マハーバーラタ · 章 12.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.49.1
ततो रामस्य तत्कर्म श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरः ।
विस्मयं परमं गत्वा प्रत्युवाच जनार्दनम् ॥ १२.४९.१ ॥
そこで王ユディシュティラはラーマのその行為を聞き、大いに驚嘆してジャナールダナに答えた。
12.49.2
अहो रामस्य वार्ष्णेय शक्रस्येव महात्मनः ।
विक्रमो वसुधा येन क्रोधान्निःक्षत्रिया कृता ॥ १२.४९.२ ॥
ああ、ヴリシュニの末裔よ！偉大な魂のラーマの武勇はインドラのようである。怒りによって彼は大地からクシャトリヤを絶やしたのだ。
12.49.3
गोभिः समुद्रेण तथा गोलाङ्गूलर्क्षवानरैः ।
गुप्ता रामभयोद्विग्नाः क्षत्रियाणां कुलोद्वहाः ॥ १२.४९.३ ॥
牛、海、そしてゴーラーングーラ、熊、猿に守られ、ラーマへの恐怖に悩まされた、クシャトリヤの家系を担う者たち。
12.49.4
अहो धन्यो नृलोकोऽयं समाग्याश्च नरा भुवि ।
यत्र कर्मेदृशं धर्म्यं द्विजाग्र्यैः कृतमच्युत ॥ १२.४९.४ ॥
ああ！この人の世界は幸いである。大地上で最高のバラモンたちがこのような正しい行いをなしたところの人々は幸運である、アチュタよ。
12.49.5
कथयन्तौ कथां तात तावच्युतयुधिष्ठिरौ ।
जग्मतुर्यत्र गाङ्गेयः शरतल्पगतः प्रभुः ॥ १२.४९.५ ॥
愛しい者よ、アチュタとユディシュティラの二人は物語を語りながら、ガンガーの子である主君ビーシュマが矢の床に横たわるところへ行った。
12.49.6
ततस्ते ददृशुर्भीष्मं शरप्रस्तरशायिनम् ।
स्वरश्मिमालासंवीतं सायंसूर्यसमप्रभम् ॥ १२.४९.६ ॥
そして彼らは、矢の床に横たわるビーシュマを見た。自らの光線の輪に包まれ、夕日のように輝いていた。
12.49.7
उपास्यमानं मुनिभिर्देवैरिव शतक्रतुम् ।
देशे परमधर्मिष्ठे नदीमोघवतीमनु ॥ १२.४९.७ ॥
神々に囲まれたインドラのように聖仙たちに仕えられ、最も法に富む地で、オーガヴァティー川のほとりに。
12.49.8
दूरादेव तमालोक्य कृष्णो राजा च धर्मजः ।
चत्वारः पाण्डवाश्चैव ते च शारद्वतादयः ॥ १२.४९.८ ॥
遠くから彼を見て、クリシュナと法神の子の王、四人のパーンダヴァ、そしてシャーラドヴァタらも。
12.49.9
अवम्कन्द्याथ वाहेभ्यः संयम्य प्रचलं मनः ।
एकीकृत्येन्द्रियग्राममुपतम्थुर्महामुनीन् ॥ १२.४९.९ ॥
乗り物から降り、揺れる心を抑え、感官の群れを一つに集めて、大聖者たちに近づいた。
12.49.10
अभिवाद्य तु गोविन्दः सात्यकिस्ते च पार्थिवाः ।
व्यासादीस्तानृपीन्पश्चाद्गाङ्गेयमुपतस्थिरे ॥ १२.४९.१० ॥
ヴィヤーサらの聖仙たちに敬礼した後、ゴーヴィンダ、サーティヤキ、そして王たちはガーンゲーヤのもとへ近づいた。
12.49.11
तपोवृद्धि ततः पृष्ट्वा गाङ्गेयं यदुपुङ्गवः ।
परिवार्य ततः सर्वे निपेदुः पुरुषर्षभाः ॥ १२.४९.११ ॥
ヤドゥの最も優れた者はガーンゲーヤに苦行の増大を尋ね、それから人間の牡牛たちは皆、彼を取り囲んで座った。
12.49.12
ततो निशाम्य गाङ्गेयं शाम्यमानमिवानलम् ।
किंचिद्दीनमना भीष्ममितिहोवाच केशवः ॥ १२.४९.१२ ॥
そのとき、ガーンゲーヤが鎮まりゆく火のようであるのを見て、ケーシャヴァは少し沈んだ心で、ビーシュマにこう言った。
12.49.13
कच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रसन्नानि यथापुरम् ।
कच्चिन्न व्याकुला चैव बुद्धिस्ते वदतां वर ॥ १२.४९.१३ ॥
あなたの認識の諸根はすべて以前のように澄んでいるか。弁者の中で最も優れた者よ、あなたの知性は乱れていないか。
