مهابهاراتا · أدهيايا 12.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.58.1
ततः कल्यं समुत्थाय कृतपूर्वाह्णिकक्रियाः ।
ययुस्ते नगराकारैः रथैः पाण्डवयादवाः ॥ १२.५८.१ ॥
ثم نهضوا في الصباح وأدّوا شعائر الضحى، فانطلق البانداڤا واليادافا في عربات كأنها مدن.
12.58.2
प्रतिपद्य कुरुक्षेत्रं भीष्ममासाद्य चानघम् ।
सुखां च रजनीं पृष्ट्वा गाङ्गेयं रथिनां वरम् ॥ १२.५८.२ ॥
بلغوا كوروكشيترا، واقتربوا من بهيشما الطاهر، وسألوه هل قضى الليل في راحة، ثم جلسوا بجوار غانغيا، أفضل الفرسان على العربات.
12.58.3
व्यासादीनभिवाद्यर्षीन्सर्वैस्तैश्चाभिनन्दिताः ।
निषेदुरभितो भीष्मं परिवार्य समन्ततः ॥ १२.५८.३ ॥
حيّوا الحكماء وعلى رأسهم فياسا، ورحّبوا بهم جميعاً، ثم جلسوا محيطين ببهيشما من كل جانب.
12.58.4
ततो राजा महातेजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्भीष्मं प्रतिपूज्य यथाविधि ॥ १२.५८.४ ॥
فقال الملك يودهيشتيرا، ابن دهارما ذو البهاء العظيم، بعد أن أكرم بهيشما على الوجه الواجب، وهو مطبق الكفين:
12.58.5
य एष राजन्राजेति शब्दश्चरति भारत ।
कथमेष समुत्पन्नस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.५८.५ ॥
يا بهاراتا، يا جدّي، هذه الكلمة «ملك» التي تتردد، كيف نشأت؟ أخبرني بذلك.
12.58.6
तुल्यपाणिभुजग्रीवस्तुल्यबुद्धीन्द्रियात्मकः ।
तुल्यदुःखसुखात्मा च तुल्यपृष्ठमुखोदरः ॥ १२.५८.६ ॥
من تتساوى يداه وذراعاه وعنقه، وتتشابه عقله وحواسه، ويتساوى عنده الألم والسرور، وتتساوى ظهره ووجهه وبطنه.
12.58.7
तुल्यशुक्रास्थिमज्जा च तुल्यमांसासृगेव च ।
नेःश्वासोच्छ्वासतुल्यश्च तुल्यप्राणशरीरवान् ॥ १२.५८.७ ॥
متساوٍ في المنيّ والعظم والنخاع، ومتساوٍ في اللحم والدم، ومتساوٍ في الشهيق والزفير، وذو جسد متساوٍ في نفس الحياة.
12.58.8
समानजन्ममरणः समः सर्वैर्गुणैर्नृणाम् ।
विशिष्टबुद्धीञ्शूरांश्च कथमेकोऽधितिष्ठति ॥ १२.५८.८ ॥
كيف يحكم فردٌ واحد، مساوٍ للناس في الولادة والموت وفي جميع الصفات، ذوي العقول المتميزة والأبطال؟
12.58.9
कथमेको महीं कृत्स्नां शूरवीरार्यसंकुलम् ।
रक्षत्यपि च लोकस्य प्रसादमभिवाञ्छति ॥ १२.५८.९ ॥
كيف يحمي فردٌ واحد الأرض كلها، المكتظة بالأبطال والنبلاء، ومع ذلك يتمنى رضا العالم؟
12.58.10
एकस्य तु प्रसादेन कृत्स्नो लोकः प्रसीदति ।
व्याकुले चाकुलः सर्वो भवतीति विनिश्चयः ॥ १२.५८.१० ॥
بفضل واحدٍ وحده يُسَرّ العالم كله، وإذا اضطرب ذلك الواحد اضطرب الجميع؛ هذا هو الحكم الثابت.
12.58.11
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्तो हि भरतर्षभ ।
कृत्स्नं तन्मे यथातत्त्वं प्रब्रूहि वदतां वर ॥ १२.५८.११ ॥
يا ثور البهاراتا، أودّ أن أسمع هذا منك. يا خير المتكلمين، بيّن لي ذلك كله كما هو حقًا.
12.58.12
नैतत्कारणमत्यल्पं भविष्यति विशांपते ।
यदेकस्मिञ्जगत्सर्वं देववद्याति सन्नतिम् ॥ १२.५८.१२ ॥
يا سيد الناس، لن يكون هذا سببًا ضئيلًا، أن يخضع العالم كله لواحدٍ كما يخضع للإله.
12.58.13
नियतस्त्वं नरव्याघ्र शृणु सर्वमशेषतः ।
यथा राज्यं समुत्पन्नमादौ कृतयुगेऽभवत् ॥ १२.५८.१३ ॥
يا نمر البشر، اسمع كل شيء بعزم وتمام: كيف نشأت المُلك في البداية، في عصر كريتا.
12.58.14
नैव राज्यं न राजाऽऽसीन्न च दण्डो न दाण्डिकः ।
धर्मेणैव प्रजाः सर्वा रक्षन्ति स्म परस्परम् ॥ १२.५८.१४ ॥
لم يكن آنذاك مُلكٌ ولا ملكٌ، ولا عقابٌ ولا معاقِبٌ؛ كان الرعايا جميعًا يحمي بعضهم بعضًا بالدارما وحدها.
12.58.15
पाल्यमानास्तथाऽन्योन्यं नरा धर्मेण भारत ।
दैन्यं परमुपाजग्मुस्ततस्तान्मोह आविशत् ॥ १२.५८.१५ ॥
هكذا، يا بهارتا، ومع أن الناس كانوا يحمي بعضهم بعضًا بالدارما، وقعوا في ضيق عظيم؛ فدخل فيهم الوهم (موها).
12.58.16
ते मोहवशमापन्ना मनुजा मनुजर्षभ ।
प्रतिपत्तिविमोहाच्च धर्मस्तेषामनीनशत् ॥ १२.५८.१६ ॥
وقعوا، يا ثور البشر، تحت سلطان الوهم؛ وبسبب اضطراب إدراكهم هلكت دارمتهم.
12.58.17
नष्टायां प्रतिपत्तौ च मोहवश्या नरास्तदा ।
लोभस्य वशमापन्नाः सर्वे भरतसत्तम ॥ १२.५८.१७ ॥
ولما هلكت القدرة على التمييز، وقع الناس المستسلمون للوهم جميعًا تحت سلطان الطمع، يا خير البهاراتا.
12.58.18
अप्राप्तस्याभिमर्शं तु कुर्वन्तो मनुजास्ततः ।
कामो नामापरस्तत्र प्रत्यपद्यत वै प्रभो ॥ १२.५८.१८ ॥
ثم، إذ كان الناس يسعون إلى إمساك ما لم ينالوه، نشأ بينهم عيبٌ آخر اسمه الشهوة (كاما)، يا سيدي.
12.58.19
तांस्तु कामवशं प्राप्तान्रागो नामाभिसंस्पृशत् ।
रक्ताश्च नाभ्यजानन्त कार्याकार्ये युधिष्ठिर ॥ १२.५८.१९ ॥
أمسكت بالذين وقعوا تحت سلطان الشهوة عاطفةٌ تُسمّى راغا؛ وإذ تعلّقوا لم يميّزوا بين ما ينبغي فعله وما لا ينبغي، يا يුধิষ্ઠિર.
