Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.48

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

12.48.1

शृणु कौन्तेय रामस्य प्रभावो यो मया श्रुतः ।
महर्षीणां कथयतां कारणं तस्य जन्म च ॥ १२.४८.१ ॥

ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਮੈਂ ਜੋ ਸੁਣਿਆ ਉਹ ਰਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣ।

12.48.2

यथा च जामदग्न्येन कोटिशः क्षत्रिया हताः ।
उद्भूता राजवंशेषु ये भूयो भारते हताः ॥ १२.४८.२ ॥

ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਰੋੜਾਂ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਭਾਰਤ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।

12.48.3

जह्नोरजस्तु तनयो बलाकाश्चस्तु तत्सुतः ।
कुशिको नाम धर्मज्ञस्तस्य पुत्रो महीपते ॥ १२.४८.३ ॥

ਜਹਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਜ; ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਲਾਕ; ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਗਿਆਨੀ ਕੁਸ਼ਿਕ। ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਗਾਧਿ)।

12.48.4

अग्र्यं तपः समातिष्ठत्सहस्राक्षसमो भुवि ।
पुत्रं लभेयमजितं त्रिलोकेश्वरमित्युत ॥ १२.४८.४ ॥

ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕਸ਼ (ਇੰਦਰ) ਵਰਗਾ ਉਹ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ 'ਮੈਨੂੰ ਅਜਿੱਤ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ੍ਵਾਮੀ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ।'

12.48.5

तमुग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षः पुरंदरः ।
समर्थं पुत्रजनने स्वयमेवैत्य भारत ॥ १२.४८.५ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਉਗ੍ਰ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕਸ਼ ਪੁਰੰਦਰ ਇੰਦਰ, ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਜਾਣ ਕੇ, ਖ਼ੁਦ ਆ ਕੇ...

12.48.6

पुत्रत्वमगमद्राजंस्तस्य लोकेश्वरेश्वरः ।
गाधिर्नामाभवत्पुत्रः कौशिकः पाकशासनः ॥ १२.४८.६ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰਾਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਗਾਧੀ ਨਾਮ ਦਾ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ (ਇੰਦਰ) ਹੋਇਆ।

12.48.7

तस्य कन्याऽभवद्राजन्नाम्ना सत्यवती प्रभो ।
तां गाधिर्भृगुपुत्राय ऋचीकाय ददौ प्रभुः ॥ १२.४८.७ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਦੇ ਘਰ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨਾਮ ਦੀ ਧੀ ਜਨਮੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਸਮਰੱਥ ਗਾਧਿ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਿਚੀਕ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

12.48.8

ततस्तया हि कौन्तेय भार्गवः कुरुनदनः ।
पुत्रार्थं श्रपयामास चरुं गाधेस्तथैव च ॥ १२.४८.८ ॥

ਫਿਰ, ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਅਨੰਦ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਉਸਦੇ ਰਾਹੀਂ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਚਰੂ ਪਕਵਾਇਆ, ਅਤੇ ਗਾਧਿ ਲਈ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ।

12.48.9

आहूय चाह तां भार्यामृचीको भार्गवस्तदा ।
उपयोज्यश्चरुरयं त्वया मात्राऽप्ययं तव ॥ १२.४८.९ ॥

ਤਦ ਭਾਰਗਵ ਰਿਚੀਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਚਰੂ ਤੂੰ ਖਾਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਵੀ ਖਾਣਾ ਹੈ।"

12.48.10

तस्या जनिष्यते पुत्रो दीप्तिमान्क्षत्रियर्षभः ।
अजय्यः क्षत्रियैर्लोके क्षत्रियर्षभसूदनः ॥ १२.४८.१० ॥

ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗਾ, ਜੋ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਵੇਗਾ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਅਜੇਯ, ਅਤੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ ਹੋਵੇਗਾ।

12.48.11

तवापि पुत्रं कल्याणि धृतिमन्तं शमात्मकम् ।
तपोन्वितं द्विजश्रेष्ठं चरुरेष विधास्यति ॥ १२.४८.११ ॥

ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਚਰੂ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ, ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ।

12.48.12

इत्येवमुक्त्वा तां भार्यां सर्चीको भृगुनन्दनः ।
तपस्यभिरतः श्रीमाञ्जगामारण्यमेव हि ॥ १२.४८.१२ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਭ੍ਰਿਗੁਨੰਦਨ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਿਚੀਕ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

