マハーバーラタ · 章 12.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.57.1
एतत्ते राजधर्माणां नवनीतं युधिष्ठिर ।
बृहस्पतिर्हि भगवान्नान्यं धर्मं प्रशंसति ॥ १२.५७.१ ॥
ユディシュティラよ、これこそ王の法の精髄である。尊き神ブリハスパティは他の法を称えないのだから。
12.57.2
विशालाक्षश्च भगवान्काव्यश्चैव महातपाः ।
सहस्राक्षो महेन्द्रश्च तथा प्राचेतसो मनुः ॥ १२.५७.२ ॥
広目（シヴァ）、尊き大苦行者カーヴィヤ（ウシャナス）、千眼の大インドラ、そしてプラチェータスの子マヌ。
12.57.3
भरद्वाजश्च भगवांस्तथा गौरशिरा मुनिः ।
राजशास्त्रप्रणेतारो ब्राह्मणा ब्रह्मवादिनः ॥ १२.५७.३ ॥
尊きバラドヴァージャ、聖者ガウラシラス、そして王の学を著したヴェーダを説く婆羅門たち。
12.57.4
रक्षामेव प्रशंसन्ति धर्मं धर्मभृतां वर ।
राज्ञां राजीवताम्राक्ष साधनं चात्र मे शृणु ॥ १२.५७.४ ॥
法を保つ者の中で最も優れた者よ、蓮華の赤き眼の者よ、彼らは王の法として保護のみを称える。その手段を私から聞け。
12.57.5
चारश्च प्रणिधिश्चैव काले दानममत्सरः ।
युक्त्या दानं न चादानमयोगेन युधिष्ठिर ॥ १२.५७.५ ॥
ユディシュティラよ、間者と密使を置け。ふさわしい時に妬みなく施せ。正しい方法で施し、不当な方法で取ってはならない。
12.57.6
सतां संग्रहणं शौर्यं दाक्ष्यं सत्यं प्रजाहितम् ।
अनार्जवैरार्जवैश्च शत्रुपक्षाविवर्धनम् ॥ १२.५७.६ ॥
善人を集めること、勇武、巧みさ、真実、民の利益。曲がった手段と正しい手段の双方によって、敵方が増すことを防ぐこと。
12.57.7
केतनानां च जीर्णानामवेक्षा चैव सीदताम् ।
द्विविधस्य च दण्डस्य प्रयोगः कालचोदितः ॥ १२.५७.७ ॥
古びた旗や古い物を点検し、苦しむ人々に目を配り、時に応じて二種類の罰を用いること。
12.57.8
साधूनामपरित्यागः कुलीनानां च धारणम् ।
निचयश्च निचेयानां सेवा बुद्धिमतामपि ॥ १२.५७.८ ॥
善人を見捨てず、高貴な人々を支え、財を蓄え、敬うべき人々と賢者に仕えること。
12.57.9
बलानां हर्षणं नित्यं प्रजानामन्ववेक्षणम् ।
कार्येष्वखेदः कोशस्य तथैव च विवर्धनम् ॥ १२.५७.९ ॥
軍勢を常に喜ばせ、民を絶えず気遣い、事にあたって倦むことなく、同様に宝庫を増やすこと。
12.57.10
पुरगुप्तिरविश्वासः पौरसंघातभेदनम् ।
अरिमध्यस्थमित्राणां यथावच्चान्ववेक्षणम् ॥ १२.५७.१० ॥
城を守ること、不信を抱くこと、城市民の集まりを分裂させること、敵の中にいる友をしかるべく見張ること。
12.57.11
उपजापश्च भृत्यानामात्मनः पुरदर्शनम् ।
अविश्वासः स्वयं चैव परस्याश्वासनं तथा ॥ १२.५७.११ ॥
家臣の間に分裂をもたらすこと、自分の都を見守ること、自ら不信を保つこと、そして他者を安心させること。
12.57.12
नीतिवर्त्मानुसारेण नित्यमुत्थानमेव च ।
रिपूणामनवज्ञानं नित्यं चानार्यवर्जनम् ॥ १२.५७.१२ ॥
賢明な政略の道に従い、常に立ち上がる用意をし、敵を決して侮らず、卑しい者を常に退けること。
12.57.13
उत्थानं हि नरेन्द्राणां बृहस्पतिरभाषत ।
राजधर्मस्य यन्मूलं श्लोकांश्चात्र निबोध मे ॥ १२.५७.१३ ॥
ブリハスパティは、王たちにとって奮起（積極的努力）こそ王の法の根本であると説いた。これについての詩節を私から聞け。
12.57.14
उत्थानेनामृतं लब्धमुत्थानेनासुरा हताः ।
उत्थानेन महेन्द्रेण श्रैष्ठ्यं प्राप्तं दिवीह च ॥ १२.५७.१४ ॥
奮起によって甘露は得られ、奮起によってアスラは討たれた。奮起によって偉大なインドラは天上にもこの世にも至上の地位を得た。
12.57.15
उत्थानधीरः पुरुषो वाग्धीरानधितिष्ठति ।
उत्थानवीरान्वाग्वीरा रमयन्त उपासते ॥ १२.५७.१५ ॥
行動において堅固な人は、言葉において堅固な人の上に立つ。行動の勇者に、言葉の勇者は喜んで仕える。
12.57.16
उत्थानहीनो राजा हि बुद्धिमानपि नित्यशः ।
प्रधर्षणीयः शत्रूणां भुजङ्ग इव निर्विषः ॥ १२.५७.१६ ॥
