మహాభారతం · అధ్యాయం 12.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.51.1
ततः कृष्णस्य तद्वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ।
श्रुत्वा शान्तनवः कृष्णं प्रत्युवाच कृताञ्जलिः ॥ १२.५१.१ ॥
అప్పుడు ధర్మార్థయుక్తమైన, హితకరమైన కృష్ణుని ఆ మాటను విని, శంతనుని కుమారుడైన భీష్ముడు చేతులు జోడించి కృష్ణునితో ఇలా అన్నాడు.
12.51.2
लोकनाथ महाबाहो शिव नारायणाच्युत ।
तव वाक्यमुपश्रुत्य हर्षेणास्मि परिप्लुतः ॥ १२.५१.२ ॥
లోకనాథా, మహాబాహూ, శివా, నారాయణా, అచ్యుతా! నీ మాటలు విని నేను ఆనందంతో నిండిపోయాను.
12.51.3
किंचाहमभिधास्यामि वाक्पते तव सन्निधौ ।
यदा वाचोगतं सर्वं तव वाचि समाहितम् ॥ १२.५१.३ ॥
వాక్పతీ! నీ సన్నిధిలో నేను ఏమి చెప్పబోతున్నానో, వాక్కులో ఉన్నదంతా నీ వాక్కులోనే ఇమిడి ఉంది.
12.51.4
यच्च किंचित्कृतं लोके कर्तव्यं क्रियते च यत् ।
त्वत्तस्तन्निः सृतं देव लोके बुद्धिमतो हिते ॥ १२.५१.४ ॥
దేవా! లోకంలో ఏది చేయబడినదో, ఏది చేయవలసినదో, ఏది చేయబడుతోందో, అదంతా నీ నుండే వెలువడింది; ఈ లోకంలో బుద్ధిమంతుల హితం కోసం.
12.51.5
कथयेद्देवलोकं यो देवराजसमीपतः ।
धर्मकामार्थमोक्षाणां सोऽर्थं ब्रूयात्तवाग्रतः ॥ १२.५१.५ ॥
దేవరాజు సమీపంలో దేవలోకాన్ని వర్ణించేవాడు, ధర్మ, కామ, అర్థ, మోక్షాల అర్థాన్ని నీ ముందు చెప్పాలి.
12.51.6
शराभितापाद्व्यथितं मनो मे मधुसूदन ।
गात्राणि चावसीदन्ति न च बुद्धिः प्रसीदति ॥ १२.५१.६ ॥
మధుసూదనా! బాణాల బాధతో నా మనసు వ్యథ చెందుతోంది; నా అవయవాలు కృశిస్తున్నాయి, నా బుద్ధి ప్రసన్నం కావడం లేదు.
12.51.7
न च मे प्रतिभा काचिदस्ति किंचित्प्रभाषितुम् ।
पीड्यमानस्य गोविन्द विपानलसमैः शरैः ॥ १२.५१.७ ॥
గోవిందా, విషాగ్ని సమములైన బాణాలచే బాధింపబడుతున్న నాకు ఏమీ మాట్లాడే శక్తి లేదు.
12.51.8
बलं मे प्रजहातीव प्राणाः सत्वरयन्ति च ।
मर्माणि परितप्यन्ति भ्रान्तचित्तस्तथा ह्यहम् ॥ १२.५१.८ ॥
నా బలం నన్ను విడిచిపోతున్నట్లుంది, ప్రాణాలు వేగంగా తొలగిపోతున్నాయి, మర్మస్థానాలు తపిస్తున్నాయి, నా మనసు భ్రాంతిలో ఉంది.
12.51.9
दौर्बल्यात्सज्जते वाङ्भे स कथं वक्तुमुत्सहे ।
साधु मे त्वं प्रसीदस्व दाशार्हकुलवर्धन ॥ १२.५१.९ ॥
బలహీనత వల్ల నా మాట అతుక్కుపోతోంది; నేను ఎలా మాట్లాడగలను? దాశార్హ కులాన్ని వృద్ధి చేసేవాడా, నాపై ప్రసన్నుడవు కమ్ము.