12.58.20
अगम्यागमनं चैव वाच्यावाच्यं तथैव च ।
भक्ष्याभक्ष्यं चराजेन्द्र दोषादोषं च नात्यजन् ॥ १२.५८.२० ॥
لم يتركوا الاقتراب من المحرّم، ولا المقول وغير المقول، وكذلك المأكول وغير المأكول، والذنب وغير الذنب، يا سيد الملوك.
12.58.21
विप्लुते नरलोकेऽस्मिंस्ततो ब्रह्म ननाश ह ।
नाशाच्च ब्रह्मणो राजन्धर्मो नाशमथागमत् ॥ १२.५८.२१ ॥
ولمّا اضطربت هذه الدنيا الإنسانية هلك البراهمن (الفيدا)، ويا ملك، بهلاك البراهمن بلغ الدهرما أيضًا الفناء.
12.58.22
नष्टे ब्रह्मणि धर्मे च देवास्त्रासमथागमन् ।
ते त्रस्ता नरशार्दूल ब्रह्माणं शरणं ययुः ॥ १२.५८.२२ ॥
ولمّا هلك البراهمن والدهرما فزعت الآلهة؛ وقد ارتعدت، يا نمرَ الرجال، فلجأت إلى براهما تستجير به.
12.58.23
प्रपद्य भगवन्तं ते देवं लोकपितामहम् ।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे दुःखवेगसमाहताः ॥ १२.५८.२३ ॥
فلمّا لجأوا إلى ذلك الإله المبارك جدّ العوالم، قالوا جميعًا وقد أصابهم ثقل الألم، وأيديهم مضمومة.
12.58.24
भगवन्नरलोकस्थं ग्रस्तं ब्रह्म सनातनम् ।
लोभमोहादिभिर्भावैस्ततो नो भयमाविशत् ॥ १२.५८.२४ ॥
يا مبارك، إنّ البراهمن الأزلي القائم في عالم البشر قد ابتلعته الأهواء كالطمع والغفلة وأمثالها، فدخل الخوف فينا.
12.58.25
ब्रह्मणश्च प्रणाशेन धर्मो व्यनशदीश्चर ।
ततस्तु समतां याता मर्त्यैस्त्रिभुवनेश्वराः ॥ १२.५८.२५ ॥
وبهلاك البراهمن هلك الدهرما أيها السادة، فصار سادة الثلاثة عوالم مساوين للفانين.
12.58.26
अधोर्भिवर्षास्तु वयं भौमास्तूर्ध्वप्रवर्षिणः ।
क्रियाव्युपरमात्तेषां ततोऽगच्छाम संशयम् ॥ १२.५८.२६ ॥
كنا كائنات أرضية تمطر نحو الأسفل ونحو الأعلى، فلما توقفت شعائرهم وقعنا في الشك.
12.58.27
अत्र निःश्रेयसं यन्नस्तद्ध्यायस्व पितामह ।
त्वत्प्रसादात्समुत्थोसौ प्रभावो नो भवत्वयम् ॥ १२.५८.२७ ॥
هنا، أيها الجد، تأمل فيما هو خيرنا الأسمى؛ ولتكن بفضلك هذه القوة التي نشأت لنا.
12.58.28
तानुवाच सुरान्सर्वान्स्वयंभूर्भगवांस्ततः ।
श्रेयोऽहं चिन्तयिष्यामिव्येतु वो भीः सुरोत्तमाः ॥ १२.५८.२८ ॥
ثم قال الرب المبارك الذي وُلد من ذاته لجميع أولئك الآلهة: «سأفكر في خيركم؛ فليزل خوفكم، أيها أفضل الآلهة.»
12.58.29
ततोऽध्यायसहस्राणां शतं चक्रे स्वबुद्धिजम् ।
यत्र धर्मस्तथैवार्थः कामश्चैवानुवर्णितः ॥ १२.५८.२९ ॥
ثم ألّف مئة ألف فصل وُلدت من عقله، ووُصف فيها الدهرما والمال والشهوة أيضًا.
12.58.30
त्रिवर्ग इति विख्यातो गण एव स्वयंभुवा ।
चतुर्थो मोक्ष इत्येव पृथगर्थः पृथग्गुणः ॥ १२.५८.३० ॥
الجماعة المشهورة بالثلاثية كوّنها الذي وُلد من ذاته؛ والرابع هو الموكشا، له غايته وصفته الخاصة.
12.58.31
मोक्षस्यास्ति त्रिवर्गोऽन्यः प्रोक्तः सत्वं रजस्तमः ।
स्थानं वृद्धिः क्षयश्चैव त्रिवर्गश्चैव दण्डजः ॥ १२.५८.३१ ॥
ثمّة ثلاثية أخرى للتحرّر، قد قيل: السَّتْفا والرَّجَس والتَّمَس. والثبات والنمو والانحطاط، وكذلك الثلاثية المولودة من العقاب.
12.58.32
आत्मादेशश्च कालश्चाप्युपायाः कृत्यमेव च ।
सहायाः कारणं चैव षड्वर्गो नीतिजः स्मृतः ॥ १२.५८.३२ ॥
توجيه الذات والزمان والوسائل والواجب والأعوان والسبب: تُذكر هذه المجموعة السداسية بأنها مولودة من فن الحكم.
12.58.33
त्रयी चान्वीक्षिकी चैव वार्ता च भरतर्षभ ।
दण्डनीतिश्च विपुला विद्यास्तत्र निदर्शिताः ॥ १२.५८.३३ ॥
الثلاثية الفيدية، والنظر المنطقي، والاقتصاد، وعلم العقاب، أيها الثور من البهاراتا، والعلوم الواسعة مبيّنة هناك.
12.58.34
अमात्यलिप्सा प्रणिधी राजपुत्रस्य लक्षणम् ।
चारश्च विविधोपायः प्रणिधिश्च पृथग्विधः ॥ १२.५८.३४ ॥
الرغبة في الوزراء والعملاء السريّون هما سمتا الأمير. وللجاسوس وسائل شتّى، وللعملاء السريين أنواع متفرقة.
12.58.35
सामभेदः प्रदानं च ततो दण्डश्च पार्थिव ।
उपेक्षा पञ्चमी चात्र कार्त्स्न्येन समुदाहृता ॥ १२.५८.३५ ॥
المصالحة والتفريق والعطاء، ثم العقاب أيها الملك، والخامس الإهمال: هذه كلها مفصّلة هنا كاملةً.
12.58.36
मन्त्रश्च वर्णितः कृत्स्नो मन्त्रभेदार्थ एव च ।
विभ्रमश्चैव मन्त्रस्य सिद्ध्यसिद्ध्योश्च यत्फलम् ॥ १२.५८.३६ ॥
وقد وُصف المشورة كاملةً، وكذلك غاية إفشاء المشورة، واضطراب المشورة، وما ثمرته من نجاح وفشل.
12.58.37
संधिश्च त्रिविधाभिख्यो हीनो मध्यस्तथोत्तमः ।
भयसत्कारवित्ताख्यं कार्त्स्न्येन परिवर्णितम् ॥ १२.५८.३७ ॥
ويُسمّى العهد أيضًا على ثلاثة أنواع: أدنى وأوسط وأعلى. وقد وُصف كاملًا تحت أسماء الخوف والتكريم والمال.
12.58.38
यात्राकालाश्च चत्वारस्त्रिवर्गस्य च विस्तरः ।
विजयो धर्मयुक्तश्च तथार्थविजयश्च ह ॥ १२.५८.३८ ॥
وقد ذُكرت الأوقات الأربعة للخروج في الحملة وبسط الأهداف الثلاثة للحياة؛ وذُكر أيضًا النصر المقترن بالدهرمة والنصر بالمال.
