्तपूर्वं मया भद्रे स्वैरेष्वप्यनृतं वचः ।
किमुताग्निं समाधाय मन्त्रवच्चरुसाधने ॥ १२.४८.२५ ॥
ഭദ്രേ, തമാശയിൽ പോലും ഞാൻ ഒരിക്കലും അസത്യവാക്ക് പറഞ്ഞിട്ടില്ല; മന്ത്രപ്രകാരം അഗ്നി സ്ഥാപിച്ച് ചരുസാധനയിൽ എങ്ങനെ പറയും?
12.48.26
दृष्टमेतत्पुरा भद्रे ज्ञातं च तपसा मया ।
ब्रह्मभूतं हि सकलं पितुस्तव कुलं भवेत् ॥ १२.४८.२६ ॥
ഭദ്രേ, ഇത് ഞാൻ മുൻപേ കണ്ടിട്ടുണ്ട്; തപസ്സിനാൽ അറിഞ്ഞിട്ടുമുണ്ട്; നിന്റെ പിതാവിന്റെ കുലം മുഴുവൻ ബ്രഹ്മഭൂതമാകും.
12.48.27
काममेवं भवेत्पौत्रो मामैवं तनयः प्रभो ।
शमात्मकमृजुं पुत्रं लभेयं जपतां वर ॥ १२.४८.२७ ॥
അങ്ങ് ആഗ്രഹിച്ചതുപോലെ ആകട്ടെ; പൗത്രനും അങ്ങനെയാകട്ടെ. എന്റെ പുത്രനും അങ്ങനെയാകട്ടെ. പ്രഭോ, ജപിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ശാന്തസ്വഭാവവും ഋജുത്വവുമുള്ള പുത്രനെ ഞാൻ നേടട്ടെ.
12.48.28
पुत्रे नास्ति विशेषो मे पौत्रे च वरवर्णिनि ।
यथा त्वयोक्तं वचनं तथा भद्रे भविष्यति ॥ १२.४८.२८ ॥
മനോഹരവർണ്ണേ, എനിക്ക് പുത്രനിലും പൗത്രനിലും വ്യത്യാസമില്ല. ഭദ്രേ, നീ പറഞ്ഞ വാക്ക് എങ്ങനെയോ അങ്ങനെതന്നെ സംഭവിക്കും.
12.48.29
ततः सत्यवती पुत्रं जनयामास भार्गवम् ।
तपस्यभिरतं शान्तं जमदग्निं यतव्रतम् ॥ १२.४८.२९ ॥
പിന്നീട് സത്യവതി ഭാർഗ്ഗവനായ പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു; തപസ്സിൽ മുഴുകിയവനും ശാന്തനും വ്രതനിഷ്ഠനുമായ ജമദഗ്നിയെ.
12.48.30
विश्वामित्रं च दायादं गाधिः कुशिकनन्दनः ।
प्राप ब्रह्मर्षिसमितं विश्वेन ब्रह्मणा युतम् ॥ १२.४८.३० ॥
കുശികന്റെ ആനന്ദപുത്രനായ ഗാധി, ബ്രഹ്മർഷിസഭയ്ക്ക് തുല്യനും പൂർണ്ണ ബ്രഹ്മതേജസ്സുള്ളവനുമായ വിശ്വാമിത്രനെ അവകാശിയായി നേടി.
12.48.31
ऋचीको जनयामास जमदग्निं तपोनिधिम् ।
सोऽपि पुत्रं ह्यजनयज्जमदग्निः सुदारुणम् ॥ १२.४८.३१ ॥
ഋചീകൻ തപോനിധിയായ ജമദഗ്നിയെ ജനിപ്പിച്ചു. ജമദഗ്നിയും അത്യന്തം ഭയങ്കരനായ ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു.
12.48.32
सर्वविद्यान्तगं श्रेष्ठं धनुर्वेदस्य पारगम् ।
रामं क्षत्रियहन्तारं प्रदीप्तमिव पावकम् ॥ १२.४८.३२ ॥
സർവവിദ്യകളിലും പാരംഗതനായ, ധനുർവേദത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ, ക്ഷത്രിയഹന്താവ്, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ.
12.48.33
तेषयित्वा महादेवं पर्वते गन्धमादने ।
अस्त्राणि वरयामास परशुं चातितेजसम् ॥ १२.४८.३३ ॥
ഗന്ധമാദന പർവതത്തിൽ മഹാദേവനെ പ്രീതിപ്പെടുത്തി, അസ്ത്രങ്ങളും അതിതേജസ്സുള്ള പരശുവും വരമായി നേടി.