12.51.10
तत्क्षमस्व महाबाहो न ब्रूयां किंचिदच्युत ।
त्वत्सन्निधौ च सीदेद्धि वाचस्पतिरपि ब्रुवन् ॥ १२.५१.१० ॥
కాబట్టి మహాబాహువా, క్షమించు; అచ్యుతా, నేను ఏమీ మాట్లాడను; నీ సన్నిధిలో వాచస్పతి కూడా మాట్లాడుతూ తడబడతాడు.
12.51.11
न दिशः संप्रजानामि नाकाशं न च मेदिनीम् ।
केवलं तव वीर्येण तिष्ठामि मधुसूदन ॥ १२.५१.११ ॥
దిశలను, ఆకాశాన్ని, భూమిని నేను గ్రహించలేకున్నాను; మధుసూదనా, నీ శక్తి వల్లనే నేను నిలిచి ఉన్నాను.
12.51.12
स्वयमेव भवांस्तस्माद्धर्मराजस्य यद्धितम् ।
तद्ब्रवीत्वाशु सर्वेषामागमानां त्वमागमः ॥ १२.५१.१२ ॥
కాబట్టి మీరే ధర్మరాజుకు హితమైనదాన్ని త్వరగా చెప్పండి; మీరే అన్ని ఆగమాలకూ ప్రమాణం.
12.51.13
कथं त्वयि स्थिते कृष्णे शाश्वते लोककर्तरि ।
प्रब्रूयान्मद्विधः कश्चिद्गुरौ शिष्य इव स्थिते ॥ १२.५१.१३ ॥
శాశ్వతుడు, లోకకర్త అయిన కృష్ణా, మీరు ఇక్కడ ఉండగా, గురువు ముందు నిలిచిన శిష్యుడిలా నా వంటివాడు ఎలా మాట్లాడగలడు?
12.51.14
उपपन्नमिदं वाक्यं कौरवाणां धुरन्धरे ।
महावीर्ये महासत्वे स्थिरे सर्वार्थदर्शिनि ॥ १२.५१.१४ ॥
కౌరవుల ధురంధరుడా, మహావీర్యుడా, మహాసత్త్వుడా, స్థిరుడా, సర్వార్థదర్శీ, మీ ఈ మాట తగినదే.
12.51.15
यच्च मामात्थ गाङ्गेय बाणघातरुजं प्रति ।
गृहाणात्र वरं भीष्म मत्प्रसादकृतं प्रभो ॥ १२.५१.१५ ॥
గాంగేయా, బాణాల గాయాల బాధ గురించి మీరు నాతో చెప్పిన దానికి బదులుగా, భీష్మా, ప్రభూ, నా అనుగ్రహంతో ఇచ్చే వరాన్ని ఇక్కడ స్వీకరించండి.
12.51.16
न ते ग्लानिर्न ते मूर्च्छा न तापो न च ते रुजा ।
प्रभविष्यन्ति गाङ्गेय क्षुत्पिपासे न चाप्युत ॥ १२.५१.१६ ॥
గాంగేయా, మీకు అలసట ఉండదు, మూర్ఛ ఉండదు, తాపం ఉండదు, మీ బాధ మిమ్మల్ని అధిగమించదు; ఆకలి దప్పులు కూడా మిమ్మల్ని బాధించవు.
12.51.17
ज्ञानानि च समग्राणि प्रतिभास्यन्ति तेऽनघ ।
न च ते क्वचिदासत्तिर्बुद्धेः प्रादुर्भविष्यति ॥ १२.५१.१७ ॥
పాపరహితుడా, మీకు సంపూర్ణ జ్ఞానాలు స్పష్టంగా తోచుతాయి; మీ బుద్ధిలో ఎక్కడా ఆసక్తి కలుగదు.
12.51.18
सत्वस्थं च मनो नित्यं तव भीष्म भविष्यति ।
रजस्तमोभ्यां निर्मुक्तं घनैर्मुक्त इवोडुराट् ॥ १२.५१.१८ ॥
భీష్మా, మీ మనస్సు ఎప్పుడూ సత్త్వంలో నిలిచి ఉంటుంది, రజస్తమస్సుల నుండి విడివడి, మేఘాల నుండి విడివడిన చంద్రునిలా.