12.58.39
आसुरश्चैव विजयः कार्त्स्न्येन परिवर्णितः ।
लक्षणं पञ्चवर्गस्य त्रिविधं चात्र वर्णितम् ॥ १२.५८.३९ ॥
وقد وُصف النصر الآسري وصفًا كاملًا، وبيّنت علامات المجموعة الخماسية هنا على ثلاثة أنواع.
12.58.40
प्रकाशश्चाप्रकाशश्च दण्डोऽथ परिशब्दितः ।
प्रकाशोऽष्टविधस्तत्र गुह्यश्च बहुविस्तरः ॥ १२.५८.४० ॥
وقد ذُكر أيضًا العقاب الظاهر والعقاب الخفي؛ فالظاهر ثمانية أنواع، والخفي واسع النطاق.
12.58.41
रथा नागा हयाश्चैव पादाताश्चैव पाण्डव ।
विष्टिर्नावश्चराश्चैव देशिका इति चाष्टमः।
अङ्गान्येतानि कौरव्य प्रकाशानि बलस्य तु ॥ १२.५८.४१ ॥
العربات والفيلة والخيل والمشاة، يا باندافا؛ والمسخّرون للعمل، والسفن، والجواسيس، والأدلاء — وهذا الثامن. هذه أعضاء الجيش الظاهرة، يا سليل كورو.
12.58.42
जङ्गमाजङ्गमाश्चोक्ताश्चूर्णयोगा विषादयः ।
स्पर्शे चाभ्यवहार्ये चाप्युपांशुर्विविधः स्मृतः ॥ १२.५८.४२ ॥
وذُكرت السموم المتحركة وغير المتحركة، ومزائج المساحيق والسموم وما شابهها؛ وبالمسّ وبما يؤكل أو يُشرب تُسجَّل الوسائل الخفية بوصفها متنوعة.
12.58.43
क्रीडापूर्वे रणे द्यूते विस्रम्भणसमन्वितम् ।
उक्तं कैतव्यमित्येतदुपायो नवमो बुधैः ॥ १२.५८.४३ ॥
يُسمّى الخداع الذي يُمارَس قبل اللعب، أو في الحرب، أو في النرد، مع كسب الثقة، «كَيْتَفْيَ» عند الحكماء؛ وهذه هي الوسيلة التاسعة.
12.58.44
उपेक्षा सर्वकार्येषु कर्मणां करणेषु च ।
अनिष्टानां समुत्थाने त्रिवर्गो नश्यते यया ॥ १२.५८.४४ ॥
الإهمال في جميع الأمور وفي إتمام الأعمال، وعند نشوء المكاره، الذي به يُهلَك الغايات الثلاث.
12.58.45
इन्द्रजालादिका माया वाजीवनकुशीलवैः ।
सुनिमित्तैदुर्निमित्तैरुत्पातैश्च समन्वितम् ॥ १२.५८.४५ ॥
الوهم كسحر شبكة إندرا، الذي يمارسه تجار الخيل والممثلون والمنشدون، مقترنًا بالطوالع الحسنة والسيئة والنذر.
12.58.46
डम्भो लिङ्गं समाश्रित्य शत्रुवर्गे प्रयुज्यते ।
शाठ्यं निश्चेष्टता प्रोक्ता चित्तदोषप्रदूषिका ॥ १२.५८.४६ ॥
يُستعمَل الرياء في جماعة العدو متخذًا هيئة ظاهرة؛ ويُذكر الخبث والتقاعس، وهما يفسدان بعيوب النفس.
12.58.47
अरिर्मित्र उदासीन इत्येतेऽप्यनुवर्णिताः ।
कृत्स्ना मार्गगुणाश्चैव तथा भूमिगुणाश्च ह।
आत्मरक्षणमाश्वासः स्पर्शानां चान्ववेक्षणम् ॥ १२.५८.४७ ॥
وقد وُصف العدو والصديق والمحايد أيضًا؛ وجميع صفات الطريق وصفات الأرض كذلك؛ وحماية النفس، والطمأنة، والمراقبة الدقيقة للجواسيس.
12.58.48
कल्पना विविधाश्चापि नृनागरथवाजिनाम् ।
व्यूहाश्च विविधाभिख्या विचित्रं युद्धकौशलम् ॥ १२.५८.४८ ॥
التنظيمات المختلفة للرجال والفيلة والعربات والخيول، وتشكيلات القتال ذات الأسماء المتعددة، والمهارة البديعة في الحرب.
12.58.49
उत्पाताश्च निपाताश्च सुयुद्धं सुपलायितम् ।
शस्त्राणां पालनं ज्ञानं तथैव भरतर्षभ ॥ १२.५८.४९ ॥
العلامات والهجمات المفاجئة، والقتال الجيد والفرار الماهر، وصيانة الأسلحة والمعرفة، وكذلك، يا ثور البهاراتا.
12.58.50
बलव्यसनयुक्तं च तथैव बलहर्षणम् ।
पीडा चापदकालश्च भयकालश्च पाण्डव ॥ १२.५८.५० ॥
المقترن بخسارة الجيوش، وكذلك ما يبهج الجيش، والألم، وزمن النازلة، وزمن الخوف، يا ابن باندو.
12.58.51
तथाख्यातविधानं च योगः संचार एव च ।
चोरैराटविकैश्चोग्रैः परराष्ट्रस्य पीडनम् ॥ १२.५८.५१ ॥
وكذلك الأسلوب المذكور وطريقة الاستعمال، وتنقل الجواسيس، وإيذاء البلاد المعادية بلصوص شرسين وسكان الغابات.
12.58.52
अग्निदैर्गरदैश्चेव प्रतिरूपककारकैः ।
श्रेणिमुख्योपजापेन वीरुधश्छेदनेन च ॥ १२.५८.५२ ॥
بالمحرِّقين والمسمِّمين، وبصانعي التزييف، وبإثارة الفتنة بين رؤساء النقابات، وبقطع النباتات.
12.58.53
दूषणेन च नागानामातङ्कजननेन च ।
आराधनेन भक्तस्य पत्युश्चोपग्रहेण च ॥ १२.५८.५३ ॥
بإفساد الفيلة وإثارة الرعب فيها، وبكسب ود الخادم، وبالسيطرة على السيد.
12.58.54
सप्ताङ्गस्य च राज्यस्य ह्रासवृद्धिसमीक्षणम् ।
दूतसामर्थ्ययोगश्च राष्ट्रस्य च विवर्धनम् ॥ १२.५८.५४ ॥
ومراقبة نقص مملكة الأطراف السبعة ونموها، واستخدام قدرة المبعوث، وتنمية الدولة.
12.58.55
अरिमध्यस्थमित्राणां सम्यक्चोक्तं प्रपञ्चनम् ।
अवमर्दः प्रतीघातस्तथैव च बलीयसाम् ॥ १२.५८.५५ ॥
والتقصّي المحكم، كما ينبغي، في شأن الأعداء والمحايدين والأصدقاء، وكذلك قمع الأقوياء ومقاومتهم.
12.58.56
व्यवहारः सुसूक्ष्मश्च तथा कण्टकशोधनम् ।
श्रमो व्यायामयोगश्च योगद्रव्यस्य सञ्चयः ॥ १२.५८.५६ ॥
والإدارة دقيقة للغاية؛ وكذلك تطهير الشوك (إزالة المفسدين)، والجهد، والمواظبة على التمرين، وادخار الثروة المكتسبة.
12.58.57
अभृतानां च भरणं भृतानां चान्ववेक्षणम् ।
अन्तकाले प्रदानं च व्यसने चाप्रसङ्गिता ॥ १२.५८.५७ ॥
إعالة من لم يُستخدموا بعد، والإشراف الدقيق على المستخدمين؛ وأداء الأجر عند انتهاء الخدمة، وعدم التعلّق عند النوازل.