12.49.14
शराभिघातदुःखार्तं कच्चिद्गात्रं न दूयते ।
मानसादपि दुःखाद्धि शारीरं बलवत्तरम् ॥ १२.४९.१४ ॥
矢の傷による苦しみに苛まれたあなたの身体は、苦しみ悶えていないか。実に身体の苦痛は心の苦痛よりはるかに強いのだから。
12.49.15
वरदानात्पितुः कामं छन्दमृत्युरसि प्रभो ।
शन्तनोर्धर्मनित्यस्य न त्वेतदिह कारणम् ॥ १२.४९.१५ ॥
主よ、常に法に堅く立つ父シャンタヌの恩恵により、あなたは意のままに死ぬ力を持つ。しかしここではそれが原因ではない。
12.49.16
सुमूक्ष्मोऽपि तु देहे वै शल्यो जनयते रुजम् ।
किंपुनः शरसंघातैश्चितस्य तव पार्थिव ॥ १२.४९.१६ ॥
身体の中のごく細い刺でさえ痛みを生じさせる。まして王よ、矢の群れに貫かれたあなたの身体はどうであろうか。
12.49.17
कामं नैतत्तवाख्येयं प्राणिनां प्रभवाप्ययौ ।
भवानुपदिशेच्छ्रेयो देवानामपि भारत ॥ १२.४९.१७ ॥
生き物の生成と消滅について語る必要はないにせよ、バーラタよ、神々にさえも至福の教えを説きたまえ。
12.49.18
यच्च भूतं भविष्यं च भवच्च पुरुषर्षभ ।
सर्वं तज्ज्ञानवृद्धस्य तव पाणाविवाहितम् ॥ १२.४९.१८ ॥
人の中の牡牛よ、過去のもの、未来のもの、現在のもの、そのすべては、知識に熟達したあなたの掌の上に置かれているかのようだ。
12.49.19
संसारस्येह भूतानां धर्मस्य च फलोदयः ।
विदितस्ते महाप्राज्ञ त्वं हि धर्ममयो निधिः ॥ १२.४९.१९ ॥
この輪廻における衆生と法の果実の生起は、大智者よ、あなたに知られている。あなたはまさに法の宝庫である。
12.49.20
त्व हि राज्ये स्थितं स्फीते समग्राङ्गमरोगिणम् ।
स्त्रीसहस्रैः परिवृतं पश्यामीवोर्ध्वरेतसम् ॥ १२.४९.२० ॥
繁栄した王国に安住し、全身が完全で病なく、千人の女性に囲まれたあなたは、まるで上行精（梵行者）のように私には見える。
12.49.21
ऋते शान्तनवाद्भीष्मात्रिषु लोकेषु पार्थिवम् ।
सत्यधर्मान्महावीर्याच्छूराद्धर्मैकतत्परात् ॥ १२.४९.२१ ॥
シャンタヌの子ビーシュマを除けば、三界の中に、真実の法に従い、大いなる勇気を持ち、英雄であり、ただ法にのみ専心する他の王はいない。
12.49.22
मृत्युमावार्य तपसा शरसंस्तरशायिनः ।
त्रिवर्गप्रभवं कंचिन्न च तातानुशुश्रुम ॥ १२.४९.२२ ॥
苦行によって死を退け、矢の床に横たわる彼から、親愛なる者よ、三つの人生目的の源となるものを私たちは何も聞いていない。
12.49.23
सत्ये तपसि दाने च यज्ञाधिकरणे तथा ।
धनुर्वेदे च वेदे च नित्यं चैवान्ववेक्षणे ॥ १२.४९.२३ ॥
真実において、苦行において、布施において、同様に祭祀の事において、弓術の学と吠陀において、そして常に思索においても。
12.49.24
अनृशंसं शुचिं दान्तं सर्वभूतहिते रतम् ।
महारथं त्वत्सदृशं न कंचिदनुशुश्रुम ॥ १२.४९.२४ ॥
慈悲深く、清浄で、自制し、あらゆる生き物の利益を喜ぶ、あなたのような大戦車兵について、私たちは誰も聞いたことがない。
12.49.25
त्वं हि देवान्सगन्धर्वानसुरान्यक्षराक्षसान् ।
शक्तस्त्वेकरथेनैव विजेतुं नात्र संशयः ॥ १२.४९.२५ ॥
まことに、あなたはただ一台の戦車で、ガンダルヴァを伴う神々、アスラ、ヤクシャ、ラークシャサを打ち破る力がある。これには疑いがない。
12.49.26
स त्वं भीष्म महाबाहो वसूनां वासवोपमः ।
नित्यं विप्रैः समाख्यातो नवमोऽनवमो गुणैः ॥ १२.४९.२६ ॥
大いなる腕を持つビーシュマよ、あなたはヴァス神群の中のインドラのようである。バラモンたちは常にあなたを第九のヴァスと宣言し、徳において誰にも劣らない。
12.49.27