12.48.34
स तेनाकुण्ठधारेण ज्वलितानलवर्चसा ।
कुठारेणाप्रमेयेण लोकेष्वप्रतिमोऽभवत् ॥ १२.४८.३४ ॥
മങ്ങാത്ത മൂർച്ചയും ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ തേജസ്സുമുള്ള ആ അപ്രമേയമായ കോടാലികൊണ്ട് അവൻ ലോകത്തിൽ അതുല്യനായി.
12.48.35
एतस्मिन्नेव काले तु कृतवीर्यात्मजो बली ।
अर्जुनो नाम तेजस्वी क्षत्रियो हैहयाधिपः ॥ १२.४८.३५ ॥
അതേ കാലത്ത് കൃതവീര്യന്റെ പുത്രനും ബലവാനും തേജസ്വിയുമായ അർജുനൻ എന്ന ക്ഷത്രിയൻ ഹൈഹയാധിപനായിരുന്നു.
12.48.36
दत्तात्रेयप्रसादेन राजा बाहुसहस्रवान् ।
चक्रवर्ती महातेजा विप्राणामाश्वमेधिके ॥ १२.४८.३६ ॥
ദത്താത്രേയന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആയിരം കൈകളുള്ള ആ രാജാവ്, ചക്രവർത്തിയും മഹാതേജസ്വിയുമായിരുന്നു; ബ്രാഹ്മണരുടെ അശ്വമേധത്തിൽ (ദാനം ചെയ്യുന്നവനായി).
12.48.37
ददौ स पृथिवीं सर्वां सप्तद्वीपां सपर्वताम् ।
सबाह्वस्त्रबलेनाजौ जित्वा परमधर्मवित् ॥ १२.४८.३७ ॥
തന്റെ ബാഹുബലത്തിനും അസ്ത്രബലത്തിനും കൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച്, ഏഴു ദ്വീപുകളും പർവതങ്ങളും സഹിതമുള്ള മുഴുവൻ ഭൂമിയും അദ്ദേഹം ദാനം ചെയ്തു; അദ്ദേഹം പരമധർമ്മം അറിഞ്ഞവനായിരുന്നു.
12.48.38
तृषितेन च कौन्तेय भिक्षितश्चित्रभानुना ।
सहस्त्रबाहुर्विक्रान्तः प्रादाद्भिक्षामथाग्नये ॥ १२.४८.३८ ॥
കൗന്തേയാ, ദാഹിച്ച ചിത്രഭാനു (അഗ്നി) ഭിക്ഷ യാചിച്ചു; അപ്പോൾ വീരനായ സഹസ്രബാഹു അഗ്നിക്ക് ഭിക്ഷ നൽകി.
12.48.39
ग्रामान्पुराणि राष्ट्राणि घोषांश्चैव तु वीर्यवान् ।
जज्वाल तस्य वाणेद्धचित्रभानुर्दिधक्षया ॥ १२.४८.३९ ॥
വീരന്റെ അസ്ത്രങ്ങളാൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ട ചിത്രഭാനു (അഗ്നി) ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ഗ്രാമങ്ങളും നഗരങ്ങളും രാഷ്ട്രങ്ങളും ഇടയഗ്രാമങ്ങളും കത്തിച്ചു.
12.48.40
स तस्य पुरुषेन्द्रस्य प्रभावेण महौजसः ।
ददाह कार्तवीर्यस्य शैलानपि धरामपि ॥ १२.४८.४० ॥
ആ മഹാതേജസ്വിയായ പുരുഷേന്ദ്രനായ കാർത്തവീര്യന്റെ പ്രഭാവത്താൽ അദ്ദേഹം പർവതങ്ങളെയും ഭൂമിയെയും പോലും ദഹിപ്പിച്ചു.
12.48.41
स शून्यमाश्रमारण्यमापवस्य महात्मनः ।
ददाह पवनेनेद्धश्चित्रभानुः सहैहयः ॥ १२.४८.४१ ॥
കാറ്റിനാൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ട ചിത്രഭാനു (അഗ്നി) ഹൈഹയരോടൊപ്പം മഹാത്മാവായ ആപവന്റെ ശൂന്യമായ ആശ്രമവനം ദഹിപ്പിച്ചു.
12.48.42
आपवस्तं ततो रोषाच्छशापार्जुनमच्युत ।
दग्धे श्रमे महाबाहो कार्तवीर्येण वीर्यवान् ॥ १२.४८.४२ ॥
അച്യുതാ! അപ്പോൾ ആപവൻ കോപത്തോടെ അർജുനനെ ശപിച്ചു; കാർത്തവീര്യനാൽ ആശ്രമം ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ. മഹാബാഹോ, ആ വീരൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
12.48.43
त्वया न वर्जितं यस्मान्ममेदं हि महद्वनम् ।
दग्धं तस्माद्रणे रामो बाहूंस्ते च्छेत्स्यतेऽर्जुन ॥ १२.४८.४३ ॥
നീ എന്റെ ഈ മഹാവനത്തെ ഒഴിവാക്കാതെ ദഹിപ്പിച്ചു; അതിനാൽ അർജുനാ, യുദ്ധത്തിൽ രാമൻ നിന്റെ ബാഹുക്കളെ ഛേദിക്കും.