12.58.58
तथा राजगुणाश्चैव सेनापतिगुणाश्च ह ।
करणस्य च कर्तुश्च गुणदोषास्तथैव च ॥ १२.५८.५८ ॥
وكذلك صفات الملك وصفات القائد، ومحاسن ومساوئ الأداة (الموظف) والفاعل.
12.58.59
दुष्टेङ्गितं च विविधं वृत्तिश्चैवानुवर्तिनाम् ।
शङ्कितत्वं च सर्वस्य प्रमादस्य च वर्जनम् ॥ १२.५८.५९ ॥
إشارات الأشرار وسلوكهم المتنوع، وسلوك التابعين؛ والحذر من الجميع وتجنّب الغفلة.
12.58.60
अलब्धलिप्सा लब्धस्य तथैव च विवर्धनम् ।
प्रदानं च विवृद्धस्य पात्रेभ्यो विधिवत्तथा ॥ १२.५८.६० ॥
السعي إلى ما لم يُنَل، وتنمية ما نيل؛ وكذلك إعطاء ما نما إلى المستحقين وفق القاعدة.
12.58.61
विसर्गोऽर्थस्य धर्मार्थमर्थार्थं कामहेतुकम् ।
चतुर्थं व्यसनाघाते तथैवात्रानुवर्णितम् ॥ १२.५८.६१ ॥
إنفاق المال يكون لأجل الدهرما، ولأجل المال، وينشأ عن الشهوة؛ والرابع، عند ضربة النكبة، قد وُصف هنا كذلك.
12.58.62
क्रोधजानि ततोग्राणि कामजानि तथैव च ।
दशोक्तानि कुरुश्रेष्ठ व्यसनान्यत्र चैव ह ॥ १२.५८.६२ ॥
يا خير الكورو، قد قيل إن الآفات الشديدة المولودة من الغضب والمولودة من الشهوة عشرة؛ وهي موصوفة هنا.
12.58.63
मृगयाक्षास्तथा पानं स्त्रियश्च भरतर्षभ ।
कामजान्याहुराचार्याः प्रोक्तानीह स्वयंभुवा ॥ १२.५८.६३ ॥
يا ثور البهاراتا، الصيد والنرد والشراب والنساء — يسمي المعلمون هذه الآفات المولودة من الشهوة؛ وقد أعلنها هنا سفايامبهو.
12.58.64
वाक्पारुष्यं तथोग्रत्व दण्डपारुष्यमेव च ।
आत्मनो निग्रहस्त्यागो ह्यर्थदूषणमेव च ॥ १२.५८.६४ ॥
وقسوة الكلام، والشدة، وقسوة العقاب، وعدم ضبط النفس، والتخلي، وإفساد المال أيضاً.
12.58.65
यन्त्राणि विविधान्येव क्रियास्तेषां च वर्णिताः ।
अवमर्दः प्रतीघातः केतनानां च भञ्जनम् ॥ १२.५८.६५ ॥
وقد وُصفت آلات شتى وعملياتها؛ والسحق، والرد المضاد، وكسر الرايات كذلك.
12.58.66
चैत्यद्रुमावमर्दश्च रोधः कर्मान्तनाशनम् ।
अपस्करोऽथ वमनं तथोपास्या च वर्णिता ॥ १२.५८.६६ ॥
ووُصف أيضاً وطء الأشجار المقدسة، والحصار، وتدمير أماكن العمل، وإلقاء القاذورات، والقيء، وشعائر العبادة.
12.58.67
पणवानकशङ्खानां भेरीणां च युधिष्ठिर ।
उपार्जनं च द्रव्याणां परमर्म च तानि षट् ॥ १२.५८.६७ ॥
صوت طبول الپاناڤا والآناكا، والأصداف والبيريات، يا يدهيشثيرا؛ وتحصيل الثروة، ونقاط الضعف الحيوية لدى العدو — هذه هي الستة.
12.58.68
लब्धस्य च प्रशमनं सतां चैवाभिपूजनम् ।
विद्वद्भिरेकीभावश्च जपहोमविधिज्ञता ॥ १२.५८.६८ ॥
حفظ ما نيل، وتكريم الصالحين، والاتحاد مع العلماء، ومعرفة قواعد الجاب والهوما.
12.58.69
मङ्गलालम्भनं चैव शरीरस्य प्रतिक्रिया ।
आहारयोजनं चैव नित्यमास्तिक्यमेव च ॥ १२.५८.६९ ॥
لمس الأشياء المباركة، والعناية بالجسد ومعالجته، وترتيب الطعام، والإيمان الدائم (آستيكيا) — وهذه أيضًا.
12.58.70
एकेन च यथोत्थेयं सत्यत्वं मधुरा गिरः ।
उत्तमानां समाजानां क्रियाः केतनजास्तथा ॥ १२.५८.७० ॥
كيف ينبغي للمرء أن ينهض ويعمل، والصدق، والكلام العذب، وسلوك المجالس الرفيعة، والشعائر المتعلقة بالرايات — وهذه أيضًا.
12.58.71
प्रत्यक्षाश्च परोक्षाश्च सर्वाधिकरणेष्वथ ।
वृत्तेर्भरतशार्दूल नित्यं चैवान्ववेक्षणम् ॥ १२.५८.७१ ॥
التفتيش المباشر وغير المباشر في جميع دوائر الإدارة، والمراقبة الدقيقة الدائمة لأسباب المعيشة، يا نمر البهارتا.
12.58.72
अदण्ड्यत्वं च विप्राणां युक्त्या दण्डनिपातनम् ।
अनुजीवि स्वजातिभ्यो गुणेभ्यश्च समुद्भवः ॥ १२.५८.७२ ॥
إعفاء البراهمة من العقوبة، وإنزال العقوبة بحكمة، ونهوض التابعين من الطوائف ذاتها ومن الفضائل.
12.58.73
रक्षणं चैव पौराणां राष्ट्रस्य च विवर्धनम् ।
मण्डलस्था च या चिन्ता राजन्द्वादशराजिका ॥ १२.५८.७३ ॥
حماية الرعية وتنمية المملكة، والاهتمام بالملوك الواقعين في الدائرة — هذه، أيها الملك، هي دائرة الملوك الاثني عشر.
12.58.74
द्विसप्ततिमतिश्चैव प्रोक्ता या च स्वयंभुवा ।
देशजातिकुलानां च धर्माः समनुवर्णिताः ॥ १२.५८.७४ ॥
وقد وُصفت كاملةً الحكمة ذات الاثنين والسبعين نوعًا التي أعلنها الكائن بذاته، وواجبات البلاد والطبقات والأسر.
12.58.75
धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्चात्रानुवर्णिताः ।
उपायाश्चार्थलिप्सा च विविधा भूरिदक्षिणः ॥ १२.५८.७५ ॥
هنا وُصفت الدهرما والثروة والرغبة والتحرر، وكذلك الوسائل وشهوة المال والطرق المتنوعة — أيها الكثير العطاء.
12.58.76
मूलकर्मक्रिया चात्र मायायोगश्च वर्णितः ।
दूषणं स्रोतसां चैव वर्णितं च स्थिराम्भसाम् ॥ १२.५८.७६ ॥
هنا وُصفت الفعل الجذري وإنجازه، وتطبيق الخداع؛ كما وُصف تلويث المجاري الجارية والمياه الراكدة.
12.58.77
यैर्यैरुपायैर्लोकस्तु न चलेदार्यवर्त्मनः ।
तत्सर्वं राजशार्दूल नीतिशास्त्रेऽभिवर्णितम् ॥ १२.५८.७७ ॥
كل الوسائل التي لا يحيد بها الناس عن الطريق الشريف، أيها النمر بين الملوك، قد وُصفت كلها في كتاب السياسة.