12.51.19
यद्यच्च धर्मसंयुक्तमर्थयुक्तमथापि च ।
चिन्तयिष्यसि तत्राग्र्या बुद्धिस्तव भविष्यति ॥ १२.५१.१९ ॥
ధర్మంతో కూడినదైనా, అర్థంతో కూడినదైనా, ఏది నీవు ఆలోచించినా, అందులో నీ బుద్ధి అగ్రగామిగా ఉంటుంది.
12.51.20
इमं च राजशार्दूल भूतग्रामं चतुर्विधम् ।
चक्षुर्दिव्यं समाश्रित्य द्रक्ष्यस्यमितविक्रम ॥ १२.५१.२० ॥
రాజశార్దూలా, ఈ నాలుగు విధాల ప్రాణిసమూహాన్ని దివ్యనేత్రాన్ని ఆశ్రయించి నీవు చూస్తావు, అమితవిక్రమా.
12.51.21
चतुर्विधं प्रजाजालं संयुक्तो ज्ञानचक्षुषा ।
भीष्म द्रक्ष्यसि तत्त्वेन जले मीन इवामले ॥ १२.५१.२१ ॥
నాలుగు విధాల ప్రజాజాలాన్ని జ్ఞానచక్షువుతో కూడినవాడివై, భీష్మా, నిర్మల జలంలో చేపను వలె తత్త్వతః చూస్తావు.
12.51.22
ततस्ते व्याससहिताः सर्व एव महर्षयः ।
ऋग्यजुःसामसहितैर्वचोभिः कृष्णमार्चयन् ॥ १२.५१.२२ ॥
అప్పుడు వ్యాసునితో కూడిన ఆ మహర్షులందరూ ఋగ్, యజుస్, సామ వచనాలతో కృష్ణుని పూజించారు.
12.51.23
ततः सर्वार्तवं दिव्यं पुष्पवर्षं न भस्तलात् ।
पपात यत्र वार्ष्णेयः सगाङ्गेयः सपाण्डवः ॥ १२.५१.२३ ॥
అప్పుడు ఆకాశం నుండి అన్ని ఋతువులకు చెందిన దివ్య పుష్పవర్షం కురిసింది; వార్ష్ణేయుడు, గాంగేయుడు, పాండవులు ఉన్నచోట.
12.51.24
वादित्राणि च सर्वाणि जगुश्चाप्सरसां गणाः ।
न चाहितमनिष्टं च किंचित्तत्र व्यदृश्यत ॥ १२.५१.२४ ॥
అన్ని వాద్యాలూ మోగాయి, అప్సరసల సమూహాలు పాడాయి; అక్కడ ఏ శత్రుత్వమూ, అశుభమూ కనిపించలేదు.
12.51.25
ववौ शिवः सुखो वायुः सर्वगन्धवहः शुचिः ।
शान्तायां दिशिशन्ताश्च प्रावदन्मृगपक्षिणः ॥ १२.५१.२५ ॥
శాంతమైన దిక్కులో శుభకరమైన, సుఖమైన, అన్ని సుగంధాలను మోసే పవిత్రమైన గాలి వీచింది; శాంతించిన మృగాలు, పక్షులు ధ్వనించాయి.
12.51.26
ततो मुहूर्ताद्भगवान्सहस्रांशुर्दिवाकरः ।
दहन्वनमिवैकान्ते प्रतीच्यां प्रत्यदृश्यत ॥ १२.५१.२६ ॥
తరువాత క్షణకాలానికి వేయి కిరణాల భగవానుడు దివాకరుడు పశ్చిమ దిక్కులో, ఏకాంతంలో అడవిని దహిస్తున్నట్లు కనిపించాడు.
