ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.52.1
ततः प्रविश्य भवनं प्रविश्ये मधुसूदनः ।
याममात्रावशेषायां यामिन्यां प्रत्यबुध्यत ॥ १२.५२.१ ॥
ତା'ପରେ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମଧୁସୂଦନ, ରାତ୍ରିରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଯାମ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିବାବେଳେ ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ।
12.52.2
स ध्यानपथमाविश्य सर्वज्ञानानि माधवः ।
अवलोक्य ततः पश्चाद्दध्यौ ब्रह्म सनातनम् ॥ १२.५२.२ ॥
ସେ ମାଧବ ଧ୍ୟାନପଥରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଅବଲୋକନ କରି, ତା'ପରେ ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ଚିନ୍ତନ କଲେ।
12.52.3
सूताः स्तुतिपुराणज्ञा रक्तकण्ठाः सुशिक्षिताः ।
अस्तुवन्विश्वकर्माणं वासुदेवं प्रजापतिम् ॥ १२.५२.३ ॥
ସ୍ତୁତି ଓ ପୁରାଣ ଜାଣିଥିବା, ସୁଶିକ୍ଷିତ, ମଧୁର କଣ୍ଠ ସୂତମାନେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପ୍ରଜାପତି ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
12.52.4
पठन्ति पाणिस्वनिकास्तथा गायन्ति गायनाः ।
शङ्खानथ मृदङ्गांश्च प्रवाद्यन्ति सहस्रशः ॥ १२.५२.४ ॥
ତାଳି ବଜାଉଥିବା ଲୋକେ ପାଠ କରନ୍ତି, ଗାୟକମାନେ ଗାନ କରନ୍ତି; ଶଙ୍ଖ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ହଜାର ହଜାର ବଜାଯାଏ।
12.52.5
वीणापणववेणूनां स्वनश्चातिमनोरमः ।
सहास इव विस्तीर्णः शुश्रुवे तस्य वेश्मनि ॥ १२.५२.५ ॥
ବୀଣା, ପଣବ ଓ ବେଣୁର ଅତି ମନୋରମ ସ୍ୱର ତାଙ୍କ ଭବନରେ ବ୍ୟାପି ଶୁଣାଗଲା, ଯେପରି ହାସ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
12.52.6
ततो युधिष्ठिरस्यापि राज्ञो मङ्गलसंहिताः ।
उच्चेरुर्मधुरा वाचो गीतवादित्रबृंहिताः ॥ १२.५२.६ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମଙ୍ଗଳମୟ, ମଧୁର ବାଣୀ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା; ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
12.52.7
तत उत्थाय दाशार्हः स्नातः प्राञ्जलिरच्युतः ।
जप्त्वा गुह्यं महाबाहुरग्नीनाश्रित्य तस्थिवान् ॥ १२.५२.७ ॥
ତା'ପରେ ଦାଶାର୍ହ ସ୍ନାନ କରି ଉଠିଲେ, କରଯୋଡ଼ି ଅଚ୍ୟୁତ ଗୁହ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଜପିଲେ ଏବଂ ମହାବାହୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନିକଟରେ ଠିଆ ହେଲେ।
12.52.8
ततः सहस्रं विप्राणां चतुर्वेदविदां तथा ।
गवां सहस्रेणैकैकं वाचयामास माधवः ॥ १२.५२.८ ॥
ତା'ପରେ ମାଧବ ଚାରି ବେଦ ଜାଣୁଥିବା ହଜାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ହଜାରେ ଗାଈ ସହିତ, ବାଚନ କରାଇଲେ।
12.52.9
मङ्गलालम्भनं कृत्वा आत्मानमवलोक्य च ।
आदर्शे विमले कृष्णस्ततः सात्यकिमब्रवीत् ॥ १२.५२.९ ॥
ମଙ୍ଗଳ ଦ୍ରବ୍ୟ ଛୁଇଁ ଓ ନିର୍ମଳ ଦର୍ପଣରେ ନିଜକୁ ଦେଖି, ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ କହିଲେ।
12.52.10
गच्छ शैनेय जानीहि गत्वा राजनिवेशनम् ।
अपि सञ्जो महातेजा भीष्मं द्रष्टुं युधिष्ठिरः ॥ १२.५२.१० ॥
ହେ ଶୈନେୟ, ଯାଅ, ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଯାଇ ଜାଣି ଆସ ଯେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସଞ୍ଜୟ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଇଛନ୍ତି କି ନାହିଁ।
12.52.11
ततः कृष्णस्य वचनात्सात्यंकिस्त्वरितो ययौ ।
उपगम्य च राजानं युधिष्ठिरमभाषत ॥ १२.५२.११ ॥
ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବଚନରେ ସାତ୍ୟକି ତ୍ୱରିତରେ ଯାଇ, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟେ ପହଞ୍ଚି କହିଲେ।
12.52.12
युक्तो रथवरो राजन्वासुदेवस्य धीमतः ।
समीपमापगेयस्य प्रयास्यति जनार्दनः ॥ १२.५२.१२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଯୋଡ଼ା ହୋଇଛି; ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଆପଗେୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବେ।
12.52.13
भवत्प्रतीक्षः कृष्णोऽसौ धर्मराज महाद्युते ।
यदत्रानन्तरं कृत्यं तद्भवान्कर्तुमर्हति ॥ १२.५२.१३ ॥
ହେ ଧର୍ମରାଜ, ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, କୃଷ୍ଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଏବେ ଯାହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ତାହା ଆପଣ କରିବା ଉଚିତ।
12.52.14
एवमुक्तः प्रत्युवाच धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
युज्यतां मे रथवरः फल्गुनाप्रतिमद्युते ॥ १२.५२.१४ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ହେ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ପରି ଅନୁପମ ତେଜସ୍ୱୀ, ମୋ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଯୋଡ଼ାଯାଉ।'
12.52.15
न सैनिकैश्च यातव्यं यास्यामो वयमेव हि ।
न च पीडयितव्यो मे भीष्मो धर्मभृतां वरः ॥ १२.५२.१५ ॥
