મહાભારત · અધ્યાય 12.5

12.5.1

आदित्कृतबलं कर्णं दृष्ट्वा राजा स मागधः ।
आह्वयद्द्वैरथेनाजौ जरासन्धो महीपतिः ॥ १२.५.१ ॥

કર્ણનું બળ જોઈને તે મગધ રાજા જરાસંધ, મહીપતિ, યુદ્ધમાં દ્વૈરથ માટે તેને પડકાર્યો.

तयोः समभवद्युद्धं दिव्यास्त्रविदुषोर्द्वयोः ।
युधि नानाप्रहरणैरन्योन्यमभिवर्षतोः ॥ १२.५.२ ॥

દિવ્ય અસ્ત્રોના જાણકાર તે બંને વચ્ચે યુદ્ધ થયું; યુદ્ધમાં વિવિધ શસ્ત્રોથી તેઓ એકબીજા પર વરસાવતા હતા.

क्षीणबाणौ विधनुषौ भग्नखङ्गौ महीं गतौ ।
बाहुभिः समसज्जेतामुभावतिबलान्वितौ ॥ १२.५.३ ॥

બાણો ખૂટી ગયાં, ધનુષ તૂટ્યાં, તલવારો ભાંગી; બંને ધરતી પર ઊતર્યા અને અતિબળવાન તેઓ હાથોથી એકબીજા સાથે ભીડાયા.

बाहुकण्टकयुद्धेन तस्य कर्णोऽथ युध्यतः ।
विभेदं संधिं देहस्य जरया श्लेषितस्य हि ॥ १२.५.४ ॥

બાહુ-કંટક યુદ્ધમાં તે લડતો હતો ત્યારે કર્ણે તેના શરીરના સાંધા—જે ઘડપણથી જોડાયેલા હતા—અલગ કરી દીધા.

स विकारं शरीरस्य दृष्ट्वा नृपतिरात्मनः ।
प्रीतोऽस्मीत्यब्रवीत्कर्णं वैरमुत्सृज्य दूरतः ॥ १२.५.५ ॥

પોતાના શરીરનો વિકાર જોઈને તે રાજાએ દૂરથી વૈર છોડી કર્ણને કહ્યું, "હું પ્રસન્ન છું."

प्रीत्या ददौ स कर्णाय मालिनीं नगरीमनु ।
अङ्गेषु नरशार्दूल स राजाऽऽसीत्सपत्नजित् ॥ १२.५.६ ॥

પ્રેમથી તેણે કર્ણને માલિની નગરી આપી; નરશાર્દૂલ, તે અંગ દેશમાં રાજા બન્યો, શત્રુજેતા.

पालयामास वर्णांस्तु कर्णः परबलार्दनः ।
दुर्योधनस्यानुमते तवापि विदितं तथा ॥ १२.५.७ ॥

શત્રુસેનાનો સંહાર કરનાર કર્ણ વર્ણોનું પાલન કરતો હતો; દુર્યોધનની અનુમતિથી — આ તમને પણ જાણીતું છે.

एवं शस्त्रप्रतापेन प्रथितः सोऽभवत्क्षितौ ।
त्वद्धितार्थं सुरेन्द्रेण भिक्षितो वर्मकुण्डले ॥ १२.५.८ ॥

આ રીતે શસ્ત્રપરાક્રમથી તે પૃથ્વી પર પ્રસિદ્ધ થયો; તમારા હિત માટે દેવેન્દ્રે તેના કવચ અને કુંડળ માગ્યાં.

स दिव्ये सहजे प्रादात्कुण्डले परमार्चिते ।
सहजं कवचं चापि मोहितो देवमायया ॥ १२.५.९ ॥

તેણે પરમપૂજિત, દિવ્ય અને જન્મજાત તે કુંડળો આપ્યાં; જન્મજાત કવચ પણ આપ્યું — દેવમાયાથી મોહિત થઈને.

विमुक्तः कुण्डलाभ्यां च सहजेन च वर्मणा ।
निहतो विजयेनाजौ वासुदेवस्य पश्यतः ॥ १२.५.१० ॥

કુંડળ અને જન્મજાત કવચથી વંચિત થઈને, વાસુદેવ જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે યુદ્ધમાં વિજય (અર્જુન) દ્વારા તે માર્યો ગયો.

ब्राह्मणस्यापि शापेन रामस्य च महात्मनः ।
कुन्त्याश्च वरदानेन मायया च शतक्रतोः ॥ १२.५.११ ॥

એક બ્રાહ્મણના શાપથી, મહાત્મા રામના (શાપથી), કુંતીના વરદાનથી, અને શતક્રતુ ઇન્દ્રની માયાથી (તે માર્યો ગયો).

भीष्मावमानात्सङ्ख्यायां रथानामर्धकीर्तनात् ।
शल्यतेजोवधाच्चापि वासुदेवनयेन च। ॥ १२.५.१२ ॥

ભીષ્મના અપમાનથી, રથોની ગણતરીમાં અર્ધું કહેવાથી, શલ્યના તેજના વધથી અને વાસુદેવની નીતિથી પણ (તે માર્યો ગયો).

रुद्रस्य देवराजस्य यमस्य वरुणस्य च ।
कुबेरद्रोणयोश्चैव कृपस्य च महात्मनः ॥ १२.५.१३ ॥

રુદ્ર, દેવરાજ ઇન્દ્ર, યમ, વરુણ, કુબેર, દ્રોણ અને મહાત્મા કૃપના (અસ્ત્રો).

अस्त्राणि दिव्यान्यादाय युधि गाण्डीवधन्वना ।
हतो वैकर्तनः कर्णो दिवाकरसमद्युतिः ॥ १२.५.१४ ॥

દિવ્ય અસ્ત્રો લઈને યુદ્ધમાં ગાંડીવધારીએ સૂર્ય સમાન તેજવાળા વૈકર્તન કર્ણને હણ્યો.

एवं शप्तस्तव भ्राता बहुभिश्चापि वञ्चितः ।
न शोच्यः पुरुषव्याघ्र युद्धे हि निधनं गतः ॥ १२.५.१५ ॥

હે પુરુષવ્યાઘ્ર! તારો ભાઈ આ રીતે શાપિત અને અનેકો દ્વારા છેતરાયો હતો; છતાં યુદ્ધમાં મૃત્યુ પામ્યો હોવાથી તે શોકને યોગ્ય નથી.