12.48.13

एतस्मिन्नेव काले तु तीर्थयात्रापरो नृपः ।
गाधिः सदारः संप्राप्त ऋचीकस्याश्रमं प्रति ॥ १२.४८.१३ ॥

ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਾਜਾ ਗਾਧੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਰਿਸ਼ੀ ਰਿਚੀਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ।

12.48.14

चरुद्वयं गृहीत्वा तु राजन्सत्यवती तदा ।
भर्त्रा दत्तं प्रसन्नेन मात्रे हृष्टा न्यवेदयत् ॥ १२.४८.१४ ॥

ਰਾਜਾ, ਤਦ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੇ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਦੋ ਚਰੂ ਲੈ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ।

12.48.15

माता तु तस्याः कौन्तेय दुहित्रे स्वं चरुं ददौ ।
तस्याश्ररुमथाज्ञातमात्मसंस्थं चकार ह ॥ १२.४८.१५ ॥

ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚਰੂ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਚਰੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖ ਲਿਆ।

12.48.16

अथ सत्यवती गर्भं क्षत्रियान्तकरं तदा ।
धारयामास दीप्तेन वपुषा घोरदर्शनम् ॥ १२.४८.१६ ॥

ਤਦ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਰਭ ਧਾਰਿਆ; ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।

12.48.17

तामृचीकस्तदा दृष्ट्वा ध्यानयोगेन भारत ।
अब्रवीद्भृगुशार्दूलः स्वां भार्यां देवरूपिणीम् ॥ १२.४८.१७ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਦ ਭ੍ਰਿਗੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਰਿਚੀਕ ਨੇ ਧਿਆਨ ਯੋਗ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਰੂਪਿਣੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

12.48.18

मात्राऽसि व्यंसिता भद्रे चरुव्यत्यासहेतुना ।
तस्माज्जनिष्यते पुत्रः क्रूरकर्माऽत्यमर्षणः।
जनयिष्यति माता ते ब्रह्मभूतं तपोधनम् ॥ १२.४८.१८ ॥

ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਚਰੂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਕਾਰਨ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਬ੍ਰਹਮ-ਰੂਪ, ਤਪੋਧਨ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ।

12.48.19

विश्वं हि ब्रह्म सुमहच्चरौ तव समाहितम् ।
क्षत्रवीर्यं च सकलं तव मात्रे समर्पितम् ॥ १२.४८.१९ ॥

ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਰੇ ਚਰੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ; ਅਤੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਵੀਰਜ ਵੀ ਪੂਰਾ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

12.48.20

विपर्ययेण ते भद्रे नैतदेवं भविष्यति ।
मातुस्ते ब्राह्मणो भूयात्तव च क्षत्रियः सुतः ॥ १२.४८.२० ॥

ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਉਲਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਹੋਵੇ।

12.48.21

सैवमुक्ता महाभागा भर्त्रा सत्यवती तदा ।
पपात शिरसा तस्मै वेपन्ती चाब्रवीदिदम् ॥ १२.४८.२१ ॥

ਪਤੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਮਹਾਭਾਗਾ ਸੱਤਯਵਤੀ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਇਹ ਬੋਲੀ।

12.48.22

नार्होऽसि भगवन्नद्य वक्तुमेवंविधं वचः ।
ब्राह्मणापशदं पुत्रं प्राप्स्यसीति हि मां प्रभो ॥ १२.४८.२२ ॥

ਹੇ ਭਗਵਨ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਅਯੋਗ ਨੀਚ ਪੁੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ, ਇਹ।

12.48.23

नैष संकल्पितः कामो मया भद्रे तथा त्वयि ।
उग्रकर्मा भवेत्पुत्रश्चरुव्यत्यासहेतुना ॥ १२.४८.२३ ॥

ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਚਰੂਆਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਕਾਰਨ ਪੁੱਤਰ ਉਗਰਕਰਮਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ।

12.48.24

इच्छँल्लोकानपि मुने सृजेथाः किं पुनः सुतम् ।
शमात्मकमृजुं पुत्रं दातुमर्हसि मे प्रभो ॥ १२.४८.२४ ॥

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਰਜ ਸਕਦੇ ਹੋ; ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ, ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।

12.48.25

नोक्तपूर्वं मया भद्रे स्वैरेष्वप्यनृतं वचः ।
किमुताग्निं समाधाय मन्त्रवच्चरुसाधने ॥ १२.४८.२५ ॥

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਮੈਂ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ; ਮੰਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਕੇ ਚਰੂ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂਗਾ?