12.48.44
अर्जुनस्तु महातेजा बली नित्यं शमात्मकः ।
ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च दाता शूरश्च भारत।
नाचिन्तयत्तदा शापं तेन दत्तं महात्मना ॥ १२.४८.४४ ॥
എന്നാൽ മഹാതേജസ്വിയും ബലവാനും എപ്പോഴും ശാന്തസ്വഭാവനും ബ്രാഹ്മണഭക്തനും ശരണ്യനും ദാതാവും ശൂരനുമായ അർജുനൻ, ഭാരതാ, ആ മഹാത്മാവ് നൽകിയ ശാപത്തെ അപ്പോൾ ചിന്തിച്ചില്ല.
12.48.45
तस्य पुत्राः सुबलिनः शापेनासन्पितुर्वधे ।
निमित्तमवलिप्ता वै नृशंसाश्चैव नित्यदा ॥ १२.४८.४५ ॥
അവന്റെ പുത്രന്മാർ അതിബലവാന്മാരായിരുന്നു; ആ ശാപത്താൽ അവർ പിതാവിന്റെ വധത്തിന് കാരണക്കാരായി; അവർ എപ്പോഴും ഗർവിഷ്ഠരും ക്രൂരരുമായിരുന്നു.
12.48.46
जमदग्नेस्तु धेन्वास्ते वत्समानिन्युरच्युत ।
अज्ञातं कार्तवीर्यस्य हैहयेन्द्रस्य धीमतः ॥ १२.४८.४६ ॥
അച്യുതാ, ജമദഗ്നിയുടെ പശുവിന്റെ കിടാവിനെ നിന്റെ (പുത്രന്മാർ) കൊണ്ടുപോയി; ബുദ്ധിമാനായ ഹൈഹയേന്ദ്രൻ കാർത്തവീര്യന് ഇത് അറിയില്ലായിരുന്നു.
12.48.47
तन्निमित्तमभूद्युद्धं जामदग्नेर्महात्मनः ।
ततोऽर्जुनस्य बाहून्स चिच्छेद रुषितोऽनघ ॥ १२.४८.४७ ॥
അതിന്റെ കാരണത്താൽ മഹാത്മാവായ ജമദഗ്നിപുത്രനുമായി യുദ്ധം ഉണ്ടായി; അപ്പോൾ കോപിച്ച് അവൻ അർജുനന്റെ ബാഹുക്കൾ ഛേദിച്ചു, നിഷ്കളങ്കാ.
12.48.48
तं भ्रमन्तं ततो वत्सं जामदग्न्यः स्वमाश्रमम् ।
प्रत्यानयत राजेन्द्र तेषामन्तः पुरात्प्रभुः ॥ १२.४८.४८ ॥
അപ്പോൾ ജമദഗ്നിപുത്രൻ അലഞ്ഞുനടന്ന ആ കിടാവിനെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; രാജേന്ദ്രാ, ആ പ്രഭു അവരുടെ അന്തഃപുരത്തിൽനിന്ന് അതിനെ കൊണ്ടുവന്നു.
12.48.49
अर्जुनस्य सुतास्ते तु संभूयाबुद्धयस्तदा ।
गत्वाऽऽश्रममसंबुद्धा जमदग्नेर्महात्मनः।
अपातयन्त भल्लाग्रैः शिरः कायान्नराधिप ॥ १२.४८.४९ ॥
അർജുനന്റെ ആ പുത്രന്മാർ ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് ബുദ്ധിഭ്രമം ബാധിച്ചവരായി. ഓ നരാധിപാ, അറിയാതെ മഹാത്മാവായ ജമദഗ്നിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ഭല്ലങ്ങളുടെ അഗ്രങ്ങൾകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ തല ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വെട്ടിവീഴ്ത്തി.
12.48.50
समित्कुशार्थं रामस्य निर्यातस्य यशस्विनः ।
प्रत्यक्षं राममातुश्च तथैवाश्रमवासिनाम् ॥ १२.४८.५० ॥
യശസ്വിയായ രാമൻ സമിത്തിനും കുശപ്പുല്ലിനുമായി പുറത്തുപോയിരുന്നപ്പോൾ, രാമന്റെ മാതാവിന്റെ മുന്നിലും ആശ്രമവാസികളുടെ മുന്നിലും ഇത് സംഭവിച്ചു.