ସୈନିକମାନଙ୍କ ସହିତ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଆମେ ନିଜେ ହିଁ ଯିବା। ଧର୍ମଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମୋ ଯୋଗୁଁ କଷ୍ଟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.52.16
अतः पुरःसराश्चापि निवर्तन्तु धनञ्जय ।
अद्यप्रभृति गाङ्गेयः परं गुह्यं प्रवक्ष्यति।
अतो नेच्छामि कौन्तेय पृथग्जनसमागमम् ॥ १२.५२.१६ ॥
ତେଣୁ, ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ଆଗରେ ଯାଉଥିବା ସମସ୍ତେ ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ। ଆଜିଠାରୁ ଗାଙ୍ଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ) ପରମ ଗୁହ୍ୟ କଥା କହିବେ; ତେଣୁ ହେ କୌନ୍ତେୟ, ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସହ ମିଳନ ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ।
12.52.17
स तद्वाक्यमथाज्ञाय कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
युक्तं रथवरं तस्मा आचचक्षे नरर्षभः ॥ १२.५२.१७ ॥
ସେହି କଥା ବୁଝି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି ବୋଲି ଜଣାଇଲେ।
12.52.18
ततो युधिष्ठिरो राजा यमौ भीमार्जुनावपि ।
भूतानीव समस्तानि ययुः कृष्णनिवेशनम् ॥ १२.५२.१८ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯମଜ ଭାଇ, ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ, ଯେମିତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିବାସ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
12.52.19
आगच्छत्स्वथ कृष्णोऽपि पाण्डवेषु महात्मसु ।
शैनेयसहितो धीमान्रथमेवान्वपद्यत ॥ १२.५२.१९ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆସୁଥିବା ବେଳେ, ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଶୈନେୟଙ୍କ ସହିତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରୂପେ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।
12.52.20
रथस्थाः संविदं कृत्वा सुखां पृष्ट्वा च शर्वरीम् ।
मेघघोषै रथवरैः प्रययुस्ते नरर्षभाः ॥ १२.५२.२० ॥
ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇ, ସମ୍ମତି କରି, ରାତ୍ରି ବିଷୟରେ ସୁଖରେ ପଚାରି, ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଚାଲିଲେ।
12.52.21
बलाहकं मेघपुष्पं शैब्यं सुग्रीवमेवच ।
दारुकश्चोदयामास वासुदेवस्य वाजिनः ॥ १२.५२.२१ ॥
ବଳାହକ, ମେଘପୁଷ୍ପ, ଶୈବ୍ୟ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଏହି ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଦାରୁକ ଚଳାଇଲେ।
12.52.22
ते हया वासुदेवस्य दारुकेण प्रचोदिताः ।
गां खुराग्रैस्तथा राजँल्लिखन्तः प्रययुस्तदा ॥ १२.५२.२२ ॥
ଦାରୁକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସେହି ଘୋଡ଼ାମାନେ, ହେ ରାଜନ୍, ଖୁରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପୃଥିବୀକୁ ଖୋଳି ଖୋଳି ସେତେବେଳେ ଚାଲିଲେ।
12.52.23
ते ग्रसन्त इवाकाशं वेगवन्तो महाबलाः ।
क्षेत्रं धर्मस्य कृत्स्नस्य कुरुक्षेत्रमवातरन् ॥ १२.५२.२३ ॥
ସେହି ବେଗବାନ ମହାବଳ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଆକାଶକୁ ଗ୍ରାସ କରୁଥିବା ପରି, ସମସ୍ତ ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ର କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
12.52.24
ततो ययुर्यत्र भीष्मः शरतल्पगतः प्रभुः ।
आस्ते महर्षिभिः सार्ध्रं ब्रह्मा देवगणैर्यथा ॥ १२.५२.२४ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ ସେଠାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରିଥିବା ପ୍ରଭୁ ଭୀଷ୍ମ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବଗଣଙ୍କ ସହିତ ଥାଆନ୍ତି।
12.52.25
ततोऽवतीर्य गोविन्दो रथात्स च युधिष्ठिरः ।
भीमो गाण्डीवधन्वा च यमौ सात्यकिरेव च।
ऋषीनभ्यर्चयामासुः करानुद्यम्य दक्षिणान् ॥ १२.५२.२५ ॥
ତା'ପରେ ଗୋବିନ୍ଦ ଓ ସେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ। ଭୀମ, ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ, ଯମଜ ଭାଇ ଓ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ଓହ୍ଲାଇଲେ। ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତ ଉତ୍ତୋଳନ କରି ସେମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
12.52.26
स तैः परिवृतो राजा नक्षत्रैरिव चन्द्रमाः ।
अभ्याजगाम गाङ्गेयं ब्रह्माणमिव वासवः ॥ १२.५२.२६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ ସେ ରାଜା, ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବେଷ୍ଟିତ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଗାଙ୍ଗେୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
12.52.27
शरतल्पे शयानं तमादित्यं पतितं यथा ।
स ददर्श महाबाहुं भयाच्चागतसाध्वसः ॥ १२.५२.२७ ॥
ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିବା ସେହି ମହାବାହୁଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲେ, ପଡ଼ିଯାଇଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି। ଭୟ ଓ ଆତଙ୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।