મહાભારત · અધ્યાય 12.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.52.1
ततः प्रविश्य भवनं प्रविश्ये मधुसूदनः ।
याममात्रावशेषायां यामिन्यां प्रत्यबुध्यत ॥ १२.५२.१ ॥
પછી ભવનમાં પ્રવેશીને મધુસૂદન, રાત્રિમાં માત્ર એક યામ બાકી રહ્યો ત્યારે જાગ્યા.
12.52.2
स ध्यानपथमाविश्य सर्वज्ञानानि माधवः ।
अवलोक्य ततः पश्चाद्दध्यौ ब्रह्म सनातनम् ॥ १२.५२.२ ॥
તે માધવ ધ્યાનમાર્ગમાં પ્રવેશીને, સર્વ જ્ઞાનોનું અવલોકન કરીને, પછી સનાતન બ્રહ્મનું ચિંતન કર્યું.
12.52.3
सूताः स्तुतिपुराणज्ञा रक्तकण्ठाः सुशिक्षिताः ।
अस्तुवन्विश्वकर्माणं वासुदेवं प्रजापतिम् ॥ १२.५२.३ ॥
સ્તુતિ અને પુરાણ જાણનારા, સુશિક્ષિત, મધુર કંઠવાળા સૂતોએ વિશ્વકર્મા પ્રજાપતિ વાસુદેવની સ્તુતિ કરી.
12.52.4
पठन्ति पाणिस्वनिकास्तथा गायन्ति गायनाः ।
शङ्खानथ मृदङ्गांश्च प्रवाद्यन्ति सहस्रशः ॥ १२.५२.४ ॥
તાળી વગાડનારા પાઠ કરે છે, ગાયકો ગાય છે; શંખ અને મૃદંગ હજારોની સંખ્યામાં વગાડવામાં આવે છે.
12.52.5
वीणापणववेणूनां स्वनश्चातिमनोरमः ।
सहास इव विस्तीर्णः शुश्रुवे तस्य वेश्मनि ॥ १२.५२.५ ॥
વીણા, પણવ અને વેણુનો અતિ મનોહર સ્વર તેમના ભવનમાં પ્રસરેલો સંભળાયો, જાણે હાસ્યથી ભરેલો હોય.
12.52.6
ततो युधिष्ठिरस्यापि राज्ञो मङ्गलसंहिताः ।
उच्चेरुर्मधुरा वाचो गीतवादित्रबृंहिताः ॥ १२.५२.६ ॥
પછી રાજા યુધિષ્ઠિર માટે પણ મંગલમય, મધુર વાણીઓ ઊંચા સ્વરે ઉચ્ચારાઈ; ગીત અને વાદ્યોના ઘોષથી તે ભરેલી હતી.
12.52.7
तत उत्थाय दाशार्हः स्नातः प्राञ्जलिरच्युतः ।
जप्त्वा गुह्यं महाबाहुरग्नीनाश्रित्य तस्थिवान् ॥ १२.५२.७ ॥
પછી દાશાર્હ સ્નાન કરીને ઊઠ્યા, હાથ જોડીને અચ્યુતે ગુહ્ય મંત્રનો જપ કર્યો અને મહાબાહુ અગ્નિઓ પાસે ઊભા રહ્યા.
12.52.8
ततः सहस्रं विप्राणां चतुर्वेदविदां तथा ।
गवां सहस्रेणैकैकं वाचयामास माधवः ॥ १२.५२.८ ॥
પછી માધવે ચારે વેદના જાણકાર હજાર બ્રાહ્મણો પાસે, દરેકને હજાર ગાયો સાથે, વાચન કરાવ્યું.
12.52.9
मङ्गलालम्भनं कृत्वा आत्मानमवलोक्य च ।
आदर्शे विमले कृष्णस्ततः सात्यकिमब्रवीत् ॥ १२.५२.९ ॥
મંગલ વસ્તુઓનો સ્પર્શ કરીને અને નિર્મળ અરીસામાં પોતાને જોઈને, પછી કૃષ્ણે સાત્યકિને કહ્યું.