12.48.51
श्रुत्वा रामस्तमर्थं च क्रुद्धः कालानलोपमः ।
धनुर्वेदेऽद्वितीयो हि दिव्यास्त्रैः समलंकृतः ॥ १२.४८.५१ ॥
ആ വാർത്ത കേട്ട രാമൻ കാലാഗ്നിപോലെ ക്രുദ്ധനായി. ധനുർവേദത്തിൽ അദ്വിതീയനും ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനുമായ രാമൻ ആ കാര്യം കേട്ടു.
12.48.52
चन्द्रबिम्बार्धसंकाशं परशुं गृह्य भार्गवः ।
ततः पितृवधामर्षाद्रामः परममन्युमान्।
निःक्षत्रियां प्रतिश्रुत्य महीं शस्त्रमगृह्णत ॥ १२.४८.५२ ॥
അർദ്ധചന്ദ്രബിംബംപോലെ തിളങ്ങുന്ന പരശു എടുത്ത ഭാർഗവനായ രാമൻ, പിതാവിന്റെ വധത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ അസഹ്യമായ കോപത്താലും മഹാദുഃഖത്താലും, ഭൂമിയെ ക്ഷത്രിയരില്ലാത്തതാക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത് ആയുധമേന്തി.
12.48.53
ततः स भृगुशार्दूलः कार्तवीर्यस्य वीर्यवान् ।
विक्रम्य निजघानाशु पुत्रान्पौत्रांश्च सर्वशः ॥ १२.४८.५३ ॥
അപ്പോൾ ഭൃഗുവംശത്തിലെ സിംഹമായ അദ്ദേഹം, കാർത്തവീര്യന്റെ ശക്തനായ ശത്രുവായി ആക്രമിച്ച്, വേഗത്തിൽ അവന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും വധിച്ചു.
12.48.54
स हैहयसहस्राणि हत्वा परममन्युमान् ।
महीं सागरपर्यन्तां चकार रुधिरोक्षिताम् ॥ १२.४८.५४ ॥
അദ്ദേഹം അതിമഹാക്രോധത്തോടെ ഹൈഹയരിൽ ആയിരങ്ങളെ വധിച്ച്, സമുദ്രം വരെ വ്യാപിച്ച ഭൂമിയെ രക്തത്താൽ നനച്ചു.
12.48.55
स तथा सुमहातेजाः कृत्वा निःक्षत्रियां महीम् ।
कृपया परयाऽऽविष्टो वनमेव जगाम ह ॥ १२.४८.५५ ॥
ആ മഹാതേജസ്വി ഭൂമിയെ ക്ഷത്രിയരില്ലാതാക്കി, പരമമായ കാരുണ്യത്താൽ നിറഞ്ഞ് വനത്തിലേക്ക് പോയി.
12.48.56
ततो वर्षसहस्रेषु समतीतेषु केषुचित् ।
कोपं संप्राप्तवांस्तत्र प्रकृत्या कोपनः प्रभुः ॥ १२.४८.५६ ॥
പിന്നെ ചില ആയിരം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, സ്വഭാവത്താൽ കോപിയായ ആ പ്രഭു അവിടെ കോപം പ്രാപിച്ചു.
12.48.57
विश्वामित्रस्य पौत्रस्तु रैभ्यपुत्रो महातपाः ।
परावसुर्महाराज क्षिप्त्वाऽऽह जनसंसदि ॥ १२.४८.५७ ॥
വിശ്വാമിത്രന്റെ പൗത്രനും രൈഭ്യന്റെ പുത്രനുമായ മഹാതപസ്വി പരാവസു, മഹാരാജാവേ, ജനസഭയിൽ നിന്ദിച്ചു പറഞ്ഞു.
12.48.58
ये ते ययातिपतने यज्ञे सन्तः समागताः ।
प्रतर्दनप्रभृतयो राम किं क्षत्रिया न ते ॥ १२.४८.५८ ॥
യയാതിയുടെ പതനസമയത്ത് യജ്ഞത്തിൽ ഒത്തുകൂടിയ സജ്ജനങ്ങളായ പ്രതർദനൻ മുതലായവർ — രാമാ, അവർ ക്ഷത്രിയരല്ലയോ?
12.48.59
मिथ्याप्रतिज्ञो राम त्वं कत्थसे जनसंसदि ।
भयात्क्षत्रियवीराणां पर्वतं समुपाश्रितः ॥ १२.४८.५९ ॥
രാമാ, വ്യാജപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തവനേ, നീ ജനസഭയിൽ വീമ്പു പറയുന്നു; ക്ഷത്രിയവീരരുടെ ഭയത്താൽ നീ പർവതത്തെ ആശ്രയിച്ചു.
12.48.60
सा पुनः क्षत्रियशतैः पृथिवी सर्वतः स्तृता ।
परावसोर्वचः श्रुत्वा शस्त्रं जग्राह भार्गवः ॥ १२.४८.६० ॥
വീണ്ടും നൂറുകണക്കിന് ക്ഷത്രിയരാൽ ആ ഭൂമി എങ്ങും നിറഞ്ഞു. പരാവസുവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട് ഭാർഗവൻ ആയുധമെടുത്തു.
