ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.51.1
ततः कृष्णस्य तद्वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ।
श्रुत्वा शान्तनवः कृष्णं प्रत्युवाच कृताञ्जलिः ॥ १२.५१.१ ॥
ಆಗ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಹಿತಕರವಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನು ಕೈಮುಗಿದು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
12.51.2
लोकनाथ महाबाहो शिव नारायणाच्युत ।
तव वाक्यमुपश्रुत्य हर्षेणास्मि परिप्लुतः ॥ १२.५१.२ ॥
ಲೋಕನಾಥ, ಮಹಾಬಾಹು, ಶಿವ, ನಾರಾಯಣ, ಅಚ್ಯುತ! ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ.
12.51.3
किंचाहमभिधास्यामि वाक्पते तव सन्निधौ ।
यदा वाचोगतं सर्वं तव वाचि समाहितम् ॥ १२.५१.३ ॥
ವಾಕ್ಪತೇ! ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಏನು ಹೇಳುವೆನೋ, ವಾಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ವಾಣಿಯಲ್ಲೇ ಸಮಾಹಿತವಾಗಿದೆ.
12.51.4
यच्च किंचित्कृतं लोके कर्तव्यं क्रियते च यत् ।
त्वत्तस्तन्निः सृतं देव लोके बुद्धिमतो हिते ॥ १२.५१.४ ॥
ದೇವ! ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು, ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು, ಈಗ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿರುವದು, ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ; ಬುದ್ಧಿವಂತರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ.
12.51.5
कथयेद्देवलोकं यो देवराजसमीपतः ।
धर्मकामार्थमोक्षाणां सोऽर्थं ब्रूयात्तवाग्रतः ॥ १२.५१.५ ॥
ದೇವರಾಜನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ದೇವಲೋಕವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವವನು, ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥ, ಮೋಕ್ಷಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಹೇಳಬೇಕು.
12.51.6
शराभितापाद्व्यथितं मनो मे मधुसूदन ।
गात्राणि चावसीदन्ति न च बुद्धिः प्रसीदति ॥ १२.५१.६ ॥
ಮಧುಸೂದನ! ಬಾಣಗಳ ತಾಪದಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಥೆಗೊಂಡಿದೆ; ನನ್ನ ಅಂಗಗಳು ಕುಗ್ಗುತ್ತಿವೆ, ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ತಿಳಿಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
12.51.7
न च मे प्रतिभा काचिदस्ति किंचित्प्रभाषितुम् ।
पीड्यमानस्य गोविन्द विपानलसमैः शरैः ॥ १२.५१.७ ॥
ಗೋವಿಂದ, ವಿಷಾಗ್ನಿಸಮ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ನನಗೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾತನಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ.
12.51.8
बलं मे प्रजहातीव प्राणाः सत्वरयन्ति च ।
मर्माणि परितप्यन्ति भ्रान्तचित्तस्तथा ह्यहम् ॥ १२.५१.८ ॥
ನನ್ನ ಬಲ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿದೆ, ಪ್ರಾಣಗಳು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಿವೆ, ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳು ಸುಡುತ್ತಿವೆ, ಮನಸ್ಸು ಭ್ರಾಂತವಾಗಿದೆ.
12.51.9
दौर्बल्यात्सज्जते वाङ्भे स कथं वक्तुमुत्सहे ।
साधु मे त्वं प्रसीदस्व दाशार्हकुलवर्धन ॥ १२.५१.९ ॥
ದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದ ನನ್ನ ಮಾತು ಸಿಲುಕುತ್ತಿದೆ; ನಾನು ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡಲಿ? ದಾಶಾರ್ಹ ಕುಲವರ್ಧನನೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.
12.51.10
तत्क्षमस्व महाबाहो न ब्रूयां किंचिदच्युत ।
त्वत्सन्निधौ च सीदेद्धि वाचस्पतिरपि ब्रुवन् ॥ १२.५१.१० ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಕ್ಷಮಿಸು; ಅಚ್ಯುತನೇ, ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಚಸ್ಪತಿಯೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಕುಗ್ಗುವನು.
12.51.11
न दिशः संप्रजानामि नाकाशं न च मेदिनीम् ।
केवलं तव वीर्येण तिष्ठामि मधुसूदन ॥ १२.५१.११ ॥
ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು, ಆಕಾಶವನ್ನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಾನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ; ಮಧುಸೂದನ, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ನಾನು ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ.
12.51.12
स्वयमेव भवांस्तस्माद्धर्मराजस्य यद्धितम् ।
तद्ब्रवीत्वाशु सर्वेषामागमानां त्वमागमः ॥ १२.५१.१२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನೇ ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಹಿತವಾದುದನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೇಳು; ನೀನೇ ಎಲ್ಲ ಆಗಮಗಳ ಪ್ರಮಾಣ.