12.48.26

दृष्टमेतत्पुरा भद्रे ज्ञातं च तपसा मया ।
ब्रह्मभूतं हि सकलं पितुस्तव कुलं भवेत् ॥ १२.४८.२६ ॥

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਇਹ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੁਲ ਬ੍ਰਹਮਭੂਤ ਹੋਵੇਗਾ।

12.48.27

काममेवं भवेत्पौत्रो मामैवं तनयः प्रभो ।
शमात्मकमृजुं पुत्रं लभेयं जपतां वर ॥ १२.४८.२७ ॥

ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੋਵੇ; ਪੋਤਰਾ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਪਕਰਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਵਾਂ।

12.48.28

पुत्रे नास्ति विशेषो मे पौत्रे च वरवर्णिनि ।
यथा त्वयोक्तं वचनं तथा भद्रे भविष्यति ॥ १२.४८.२८ ॥

ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰਣ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਬਚਨ ਕਹੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।

12.48.29

ततः सत्यवती पुत्रं जनयामास भार्गवम् ।
तपस्यभिरतं शान्तं जमदग्निं यतव्रतम् ॥ १२.४८.२९ ॥

ਫਿਰ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ।

12.48.30

विश्वामित्रं च दायादं गाधिः कुशिकनन्दनः ।
प्राप ब्रह्मर्षिसमितं विश्वेन ब्रह्मणा युतम् ॥ १२.४८.३० ॥

ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਲਾਡਲੇ ਪੁੱਤਰ ਗਾਧੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਰਗੇ, ਸੰਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਰਸ ਵਜੋਂ ਪਾਇਆ।

12.48.31

ऋचीको जनयामास जमदग्निं तपोनिधिम् ।
सोऽपि पुत्रं ह्यजनयज्जमदग्निः सुदारुणम् ॥ १२.४८.३१ ॥

ਰਿਚੀਕ ਨੇ ਤਪੋਨਿਧੀ ਜਮਦਗਨਿ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਜਮਦਗਨਿ ਨੇ ਵੀ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

12.48.32

सर्वविद्यान्तगं श्रेष्ठं धनुर्वेदस्य पारगम् ।
रामं क्षत्रियहन्तारं प्रदीप्तमिव पावकम् ॥ १२.४८.३२ ॥

ਸਰਬ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ, ਧਨੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਮ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ।

12.48.33

तेषयित्वा महादेवं पर्वते गन्धमादने ।
अस्त्राणि वरयामास परशुं चातितेजसम् ॥ १२.४८.३३ ॥

ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ ਪਰਸ਼ੂ ਵਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

12.48.34

स तेनाकुण्ठधारेण ज्वलितानलवर्चसा ।
कुठारेणाप्रमेयेण लोकेष्वप्रतिमोऽभवत् ॥ १२.४८.३४ ॥

ਅਕੁੰਠ ਧਾਰ ਵਾਲੀ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੀ ਉਸ ਅਪਰਮੇਯ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।

12.48.35

एतस्मिन्नेव काले तु कृतवीर्यात्मजो बली ।
अर्जुनो नाम तेजस्वी क्षत्रियो हैहयाधिपः ॥ १२.४८.३५ ॥

ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਨਾਮ ਦਾ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਹੈਹਯਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਸੀ।

12.48.36

दत्तात्रेयप्रसादेन राजा बाहुसहस्रवान् ।
चक्रवर्ती महातेजा विप्राणामाश्वमेधिके ॥ १२.४८.३६ ॥

ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸੀ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਿੱਚ (ਦਾਤਾ ਸੀ)।

12.48.37

ददौ स पृथिवीं सर्वां सप्तद्वीपां सपर्वताम् ।
सबाह्वस्त्रबलेनाजौ जित्वा परमधर्मवित् ॥ १२.४८.३७ ॥

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਰਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਸੱਤ ਦੀਪਾਂ ਅਤੇ ਪਰਬਤਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਉਹ ਪਰਮ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