12.58.78
एतत्कृत्वा सुभं शास्त्रं ततः स भगवान्प्रभुः ।
देवानुवाच संहृष्टः सर्वाञ्छक्रपुरोगमान् ॥ १२.५८.७८ ॥
ولما ألّف هذا الكتاب المبارك، تكلّم السيد المبارك، مسرورًا جدًا، إلى جميع الآلهة يتقدمهم إندرا.
12.58.79
उपकाराय लोकस्य त्रिवर्गस्थापनाय च ।
नवनीतं सरस्वत्या बुद्धिरेषा प्रभाषिता ॥ १२.५८.७९ ॥
لنفع العالم ولإقامة الغايات الثلاث، أُعلنت هذه الحكمة، زبدة سارَسفاتي.
12.58.80
दण्डेन सहिता ह्येषा लोकरक्षणकारिका ।
निग्रहानुग्रहरता लोकाननुचरिष्यति ॥ १२.५८.८० ॥
مقترنةً بالعقاب، ستحفظ هذه (الحكمة) العالم؛ ومنغمسةً في الكبح والإحسان، ستتبع العوالم.
12.58.81
दण्डेन नीयते चेदं दण्डं नयति वा पुनः ।
दण्डनीतिरितिख्याता त्रीँल्लोकानवपत्स्यते ॥ १२.५८.८१ ॥
إن قِيدَت هذه بالعقاب، أو عادت فقادت العقاب، فستُعرف بعلم العقاب (دندنيتي) وتنال العوالم الثلاثة.
12.58.82
पाङ्गुण्यगुणसारैषा स्थास्यत्यग्रे महात्मसु ।
धर्मार्थकाममोक्षाश्च सकला ह्यत्र शब्दिताः ॥ १२.५८.८२ ॥
ستبقى خلاصةُ فضائل السياسة السداسية في المقدمة بين النفوس العظيمة؛ وفيها تُذكر جميعُ الغايات: الدهرما والثروة والشهوة والتحرر.
12.58.83
ततस्तां भगवान्नीतिं पूर्वं जग्राह शंकरः ।
बहुरूपो विशालाक्षः शिवः स्थाणुरुमापतिः ॥ १२.५८.८३ ॥
ثم أخذ الإلهُ المبارك شَنكرا تلك السياسة أولاً — ذو الأشكال الكثيرة، واسع العينين، شيفا، الثابت، سيد أوما.
12.58.84
अनादिनिधनो देवश्चैतन्यादिसमन्वितः ।
ज्ञानानि च वशे यस्य तारकादीन्यशेषतः ॥ १२.५८.८४ ॥
الإلهُ الذي لا بداية له ولا نهاية، المتصف بالوعي وما شابهه، والذي في قبضته جميعُ العلوم كلِّها، كعلم النجوم وغيره.
12.58.85
अणिमादिगुणोपेतमैश्वर्यं न च कृत्रिमम् ।
तुष्ट्यर्थं ब्रह्मणः पुत्रो ललाटादुत्थितः प्रभुः ॥ १२.५८.८५ ॥
متصف بصفات مثل الأنيما، وسلطانه ليس مصطنعًا. ولإرضاء براهما، نشأ الرب ابن براهما من الجبهة.
12.58.86
अरुदत्सस्वनं घोरं जगतः प्रभुरव्ययः ।
जायमानः पिता पुत्रे पुत्रः पितरि चैव हि ॥ १२.५८.८६ ॥
بكى رب العالم الأبدي بصوت مرعب عند ولادته؛ فالأب في الابن، والابن في الأب.
12.58.87
बुद्धिं विश्वसृजे दत्त्वा ब्रह्माण्डं येन निर्मितम् ।
यस्मिन्हिरण्मयो हंसः शकुनिः समपद्यत ॥ १२.५८.८७ ॥
بعد أن منح الخالق الكون العقل، الذي به صُنعت البيضة الكونية، ظهر فيها طائر هو البجعة الذهبية.
12.58.88
कर्ता सर्वस्य लोकस्य ब्रह्मा लोकपितामहः ।
स देवः सर्वभूतानां महादेवः सनातनः।
असंख्यातसहस्राणां रुद्राणां स्थानमव्ययम् ॥ १२.५८.८८ ॥
براهما خالق جميع العوالم، جد العوالم — ذلك الإله هو الرب العظيم ماهاديفا لجميع الكائنات، الأزلي؛ وهو المقام الأبدي لآلاف لا تُحصى من الرودرا.
12.58.89
युगानामायुषो ह्रासं विज्ञाय भगवाञ्शिवः ।
संचिक्षेप ततः शास्त्रं महास्त्रं ब्रह्मणा कृतम् ॥ १२.५८.८९ ॥
علم الرب المبارك شيفا بتناقص أعمار العصور، فاختصر بعد ذلك كتاب الأسلحة العظيم الذي وضعه براهما.
12.58.90
वैशालाक्षमिति प्रोक्तं तदिन्द्रः प्रत्यपद्यत ।
दशाध्यायसहस्राणि सुब्रह्मण्यो महातपाः ॥ १२.५८.९० ॥
وقد سُمّي فيشالاكشا؛ فنالته إندرا، ونال سوبراهمانيا ذو التقشف العظيم عشرة آلاف فصل.
12.58.91
मघवानपि तच्छास्त्रं देवात्प्राप्य महेश्वरात् ।
प्रजानां हितमन्विच्छन्संचिक्षेप पुरंदरः ॥ १२.५८.९१ ॥
وأيضًا أخذ إندرا ذلك العلم من الإله ماهيشفارا، فاختصره راغبًا في خير الخلائق.
12.58.92
सहस्त्रैः पञ्चभिस्तात यदुक्तं बाहुदन्तकम् ।
अध्यायानां सहस्त्रैस्तु त्रिभिरेव बृहस्पतिः।
संचिक्षेपेश्वरो बुद्ध्या बार्हस्पत्यं यदुच्यते ॥ १२.५८.९२ ॥
يا بُنيّ، ما قيل في خمسة آلاف فصل باسم باهودانتكا، اختصره بريهسباتي بحكمته في ثلاثة آلاف فصل، وهو ما يُسمّى البارهسباتيا.
12.58.93
अध्यायानां सहस्रेण काव्यः संक्षेपमब्रवीत् ।
तच्छास्त्रममितप्रज्ञो योगाचार्यो महायशाः ॥ १२.५८.९३ ॥
وقد اختصره كافيا (أوشاناس) في ألف فصل وقال به؛ وكان ذا حكمة لا حدّ لها، معلّمًا لليوغا، عظيم الشهرة.
12.58.94
एवं लोकानुरोधेन शास्त्रमेतन्महर्षिभिः ।
संक्षिप्तमायुर्विज्ञाय लोकानां ह्रासि पाण्डव ॥ १२.५८.९४ ॥
وهكذا اختصر كبار الحكماء هذا العلم مراعاةً للعالم، إذ علموا أنّ أعمار الناس تتناقص، يا بانداڤا.
12.58.95
अथ देवाः समागम्य विष्णुमूचुः प्रजापतिम् ।
एको योऽर्हति मर्त्येभ्यः श्रैष्ठ्य वै तं समादिश ॥ १२.५८.९५ ॥
ثم اجتمعت الآلهة فقالت لفيشنو سيّد الخلائق: عيِّن من هو أهلٌ للتفوّق بين الفانين.
12.58.96
ततः संचिन्त्य भगवान्देवो नारायणः प्रभुः ।
तैजसं वै विरजसं सोऽसृजन्मानसं सुतम् ॥ १२.५८.९६ ॥
ثم فكّر الإله المبارك نارايانا، الربّ، ثم أنشأ ابنًا مولودًا من العقل، مشرقًا خاليًا من الهوى.