12.51.13
कथं त्वयि स्थिते कृष्णे शाश्वते लोककर्तरि ।
प्रब्रूयान्मद्विधः कश्चिद्गुरौ शिष्य इव स्थिते ॥ १२.५१.१३ ॥
ಶಾಶ್ವತನೂ ಲೋಕಕರ್ತನೂ ಆದ ಕೃಷ್ಣನೇ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವಾಗ, ಗುರುವಿನ ಮುಂದೆ ನಿಂತ ಶಿಷ್ಯನಂತೆ ನನ್ನಂಥವನು ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ?
12.51.14
उपपन्नमिदं वाक्यं कौरवाणां धुरन्धरे ।
महावीर्ये महासत्वे स्थिरे सर्वार्थदर्शिनि ॥ १२.५१.१४ ॥
ಕೌರವರ ಧುರಂಧರನೇ, ಮಹಾವೀರ್ಯನೇ, ಮಹಾಸತ್ತ್ವನೇ, ಸ್ಥಿರನೇ, ಸರ್ವಾರ್ಥದರ್ಶಿಯೇ, ನಿಮ್ಮ ಈ ಮಾತು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
12.51.15
यच्च मामात्थ गाङ्गेय बाणघातरुजं प्रति ।
गृहाणात्र वरं भीष्म मत्प्रसादकृतं प्रभो ॥ १२.५१.१५ ॥
ಗಾಂಗೇಯನೇ, ಬಾಣಗಳ ಘಾತದ ನೋವಿನ ಕುರಿತು ನೀವು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ, ಭೀಷ್ಮನೇ, ಪ್ರಭುವೇ, ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ.
12.51.16
न ते ग्लानिर्न ते मूर्च्छा न तापो न च ते रुजा ।
प्रभविष्यन्ति गाङ्गेय क्षुत्पिपासे न चाप्युत ॥ १२.५१.१६ ॥
ಗಾಂಗೇಯನೇ, ನಿಮಗೆ ಆಯಾಸವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಮೂರ್ಛೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ, ತಾಪವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ನೋವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹವೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.51.17
ज्ञानानि च समग्राणि प्रतिभास्यन्ति तेऽनघ ।
न च ते क्वचिदासत्तिर्बुद्धेः प्रादुर्भविष्यति ॥ १२.५१.१७ ॥
ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ನಿಮಗೆ ಸಮಗ್ರ ಜ್ಞಾನಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ; ನಿಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಆಸಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.51.18
सत्वस्थं च मनो नित्यं तव भीष्म भविष्यति ।
रजस्तमोभ्यां निर्मुक्तं घनैर्मुक्त इवोडुराट् ॥ १२.५१.१८ ॥
ಭೀಷ್ಮನೇ, ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ, ರಜಸ್ತಮಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ, ಮೇಘಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಂದ್ರನಂತೆ.
12.51.19
यद्यच्च धर्मसंयुक्तमर्थयुक्तमथापि च ।
चिन्तयिष्यसि तत्राग्र्या बुद्धिस्तव भविष्यति ॥ १२.५१.१९ ॥
ಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅರ್ಥದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ಆಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ನೀನು ಯಾವುದನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವೆಯೋ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುವುದು.
12.51.20
इमं च राजशार्दूल भूतग्रामं चतुर्विधम् ।
चक्षुर्दिव्यं समाश्रित्य द्रक्ष्यस्यमितविक्रम ॥ १२.५१.२० ॥
ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಈ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಭೂತಸಮೂಹವನ್ನು ದಿವ್ಯ ನೇತ್ರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನೀನು ನೋಡುವೆ, ಅಮಿತ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೇ.
12.51.21
चतुर्विधं प्रजाजालं संयुक्तो ज्ञानचक्षुषा ।
भीष्म द्रक्ष्यसि तत्त्वेन जले मीन इवामले ॥ १२.५१.२१ ॥
ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಪ್ರಜಾಜಾಲವನ್ನು ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ, ಭೀಷ್ಮನೇ, ನಿರ್ಮಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನನ್ನು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ತತ್ತ್ವತಃ ನೋಡುವೆ.
12.51.22
ततस्ते व्याससहिताः सर्व एव महर्षयः ।
ऋग्यजुःसामसहितैर्वचोभिः कृष्णमार्चयन् ॥ १२.५१.२२ ॥
ಆಗ ವ್ಯಾಸನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಆ ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಋಕ್, ಯಜುಸ್, ಸಾಮಗಳ ಮಂತ್ರವಚನಗಳಿಂದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು.
12.51.23
ततः सर्वार्तवं दिव्यं पुष्पवर्षं न भस्तलात् ।
पपात यत्र वार्ष्णेयः सगाङ्गेयः सपाण्डवः ॥ १२.५१.२३ ॥
ಆಗ ಆಕಾಶದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳ ದಿವ್ಯ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು; ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ, ಗಾಂಗೇಯ, ಪಾಂಡವರು ಇದ್ದಲ್ಲಿ.