12.48.61
ततो ये क्षत्रिया राजञ्शतशस्तेन वर्जिताः ।
ते विवृद्धा महावीर्याः पृथिवीपतयोऽभवन् ॥ १२.४८.६१ ॥
രാജാവേ, അവനാൽ നൂറുകണക്കിന് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ആ ക്ഷത്രിയർ വീണ്ടും വളർന്ന് മഹാവീര്യമുള്ള ഭൂപതികളായി.
12.48.62
स पुनस्ताञ्जघानाशु बालानपि नराधिप ।
गर्भस्थैस्तु मही व्याप्ता पुनरेवाभवत्तदा ॥ १२.४८.६२ ॥
അവൻ വീണ്ടും വേഗം അവരെയും, നരാധിപാ, കുട്ടികളെയും കൊന്നു. അപ്പോൾ ഭൂമി ഗർഭസ്ഥരാൽ വീണ്ടും നിറഞ്ഞു.
12.48.63
जातंजातं स गर्भं तु पुनरेव जघान ह ।
अरक्षंश्च सुतान्कांश्चित्तदा क्षत्रिययोषितः ॥ १२.४८.६३ ॥
ജനിച്ച ഓരോ ഗർഭത്തെയും അവൻ വീണ്ടും കൊന്നു. അപ്പോൾ ക്ഷത്രിയസ്ത്രീകൾക്ക് തങ്ങളുടെ ചില പുത്രന്മാരെ രക്ഷിക്കാനായില്ല.
12.48.64
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षत्रियां प्रभुः ।
दक्षिणामश्वमेधान्ते कश्यपायाददत्ततः ॥ १२.४८.६४ ॥
ഇരുപത്തൊന്നു തവണ ഭൂമിയെ ക്ഷത്രിയരില്ലാതാക്കിയ ശേഷം ആ പ്രഭു അശ്വമേധത്തിന്റെ അവസാനം കശ്യപന് ദക്ഷിണയായി നൽകി.
12.48.65
स क्षत्रियाणां शेषार्थं करेणोद्दिश्य कश्यपः ।
स्रुक्प्रग्रहवता राजंस्ततो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १२.४८.६५ ॥
രാജാവേ, ക്ഷത്രിയരിൽ ശേഷിച്ചവർക്കായി കൈകൊണ്ട് ചൂണ്ടി, സ്രുക് പിടിച്ച കശ്യപൻ അപ്പോൾ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
12.48.66
गच्छ पारं समुद्रस्य दक्षिणस्य महामुने ।
न ते मद्विषये राम वस्तव्यमिह कर्हिचित् ॥ १२.४८.६६ ॥
മഹാമുനേ, തെക്കൻ സമുദ്രത്തിന്റെ അക്കരയ്ക്ക് പോകൂ. രാമാ, എന്റെ ഈ രാജ്യത്ത് നീ ഒരിക്കലും വസിക്കരുത്.
12.48.67
पृथिवी दक्षिणा दत्ता वाजिमेधे मम त्वया ।
पुनरस्याः पृथिव्या हि दत्त्वा दातुमनीश्वरः ॥ १२.४८.६७ ॥
നീ എന്റെ അശ്വമേധയാഗത്തിൽ ഈ ഭൂമിയെ ദക്ഷിണയായി നൽകിയിരുന്നു. ഈ ഭൂമി ഇതിനകം നൽകിയ ശേഷം, അത് വീണ്ടും ദാനം ചെയ്യാനുള്ള അധികാരം നിനക്കില്ല.
12.48.68
ततः शूर्पाकरं देशं सागरस्तस्य निर्ममे ।
संत्रासाज्जामदग्न्यस्य सोऽपरान्तमहीतलम् ॥ १२.४८.६८ ॥
അപ്പോൾ കടൽ അദ്ദേഹത്തിനായി ശൂർപാകര ദേശം നിർമ്മിച്ചു. ജാമദഗ്‌ന്യന്റെ (പരശുരാമന്റെ) ഭയത്താൽ അത് പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിലെ ഭൂമി സൃഷ്ടിച്ചു.
12.48.69
कश्यपस्तां महाराज प्रतिगृह्य वसुंधराम् ।
कृत्वा ब्राह्मणसंस्थां वै प्रविष्टः सुमहद्वनम् ॥ १२.४८.६९ ॥
മഹാരാജാവേ, കശ്യപൻ ആ വസുന്ധരയെ സ്വീകരിച്ച് അതിനെ ബ്രാഹ്മണരുടെ വാസസ്ഥലമാക്കി, വളരെ വലിയ വനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
12.48.70
ततः शूद्राश्च वैश्याश्च यथा स्वैरप्रचारिणः ।
अवर्तन्त द्विजाग्र्याणां दारेषु भरतर्षभ ॥ १२.४८.७० ॥
പിന്നെ ശൂദ്രന്മാരും വൈശ്യന്മാരും തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടംപോലെ സ്വേച്ഛയായി പെരുമാറാൻ തുടങ്ങി, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ; ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരുടെ ഭാര്യമാരോടും അവർ അങ്ങനെതന്നെ പെരുമാറി.