12.48.38

तृषितेन च कौन्तेय भिक्षितश्चित्रभानुना ।
सहस्त्रबाहुर्विक्रान्तः प्रादाद्भिक्षामथाग्नये ॥ १२.४८.३८ ॥

ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਪਿਆਸੇ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੂ (ਅਗਨੀ) ਨੇ ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗੀ; ਤਦ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸਹਸ੍ਰਬਾਹੂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਭਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।

12.48.39

ग्रामान्पुराणि राष्ट्राणि घोषांश्चैव तु वीर्यवान् ।
जज्वाल तस्य वाणेद्धचित्रभानुर्दिधक्षया ॥ १२.४८.३९ ॥

ਵੀਰ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭੜਕਿਆ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੂ (ਅਗਨੀ) ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਅਹੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਲੱਗਾ।

12.48.40

स तस्य पुरुषेन्द्रस्य प्रभावेण महौजसः ।
ददाह कार्तवीर्यस्य शैलानपि धरामपि ॥ १२.४८.४० ॥

ਉਸ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਪੁਰਸ਼ੇਂਦਰ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।

12.48.41

स शून्यमाश्रमारण्यमापवस्य महात्मनः ।
ददाह पवनेनेद्धश्चित्रभानुः सहैहयः ॥ १२.४८.४१ ॥

ਹਵਾ ਨਾਲ ਭੜਕੇ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੂ (ਅਗਨੀ) ਨੇ ਹੈਹਯਾਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਤਮਾ ਆਪਵ ਦਾ ਸੁੰਨਾ ਆਸ਼ਰਮ-ਜੰਗਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।

12.48.42

आपवस्तं ततो रोषाच्छशापार्जुनमच्युत ।
दग्धे श्रमे महाबाहो कार्तवीर्येण वीर्यवान् ॥ १२.४८.४२ ॥

ਹੇ ਅਚੁਤ! ਤਦ ਆਪਵ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਕਾਰਨ ਆਸ਼ਰਮ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਉਸ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ।

12.48.43

त्वया न वर्जितं यस्मान्ममेदं हि महद्वनम् ।
दग्धं तस्माद्रणे रामो बाहूंस्ते च्छेत्स्यतेऽर्जुन ॥ १२.४८.४३ ॥

ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਬਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ, ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟੇਗਾ।

12.48.44

अर्जुनस्तु महातेजा बली नित्यं शमात्मकः ।
ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च दाता शूरश्च भारत।
नाचिन्तयत्तदा शापं तेन दत्तं महात्मना ॥ १२.४८.४४ ॥

ਪਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਬਲਵਾਨ, ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਭਗਤ, ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਸੂਰਮਾ ਅਰਜੁਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਬਾਰੇ ਤਦ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ।

12.48.45

तस्य पुत्राः सुबलिनः शापेनासन्पितुर्वधे ।
निमित्तमवलिप्ता वै नृशंसाश्चैव नित्यदा ॥ १२.४८.४५ ॥

ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਨਿਮਿੱਤ ਬਣੇ; ਉਹ ਸਦਾ ਹੰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ਾਲਮ ਸਨ।

12.48.46

जमदग्नेस्तु धेन्वास्ते वत्समानिन्युरच्युत ।
अज्ञातं कार्तवीर्यस्य हैहयेन्द्रस्य धीमतः ॥ १२.४८.४६ ॥

ਹੇ ਅਚੁੱਤ, ਜਮਦਗਨੀ ਦੀ ਗਾਂ ਦਾ ਵੱਛਾ ਤੇਰੇ (ਪੁੱਤਰਾਂ) ਨੇ ਲੈ ਗਏ; ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈਹਯੇਂਦਰ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

12.48.47

तन्निमित्तमभूद्युद्धं जामदग्नेर्महात्मनः ।
ततोऽर्जुनस्य बाहून्स चिच्छेद रुषितोऽनघ ॥ १२.४८.४७ ॥

ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਮਹਾਤਮਾ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।

12.48.48

तं भ्रमन्तं ततो वत्सं जामदग्न्यः स्वमाश्रमम् ।
प्रत्यानयत राजेन्द्र तेषामन्तः पुरात्प्रभुः ॥ १२.४८.४८ ॥

ਫਿਰ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਭਟਕਦੇ ਉਸ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਲੈ ਗਿਆ; ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਹਪੁਰ ਤੋਂ ਉਹ ਲਿਆਂਦਾ।