奮起を欠く王は、賢くとも常に敵に攻撃されやすい。毒のない蛇のように。
12.57.17
न च शत्रुरवज्ञेयो दुर्बलोऽपि बलीयसा ।
अल्पोऽपि हि दहत्यग्निर्विषमल्पं हिनस्ति च ॥ १२.५७.१७ ॥
敵は弱くとも、強者は軽んじてはならない。小さな火でも焼き、わずかな毒でも殺すのだから。
12.57.18
एकाङ्गेनापि संभूतः शत्रुर्दुर्गमुपाश्रितः ।
सर्वं तापयते देशमपि राज्ञः समृद्धिनः ॥ १२.५७.१८ ॥
一つの肢体からでも生じた敵が、要塞に身を寄せれば、繁栄する王の国全体を焼き焦がす。
12.57.19
राज्ञो रहस्यं यद्वाक्यं जयार्थे लोकसंग्रहः ।
हृदि यच्चास्य जिह्नं स्यात्कारणार्थं च यद्भवेत् ॥ १२.५७.१९ ॥
王の秘密の言葉、それは勝利と民の結集のためのものである。そして彼の心に曲がりがあるならば、また何らかの理由のためにあるものも。
12.57.20
यच्चास्य कार्यं वृजिनं मार्दवेनैव धार्यते ।
रञ्जनार्थं च लोकस्य धर्मिष्ठामाचरेत्क्रियाम् ॥ १२.५७.२० ॥
彼の曲がった行いも、ただ柔和によって保たれる。そして民を喜ばせるために、彼は最も正しい行為だけを行うべきである。
12.57.21
राज्यं हि सुमहत्तत्र दुर्धार्यमकृतात्मभिः ।
न शक्यं मृदुना वोदुमाघातस्थानमुल्वणम् ॥ १२.५७.२१ ॥
王権は実に非常に大きく、自らを律しない者にとっては耐え難い。柔和な者には、あの激しい打撃の場所に耐えることはできない。
12.57.22
राज्यं सर्वामिषं नित्यमार्जवेनैव धार्यते ।
तस्मान्मिश्रेण सततं वर्तितव्यं युधिष्ठिर ॥ १२.५७.२२ ॥
すべてを呑み込む王権は、常に率直さによってのみ保たれる。ゆえに、ユディシュティラよ、常に混合の道によって振る舞うべきである。
12.57.23
यद्यप्यस्य विपक्तिः स्याद्रक्षमाणस्य वै प्रजाः ।
सोप्यस्य विपुलो धर्म एवं वृत्ता हि भूमिपाः ॥ १२.५७.२३ ॥
臣民を守る際に彼に苦難が訪れても、彼の義務は広大である。王たちはまさにこのように振る舞ってきたのだから。
12.57.24
एष ते राजधर्माणां लेशः समनुवर्णितः ।
भूयस्ते यत्र संदेहस्तद्ब्रूहि कुरुसत्तम ॥ १२.५७.२४ ॥
これが王の義務の一端として、あなたに説明された。もし疑いのある点があれば、それを語りなさい、クルの最良の者よ。
12.57.25
ततो व्यासश्च भगवान्देवस्थानोऽश्म एव च ।
वासुदेवः कृपश्चैव सात्यकिः सञ्जयस्तथा ॥ १२.५७.२५ ॥
次いで尊者ヴィヤーサ、デーヴァスターナ、アシュマ、ヴァースデーヴァ、クリパ、サーティャキ、そしてサンジャヤもそこにいた。
12.57.26
साधुसाध्विति संहृष्टा घुष्यमाणैरिवाननैः ।
अस्तुवंश्च नरव्याघ्रं भीष्मं धर्मभृतां वरम् ॥ १२.५७.२६ ॥
「善哉、善哉」と喜びに満ち、顔で宣言するかのように、人中の虎、法を保つ者の中で最も優れたビーシュマを讃えた。
12.57.27
ततो दीनमना भीष्ममुवाच कुरुनन्दनः ।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां पादौ तस्य शनैः स्पृशन् ॥ १२.५७.२७ ॥
そこで意気消沈したクルの喜び（ユディシュティラ）は、涙に満ちた目でビーシュマに語りかけ、その足にそっと触れた。
12.57.28
श्व इदानीं स्वसंदेहं प्रवक्ष्यामि पितामह ।
उपैति सविता ह्यस्तं रसमापीय पार्थिवम् ॥ १२.५७.२८ ॥
祖父よ、明日、今こそ私自身の疑いを申し上げましょう。太陽は大地の味わいを飲み干し、沈もうとしています。
12.57.29
ततो द्विजातीनभिवाद्य केशवः ।
कृपश्च ते चैव युधिष्ठिरादयः।
प्रदक्षिणीकृत्य महानदीसुतं ।
ततो रथानारुरुहुर्मुदान्विताः ॥ १२.५७.२९ ॥
その後、ケーシャヴァは再生者たちに礼拝し、クリパやユディシュティラらも同様にした。大河の子を右回りに巡り、喜びに満ちて戦車に乗った。
12.57.30
दृषद्वतीं चाप्यवगाह्य सुव्रताः ।
कृतोदकार्थाः कृतजप्यमङ्गलाः।
उपास्य संध्यां विधिवत्परंतपा ।
स्ततः पुरं ते विविशुर्गजाह्वयम् ॥ १२.५७.३० ॥
ドリシャドヴァティー川で沐浴し、誓戒を守って水の供養と吉祥の誦経を行い、規定どおり夕べの礼拝を捧げた後、敵を焼く者たちはガジャーフヴァヤの都に入った。