12.48.71
अराजके जीवलोके दुर्बला बलवत्तरैः ।
वध्यन्ते न हि वित्तेषु प्रभुत्वं कस्यचित्तदा ॥ १२.४८.७१ ॥
രാജാവില്ലാത്ത ജീവലോകത്തിൽ ദുർബലർ ബലവാന്മാരാൽ വധിക്കപ്പെടുന്നു; അപ്പോൾ സമ്പത്തിന്മേൽ ആർക്കും അധികാരം ഉണ്ടാകില്ല.
12.48.72
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शृद्राश्चोत्पथगामिनः ।
परस्परं समाश्रित्य घातयन्त्यपथस्थिताः ॥ १२.४८.७२ ॥
ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും വൈശ്യരും ശൂദ്രരും തെറ്റായ വഴിയിൽ നടക്കുന്നവരായി, പരസ്പരം ആശ്രയിച്ച്, നേർവഴിയിൽ നിൽക്കാതെ, പരസ്പരം കൊല്ലുന്നു.
12.48.73
स्वधर्मं ब्राह्मणास्त्यक्त्वा पाषण्डत्वं समाश्रिताः ।
चौरिकानृतमायाश्च सर्वे चैव प्रकुर्वते ॥ १२.४८.७३ ॥
ബ്രാഹ്മണർ സ്വധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് പാഷണ്ഡത്വം സ്വീകരിക്കുന്നു; മോഷണവും അസത്യവും വഞ്ചനയും എല്ലാവരും ചെയ്യുന്നു.
12.48.74
स्वधर्मस्थान्द्विजान्हत्वा तथाऽऽश्रमनिवासिनः ।
वैश्याः सत्पथसंस्थाश्च शूद्रा ये चैव धार्मिकाः ॥ १२.४८.७४ ॥
സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ദ്വിജന്മാരെയും ആശ്രമങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവരെയും കൊന്ന്, സത്പഥത്തിലുള്ള വൈശ്യരെയും ധാർമ്മികരായ ശൂദ്രരെയും (കൊല്ലുന്നു).
12.48.75
तान्सर्वान्घातयन्ति स्म दुराचाराः सुनिर्भयाः ।
यज्ञाध्ययनशीलांश्च आश्रमस्थांस्तपस्विनिः ॥ १२.४८.७५ ॥
ദുരാചാരികളും പൂർണ്ണമായി നിർഭയരുമായവർ അവരെല്ലാവരെയും കൊല്ലുന്നു—യജ്ഞത്തിലും വേദാധ്യയനത്തിലും മുഴുകിയവരെയും ആശ്രമങ്ങളിൽ നിൽക്കുന്നവരെയും തപസ്വികളെയും.
12.48.76
गोबालवृद्धनारीणां नाशं कुर्वन्ति चापरे ।
आन्वीक्षकी त्रयी वार्ता न च नीतिः प्रवर्तते ॥ १२.४८.७६ ॥
മറ്റു ചിലർ പശുക്കളെയും ബാലന്മാരെയും വൃദ്ധന്മാരെയും സ്ത്രീകളെയും നശിപ്പിക്കുന്നു; ആന്വീക്ഷികി, ത്രയി, വാർത്ത ഇവ നിലനിൽക്കുന്നില്ല; നീതിയും പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല.
12.48.77
व्रात्यतां समनुप्राप्ता बहवो हि द्विजातयः ।
अधरोत्तरापचारेण म्लेच्छभूताश्च सर्वशः ॥ १२.४८.७७ ॥
അനേകം ദ്വിജന്മാർ വ്രാത്യത്വം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഉയർന്നവയും താഴ്ന്നവയും വിപരീതമായ ആചാരം മൂലം അവർ പൂർണ്ണമായി മ്ലേച്ഛരായിരിക്കുന്നു.
12.48.78
ततः कालेन पृथिवी पीड्यमाना दुरात्मभिः ।
विपर्ययेण तेनाशु प्रविवेश पसातलम्।
अरक्ष्यमाणा विधिवत्क्षत्रियैर्धर्मरक्षिभिः ॥ १२.४८.७८ ॥
അനന്തരം കാലക്രമേണ, ദുരാത്മാക്കളാൽ പീഡിതയായ ഭൂമി ആ വിപര്യയം മൂലം വേഗത്തിൽ പാതാളത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു—ധർമ്മം കാക്കുന്ന ക്ഷത്രിയരാൽ വിധിപ്രകാരം സംരക്ഷിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ.