12.58.97
विरजास्तु महाभागः प्रभुत्वं भुवि नैच्छत ।
न्यासायैवाभवद्वुद्धिः प्रणीता तस्य पाण्डव ॥ १२.५८.९७ ॥
لكن المبارك فيراجاس لم يرغب في السيادة على الأرض؛ فقد استقر عقله على الزهد وحده، يا بانداوا.
12.58.98
कीर्तिमांस्तस्य पुत्रोऽभूत्सोऽपि मर्त्याधिकोऽभवत् ।
कर्दमस्तस्य तु सुतः सोऽप्यतप्यन्महत्तपः ॥ १२.५८.९८ ॥
كان ابنه كيرتيمان الشهير، الذي صار هو الآخر أفضل البشر. وكان ابنه كردما، الذي مارس هو الآخر تقشفًا عظيمًا.
12.58.99
प्रजापतेः कर्दमस्य त्वनङ्गो नाम वीर्यवान् ।
प्रजा रक्षयिता साधुर्दण्डनीतिविशारदः ॥ १२.५८.९९ ॥
كان ابن رب المخلوقات كردما هو الجبار أناڠا، حامي رعيته، الرجل الصالح الماهر في علم العقوبة والسياسة.
12.58.100
अनङ्गपुत्रोऽतिबलो नीतिमानभिगम्य वै ।
प्रतिपेदे महाराज्यमथेन्द्रियवशोऽभवत् ॥ १२.५८.१०० ॥
كان ابن أناڠا شديد البأس، حكيمًا في السياسة. فلما تولى نال المملكة العظيمة، ثم صار أسير حواسه.
12.58.101
प्राप्य नारीं महाभागां रूपिणीं काममोहितः ।
सौभाग्येन च संपन्नां गुणैश्चानुत्तमां सतीम् ॥ १२.५८.१०१ ॥
أسره الهوى فنال امرأة عظيمة الحظ جميلة الصورة، غنية بالسعادة والفضائل، لا نظير لها، عفيفة.
12.58.102
मृत्योस्तु दुहिता राजन्सुनीथा नाम नामतः ।
प्रख्याता त्रिषु लोकेषु या सा वेनमजीजनत् ॥ १२.५८.१०२ ॥
أيها الملك، سوناثا ابنة الموت، المشهورة في العوالم الثلاثة، هي التي ولدت فينا.
12.58.103
तं प्रजासु विधर्माणं रागद्वेषवशानुगम् ।
मन्त्रपूतैः कुशैर्जघ्नुर्ऋषयो ब्रह्मवादिनः ॥ १२.५८.१०३ ॥
ذلك الذي عصى الدارما بين الرعايا وسار تابعًا لسلطان الشهوة والكره، ضربه الحكماء العارفون بالفيدا بأعشاب الكوشا المطهَّرة بالمانترا.
12.58.104
ममन्थुर्दक्षिणं चोरुमृषयस्तस्य भारत ।
ततोऽस्य विकृतो जज्ञे ह्रस्वकः पुरुषोऽशुचिः ॥ १२.५८.१०४ ॥
يا بهارata، فرك الحكماء فخذه اليمنى، فخرج منها رجلٌ مشوَّه قصير القامة نجس.
12.58.105
दग्धस्थूणाप्रतीकाशो रक्ताक्षः कृष्णमूर्धजः ।
निषीदेत्येवमूचुस्तमृषयो ब्रह्मवादिनः ॥ १२.५८.१०५ ॥
قال له الحكماء المتكلمون بالفيدا، وهو يشبه جذع شجرة محترقًا، أحمر العينين أسود الشعر: «اجلس».
12.58.106
तस्मान्निषादाः संभूताः क्रूराः शैलवनाश्रयाः ।
ये चान्ये विन्ध्यनिलया म्लेच्छाः शतसहस्रशः ॥ १२.५८.१०६ ॥
ومنه وُلد النيشادا القساة الساكنون في الجبال والغابات، وكذلك مئات الآلاف من المليتشا الساكنين في الفندهيا.
12.58.107
भूयोऽस्य दक्षिणं पाणिं ममन्थुस्ते महर्षयः ।
ततः पुरुष उत्पन्नो रुपेणेन्द्र इवापरः ॥ १२.५८.१०७ ॥
ثم فرك أولئك الحكماء العظام يده اليمنى مرة أخرى، فنهض منها رجل في هيئته كأنه إندرا آخر.
12.58.108
कवची बद्धनिस्त्रिंशः सशरः सशरासनः ।
वेदवेदाङ्गविच्चैव धनुर्वेदे च पारगः ॥ १२.५८.१०८ ॥
كان متدرعًا، مشدودًا بالسيف، ومعه السهام والقوس؛ عارفًا بالفيدا وفروعها، ومتقنًا لعلم القوس أيضًا.
12.58.109
तं दण्डनीतिः सकला श्रिता राजन्नरोत्तमम् ।
ततस्तु प्राञ्जलिर्वैन्यो महर्षीस्तानुवाच ह ॥ १२.५८.१०९ ॥
أيها الملك، لجأ علم العقوبة كله إلى ذلك الأفضل بين الرجال. ثم قال فينيا، مطبِقاً كفيه، لأولئك الحكماء العظام.
12.58.110
सुसूक्ष्मा मे समुत्पन्ना बुद्धिर्धरर्मार्थदर्शिनी ।
अनया किं मया कार्यं तन्मे तत्त्वेन शंसत ॥ १२.५८.११० ॥
لقد نشأ في نفسي إدراك دقيق للغاية يرى الدارما والمنفعة. فماذا ينبغي لي أن أفعل به؟ أخبروني بذلك على حقيقته.
12.58.111
यन्मां भवन्तो वक्ष्यन्ति कार्यमर्थसमन्वितम् ।
तदहं वः करिष्यामि नात्र कार्या विचारणा ॥ १२.५८.१११ ॥
أيّ عمل ذي غاية تقولونه لي، فإني سأفعله لأجلكم؛ ولا حاجة هنا إلى التروّي.
12.58.112
तमूचुस्तत्र देवास्ते ते चैव परमर्षयः ।
नियतो यत्र धर्मो वै तमशङ्कः समाचर ॥ १२.५८.११२ ॥
قال له هناك الآلهة والحكماء العظام: حيث يثبت الدارما ثباتاً، فاسلكه غير خائف.
12.58.113
प्रियाप्रिये परित्यज्य समः सर्वेषु जन्तुषु ।
कामं क्रोधं च लोभं च मानं चोत्सृज्य दूरतः ॥ १२.५८.११३ ॥
إذ تترك المحبوب والمكروه، وتكون متساوياً مع جميع الكائنات، وتنبذ من بعيد الشهوة والغضب والطمع والكبر.
12.58.114
यश्च धर्मात्प्रविचलेल्लोके कश्चन मानवः ।
निग्राह्यस्ते स्वबाहुभ्यां शश्वद्धर्ममवेक्षता ॥ १२.५८.११४ ॥
وأيّ إنسان في العالم ينحرف عن الدارما، فعليك أن تكبحه بذراعيك أنت، ناظراً دائماً إلى الدارما.
12.58.115
प्रतिज्ञां चाधिरोहस्व मनसा कर्मणा गिरा ।
पालयिष्याम्यहं भौमं ब्रह्म इत्येव चासकृत् ॥ १२.५८.११५ ॥
اقبل هذا العهد بالعقل والفعل والكلام: "سأحفظ البراهمان (الveda) على الأرض"، وكرر ذلك مرارا.