12.48.49

अर्जुनस्य सुतास्ते तु संभूयाबुद्धयस्तदा ।
गत्वाऽऽश्रममसंबुद्धा जमदग्नेर्महात्मनः।
अपातयन्त भल्लाग्रैः शिरः कायान्नराधिप ॥ १२.४८.४९ ॥

ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਬੁੱਧੀਹੀਣ ਹੋ ਗਏ। ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਭੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।

12.48.50

समित्कुशार्थं रामस्य निर्यातस्य यशस्विनः ।
प्रत्यक्षं राममातुश्च तथैवाश्रमवासिनाम् ॥ १२.४८.५० ॥

ਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਮ ਸਮਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਲਈ ਬਾਹਰ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤਦ ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਇਹ ਹੋਇਆ।

12.48.51

श्रुत्वा रामस्तमर्थं च क्रुद्धः कालानलोपमः ।
धनुर्वेदेऽद्वितीयो हि दिव्यास्त्रैः समलंकृतः ॥ १२.४८.५१ ॥

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਕਾਲ-ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ। ਧਨੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ।

12.48.52

चन्द्रबिम्बार्धसंकाशं परशुं गृह्य भार्गवः ।
ततः पितृवधामर्षाद्रामः परममन्युमान्।
निःक्षत्रियां प्रतिश्रुत्य महीं शस्त्रमगृह्णत ॥ १२.४८.५२ ॥

ਅੱਧੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਪਰਸ਼ੂ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਗਵ ਰਾਮ ਨੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਧ ਕਾਰਨ ਉਪਜੇ ਅਸਹਿ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾ ਕੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਚੁੱਕਿਆ।

12.48.53

ततः स भृगुशार्दूलः कार्तवीर्यस्य वीर्यवान् ।
विक्रम्य निजघानाशु पुत्रान्पौत्रांश्च सर्वशः ॥ १२.४८.५३ ॥

ਤਦ ਭ੍ਰਿਗੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਉਸ ਨੇ, ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦੇ ਬਲਵਾਨ ਵੈਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਝੱਟ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

12.48.54

स हैहयसहस्राणि हत्वा परममन्युमान् ।
महीं सागरपर्यन्तां चकार रुधिरोक्षिताम् ॥ १२.४८.५४ ॥

ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਹੈਹਯਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਸਿੰਜ ਦਿੱਤਾ।

12.48.55

स तथा सुमहातेजाः कृत्वा निःक्षत्रियां महीम् ।
कृपया परयाऽऽविष्टो वनमेव जगाम ह ॥ १२.४८.५५ ॥

ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੱਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਪਰਮ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ।

12.48.56

ततो वर्षसहस्रेषु समतीतेषु केषुचित् ।
कोपं संप्राप्तवांस्तत्र प्रकृत्या कोपनः प्रभुः ॥ १२.४८.५६ ॥

ਫਿਰ ਕੁਝ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੇ, ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਕ੍ਰੋਧੀ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਉੱਥੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।

12.48.57

विश्वामित्रस्य पौत्रस्तु रैभ्यपुत्रो महातपाः ।
परावसुर्महाराज क्षिप्त्वाऽऽह जनसंसदि ॥ १२.४८.५७ ॥

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦਾ ਪੋਤਾ ਅਤੇ ਰੈਭਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਪਰਾਵਸੂ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਝਿੜਕ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।

12.48.58

ये ते ययातिपतने यज्ञे सन्तः समागताः ।
प्रतर्दनप्रभृतयो राम किं क्षत्रिया न ते ॥ १२.४८.५८ ॥

ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਜੋ ਸੱਜਣ, ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਆਦਿ — ਹੇ ਰਾਮ, ਕੀ ਉਹ ਖੱਤਰੀ ਨਹੀਂ ਸਨ?

