ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.52.1
ततः प्रविश्य भवनं प्रविश्ये मधुसूदनः ।
याममात्रावशेषायां यामिन्यां प्रत्यबुध्यत ॥ १२.५२.१ ॥
ਫਿਰ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪਹਿਰ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਜਾਗ ਪਏ।
12.52.2
स ध्यानपथमाविश्य सर्वज्ञानानि माधवः ।
अवलोक्य ततः पश्चाद्दध्यौ ब्रह्म सनातनम् ॥ १२.५२.२ ॥
ਉਹ ਮਾਧਵ ਧਿਆਨ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਗਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਨਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
12.52.3
सूताः स्तुतिपुराणज्ञा रक्तकण्ठाः सुशिक्षिताः ।
अस्तुवन्विश्वकर्माणं वासुदेवं प्रजापतिम् ॥ १२.५२.३ ॥
ਸਤੁਤੀ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖੇ ਹੋਏ, ਮਿੱਠੇ ਕੰਠ ਵਾਲੇ ਸੂਤਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ।
12.52.4
पठन्ति पाणिस्वनिकास्तथा गायन्ति गायनाः ।
शङ्खानथ मृदङ्गांश्च प्रवाद्यन्ति सहस्रशः ॥ १२.५२.४ ॥
ਤਾੜੀ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਗਾਇਕ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
12.52.5
वीणापणववेणूनां स्वनश्चातिमनोरमः ।
सहास इव विस्तीर्णः शुश्रुवे तस्य वेश्मनि ॥ १२.५२.५ ॥
ਵੀਣਾ, ਪਣਵ ਅਤੇ ਵੇਣੂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਨੋਹਰ ਧੁਨ ਉਸਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੁਣੀ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਵੇ।
12.52.6
ततो युधिष्ठिरस्यापि राज्ञो मङ्गलसंहिताः ।
उच्चेरुर्मधुरा वाचो गीतवादित्रबृंहिताः ॥ १२.५२.६ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਲਈ ਵੀ ਮੰਗਲਮਈ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰੇ ਗਏ; ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ।
12.52.7
तत उत्थाय दाशार्हः स्नातः प्राञ्जलिरच्युतः ।
जप्त्वा गुह्यं महाबाहुरग्नीनाश्रित्य तस्थिवान् ॥ १२.५२.७ ॥
ਫਿਰ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉੱਠੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਅਚਯੁਤ ਨੇ ਗੁਹਯ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਬਾਹੁ ਅਗਨੀਆਂ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
12.52.8
ततः सहस्रं विप्राणां चतुर्वेदविदां तथा ।
गवां सहस्रेणैकैकं वाचयामास माधवः ॥ १२.५२.८ ॥
ਫਿਰ ਮਾਧਵ ਨੇ ਚਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ, ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਾਚਨ ਕਰਵਾਇਆ।
12.52.9
मङ्गलालम्भनं कृत्वा आत्मानमवलोक्य च ।
आदर्शे विमले कृष्णस्ततः सात्यकिमब्रवीत् ॥ १२.५२.९ ॥
ਮੰਗਲ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
12.52.10
गच्छ शैनेय जानीहि गत्वा राजनिवेशनम् ।
अपि सञ्जो महातेजा भीष्मं द्रष्टुं युधिष्ठिरः ॥ १२.५२.१० ॥
ਹੇ ਸ਼ੈਨੇਯ, ਜਾਓ, ਰਾਜ-ਮਹਲ ਜਾ ਕੇ ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸੰਜਯ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਗਏ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
12.52.11
ततः कृष्णस्य वचनात्सात्यंकिस्त्वरितो ययौ ।
उपगम्य च राजानं युधिष्ठिरमभाषत ॥ १२.५२.११ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਤਯਕੀ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਗਏ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬੋਲੇ।
12.52.12
युक्तो रथवरो राजन्वासुदेवस्य धीमतः ।
समीपमापगेयस्य प्रयास्यति जनार्दनः ॥ १२.५२.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਜਨਾਰਦਨ ਆਪਗੇਯ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣਗੇ।
12.52.13
भवत्प्रतीक्षः कृष्णोऽसौ धर्मराज महाद्युते ।
यदत्रानन्तरं कृत्यं तद्भवान्कर्तुमर्हति ॥ १२.५२.१३ ॥
ਹੇ ਧਰਮਰਾਜ, ਹੇ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਜੋ ਕਰਤੱਵ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.52.14
एवमुक्तः प्रत्युवाच धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
युज्यतां मे रथवरः फल्गुनाप्रतिमद्युते ॥ १२.५२.१४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਹੇ ਫਲਗੁਨ ਵਰਗੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਮੇਰਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੱਥ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ।'
12.52.15
न सैनिकैश्च यातव्यं यास्यामो वयमेव हि ।