अहं च त्वाऽभिजानामि स्वयं पुरुषसत्तम ।
त्रिदशेष्वपि विख्यातस्त्वं शक्त्या पुरुषोत्तमः ॥ १२.४९.२७ ॥
人の中で最も優れた方よ、私自身があなたを知っている。あなたは神々の中でさえ名高く、力においては人の中の至上者である。
12.49.28
मनुष्येषु मनुष्येन्द्र न दृष्टो न च मे श्रुतः ।
भवतो हि गुणैस्तुल्यः पृथिव्यां पुरुषः क्वचित् ॥ १२.४९.२८ ॥
人の主よ、人間の中であなたのような者を私は見もせず聞きもしなかった。地上のどこにも、徳においてあなたに並ぶ人はいない。
12.49.29
त्वं हि सर्वगुणै राजन्देवानप्यतिरिच्यसे ॥ १२.४९.२९ ॥
まことに王よ、あなたはあらゆる徳において神々さえも凌駕している。
12.49.30
तपसा हि भवाञ्शक्तः स्रष्टुं लोकांश्चराचरान् ।
किंपुनश्चात्मनो लोकानुत्तमानुत्तमैर्गुणैः ॥ १२.४९.३० ॥
苦行によってのみあなたは動くものと動かないものの諸世界を創造できる。ましてや、あなたの至高の徳によって、あなた自身の至高の世界を得ることなど言うまでもない。
12.49.31
तदस्य तप्यमानस्य ज्ञातीनां संक्षयेन वै ।
ज्येष्ठस्य पाण्डुपुत्रस्य शोकं भीष्म व्यपानुद ॥ १२.४९.३१ ॥
親族の滅亡に苦しむパーンドゥの長子の悲しみを、ビーシュマよ、あなたは取り除いた。
12.49.32
ये हि धर्माः समाख्याताश्चातुर्वर्ण्यस्य भारत ।
चातुराश्रम्यसंयुक्ताः सर्वे ते विदितास्तव ॥ १२.४९.३२ ॥
バーラタよ、四姓と四住期に結びつけて説かれたダルマは、すべてあなたの知るところである。
12.49.33
चातुर्विद्ये च ये प्रोक्ताश्चातुर्होत्रे च भारत ।
योगे साङ्ख्ये च नियता ये च धर्माः सनातनाः ॥ १२.४९.३३ ॥
バーラタよ、四つの知識と四人の祭官の祭祀で説かれたもの、そしてヨーガとサーンキヤに定められた永遠のダルマ。
12.49.34
चातुर्वर्ण्यस्य यश्चोक्तो धर्मो न स्म विरुध्यते ।
सेव्यमानः सवैयाख्यो गाङ्गेय विदितस्तव ॥ १२.४९.३४ ॥
四姓のために説かれたダルマは互いに矛盾しない。それを実践するとき、その解説とともに、ガーンゲーヤよ、あなたの知るところである。
12.49.35
प्रतिलोमप्रसूतानां म्लेच्छानां चैव यः स्मृतः ।
देशजातिकुलानां च जानीषे धर्मलक्षणम्। ॥ १२.४९.३५ ॥
逆婚によって生まれた者、ミレーッチャ、そして地方・種姓・家系について伝承されたダルマの特徴を、あなたは知っている。
12.49.36
वेदोक्तो यश्च शिष्टोक्तः सदैव विदितस्तव ।
प्रवृत्तश्च निवृत्तश्च स चापि विदितस्तव ॥ १२.४९.३६ ॥
ヴェーダに説かれたもの、賢者たちが教えたもの、あなたはいつも知っている。行いに入る道と離れる道、それもあなたの知るところである。
12.49.37
इतिहासपुराणार्थाः कार्त्स्न्येन विदितास्तव ।
धर्मशास्त्रं च सकलं नित्यं मनसि ते स्थितम् ॥ १२.४९.३७ ॥
イティハーサとプラーナの意味はすべてあなたに完全に知られており、ダルマシャーストラ全体が常にあなたの心に留まっている。
12.49.38
ये च केचन लोकेऽस्मिन्नर्थाः संशयकारकाः ।
तेषां छेत्ता नास्ति लोके त्वदन्यः पुरुषर्षभः ॥ १२.४९.३८ ॥
この世で疑いを生じさせるいかなる事柄も、それを断ずる者はあなた以外にこの世にはいない、人中の最上者よ。
12.49.39
स पाण्डवेयस्य मनःसमुत्थितं ।
नरेन्द्र शोकं व्यपकर्ष मेधया।
भवद्विधा ह्युत्तमबुद्धिर्विस्तरा ।
विमुह्यमानस्य जनस्य शान्तये ॥ १२.४९.३९ ॥
人の主よ、パーンドゥの子の心に生じた悲しみを、あなたの智慧によって取り除きなさい。あなたのような最高の知性の人こそ、迷い惑う人々の安らぎのためにいるのです。