12.48.59

मिथ्याप्रतिज्ञो राम त्वं कत्थसे जनसंसदि ।
भयात्क्षत्रियवीराणां पर्वतं समुपाश्रितः ॥ १२.४८.५९ ॥

ਹੇ ਰਾਮ, ਝੂਠੀ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ; ਖੱਤਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਡਰੋਂ ਤੂੰ ਪਰਬਤ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲਈ ਸੀ।

12.48.60

सा पुनः क्षत्रियशतैः पृथिवी सर्वतः स्तृता ।
परावसोर्वचः श्रुत्वा शस्त्रं जग्राह भार्गवः ॥ १२.४८.६० ॥

ਫਿਰ ਸੈਂਕੜੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਧਰਤੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭਰ ਗਈ। ਪਰਾਵਸੂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਸ਼ਸਤਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

12.48.61

ततो ये क्षत्रिया राजञ्शतशस्तेन वर्जिताः ।
ते विवृद्धा महावीर्याः पृथिवीपतयोऽभवन् ॥ १२.४८.६१ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੱਡੇ ਗਏ ਉਹ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਫਿਰ ਵਧ ਕੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਬਣ ਗਏ।

12.48.62

स पुनस्ताञ्जघानाशु बालानपि नराधिप ।
गर्भस्थैस्तु मही व्याप्ता पुनरेवाभवत्तदा ॥ १२.४८.६२ ॥

ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਧਰਤੀ ਗਰਭ ਵਿੱਚਲਿਆਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਭਰ ਗਈ।

12.48.63

जातंजातं स गर्भं तु पुनरेव जघान ह ।
अरक्षंश्च सुतान्कांश्चित्तदा क्षत्रिययोषितः ॥ १२.४८.६३ ॥

ਜਨਮੇ ਹਰ ਗਰਭ ਨੂੰ ਉਹ ਫਿਰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਤਦ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ।

12.48.64

त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षत्रियां प्रभुः ।
दक्षिणामश्वमेधान्ते कश्यपायाददत्ततः ॥ १२.४८.६४ ॥

ਇੱਕੀ ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

12.48.65

स क्षत्रियाणां शेषार्थं करेणोद्दिश्य कश्यपः ।
स्रुक्प्रग्रहवता राजंस्ततो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १२.४८.६५ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਲਈ ਹੱਥ ਨਾਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਸਰੁਕ ਫੜੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਫਿਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।

12.48.66

गच्छ पारं समुद्रस्य दक्षिणस्य महामुने ।
न ते मद्विषये राम वस्तव्यमिह कर्हिचित् ॥ १२.४८.६६ ॥

ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਚਲੇ ਜਾਓ। ਹੇ ਰਾਮ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਵੱਸੋ।

12.48.67

पृथिवी दक्षिणा दत्ता वाजिमेधे मम त्वया ।
पुनरस्याः पृथिव्या हि दत्त्वा दातुमनीश्वरः ॥ १२.४८.६७ ॥

ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੂੰ ਮੁੜ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

12.48.68

ततः शूर्पाकरं देशं सागरस्तस्य निर्ममे ।
संत्रासाज्जामदग्न्यस्य सोऽपरान्तमहीतलम् ॥ १२.४८.६८ ॥

ਫਿਰ ਸਾਗਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸ਼ੂਰਪਾਕਰ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਇਆ। ਜਾਮਦਗਨਯ (ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ) ਦੇ ਡਰੋਂ ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਧਰਤੀ ਰਚੀ।

12.48.69

कश्यपस्तां महाराज प्रतिगृह्य वसुंधराम् ।
कृत्वा ब्राह्मणसंस्थां वै प्रविष्टः सुमहद्वनम् ॥ १२.४८.६९ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

12.48.70

ततः शूद्राश्च वैश्याश्च यथा स्वैरप्रचारिणः ।
अवर्तन्त द्विजाग्र्याणां दारेषु भरतर्षभ ॥ १२.४८.७० ॥

ਫਿਰ ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ; ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਵਿਜਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਣ ਲੱਗੇ।

12.48.71

अराजके जीवलोके दुर्बला बलवत्तरैः ।
वध्यन्ते न हि वित्तेषु प्रभुत्वं कस्यचित्तदा ॥ १२.४८.७१ ॥

ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਲਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਦੋਂ ਧਨ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

12.48.72

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शृद्राश्चोत्पथगामिनः ।
परस्परं समाश्रित्य घातयन्त्यपथस्थिताः ॥ १२.४८.७२ ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਕੁਰਾਹੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਸਹੀ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।

12.48.73

स्वधर्मं ब्राह्मणास्त्यक्त्वा पाषण्डत्वं समाश्रिताः ।
चौरिकानृतमायाश्च सर्वे चैव प्रकुर्वते ॥ १२.४८.७३ ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣਾ ਸ੍ਵਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਖੰਡ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਚੋਰੀ, ਝੂਠ ਅਤੇ ਛਲ ਸਭ ਕਰਦੇ ਹਨ।