न च पीडयितव्यो मे भीष्मो धर्मभृतां वरः ॥ १२.५२.१५ ॥
ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਪੀੜਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
12.52.16
अतः पुरःसराश्चापि निवर्तन्तु धनञ्जय ।
अद्यप्रभृति गाङ्गेयः परं गुह्यं प्रवक्ष्यति।
अतो नेच्छामि कौन्तेय पृथग्जनसमागमम् ॥ १२.५२.१६ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਧਨੰਜੈ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹ ਮੁੜ ਜਾਣ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਗਾਂਗੇਯ (ਭੀਸ਼ਮ) ਪਰਮ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਦੱਸਣਗੇ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਮੈਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
12.52.17
स तद्वाक्यमथाज्ञाय कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
युक्तं रथवरं तस्मा आचचक्षे नरर्षभः ॥ १२.५२.१७ ॥
ਉਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਨੰਜੈ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੱਥ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
12.52.18
ततो युधिष्ठिरो राजा यमौ भीमार्जुनावपि ।
भूतानीव समस्तानि ययुः कृष्णनिवेशनम् ॥ १२.५२.१८ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ, ਭੀਮ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹੋਣ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਗਏ।
12.52.19
आगच्छत्स्वथ कृष्णोऽपि पाण्डवेषु महात्मसु ।
शैनेयसहितो धीमान्रथमेवान्वपद्यत ॥ १२.५२.१९ ॥
ਪਾਂਡਵ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਤਦ ਮਹਾਤਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੀ ਸ਼ੈਨੇਯ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
12.52.20
रथस्थाः संविदं कृत्वा सुखां पृष्ट्वा च शर्वरीम् ।
मेघघोषै रथवरैः प्रययुस्ते नरर्षभाः ॥ १२.५२.२० ॥
ਰੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਰਾਤ ਬਾਰੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਮੇਘ-ਗਰਜਣ ਵਰਗੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੁਰ ਪਏ।
12.52.21
बलाहकं मेघपुष्पं शैब्यं सुग्रीवमेवच ।
दारुकश्चोदयामास वासुदेवस्य वाजिनः ॥ १२.५२.२१ ॥
ਬਲਾਹਕ, ਮੇਘਪੁਸ਼ਪ, ਸ਼ੈਬਯ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਰੁਕ ਨੇ ਹਾਂਕਿਆ।
12.52.22
ते हया वासुदेवस्य दारुकेण प्रचोदिताः ।
गां खुराग्रैस्तथा राजँल्लिखन्तः प्रययुस्तदा ॥ १२.५२.२२ ॥
ਦਾਰੁਕ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਤ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਉਹ ਘੋੜੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਖੁਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੁਰ ਪਏ।
12.52.23
ते ग्रसन्त इवाकाशं वेगवन्तो महाबलाः ।
क्षेत्रं धर्मस्य कृत्स्नस्य कुरुक्षेत्रमवातरन् ॥ १२.५२.२३ ॥
ਉਹ ਵੇਗਵਾਨ ਮਹਾਬਲੀ ਘੋੜੇ ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਗਲਦੇ ਹੋਣ, ਸਮੁੱਚੇ ਧਰਮ-ਖੇਤਰ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਆਏ।
12.52.24
ततो ययुर्यत्र भीष्मः शरतल्पगतः प्रभुः ।
आस्ते महर्षिभिः सार्ध्रं ब्रह्मा देवगणैर्यथा ॥ १२.५२.२४ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਲੇਟੇ ਪ੍ਰਭੂ ਭੀਸ਼ਮ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
12.52.25
ततोऽवतीर्य गोविन्दो रथात्स च युधिष्ठिरः ।
भीमो गाण्डीवधन्वा च यमौ सात्यकिरेव च।
ऋषीनभ्यर्चयामासुः करानुद्यम्य दक्षिणान् ॥ १२.५२.२५ ॥
ਫਿਰ ਗੋਵਿੰਦ ਅਤੇ ਉਹ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰੱਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇ। ਭੀਮ, ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ, ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸਾਤਿਅਕੀ ਵੀ ਉਤਰੇ। ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
12.52.26
स तैः परिवृतो राजा नक्षत्रैरिव चन्द्रमाः ।
अभ्याजगाम गाङ्गेयं ब्रह्माणमिव वासवः ॥ १२.५२.२६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਗਾਂਗੇਯ ਕੋਲ ਗਿਆ।
12.52.27
शरतल्पे शयानं तमादित्यं पतितं यथा ।
स ददर्श महाबाहुं भयाच्चागतसाध्वसः ॥ १२.५२.२७ ॥
ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸੇਜ 'ਤੇ ਲੇਟੇ ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਡਿੱਗੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ। ਡਰ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।