12.52.10
गच्छ शैनेय जानीहि गत्वा राजनिवेशनम् ।
अपि सञ्जो महातेजा भीष्मं द्रष्टुं युधिष्ठिरः ॥ १२.५२.१० ॥
હે શૈનેય, જાઓ, રાજમહેલમાં જઈને જાણી લાવો કે મહાતેજસ્વી સંજય અને યુધિષ્ઠિર ભીષ્મને જોવા ગયા છે કે નહીં.
12.52.11
ततः कृष्णस्य वचनात्सात्यंकिस्त्वरितो ययौ ।
उपगम्य च राजानं युधिष्ठिरमभाषत ॥ १२.५२.११ ॥
પછી કૃષ્ણના વચનથી સાત્યકિ ઝડપથી ગયા અને રાજા યુધિષ્ઠિર પાસે પહોંચીને બોલ્યા.
12.52.12
युक्तो रथवरो राजन्वासुदेवस्य धीमतः ।
समीपमापगेयस्य प्रयास्यति जनार्दनः ॥ १२.५२.१२ ॥
હે રાજન, બુદ્ધિમાન વાસુદેવનો શ્રેષ્ઠ રથ જોડાઈ ગયો છે; જનાર્દન આપગેય ભીષ્મની સમીપ જશે.
12.52.13
भवत्प्रतीक्षः कृष्णोऽसौ धर्मराज महाद्युते ।
यदत्रानन्तरं कृत्यं तद्भवान्कर्तुमर्हति ॥ १२.५२.१३ ॥
હે ધર્મરાજ, હે મહાદ્યુતિ, કૃષ્ણ તમારી રાહ જુએ છે. હવે અહીં જે કર્તવ્ય છે તે તમારે કરવું યોગ્ય છે.
12.52.14
एवमुक्तः प्रत्युवाच धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
युज्यतां मे रथवरः फल्गुनाप्रतिमद्युते ॥ १२.५२.१४ ॥
આમ કહેવાયા પછી ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિરે ઉત્તર આપ્યો: 'હે ફાલ્ગુનની સમાન અપ્રતિમ તેજવાળા, મારો શ્રેષ્ઠ રથ જોડવામાં આવે.'
12.52.15
न सैनिकैश्च यातव्यं यास्यामो वयमेव हि ।
न च पीडयितव्यो मे भीष्मो धर्मभृतां वरः ॥ १२.५२.१५ ॥
સૈનિકો સાથે જવું ન જોઈએ; આપણે જ જઈશું. ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ ભીષ્મને મારા કારણે પીડા ન આપવી.
12.52.16
अतः पुरःसराश्चापि निवर्तन्तु धनञ्जय ।
अद्यप्रभृति गाङ्गेयः परं गुह्यं प्रवक्ष्यति।
अतो नेच्छामि कौन्तेय पृथग्जनसमागमम् ॥ १२.५२.१६ ॥
તેથી, હે ધનંજય, આગળ ચાલનારા પાછા ફરે. આજથી ગાંગેય (ભીષ્મ) પરમ ગુહ્ય વાત કહેશે; તેથી હે કૌંતેય, સામાન્ય લોકોનો મેળાપ મને ગમતો નથી.
12.52.17
स तद्वाक्यमथाज्ञाय कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
युक्तं रथवरं तस्मा आचचक्षे नरर्षभः ॥ १२.५२.१७ ॥
એ વાત સમજીને કુંતીપુત્ર ધનંજય, નરશ્રેષ્ઠે, તેમને શ્રેષ્ઠ રથ જોડાયો હોવાનું જણાવ્યું.
12.52.18
ततो युधिष्ठिरो राजा यमौ भीमार्जुनावपि ।
भूतानीव समस्तानि ययुः कृष्णनिवेशनम् ॥ १२.५२.१८ ॥
પછી રાજા યુધિષ્ઠિર, બે જોડિયા ભાઈઓ, ભીમ અને અર્જુન પણ, જાણે બધા પ્રાણીઓ હોય તેમ કૃષ્ણના નિવાસ તરફ ચાલ્યા.