12.48.74

स्वधर्मस्थान्द्विजान्हत्वा तथाऽऽश्रमनिवासिनः ।
वैश्याः सत्पथसंस्थाश्च शूद्रा ये चैव धार्मिकाः ॥ १२.४८.७४ ॥

ਸ੍ਵਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਤਪਥ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵੈਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ (ਮਾਰਦੇ ਹਨ)।

12.48.75

तान्सर्वान्घातयन्ति स्म दुराचाराः सुनिर्भयाः ।
यज्ञाध्ययनशीलांश्च आश्रमस्थांस्तपस्विनिः ॥ १२.४८.७५ ॥

ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਡਰ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ—ਯੱਗ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ।

12.48.76

गोबालवृद्धनारीणां नाशं कुर्वन्ति चापरे ।
आन्वीक्षकी त्रयी वार्ता न च नीतिः प्रवर्तते ॥ १२.४८.७६ ॥

ਹੋਰ ਗਾਵਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਆਨਵੀਕਸ਼ਕੀ, ਤ੍ਰਯੀ, ਵਾਰਤਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੀ।

12.48.77

व्रात्यतां समनुप्राप्ता बहवो हि द्विजातयः ।
अधरोत्तरापचारेण म्लेच्छभूताश्च सर्वशः ॥ १२.४८.७७ ॥

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦ੍ਵਿਜ ਵ੍ਰਾਤਯਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਉੱਚ-ਨੀਚ ਦੇ ਉਲਟ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਲੇਚ੍ਛ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।

12.48.78

ततः कालेन पृथिवी पीड्यमाना दुरात्मभिः ।
विपर्ययेण तेनाशु प्रविवेश पसातलम्।
अरक्ष्यमाणा विधिवत्क्षत्रियैर्धर्मरक्षिभिः ॥ १२.४८.७८ ॥

ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ, ਦੁਰਾਤਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਉਸ ਵਿਪਰਯਯ ਕਾਰਨ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਈ—ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ੱਤ੍ਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ।

12.48.79

तां दृष्ट्वा द्रवतीं तत्र संत्रासात्स महामनाः ।
ऊरुणा धारयामास कश्यपः पृथिवीं ततः।
निमज्जन्तीं ततो राजंस्तेनोर्वीति मही स्मृता ॥ १२.४८.७९ ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਭੱਜਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਮਨਾ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਡਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੱਟ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਥਾਮ ਲਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਨੂੰ 'ਊਰਵੀ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

12.48.80

रक्षणार्थं समुद्दिश्य ययाचे पृथिवी तदा ।
प्रसाद्य कश्यपं देवी क्षत्रियान्बाहुशालिनः ॥ १२.४८.८० ॥

ਤਦ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖ ਕੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਬਾਹੂਸ਼ਾਲੀ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

12.48.81

सन्ति ब्रह्मन्मया गुप्ताः स्त्रीषु क्षत्रियपुङ्गवाः ।
हैहयानां कुले जातास्ते संरक्षन्तु मां मुने ॥ १२.४८.८१ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ; ਉਹ ਹੈਹਯ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹਨ। ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

12.48.82

अस्ति पौरवदायादो विदूरथसुतः प्रभो ।
ऋक्षैः संवर्धितो विप्र ऋक्षवत्यथ पर्वते ॥ १२.४८.८२ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਰਸ ਹੈ, ਵਿਦੂਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਹੇ ਵਿਪਰ, ਉਹ ਰਿੱਛਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਸ਼ਵਤ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ।

12.48.83

तथाऽनुकम्पमानेन यज्वनाथामितौजसा ।
पराशरेण दायादः सौदासस्याभिरक्षितः ॥ १२.४८.८३ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਇਆਵਾਨ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਸੌਦਾਸ ਦੇ ਵਾਰਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

12.48.84

सर्वकर्माणि कुरुते शूद्रवत्तस्य स द्विजः ।
सर्वकर्मेत्यभिख्यातः स मां रक्षतु पार्थिवः ॥ १२.४८.८४ ॥

ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਉਸ ਲਈ ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਸਰਵਕਰਮਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਹ ਰਾਜਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