12.58.116
यश्चात्र धर्म इत्युक्तो दण्डनीतिव्यपाश्रयः ।
तमशङ्कः करिष्यामि स्ववशो न कदाचन ॥ १२.५८.११६ ॥
ما قيل هنا أنه الدارما، القائم على علم العقاب (daṇḍanīti)، سأنفذه بلا تردد، ولن أفعله أبدا وفق هواي.
12.58.117
अदण्ड्या मे द्विजाश्चेति प्रतिजानीष्व चाभिभो ।
लोकं च संकरात्कृत्स्नं त्राताऽस्मीति परंतप ॥ १२.५८.११७ ॥
اعقد العهد، أيها القدير: "لن يُعاقب البراهمة على يدي"؛ واعقد العهد، يا محرق الأعداء: "سأكون حامي العالم كله من الاختلاط (saṅkara)".
12.58.118
वैन्यस्ततस्तानुवाच देवानृषिपुरोगमान् ।
ब्राह्मणा मे सहायाश्चेदेवमस्तु सुरर्षभाः ॥ १२.५८.११८ ॥
فقال ابن فينا (برثو) لأولئك الآلهة الذين يتقدمهم الحكماء: "إن كان البراهمة أعواني فليكن ذلك، أيها الثيران بين الآلهة."
12.58.119
एवमस्त्विति वैन्यस्तु तैरुक्तो ब्रह्मवादिभिः ।
पुरोधाश्चाभवत्तस्य शुक्रो ब्रह्ममयो निधिः ॥ १२.५८.११९ ॥
"فليكن كذلك"، قال ابن فينا، حين قال له العارفون بالبراهمان ذلك؛ وصار كاهنه الخاص شكرا، كنز مصنوع من البراهمان.
12.58.120
मन्त्रिणो वालखिल्याश्च सारस्वत्यो गणस्तथा ।
महर्षिर्भगवान्गर्गस्तस्य सांवत्सरोऽभवत् ॥ १२.५८.१२० ॥
صار الفالخيليون وجماعة السارسواتا وزراءه، وصار الحكيم العظيم المبجل غرغا سانفاتسارا (المنجم) له.
12.58.121
आत्मनाऽष्टम इत्येव श्रुतिरेषां परा नृषु ।
उत्पन्नौ बन्दिनौ चास्य तत्पूर्वौ सूतमागधौ ॥ १२.५८.१२१ ॥
هو نفسه الثامن — هذه هي أعلى الروايات عنهم بين البشر. وقبله وُلد منشدوه، السوتا والماغادها.
12.58.122
तयो प्रीतो ददौ राजा पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् ।
अनूपदेशं सूताय मगधं मागधाय च ॥ १२.५८.१२२ ॥
وقد سُرّ الملك بريثو ابن فينا، ذو البأس، بالرجلين، فأعطى السوتا أرض أنوبا، وأعطى الماغادها مَغَدا.
12.58.123
समतां वसुधायाश्च स सम्यगुदपादयत् ।
वैषम्यं हि परं भूमेरिति नः परमा श्रुतिः ॥ १२.५८.१२३ ॥
وقد أقام تسوية الأرض على وجهها الأتم. فإن أعلى روايتنا تقول إن أعظم ما في الأرض هو التفاوت.
12.58.124
मन्वन्तरेषु सर्वेषु विषमा जायते मही ।
उज्जहार ततो वैन्यः शिलाजालान्समन्ततः ॥ १२.५८.१२४ ॥
في جميع المانفانترات تصبح الأرض غير مستوية. فرفع ابن فينا كتل الصخور من كل جانب.
12.58.125
धनुष्कोट्या महाराज तेन शैला विमर्दिताः ।
स विष्णुना च देवेन शक्रेण विबुधैः सह।
ऋषिभिश्च प्रजापाल्ये ब्रह्मणा चाभिषेचितः ॥ १२.५८.१२५ ॥
أيها الملك العظيم، بطرف قوسه حطّم الجبال. وقد مسحه بالزيت المقدس فيشنو والإله إندرا، والآلهة مع الحكماء، وبرهما، لحماية الرعية.
12.58.126
तं साक्षात्पृथिवी भेजे रत्नान्यादाय पाण्डव ।
सागरः सरितां भर्ता हिमवांश्चाचलोत्तमः ॥ १२.५८.१२६ ॥
يا ابن باندو، جاءته الأرض بذاتها حاملة الجواهر، وجاء المحيط سيد الأنهار، والهيمافات أفضل الجبال.
12.58.127
शक्रश्च धनमक्षय्यं प्रादात्तस्मै युधिष्ठिर ।
रुक्मं चापि महामेरुः स्वयं कनकपर्वतः ॥ १२.५८.१२७ ॥
أعطاه إندرا ثروةً لا تنفد، يا يُدِشثيرا؛ وأعطاه الجبلُ الذهبيُّ الكبيرُ ميرو نفسُه ذهبًا.
12.58.128
यक्षराक्षसभर्ता च भगवान्नरवाहनः ।
धर्मे चार्थे च कामे च समर्थं प्रददौ धनम् ॥ १२.५८.१२८ ॥
منح ناراواهانا المبارك، سيدُ اليكشا والراكشاسا، ثروةً تكفي للدارما والأرثا والكاما.
12.58.129
हया रथाश्च नागाश्च कोटिशः पुरुषास्तथा ।
प्रादुर्बभूवुर्वैन्यस्य चिन्तयानस्य पाण्डव ॥ १२.५८.१२९ ॥
ظهرت الخيولُ والعرباتُ والأفيالُ والرجالُ بالملايين، يا بانداڤا، حين فكّر فيها فينيا (برثو).
12.58.130
न जरा न च दुर्भिक्षं नाधयो व्याधयः कुतः ।
सरीसृपेभ्यः स्तेनेभ्यो न चान्येभ्यः कदाचन।
भयमासीत्ततस्तस्य पृथिवी सस्यमालिनी ॥ १२.५८.१३० ॥
لم تكن هناك شيخوخة ولا مجاعة؛ فمن أين تأتي أمراض النفس والجسد؟ لم يخشَ قط الزواحف ولا اللصوص ولا غيرهم؛ عندئذ كانت الأرض مزينة بالمحاصيل.
12.58.131
आपस्तस्तम्भिरे चास्य समुद्रमभियास्यतः ।
पर्वताश्च ददुर्मार्गं ध्वजभङ्गश्च नाभवत् ॥ १२.५८.१३१ ॥
عندما تقدّم نحو المحيط، توقفت المياه له، وأفسحت الجبال الطريق، ولم ينكسر أي راية.
12.58.132
तेनेयं पृथिवी दुग्धा सस्यानि दश सप्त च ।
यक्षराक्षसनागानामीप्सितं यस्य यस्य यत् ॥ १२.५८.१३२ ॥
وبه حُلبت هذه الأرض: حصلوا على سبعة عشر نوعًا من المحاصيل، ونال كل من اليكشا والراكشاسا والناغا ما كان يبتغيه.
12.58.133
तेन धर्मोत्तरश्चायं कृतो लोको महात्मना ।
रञ्जिताश्च प्रजाः सर्वास्तेन राजेति शब्द्यते ॥ १२.५८.१३३ ॥
بذلك الرجل العظيم النفس جُعل هذا العالم والدهر الدُّرمَا فيه أعلى؛ وأرضى جميع الرعايا، ولذلك يُسمّى «راجا» (ملكًا).
12.58.134
ब्राह्मणानां क्षतत्राणात्ततः क्षत्रिय उच्यते ।
प्रथिता धर्मतश्चेयं पृथिवी साधुभिः स्मृता ॥ १२.५८.१३४ ॥
لأنه يحمي البراهمة من الأذى يُدعى كشتريا؛ وهذه الأرض، بالدهرما، اشتهرت وذُكرت عند الصالحين.