12.48.79
तां दृष्ट्वा द्रवतीं तत्र संत्रासात्स महामनाः ।
ऊरुणा धारयामास कश्यपः पृथिवीं ततः।
निमज्जन्तीं ततो राजंस्तेनोर्वीति मही स्मृता ॥ १२.४८.७९ ॥
അവൾ ഓടുന്നത് കണ്ട് മഹാമനസ്കനായ കശ്യപൻ ഭയത്തോടെ തന്റെ തുടകൊണ്ട് അവളെ താങ്ങി നിർത്തി. രാജാവേ, അവൾ മുങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ, അതിനാൽ ഭൂമിയെ 'ഊർവീ' എന്ന് സ്മരിക്കുന്നു.
12.48.80
रक्षणार्थं समुद्दिश्य ययाचे पृथिवी तदा ।
प्रसाद्य कश्यपं देवी क्षत्रियान्बाहुशालिनः ॥ १२.४८.८० ॥
അപ്പോൾ സംരക്ഷണത്തിനായി ഉദ്ദേശിച്ച്, ഭൂദേവി കശ്യപനെ പ്രസാദിപ്പിച്ച്, ബാഹുശാലികളായ ക്ഷത്രിയരെ യാചിച്ചു.
12.48.81
सन्ति ब्रह्मन्मया गुप्ताः स्त्रीषु क्षत्रियपुङ्गवाः ।
हैहयानां कुले जातास्ते संरक्षन्तु मां मुने ॥ १२.४८.८१ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, എന്നാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട, സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ക്ഷത്രിയ ശ്രേഷ്ഠന്മാരുണ്ട്; അവർ ഹൈഹയ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരാണ്. മുനേ, അവർ എന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
12.48.82
अस्ति पौरवदायादो विदूरथसुतः प्रभो ।
ऋक्षैः संवर्धितो विप्र ऋक्षवत्यथ पर्वते ॥ १२.४८.८२ ॥
പ്രഭോ, പൗരവ വംശത്തിലെ ഒരു അവകാശി ഉണ്ട്, വിദൂരഥന്റെ പുത്രൻ. വിപ്രാ, അവൻ ഋക്ഷവത് പർവതത്തിൽ കരടികളാൽ വളർത്തപ്പെട്ടു.
12.48.83
तथाऽनुकम्पमानेन यज्वनाथामितौजसा ।
पराशरेण दायादः सौदासस्याभिरक्षितः ॥ १२.४८.८३ ॥
അതുപോലെ, കരുണയുള്ള, യജ്ഞം ചെയ്യുന്ന, അതിരില്ലാത്ത തേജസ്സുള്ള പരാശരൻ സൗദാസന്റെ അവകാശിയെ സംരക്ഷിച്ചു.
12.48.84
सर्वकर्माणि कुरुते शूद्रवत्तस्य स द्विजः ।
सर्वकर्मेत्यभिख्यातः स मां रक्षतु पार्थिवः ॥ १२.४८.८४ ॥
ആ ദ്വിജൻ അവനുവേണ്ടി ശൂദ്രനെപ്പോലെ എല്ലാ പണികളും ചെയ്യുന്നു. 'സർവകർമ്മാവ്' എന്ന് പ്രസിദ്ധനായ ആ രാജാവ് എന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
12.48.85
शिबिपुत्रो महातेजा गोपतिर्नाम नामतः ।
वने संवर्धितो गोभिः सोऽभिरक्षतु मां मुने ॥ १२.४८.८५ ॥
ശിബിയുടെ പുത്രനും മഹാതേജസ്വിയുമായ ഗോപതി എന്ന പേരുള്ളവൻ; കാട്ടിൽ പശുക്കളാൽ വളർത്തപ്പെട്ടവൻ — അവൻ എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ, മുനേ.
12.48.86
प्रतर्दनस्य पुत्रस्तु वत्सो नाम महाबलः ।
वत्सैः संवर्धितो गोष्ठे स मां रक्षतु पार्थिवः ॥ १२.४८.८६ ॥
പ്രതർദനന്റെ പുത്രനായ വത്സൻ എന്ന മഹാബലൻ; തൊഴുത്തിൽ കിടാവുകളാൽ വളർത്തപ്പെട്ടവൻ — ആ രാജാവ് എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
12.48.87
दधिवाहनपुत्रस्तु पौत्रो दिविरथस्य च ।
अङ्गः स गौतमेनासीद्गङ्गाकूलेऽभिरक्षितः ॥ १२.४८.८७ ॥
ദധിവാഹനന്റെ പുത്രനും ദിവിരഥന്റെ പൗത്രനുമായ അംഗൻ; ഗൗതമൻ ഗംഗാതീരത്ത് രക്ഷിച്ചവൻ.