12.52.19
आगच्छत्स्वथ कृष्णोऽपि पाण्डवेषु महात्मसु ।
शैनेयसहितो धीमान्रथमेवान्वपद्यत ॥ १२.५२.१९ ॥
પાંડવો આવતા હતા ત્યારે, મહાત્માઓ વચ્ચે કૃષ્ણ પણ શૈનેય સાથે બુદ્ધિમાન તરીકે રથ પર ચઢ્યા.
12.52.20
रथस्थाः संविदं कृत्वा सुखां पृष्ट्वा च शर्वरीम् ।
मेघघोषै रथवरैः प्रययुस्ते नरर्षभाः ॥ १२.५२.२० ॥
રથો પર ઊભા રહીને, કરાર કરીને, રાત્રિ વિશે સુખપૂર્વક પૂછીને, મેઘગર્જના જેવા શ્રેષ્ઠ રથો સાથે તે નરશ્રેષ્ઠો ચાલ્યા.
12.52.21
बलाहकं मेघपुष्पं शैब्यं सुग्रीवमेवच ।
दारुकश्चोदयामास वासुदेवस्य वाजिनः ॥ १२.५२.२१ ॥
બલાહક, મેઘપુષ્પ, શૈબ્ય અને સુગ્રીવ એ વાસુદેવના ઘોડાઓને દારુકે હાંક્યા.
12.52.22
ते हया वासुदेवस्य दारुकेण प्रचोदिताः ।
गां खुराग्रैस्तथा राजँल्लिखन्तः प्रययुस्तदा ॥ १२.५२.२२ ॥
દારુકથી પ્રેરાયેલા વાસુદેવના તે ઘોડા, હે રાજન, ખૂરના અગ્રભાગથી ધરતીને ખંજવાળતા તે સમયે ચાલ્યા.
12.52.23
ते ग्रसन्त इवाकाशं वेगवन्तो महाबलाः ।
क्षेत्रं धर्मस्य कृत्स्नस्य कुरुक्षेत्रमवातरन् ॥ १२.५२.२३ ॥
તે વેગવાન મહાબળવાન ઘોડા જાણે આકાશને ગળતા હોય તેમ દોડીને, સમગ્ર ધર્મક્ષેત્ર કુરુક્ષેત્રમાં ઉતર્યા.
12.52.24
ततो ययुर्यत्र भीष्मः शरतल्पगतः प्रभुः ।
आस्ते महर्षिभिः सार्ध्रं ब्रह्मा देवगणैर्यथा ॥ १२.५२.२४ ॥
પછી તેઓ ત્યાં ગયા જ્યાં બાણશય્યા પર પડેલા પ્રભુ ભીષ્મ મહર્ષિઓ સાથે હતા, જેમ દેવગણો સાથે બ્રહ્મા હોય છે.
12.52.25
ततोऽवतीर्य गोविन्दो रथात्स च युधिष्ठिरः ।
भीमो गाण्डीवधन्वा च यमौ सात्यकिरेव च।
ऋषीनभ्यर्चयामासुः करानुद्यम्य दक्षिणान् ॥ १२.५२.२५ ॥
ત્યારે ગોવિંદ અને તે યુધિષ્ઠિર રથમાંથી ઊતર્યા. ભીમ, ગાંડીવધારી અર્જુન, જોડિયા ભાઈઓ અને સાત્યકિ પણ ઊતર્યા. જમણા હાથ ઊંચા કરીને તેમણે ઋષિઓને સન્માન આપ્યું.
12.52.26
स तैः परिवृतो राजा नक्षत्रैरिव चन्द्रमाः ।
अभ्याजगाम गाङ्गेयं ब्रह्माणमिव वासवः ॥ १२.५२.२६ ॥
તેમનાથી ઘેરાયેલો તે રાજા, તારાઓથી ઘેરાયેલા ચંદ્રની જેમ, બ્રહ્મા પાસે જતા ઇન્દ્રની જેમ ગાંગેય પાસે ગયો.
12.52.27
शरतल्पे शयानं तमादित्यं पतितं यथा ।
स ददर्श महाबाहुं भयाच्चागतसाध्वसः ॥ १२.५२.२७ ॥
બાણની શય્યા પર સૂતેલા તે મહાબાહુને તેણે જોયા, પડેલા સૂર્યની જેમ. ભય અને ગભરાટથી ભરેલા તેણે તેમને જોયા.