12.48.85

शिबिपुत्रो महातेजा गोपतिर्नाम नामतः ।
वने संवर्धितो गोभिः सोऽभिरक्षतु मां मुने ॥ १२.४८.८५ ॥

ਸ਼ਿਬਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਨਾਮ ਤੋਂ ਗੋਪਤੀ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ — ਉਹ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ।

12.48.86

प्रतर्दनस्य पुत्रस्तु वत्सो नाम महाबलः ।
वत्सैः संवर्धितो गोष्ठे स मां रक्षतु पार्थिवः ॥ १२.४८.८६ ॥

ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਤਸ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਬਲੀ, ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵੱਛਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ — ਉਹ ਰਾਜਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

12.48.87

दधिवाहनपुत्रस्तु पौत्रो दिविरथस्य च ।
अङ्गः स गौतमेनासीद्गङ्गाकूलेऽभिरक्षितः ॥ १२.४८.८७ ॥

ਦਧਿਵਾਹਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦਿਵਿਰਥ ਦਾ ਪੋਤਰਾ ਅੰਗ; ਗੌਤਮ ਦੁਆਰਾ ਗੰਗਾ ਕਿਨਾਰੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

12.48.88

बृहद्रथो महातेजा भूरिभूतिपरिष्कृतः ।
गोलाङ्गूलैर्महाभागो गृध्रकूटेऽभिरक्षितः ॥ १२.४८.८८ ॥

ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ, ਬਹੁਤ ਵੈਭਵ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਮਹਾਭਾਗਵਾਨ — ਗ੍ਰਿਧਰਕੂਟ ਉੱਤੇ ਗੋਲਾਂਗੂਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

12.48.89

मरुत्तस्यान्ववाये च रक्षिताः क्षत्रियात्मजाः ।
मरुत्पतिसमा वीर्ये समुद्रेणाभिरक्षिताः ॥ १२.४८.८९ ॥

ਮਰੁੱਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਖੱਤਰੀ-ਪੁੱਤਰ, ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਮਾਨ — ਸਮੁੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ।

12.48.90

एते क्षत्रियदायादास्तत्रतत्र परिश्रुताः ।
व्योकारहेमकारादिजातिं नित्यं समाश्रिताः ॥ १२.४८.९० ॥

ਇਹ ਖੱਤਰੀ ਵਾਰਸ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ; ਉਹ ਸਦਾ ਵਿਓਮਕਾਰ, ਹੇਮਕਾਰ ਆਦਿ ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

12.48.91

यदि मामभिरक्षन्ति ततः स्थास्यामि निश्चला ।
एतेषां पितरश्चैव तथैव च पितामहाः ॥ १२.४८.९१ ॥

ਜੇ ਇਹ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਚੱਲ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕੀ ਰਹਾਂਗੀ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਦੇ ਵੀ।

12.48.92

मदर्थं निहता युद्धे रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
तेषामपचितिश्चैव मया कार्या महामुने ॥ १२.४८.९२ ॥

ਮੇਰੇ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਥੱਕ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਸਚਿਤ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

12.48.93

न ह्यहं कामये नित्यमतिक्रान्तेन रक्षणम् ।
वर्तमानेन वर्तेयं तत्क्षिप्रं संविधीयताम् ॥ १२.४८.९३ ॥

ਮੈਂ ਬੀਤੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਟਿਕੀ ਰਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਛੇਤੀ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰੋ।

12.48.94

ततः पृथिव्या निर्दिष्टांस्तान्समानीय कश्यपः ।
अभ्यषिञ्चन्महीपालान्क्षत्रियान्वीर्यसंमतान् ॥ १२.४८.९४ ॥

ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਮਾਣੇ ਗਏ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਮਹੀਪਾਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕੀਤਾ।

12.48.95

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च येषां वंशाः प्रतिष्ठिताः ।
एवमेतत्पुरावृत्तं यन्मां पृच्छसि पाण्डव ॥ १२.४८.९५ ॥

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬਿਰਤਾਂਤ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।

12.48.96

एवं ब्रुवंस्तं च यदुप्रवीरो ।
युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठम्।
रथेन तेनाशु ययौ यथाऽर्को ।
विशन्प्रभाभिर्भगवांस्त्रिलोकीम् ॥ १२.४८.९६ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਿਆਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਵੀਰ ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਵੱਲ ਉਸ ਰਥ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।