12.48.88
बृहद्रथो महातेजा भूरिभूतिपरिष्कृतः ।
गोलाङ्गूलैर्महाभागो गृध्रकूटेऽभिरक्षितः ॥ १२.४८.८८ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ ബൃഹദ്രഥൻ, ഏറെ വൈഭവം കൊണ്ട് അലംകൃതൻ, മഹാഭാഗ്യവാൻ — ഗൃധ്രകൂടത്തിൽ ഗോലാംഗൂലങ്ങളാൽ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടവൻ.
12.48.89
मरुत्तस्यान्ववाये च रक्षिताः क्षत्रियात्मजाः ।
मरुत्पतिसमा वीर्ये समुद्रेणाभिरक्षिताः ॥ १२.४८.८९ ॥
മരുത്തന്റെ വംശത്തിൽ രക്ഷിക്കപ്പെട്ട ക്ഷത്രിയപുത്രന്മാർ, വീര്യത്തിൽ ഇന്ദ്രനു തുല്യർ — സമുദ്രത്താൽ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടവർ.
12.48.90
एते क्षत्रियदायादास्तत्रतत्र परिश्रुताः ।
व्योकारहेमकारादिजातिं नित्यं समाश्रिताः ॥ १२.४८.९० ॥
ഈ ക്ഷത്രിയ അവകാശികൾ പലയിടത്തും പ്രസിദ്ധരാണ്; അവർ എപ്പോഴും വ്യോമകാരൻ, ഹേമകാരൻ തുടങ്ങിയ ജാതികളെ ആശ്രയിച്ചവരാണ്.
12.48.91
यदि मामभिरक्षन्ति ततः स्थास्यामि निश्चला ।
एतेषां पितरश्चैव तथैव च पितामहाः ॥ १२.४८.९१ ॥
ഇവർ എന്നെ സംരക്ഷിച്ചാൽ ഞാൻ ഇളകാതെ സ്ഥിരമായി നിൽക്കും. ഇവരുടെ പിതാക്കന്മാരും അതുപോലെ പിതാമഹന്മാരും.
12.48.92
मदर्थं निहता युद्धे रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
तेषामपचितिश्चैव मया कार्या महामुने ॥ १२.४८.९२ ॥
എനിക്കുവേണ്ടി യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷീണമില്ലാത്ത കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത രാമനാൽ അവർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. മഹാമുനേ, അവർക്കുള്ള ആദരവും പരിഹാരവും ഞാൻ തന്നെ ചെയ്യണം.
12.48.93
न ह्यहं कामये नित्यमतिक्रान्तेन रक्षणम् ।
वर्तमानेन वर्तेयं तत्क्षिप्रं संविधीयताम् ॥ १२.४८.९३ ॥
കഴിഞ്ഞുപോയ സംരക്ഷണം ഞാൻ ഒരിക്കലും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. വർത്തമാനത്താൽ ഞാൻ നിലനിൽക്കണം; അതിനാൽ അത് വേഗം ക്രമീകരിക്കൂ.
12.48.94
ततः पृथिव्या निर्दिष्टांस्तान्समानीय कश्यपः ।
अभ्यषिञ्चन्महीपालान्क्षत्रियान्वीर्यसंमतान् ॥ १२.४८.९४ ॥
അപ്പോൾ ഭൂമി നിർദ്ദേശിച്ചവരെ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി, വീരത്വത്താൽ മാനിക്കപ്പെട്ട ക്ഷത്രിയ മഹീപാലന്മാരെ കശ്യപൻ അഭിഷേകം ചെയ്തു.
12.48.95
तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च येषां वंशाः प्रतिष्ठिताः ।
एवमेतत्पुरावृत्तं यन्मां पृच्छसि पाण्डव ॥ १२.४८.९५ ॥
അവരുടെ പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും, ആരുടെ വംശങ്ങൾ സ്ഥാപിതമായോ. പാണ്ഡവാ, നീ എന്നോട് ചോദിക്കുന്ന ഈ പുരാവൃത്തം ഇങ്ങനെ തന്നെ.
12.48.96
एवं ब्रुवंस्तं च यदुप्रवीरो ।
युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठम्।
रथेन तेनाशु ययौ यथाऽर्को ।
विशन्प्रभाभिर्भगवांस्त्रिलोकीम् ॥ १२.४८.९६ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് യാദവവീരൻ ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ യുധിഷ്ഠിരന്റെ അടുക്കലേക്ക് ആ രഥത്തിൽ വേഗം പോയി; സൂര്യൻ തന്റെ പ്രഭകളാൽ മൂന്നു ലോകത്തിലും പ്രവേശിക്കുന്നതുപോലെ.