12.51.27
ततो महर्षयः सर्वे समुत्थाय जनार्दनम् ।
भीष्ममामन्त्रयांचक्रू राजानं च युधिष्ठिरम् ॥ १२.५१.२७ ॥
తరువాత మహర్షులందరూ లేచి జనార్దనునికి, భీష్మునికి, రాజు యుధిష్ఠిరునికి వీడ్కోలు చెప్పారు.
12.51.28
ततः प्रणाममकरोत्केशवः सहपाण्डवः ।
सात्यकिः स़ञ्जयश्चैव स च शारद्वतः कृपः ॥ १२.५१.२८ ॥
తరువాత కేశవుడు పాండవులతో కలిసి నమస్కరించాడు; సాత్యకి, సంజయుడు, శరద్వంతుని కుమారుడు కృపుడు కూడా నమస్కరించారు.
12.51.29
ततस्ते धर्मनिरताः सम्यक् तैरभिपूजिताः ।
श्वः समेष्याम इत्युक्त्वा यथेष्टं त्वरिता ययुः ॥ १२.५१.२९ ॥
తరువాత ధర్మనిరతులైన వారు వారిచే బాగా గౌరవించబడి, 'రేపు మళ్ళీ కలుద్దాం' అని చెప్పి ఇష్టమైన దిక్కుకు త్వరగా వెళ్ళారు.
12.51.30
तथैवामन्त्र्य गाङ्गेयं केशवः पाण्डवास्तथा ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य रथानारुरुहुः शुभान् ॥ १२.५१.३० ॥
అదే విధంగా గాంగేయుడైన భీష్ముని వీడ్కోలు తీసుకుని, కేశవుడు, పాండవులు కూడా ప్రదక్షిణం చేసి అందమైన రథాలను ఎక్కారు.
12.51.31
ततो रथैः काञ्चनचित्रकूबरै ।
र्महीधराभैः समदैश्च दन्तिभिः।
हयैः सुपर्णैरिव चाशुगामिभिः ।
पदातिभिश्चात्तशरासनादिभिः ॥ १२.५१.३१ ॥
అప్పుడు బంగారు చిత్రిత కూబరాలున్న రథాలతో, పర్వతాల్లా మదించిన ఏనుగులతో, గరుడుల్లా వేగంగా వెళ్ళే గుర్రాలతో, విల్లు మొదలైనవి పట్టిన కాలబలంతో.
12.51.32
ययौ रथानां पुरतो हि सा चमू ।
स्तथैव पश्चादतिमात्रसारिणी।
पुरश्च पश्चाच्च यथा महानदी ।
तमृक्षवन्तं गिरिमेत्य नर्मदा ॥ १२.५१.३२ ॥
ఆ సేన రథాల ముందు, అలాగే వెనుక అపారంగా విస్తరించి సాగింది; పెద్ద నది ముందూ వెనుకా పారినట్లు, నర్మద ఋక్షవంత పర్వతాన్ని చేరినట్లు.
12.51.33
ततः पुरस्ताद्भगवान्निशाकरः ।
समुत्थितस्तामभिहर्षयंश्चमूम्।
दिवाकरापीतरसा महौषधीः ।
पुनः स्वकेनैव गुणेन योजयन् ॥ १२.५१.३३ ॥
అప్పుడు తూర్పున భగవంతుడైన చంద్రుడు ఉదయించి, ఆ సేనకు సంతోషం కలిగిస్తూ, సూర్యుడు రసం గ్రహించిన గొప్ప ఓషధులను తన స్వగుణంతో మళ్లీ సమకూర్చాడు.
12.51.34
ततः पुरं सुरपुरसंमितद्युति ।
प्रविश्य ते यदुवृषपाण्डवास्तदा।
यथोचितान्भवनवरान्समाविशन् ।
श्रमान्विता मृगपतयो गुहा इव ॥ १२.५१.३४ ॥
అప్పుడు దేవనగరానికి సమానమైన కాంతిగల ఆ నగరంలో ప్రవేశించి, యదువృషభులు, పాండవులు తమకు తగిన శ్రేష్ఠ భవనాలలో ప్రవేశించారు; అలసిన సింహాలు గుహల్లోకి చేరినట్లు.