महाभारत · अध्याय 12.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.5.1
आदित्कृतबलं कर्णं दृष्ट्वा राजा स मागधः ।
आह्वयद्द्वैरथेनाजौ जरासन्धो महीपतिः ॥ १२.५.१ ॥
कर्ण को बलवान देखकर उस मगध-राजा जरासंध ने, पृथ्वीपति ने, युद्ध में द्वंद्व-रथ के लिए उसे ललकारा।
12.5.2
तयोः समभवद्युद्धं दिव्यास्त्रविदुषोर्द्वयोः ।
युधि नानाप्रहरणैरन्योन्यमभिवर्षतोः ॥ १२.५.२ ॥
दिव्य अस्त्रों के ज्ञाता उन दोनों के बीच युद्ध हुआ, जिसमें वे युद्ध में नाना प्रकार के शस्त्रों से एक-दूसरे पर वर्षा करते रहे।
12.5.3
क्षीणबाणौ विधनुषौ भग्नखङ्गौ महीं गतौ ।
बाहुभिः समसज्जेतामुभावतिबलान्वितौ ॥ १२.५.३ ॥
बाण क्षीण हो जाने पर, धनुष टूट जाने पर, तलवारें भग्न होकर दोनों अत्यंत बलवान् भूमि पर उतर आए और भुजाओं से एक-दूसरे से भिड़ गए।
12.5.4
बाहुकण्टकयुद्धेन तस्य कर्णोऽथ युध्यतः ।
विभेदं संधिं देहस्य जरया श्लेषितस्य हि ॥ १२.५.४ ॥
बाहु-कंटक युद्ध में जब वह लड़ रहा था, तब कर्ण ने उसके शरीर के जोड़ों को, जो बुढ़ापे से जुड़े थे, अलग कर दिया।
12.5.5
स विकारं शरीरस्य दृष्ट्वा नृपतिरात्मनः ।
प्रीतोऽस्मीत्यब्रवीत्कर्णं वैरमुत्सृज्य दूरतः ॥ १२.५.५ ॥
अपने शरीर का विकार देखकर उस राजा ने दूर से वैर त्यागकर कर्ण से कहा, "मैं प्रसन्न हूँ।"
12.5.6
प्रीत्या ददौ स कर्णाय मालिनीं नगरीमनु ।
अङ्गेषु नरशार्दूल स राजाऽऽसीत्सपत्नजित् ॥ १२.५.६ ॥
प्रीति से उसने कर्ण को मालिनी नगरी दे दी; नरश्रेष्ठ, वह अंग देश में राजा हुआ, शत्रुओं को जीतने वाला।
12.5.7
पालयामास वर्णांस्तु कर्णः परबलार्दनः ।
दुर्योधनस्यानुमते तवापि विदितं तथा ॥ १२.५.७ ॥
कर्ण ने शत्रु-सेनाओं का संहार करते हुए वर्णों की रक्षा की, और दुर्योधन की अनुमति से — यह आपको भी ज्ञात है।
12.5.8
एवं शस्त्रप्रतापेन प्रथितः सोऽभवत्क्षितौ ।
त्वद्धितार्थं सुरेन्द्रेण भिक्षितो वर्मकुण्डले ॥ १२.५.८ ॥
इस प्रकार शस्त्र-पराक्रम से वह पृथ्वी पर प्रसिद्ध हुआ; और आपके हित के लिए देवराज इन्द्र ने उससे कवच और कुण्डल माँगे।
12.5.9
स दिव्ये सहजे प्रादात्कुण्डले परमार्चिते ।
सहजं कवचं चापि मोहितो देवमायया ॥ १२.५.९ ॥
उसने परम पूजित, दिव्य और जन्मजात वे कुण्डल दे दिए, और जन्मजात कवच भी; देवमाया से मोहित होकर।
12.5.10
विमुक्तः कुण्डलाभ्यां च सहजेन च वर्मणा ।
निहतो विजयेनाजौ वासुदेवस्य पश्यतः ॥ १२.५.१० ॥
कुण्डलों और जन्मजात कवच से वंचित होकर वह युद्ध में विजय (अर्जुन) के द्वारा वासुदेव के देखते हुए मारा गया।
12.5.11
ब्राह्मणस्यापि शापेन रामस्य च महात्मनः ।
कुन्त्याश्च वरदानेन मायया च शतक्रतोः ॥ १२.५.११ ॥
एक ब्राह्मण के शाप से, महात्मा राम के (शाप से), कुन्ती के वरदान से, और शतक्रतु (इन्द्र) की माया से (वह मारा गया)।
12.5.12
भीष्मावमानात्सङ्ख्यायां रथानामर्धकीर्तनात् ।
शल्यतेजोवधाच्चापि वासुदेवनयेन च। ॥ १२.५.१२ ॥
भीष्म के अपमान से, रथों की गणना में (उसे) आधा कहे जाने से, शल्य के तेज के वध से, और वासुदेव की नीति से (भी वह मारा गया)।
12.5.13
रुद्रस्य देवराजस्य यमस्य वरुणस्य च ।
कुबेरद्रोणयोश्चैव कृपस्य च महात्मनः ॥ १२.५.१३ ॥
रुद्र, देवराज इन्द्र, यम, वरुण, कुबेर, द्रोण और महात्मा कृप के (अस्त्र भी)।
12.5.14
अस्त्राणि दिव्यान्यादाय युधि गाण्डीवधन्वना ।
हतो वैकर्तनः कर्णो दिवाकरसमद्युतिः ॥ १२.५.१४ ॥
दिव्य अस्त्रों को लेकर युद्ध में गाण्डीवधारी (अर्जुन) ने विकर्तन-पुत्र कर्ण को मार डाला, जिसकी कान्ति सूर्य के समान थी।
12.5.15
एवं शप्तस्तव भ्राता बहुभिश्चापि वञ्चितः ।
न शोच्यः पुरुषव्याघ्र युद्धे हि निधनं गतः ॥ १२.५.१५ ॥
हे पुरुषव्याघ्र! तुम्हारा भाई इस प्रकार शापित और बहुतों द्वारा ठगा गया था, किंतु युद्ध में मृत्यु को प्राप्त होने के कारण वह शोक के योग्य नहीं है।