12.51.24
वादित्राणि च सर्वाणि जगुश्चाप्सरसां गणाः ।
न चाहितमनिष्टं च किंचित्तत्र व्यदृश्यत ॥ १२.५१.२४ ॥
ಎಲ್ಲ ವಾದ್ಯಗಳೂ ನುಡಿದವು, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪುಗಳು ಹಾಡಿದವು; ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹಗೆತನವೂ ಅಶುಭವೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
12.51.25
ववौ शिवः सुखो वायुः सर्वगन्धवहः शुचिः ।
शान्तायां दिशिशन्ताश्च प्रावदन्मृगपक्षिणः ॥ १२.५१.२५ ॥
ಶಾಂತವಾದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶುಭಕರವಾದ, ಸುಖಕರವಾದ, ಎಲ್ಲ ಸುಗಂಧಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಪವಿತ್ರ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು; ಶಾಂತರಾದ ಮೃಗಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೂಗಿದವು.
12.51.26
ततो मुहूर्ताद्भगवान्सहस्रांशुर्दिवाकरः ।
दहन्वनमिवैकान्ते प्रतीच्यां प्रत्यदृश्यत ॥ १२.५१.२६ ॥
ಬಳಿಕ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳ ಭಗವಾನ್ ದಿವಾಕರ ಸೂರ್ಯನು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಡನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
12.51.27
ततो महर्षयः सर्वे समुत्थाय जनार्दनम् ।
भीष्ममामन्त्रयांचक्रू राजानं च युधिष्ठिरम् ॥ १२.५१.२७ ॥
ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ಎದ್ದು ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ, ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ, ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆ ಕೇಳಿದರು.
12.51.28
ततः प्रणाममकरोत्केशवः सहपाण्डवः ।
सात्यकिः स़ञ्जयश्चैव स च शारद्वतः कृपः ॥ १२.५१.२८ ॥
ಬಳಿಕ ಕೇಶವನು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು; ಸಾತ್ಯಕಿ, ಸಂಜಯ, ಶಾರದ್ವತ ಕೃಪನೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.
12.51.29
ततस्ते धर्मनिरताः सम्यक् तैरभिपूजिताः ।
श्वः समेष्याम इत्युक्त्वा यथेष्टं त्वरिता ययुः ॥ १२.५१.२९ ॥
ಬಳಿಕ ಧರ್ಮನಿರತರಾದ ಅವರು ಅವರಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, 'ನಾಳೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರೋಣ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿಗೆ ತ್ವರೆಯಿಂದ ತೆರಳಿದರು.
12.51.30
तथैवामन्त्र्य गाङ्गेयं केशवः पाण्डवास्तथा ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य रथानारुरुहुः शुभान् ॥ १२.५१.३० ॥
ಅದೇ ರೀತಿ ಗಾಂಗೇಯ ಭೀಷ್ಮನಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು, ಕೇಶವ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಸುಂದರ ರಥಗಳನ್ನು ಏರಿದರು.
12.51.31
ततो रथैः काञ्चनचित्रकूबरै ।
र्महीधराभैः समदैश्च दन्तिभिः।
हयैः सुपर्णैरिव चाशुगामिभिः ।
पदातिभिश्चात्तशरासनादिभिः ॥ १२.५१.३१ ॥
ಆಗ ಚಿನ್ನದ ಚಿತ್ರಿತ ಕೂಬರದ ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಮದಿಸಿದ ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗರುಡನಂತೆ ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಬಿಲ್ಲು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಕಾಲಾಳುಗಳೊಂದಿಗೆ.
12.51.32
ययौ रथानां पुरतो हि सा चमू ।
स्तथैव पश्चादतिमात्रसारिणी।
पुरश्च पश्चाच्च यथा महानदी ।
तमृक्षवन्तं गिरिमेत्य नर्मदा ॥ १२.५१.३२ ॥
ಆ ಸೇನೆ ರಥಗಳ ಮುಂದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂದೆ ಅತಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಸಾಗಿತು; ಮಹಾನದಿ ಮುಂದೆ ಹಿಂದೆ ಹರಿವಂತೆ, ನರ್ಮದೆ ಋಕ್ಷವಂತ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿದಂತೆ.
12.51.33
ततः पुरस्ताद्भगवान्निशाकरः ।
समुत्थितस्तामभिहर्षयंश्चमूम्।
दिवाकरापीतरसा महौषधीः ।
पुनः स्वकेनैव गुणेन योजयन् ॥ १२.५१.३३ ॥
ಆಗ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಚಂದ್ರನು ಉದಯಿಸಿ, ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಸೂರ್ಯನು ರಸವನ್ನು ಹೀರಿದ ಮಹೌಷಧಿಗಳನ್ನು ತನ್ನದೇ ಗುಣದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದನು.
12.51.34
ततः पुरं सुरपुरसंमितद्युति ।
प्रविश्य ते यदुवृषपाण्डवास्तदा।
यथोचितान्भवनवरान्समाविशन् ।
श्रमान्विता मृगपतयो गुहा इव ॥ १२.५१.३४ ॥
ಆಗ ದೇವನಗರಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯ ಆ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಯಾದವ ವೃಷಭರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ತಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭವನಗಳನ್ನು ಸೇರಿದರು; ಆಯಾಸಗೊಂಡ ಸಿಂಹಗಳು ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ.