Mahābhārata · Adhyāya 12.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.55.1
प्रणिपत्य हृषीकेशमभिवाद्य पितामहम् ।
अनुमान्य गुरून्सर्वान्पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः ॥ १२.५५.१ ॥
Nachdem er sich vor Hṛṣīkeśa verneigt, den Großvater gegrüßt und alle Ältesten um Erlaubnis gebeten hatte, fragte Yudhiṣṭhira.
12.55.2
राज्ञां वै परमो धर्म इति धर्मविदो विदुः ।
महान्तमेतं भारं च मन्ये तद्ब्रूहि पार्थिव ॥ १२.५५.२ ॥
»Die höchste Pflicht der Könige«, so nennen es die Kenner des Dharma. Ich halte diese Last für sehr groß; sage sie mir, o Herr der Erde.
12.55.3
राजधर्मान्विशेषेण कथयस्य पितामह ।
सर्वस्य जीवलोकस्य राजधर्मः परायणम् ॥ १२.५५.३ ॥
O Großvater, erkläre besonders die Pflichten der Könige; denn die königliche Pflicht ist die Zuflucht der gesamten belebten Welt.
12.55.4
त्रिवर्गो हि समासक्तो राजधर्मेषु कौरव ।
मोक्षधर्मश्च विस्पष्टः सकलोऽत्र समाहितः ॥ १२.५५.४ ॥
O Kaurava, das dreifache Ziel (Dharma, Besitz, Lust) ist eng mit den Pflichten der Könige verbunden, und auch das Dharma der Befreiung wird klar dargelegt; hier ist alles versammelt.
12.55.5
यथा हि रश्मयोऽश्वस्य द्विरदस्याङ्कुशो यथा ।
नरेन्द्रधर्मो लोकस्य तथा प्रग्रहणं स्मृतम् ॥ १२.५५.५ ॥
Wie die Zügel dem Pferd und der Stachel dem Elefanten, so gilt die Pflicht des Herrschers der Welt als die Lenkung, die sie führt.
12.55.6
अत्र वै संप्रमूढे तु धर्मे राजर्षिसेविते ।
लोकस्य संस्था न भवेत्सर्वं च व्याकुलीभवेत् ॥ १२.५५.६ ॥
Käme es in diesem von den königlichen Weisen geübten Dharma zu tiefer Verwirrung, so bliebe die Ordnung der Welt nicht bestehen, und alles geriete in Unordnung.
12.55.7
उदयन्हि यथा सूर्यो नाशयत्यशुभं तमः ।
राजधर्मस्तथा लोक्यामाक्षिपत्यशुभां गतिम् ॥ १२.५५.७ ॥
Wie die aufgehende Sonne die unheilvolle Finsternis vertreibt, so wirft die Pflicht des Königs in der Welt den unheilvollen Weg von sich.
12.55.8
तदग्रे राजधर्मान्हि मदर्थे त्वं पितामह ।
प्रब्रूहि भरतश्रेष्ठ त्वं हि धर्मभूतां वरः ॥ १२.५५.८ ॥
Darum erkläre mir zuerst, um meinetwillen, die Pflichten der Könige, o Großvater. O Bester der Bharatas, du bist wahrlich der Vorzüglichste unter denen, die das Dharma verkörpern.
12.55.9
आगमश्च परस्त्वत्तः सर्वेषां नः परन्तप ।
भवन्तं हि परं बुद्धौ वासुदेवोऽभिमन्यते ॥ १२.५५.९ ॥
O Vernichter der Feinde, die höchste Lehre für uns alle kommt von dir. Vāsudeva selbst achtet dich in Weisheit als den Höchsten.
12.55.10
नमो धर्माय महते नमः कृष्णाय वेधसे ।
ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य धर्मान्वक्ष्यामि शाश्वतान् ॥ १२.५५.१० ॥
Verehrung dem großen Dharma, Verehrung Kṛṣṇa dem Schöpfer. Nachdem ich mich vor den Brahmanen verneigt habe, werde ich die ewigen Pflichten darlegen.
12.55.11
शृणु कार्त्स्न्येन मत्तस्त्वं राजधर्मान्युधिष्ठिर ।
निरुच्यमानान्नियतो यच्चान्यदपि वाञ्छसि ॥ १२.५५.११ ॥
Höre von mir vollständig die Pflichten der Könige, Yudhiṣṭhira. Lausche mit Sammlung dem, was erklärt wird, und ebenso dem, was du sonst noch wünschst.
12.55.12
आदावेव कुरुश्रेष्ठ राज्ञा रञ्जनमिच्छता ।
देवतानां द्विजानां च वर्तितव्यं यथाविधि ॥ १२.५५.१२ ॥
O Bester der Kurus, ein König, der seine Untertanen erfreuen will, muss zuerst den Göttern und den Zweimalgeborenen gegenüber nach Vorschrift handeln.
12.55.13
दैवतान्यर्चयित्वा हि ब्राह्मणांश्च कुरूद्वह ।
आनृण्यं याति धर्मस्य लोकेन च समर्च्यते ॥ १२.५५.१३ ॥
Nachdem er die Götter und die Brahmanen geehrt hat, o Kuru-Fürst, wird der Mensch von der Schuld gegenüber dem Dharma befreit und von der Welt geehrt.
12.55.14
उत्थानेन सदा पुत्र प्रयतेथा युधिष्ठिर ।
न ह्युत्थानमृते दैवं राज्ञामर्थं प्रसाधयेत् ॥ १२.५५.१४ ॥
Strebe stets mit Tatkraft, mein Sohn Yudhiṣṭhira; denn das Schicksal allein kann ohne Anstrengung die Ziele der Könige nicht erreichen.
12.55.15
साधारणं द्वयं ह्येतद्दैवमुत्थानमेव च ।
पौरुषं हि परं मन्ये दैवं निश्चित्य मुह्यते ॥ १२.५५.१५ ॥
Diese beiden, Schicksal und Anstrengung, sind allen gemeinsam; doch halte ich menschliche Tatkraft für das Höchste, denn wer sich allein auf das Schicksal verlässt, verwirrt sich.
12.55.16
विपन्ने च समारम्भे सन्तापं मा स्म वै कृथाः ।
घटेतैवं सदाऽऽत्मानं राज्ञामेष परो नयः ॥ १२.५५.१६ ॥
Wenn ein Unternehmen scheitert, betrübe dich nicht; so strebe stets weiter. Dies ist die höchste Staatskunst der Könige.
12.55.17
न हि सत्यादृते किंचिद्राज्ञां वै सिद्धिकारकम् ।
सत्ये हि राजा निरतः प्रेत्य चेह च नन्दति ॥ १२.५५.१७ ॥
Nichts, was Königen Erfolg bringt, gibt es ohne Wahrheit; ein König, der sich der Wahrheit widmet, freut sich hier und im Jenseits.
12.55.18
ऋषीणामपि राजेन्द्र सत्यमेव परं धनम् ।
तथा राज्ञां परं सत्यान्नान्यद्विश्वासकारणम् ॥ १२.५५.१८ ॥
O Herr der Könige, selbst für die Weisen ist die Wahrheit der höchste Reichtum; ebenso gibt es für Könige keine andere Grundlage des Vertrauens als die Wahrheit.
12.55.19
गुणवाञ्शीलवान्दान्तो मृदुदण्डो जितेन्द्रियः ।
सुदर्शः स्थूललक्ष्यश्च न भ्रश्येत सदा श्रियः ॥ १२.५५.१९ ॥
Ein tugendhafter König von gutem Betragen, selbstbeherrscht, milde in der Strafe, Herr seiner Sinne, leicht zugänglich und mit weitem Ziel, fällt niemals von der Glückseligkeit ab.
12.55.20
आर्जवं सर्वकार्येषु श्रयेथाः कुरुनन्दन ।
पुनर्नयविचारेण त्रयीसंवरणेन च।
आर्जवेन समायुक्ता मोदन्ते ऋषयो दिवि ॥ १२.५५.२० ॥
O Freude der Kurus, in allen Angelegenheiten nimm deine Zuflucht zur Aufrichtigkeit; ferner durch besonnenes Urteil über die Staatskunst und Selbstbeherrschung durch die drei Veden. Weise, die mit Aufrichtigkeit begabt sind, erfreuen sich im Himmel.
12.55.21
मृदुर्हि राजा सततं लङ्घ्यो भवति सर्वशः ।
तीक्ष्णाच्चोद्विजते लोकस्तस्मादुभयमाचरेत् ॥ १२.५५.२१ ॥
Denn ein milder König wird stets und in jeder Hinsicht übertreten, während das Volk durch einen harten erregt wird; deshalb soll er beides üben.
12.55.22
अदण्ड्याश्चैव ते पुत्र विप्राः स्युर्ददतां वर ।
भूतमेतत्परं लोके ब्राह्मणा नाम पाण्डव ॥ १२.५५.२२ ॥
Die Brahmanen, mein Sohn, Bester unter den Spendern, sollen von Strafe befreit sein; o Pāṇḍava, dies ist in der Welt als höchstes Prinzip festgelegt, was die Brahmanen betrifft.
12.55.23
मनुना चात्र राजेन्द्र गीतौ श्लोकौ महात्मना ।
धर्मेषु स्वेषु कौरव्य हृदि तौ कर्तुमर्हसि ॥ १२.५५.२३ ॥
O Herr der Könige, hier hat der großherzige Manu zwei Verse gesungen; o Nachkomme der Kurus, es geziemt dir, sie in deinem Herzen zu bewahren, unter deinen eigenen Pflichten.
12.55.24
अभ्द्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्रमश्मनो लोहमुत्थितम् ।
तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वासु योनिषु शाम्यति ॥ १२.५५.२४ ॥
Das Feuer entstand aus dem Wasser, die kriegerische Macht aus dem Brahman, das Eisen aus dem Stein; ihre überall wirkende Kraft erlischt in ihren eigenen Quellen.
12.55.25
अयो हन्ति यदाऽश्मानमग्निरापो निहन्ति च ।
ब्रह्म च क्षत्रियो द्वेष्टि तदा सीदन्ति ते त्रयः ॥ १२.५५.२५ ॥
Wenn das Eisen den Stein schlägt, Feuer und Wasser ihn zerstören und der Kṣatriya den Brahmanen hasst, dann gehen jene drei zugrunde.
12.55.26
एवं कृत्वा महाराज नमस्या एव ते द्विजाः ।
भौमं ब्रह्म द्विजश्रेष्ठा धारयन्ति शमान्विताः ॥ १२.५५.२६ ॥
So, großer König, sind jene Zweimalgeborenen wahrhaft verehrungswürdig. Die Besten der Zweimalgeborenen, mit Gelassenheit begabt, tragen das irdische Brahman.
12.55.27
एवं चैव नरव्याघ्र लोकयात्राविघातकाः ।
निग्राह्या एव बाहुभ्यां ब्राह्मणास्ते नरेश्वर ॥ १२.५५.२७ ॥
So ist es auch, Tiger unter den Menschen: Jene Brahmanen, die den Lauf der Welt behindern, müssen, Herrscher der Menschen, allein mit der Kraft der Arme gezügelt werden.
12.55.28
श्लोकौ चोशनसा गीतौ पुरा तात महर्षिणा ।
तौ निवोध महाराज त्वमेकाग्रमना नृप ॥ १२.५५.२८ ॥
Zwei Strophen hat einst der große Weise Uśanas gesungen, mein Lieber. Höre sie, großer König, mit ungeteiltem Geist.
12.55.29
उद्यम्य शस्त्रमायान्तमपि वेदान्तगं रणे ।
निगृह्णीयात्स्वधर्मेण धर्मापेक्षी नराधिपः ॥ १२.५५.२९ ॥
Selbst wer mit erhobener Waffe in den Kampf kommt, auch wenn er im Vedānta bewandert ist, soll vom Herrscher, der das Dharma sucht, durch seine eigene Pflicht gezügelt werden.
12.55.30
विनश्यमानं धर्मं हि योऽभिरक्षेत्स धर्मवित् ।
न तेन धर्महा स स्यान्मन्युस्तन्मन्युमृच्छति ॥ १२.५५.३० ॥
Wer das Dharma beschützt, während es zugrunde geht, ist wahrhaft ein Kenner des Dharma. Dadurch wird er kein Vernichter des Dharma; der Zorn trifft eben jenen Zorn.
12.55.31
एवं चैव नरश्रेष्ठ रक्ष्या एव द्विजातयः ।
सापराधानपि हि तान्विषयान्ते समुत्सृजेत् ॥ १२.५५.३१ ॥
So, bester der Männer, sind die Dvijātis zu beschützen; selbst die Schuldigen soll man an der Grenze des Reiches verbannen.
12.55.32
अभिशस्तमपि ह्येषां पीडयेन्न विशांपते ।
ब्रह्मघ्ने गुरुतल्पे च भ्रूणहत्ये तथैव च ॥ १२.५५.३२ ॥
Auch wenn sie beschuldigt werden, o Herr der Völker, soll man ihnen kein Leid antun. Dasselbe gilt für den Mörder eines Brahmanen, den Schänder des Lagers des Lehrers und den Mörder eines Embryos.
12.55.33
राजद्विष्टे च विप्रस्य विषयान्ते विवासनम् ।
विधीयते न शारीरं भयमेषां कदाचन ॥ १२.५५.३३ ॥
Für einen Brahmanen, der dem König verhasst ist, ist die Verbannung über die Grenze des Reiches vorgeschrieben; körperliche Strafe darf ihnen niemals auferlegt werden.
12.55.34
दयिताश्च नरास्ते स्युर्भक्तिमन्तो द्विजेषु ये ।
न शोकः परमा तुष्टी राज्ञां भवति संचयात् ॥ १२.५५.३४ ॥
Männer, die den Dvijas ergeben sind, werden den Königen lieb. Aus der Anhäufung entsteht den Königen kein Kummer, sondern höchste Zufriedenheit.
12.55.35
दुर्गेषु च महाराज षट्सु ये शास्त्रनिश्चिताः ।
सर्वदुर्गेषु मन्यन्ते नरदुर्गं सुदुर्गमम् ॥ १२.५५.३५ ॥
Unter den von den Lehrbüchern festgelegten Festungen, großer König, gilt die Festung der Menschen als die unbezwingbarste von allen.
12.55.36
तस्मान्नित्यं दया कार्या चातुर्वर्ण्ये विपश्चिता ।
धर्मात्मा सत्यवाक्चैव राजा रञ्जयति प्रजाः ॥ १२.५५.३६ ॥
Darum soll der Weise den vier Ständen stets Mitgefühl erweisen. Der Herrscher, der rechtschaffen und wahrhaftig ist, erfreut seine Untertanen.
12.55.37
न च क्षान्तेन ते नित्यं भाव्यं पुरुषसत्तम ।
अधर्मो हि मृद् राजा क्षमावानिव कुञ्जरः ॥ १२.५५.३७ ॥
Bester der Männer, du sollst nicht immer nachsichtig sein; ein nachsichtiger König versinkt wie ein Elefant in Adharma.
12.55.38
वार्हस्पत्ये च शास्त्रे च श्लोकोऽयं नियतः प्रभो ।
अस्मिन्नर्थे निगदितस्तन्मे निगदतः शृणु ॥ १२.५५.३८ ॥
O Herr, dieser Vers ist im Bārhaspatya-Lehrbuch zu diesem Thema fest verankert; höre, wie ich ihn vortrage.
12.55.39
क्षममाणं नृपं नित्यं नीचः परिभवेञ्जनः ।
हस्तियन्ता गजस्येव शिर एवारुरुक्षति ॥ १२.५५.३९ ॥
Ein niederer Mensch verachtet stets den nachsichtigen König, wie der Elefantenführer auf den Kopf des Elefanten klettern will.
12.55.40
तस्मान्नैव मृदुर्नित्यं तीक्ष्णो वाऽपि भवेन्नृपः ।
वसन्तेऽर्क इव श्रीमान्न शीतो न च घर्मदः ॥ १२.५५.४० ॥
Daher soll ein König weder stets sanft noch stets streng sein; er soll glanzvoll sein wie die Frühlingssonne, weder kalt noch sengend.
12.55.41
प्रत्यक्षेणानुमानेन तथौपम्यागमैरपि ।
परीक्ष्यास्ते महाराज स्वे परे चैव नित्यशः ॥ १२.५५.४१ ॥
O großer König, sowohl die Deinen als auch die Fremden sollst du stets prüfen durch unmittelbare Wahrnehmung, Schluss, Vergleich und die Autorität der Schrift.
12.55.42
व्यसनानि च सर्वाणि त्यजेथा भूरिदक्षिण ।
नचैतानि प्रयुञ्जीथाः सङ्गं तु परिवर्जय ॥ १२.५५.४२ ॥
O du reich Schenkender, lege alle Laster ab; übe sie nicht aus, und meide vor allem die Anhaftung.
12.55.43
व्यसनी यस्तु लोकेऽस्मिन्परिभूतो भवत्युत ।
उद्वेजयति लोकं च योऽतिद्वेषी महीपतिः ॥ १२.५५.४३ ॥
Der König, der in dieser Welt den Lastern verfällt, wird gewiss verachtet; und der übermäßig hasserfüllte König versetzt das Volk in Schrecken.
12.55.44
भवितव्यं सदा राज्ञा गर्भिणीसहधर्मिणा ।
कारणं च महाराज शृणु येनेदमुच्यते ॥ १२.५५.४४ ॥
Der König muss stets wie eine schwangere Frau sein, die ihre Pflicht teilt. Höre, großer König, den Grund, weshalb dies gesagt wird.
12.55.45
यथा हि गर्भिणी हित्वा स्वं प्रियं मनसोऽनुगम् ।
गर्भस्य हितमाधत्ते तथा राज्ञाऽप्यसंशयम् ॥ १२.५५.४५ ॥
So wie eine schwangere Frau, das eigene Verlangen ihres Herzens zurückstellend, für das Wohl des Embryos sorgt, so muss es ohne Zweifel auch der König tun.
12.55.46
वर्तितव्यं कुरुश्रेष्ठ सदा धर्मानुवर्तिना ।
स्वं प्रियं तु परित्यज्य यद्यल्लोकहितं भवेत् ॥ १२.५५.४६ ॥
O Bester der Kurus, wer dem Dharma folgt, muss sich stets so verhalten, dass er das eigene Vergnügen beiseitelässt und tut, was dem Wohl des Volkes dient.
12.55.47
न सन्त्याज्यं च ते धैर्यं कदाचिदपि पाण्डव ।
धीरस्य स्पष्टदण्डस्य न ह्याज्ञा प्रतिहन्यते ॥ १२.५५.४७ ॥
O Sohn Pāṇḍus, du darfst deine Standhaftigkeit niemals aufgeben. Der Befehl eines standhaften Mannes, dessen Strafe klar ist, wird niemals behindert.
12.55.48
परिहासश्च भृत्यैस्ते नात्यर्थं वदतां वर ।
कर्तव्यो राजशार्दूल दोषमत्र हि मे शृणु ॥ १२.५५.४८ ॥
O Bester der Redner, Tiger unter den Königen, du sollst mit deinen Dienern nicht übermäßig scherzen. Höre, worin darin der Fehler liegt.
12.55.49
अवमन्यन्ति भर्तारं सहर्षमुपजीविनः ।
स्वे स्थाने न च तिष्ठन्ति लङ्घ्यन्ति च तद्वचः ॥ १२.५५.४९ ॥
Die Diener verachten voller Freude ihren Herrn; sie bleiben nicht auf ihrem Platz und übertreten sein Wort.
12.55.50
प्रेष्यमाणा विकल्पन्ते गुह्यं चाप्यनुयुञ्जते ।
अयाच्यं चैव याचन्ते भोज्यान्याहारयन्ति च ॥ १२.५५.५० ॥
Wenn man sie schickt, zögern sie; sie forschen sogar in geheimen Angelegenheiten; sie erbitten, was nicht erbeten werden sollte, und lassen Speisen herbeibringen.
12.55.51
क्रुथ्यन्ति परिदीप्तन्ति भूमिपायाधितिष्ठते ।
उत्कोचैर्वञ्चनाभिश्च कार्याणि घ्नन्ति चास्य ते ॥ १२.५५.५१ ॥
Sie zürnen und brausen auf, stellen sich gegen den Herrn der Erde; durch Bestechung und Betrug zerstören sie seine Angelegenheiten.
12.55.52
जर्झरं चास्य विषयं कुर्वन्ति प्रतिरूपकैः ।
स्त्रीरक्षिभिश्च सज्जन्ते तुल्यवेषा भवन्ति च ॥ १२.५५.५२ ॥
Sie zermürben sein Reich durch Fälschungen; sie verbinden sich mit den Wächtern der Frauengemächer und kleiden sich ebenso wie sie.
12.55.53
वान्तं निष्ठीवनं चैव कुर्वते चास्य सन्निधौ ।
निर्लज्जा राजशार्दूल व्याहरन्ति च तद्वचः ॥ १२.५५.५३ ॥
In seiner Gegenwart erbrechen und spucken sie; schamlos, o Tiger unter den Königen, reden sie gegen sein eigenes Wort.
12.55.54
हयं वा दन्तिनं वाऽपि रथं वा नृपसंमतम् ।
अधिरोहन्त्यवज्ञाय सहर्षाः पार्थिवे मृदौ ॥ १२.५५.५४ ॥
Auch das vom König gebilligte Pferd, den Elefanten oder Wagen verachtend, besteigen sie fröhlich, während der König milde ist.
12.55.55
इदं ते दुष्करं राजन्निदं ते दुर्विचेष्टितम् ।
इत्येवं सुहृदो नाम ब्रुवते परिपद्गताः ॥ १२.५५.५५ ॥
O König, das ist schwer für dich, das ist dein übles Verhalten – so sagen die in der Versammlung Anwesenden, die Freunde genannt werden.
12.55.56
क्रुद्धे चास्मिन्हसन्त्येव न च हृष्यन्ति पूजिताः ।
सङ्घर्षशीलाश्च तदा भवन्त्यन्योन्यकारणात् ॥ १२.५५.५६ ॥
Und wenn er zornig ist, lachen sie über ihn; geehrt, freuen sie sich nicht, und dann werden sie wegen einander streitsüchtig.
12.55.57
विस्रंसयन्ति मन्त्रं च विवृण्वन्ति च दुष्कृतम् ।
लीलया चैव कुर्वन्ति सावज्ञास्तस्य शासनम् ॥ १२.५५.५७ ॥
Sie verraten seinen Rat und decken sein Vergehen auf, und verächtlich führen sie seinen Befehl aus, als sei es ein Spiel.
12.55.58
अलङ्काराणि भोज्यं च तथा स्नानानुलेपने ।
हेलयाना नरव्याघ्र स्वस्थास्तस्योपभुञ्जये ॥ १२.५५.५८ ॥
O Tiger unter den Menschen, sie achten Schmuck, Speise, Bad und Salbung gering und genießen, unbeschwert, eben seine Genüsse.
12.55.59
निन्दन्ते स्वानधीकारान्सन्त्यजन्ते च भारत ।
न वृत्त्या परितृष्यन्ति राजदेयं हरन्ति च ॥ १२.५५.५९ ॥
O Bhārata, sie tadeln und verlassen ihre eigenen Ämter; mit ihrem Auskommen zufrieden, rauben sie sogar, was dem König gebührt.
12.55.60
क्रीडितुं तेन चेच्छन्ति ससूत्रेणेव पक्षिणा ।
अस्मत्प्रणेयो राजेति लोकांश्चैव वदन्त्युत ॥ १२.५५.६० ॥
Wenn sie mit ihm spielen wollen, dann wie mit einem Vogel an der Schnur; und sie sagen sogar zu den Leuten: »Der König wird von uns geleitet.«
12.55.61
एते चैवापरे चैव दोषाः प्रादुर्भवन्त्युत ।
नृपतौ मार्दवोपेते हर्षुले च युधिष्ठिर ॥ १२.५५.६१ ॥
O Yudhiṣṭhira, bei einem König, der mit Milde begabt und zur Freude geneigt ist, entstehen gewiss diese und andere Fehler.