12.58.135
स्थापनं चाकरोद्विष्णुः स्वयमेव सनातनः ।
नातिवर्तिष्यते कश्चिद्राजंस्त्वामिति भारत ॥ १२.५८.१३५ ॥
أقام ذلك فِشْنو الأزلي بنفسه؛ أيها الملك، أيها البهاراتي، لن يتجاوزك أحد.
12.58.136
ततः स भगवान्विष्णुराविवेश च पार्थिवम् ।
देववन्नरदेवानां नमतीदं जगत्ततः ॥ १२.५८.१३६ ॥
ثم دخل ذلك الإله المبارك فِشْنو في الملك؛ ولذلك ينحني هذا العالم للملوك، آلهةِ البشر، كما ينحني للآلهة.
12.58.137
दण्डनीत्या च सततं रक्षितारं नरेश्वरम् ।
नाधर्षयेत्तथा कश्चिच्चारनिष्पन्ददर्शनात् ॥ १२.५८.१३७ ॥
لا ينبغي لأحد أن يهاجم سيد الناس الذي يحمي دائمًا بسياسة العقاب، لأن تحركات الجواسيس تُرى.
12.58.138
शुभं हि कर्म राजेन्द्र शुभत्वायोपकल्पते ।
आत्मना करणैश्चैव समस्येह महीक्षितः ॥ १२.५८.१३८ ॥
يا خير الملوك، إن العمل الصالح يفضي إلى الصلاح؛ وهنا، لحكام الأرض، تميل سيرتهم الذاتية ووسائلهم على السواء نحو الخير.
12.58.139
को हेतुर्यद्वशे तिष्ठेल्लोको दैवादृते गुणात् ॥ १२.५८.१३९ ॥
ما السبب الذي به يبقى العالم تحت سيطرة واحد، دون القدر والصفة؟
12.58.140
विष्णोर्ललाटात्कमलं सौवर्णमभवत्तदा ।
श्रीः संभूता ततस्तस्मिन्देवी धर्मस्य पाण्डव ॥ १२.५८.१४० ॥
فنشأت حينئذ من جبين فيشنو زهرة لوتس ذهبية، وفيها، يا باندافا، وُلدت الإلهة شري، إلهة الدارما.
12.58.141
श्रियः सकाशादर्थश्च जातो धर्मस्य पाण्डव ।
अथ धर्मस्तथैवार्थः श्रीश्च राज्ये प्रतिष्ठिता ॥ १२.५८.१४१ ॥
ومن شري، يا باندافا، وُلد لدارما المال. فالدارما والمال كذلك، وشري مستقرة في المملكة.
12.58.142
सुकृतस्य क्षयाच्चैव स्वर्लोकादेत्य मेदिनीम् ।
पार्थिवो जायते तात दण्डनीतिविशारदः ॥ १२.५८.१४२ ॥
يا بني، إذا نفدت الأعمال الصالحة نزل من عالم السماء إلى الأرض ملك بارع في علم العقاب والسياسة.
12.58.143
माहात्म्येन च संयुक्तो वैष्णवेन नरो भुवि ।
बुद्ध्या भवति संयुक्तो माहात्म्यं चाधिगच्छति ॥ १२.५८.१४३ ॥
الإنسان المتصف بعظمة فيشنو يكون على الأرض؛ والمتصف بالعقل ينال العظمة.
12.58.144
स्थापितं च ततो देवैर्न कश्चिदतिवर्तते ।
तिष्ठत्येकस्य च वशे तं चैवानुविधीयते ॥ १२.५८.१४४ ॥
ما أقامته الآلهة لا يتعداه أحد؛ إنه يقوم تحت سيطرة واحد، وإياه يُطاع.
12.58.145
शुभं हि कर्म राजेन्द्र शुभत्वायोपकल्पते ।
तुल्यस्यैकस्य येनायं लोको वचसि तिष्ठति ॥ १२.५८.१४५ ॥
يا سيد الملوك، إن العمل الصالح يفضي حقًا إلى الخير، وبه يثبت هذا العالم في قول الواحد المساوي.
12.58.146
योऽस्य वै मुखमद्राक्षीत्सोऽस्य सर्वो वशानुगः ।
सुभगं चार्थवन्तं च रूपवन्तं च पश्यति ॥ १२.५८.१४६ ॥
من رأى وجهه تبعه الجميع في مشيئته؛ يرونه ذا حظ وثروة وجمال.
12.58.147
महत्त्वात्तस्य दण्डस्य नीतिर्विस्पष्टलक्षणा ।
नयश्चारश्च विपुलो येन सर्वमिदं ततम् ॥ १२.५८.१४७ ॥
بعظمة تلك العصا للعقاب، تكون السياسة ذات علامات واضحة؛ والسلوك والتجسس واسعان، وبهما يعمّ هذا كله.
12.58.148
आगमश्च पुराणानां महर्षीणां च संभवः ।
तीर्थवंशश्च वंशश्च क्षत्रियाणां युधिष्ठिर ॥ १२.५८.१४८ ॥
يا يودهيشتهيرا، تقليد البورانا، ونشأة كبار الحكماء، ونسب الأماكن المقدسة، ونسب الكشتريا.
12.58.149
सकलं चातुराश्रम्यं चातुर्होत्रं तथैव च ।
चातुर्वर्ण्यं तथैवात्र चातुर्विद्यं च कीर्तिम् ॥ १२.५८.१४९ ॥
وهنا تُوصف الأحكام الكاملة للمراحل الأربع للحياة، وطقوس الكهنة الهوتري الأربعة، وكذلك نظام الطبقات الأربع، والعلوم الأربعة، والشهرة.
12.58.150
इतिहासोपवेदाश्च न्यायः कृत्स्नश्च वर्णितः ।
तपो ज्ञानमर्हिसा च सत्यं दानममत्सरः ॥ १२.५८.१५० ॥
وقد وُصفت الإتيهاسا والأوبافيداس والعدل كله؛ والزهد والمعرفة وعدم الأذى والصدق والعطاء وعدم الحسد.
12.58.151
वृद्धोपसेवा दानं च शौचमुत्थानमेव च ।
सर्वभूतानुकम्पा च सर्वमत्रोपवर्णितम् ॥ १२.५८.१५१ ॥
خدمة الكبار، والعطاء، والطهارة، والجهد، والرحمة بجميع الكائنات — كل هذا مذكور هنا.
12.58.152
भुवि वाचोगतं यच्च तच्च सर्वं समर्पितम् ।
तस्मिन्पैतामहे शास्त्रे पाण्डवेय न संशयः ॥ १२.५८.१५२ ॥
كل ما جاء على الأرض في الكلام مودَع كله في ذلك الكتاب الجدّي، يا ابن بَانْدُو، ولا شك في ذلك.
12.58.153
ततो जगति राजेन्द्र सततं शब्दितं बुधैः ।
देवाश्च नरदेवाश्च तुल्या इति विशांपते ॥ १२.५८.१५३ ॥
ثم، يا سيد الملوك، لقد أعلن الحكماء في العالم دائماً أن الآلهة والملوك البشريين متساوون، يا سيد الشعوب.
12.58.154
एतत्ते सर्वमाख्यातं महत्त्वं प्रति राजसु ।
कार्त्स्न्येन भरतश्रेष्ठ किमन्यदिह वर्तते ॥ १२.५८.१५४ ॥
لقد أُخبرتَ بكل هذا كاملاً عن عظمة الملوك؛ يا خير البهارتيين، ماذا يبقى هنا بعد؟