マハーバーラタ · 章 12.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.58.1
ततः कल्यं समुत्थाय कृतपूर्वाह्णिकक्रियाः ।
ययुस्ते नगराकारैः रथैः पाण्डवयादवाः ॥ १२.५८.१ ॥
それから朝に起き、午前の儀礼を済ませて、パーンダヴァとヤーダヴァは都市のような大戦車に乗って出発した。
12.58.2
प्रतिपद्य कुरुक्षेत्रं भीष्ममासाद्य चानघम् ।
सुखां च रजनीं पृष्ट्वा गाङ्गेयं रथिनां वरम् ॥ १२.५८.२ ॥
クルクシェートラに着き、無垢なビーシュマのもとに近づいて、夜は快適だったかと尋ね、戦車の戦士の中で最も優れたガーンゲーヤの傍らに座った。
12.58.3
व्यासादीनभिवाद्यर्षीन्सर्वैस्तैश्चाभिनन्दिताः ।
निषेदुरभितो भीष्मं परिवार्य समन्ततः ॥ १२.५८.३ ॥
ヴィヤーサをはじめとする聖者たちに礼拝し、皆から歓迎されて、四方からビーシュマを取り囲んで座った。
12.58.4
ततो राजा महातेजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्भीष्मं प्रतिपूज्य यथाविधि ॥ १२.५८.४ ॥
そこで偉大な光輝を持つダルマの子、王ユディシュティラは、ビーシュマを規定どおりに敬い、合掌して語りかけた。
12.58.5
य एष राजन्राजेति शब्दश्चरति भारत ।
कथमेष समुत्पन्नस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.५८.५ ॥
バーラタよ、祖父よ、この「王」という言葉が広まっているのは、どうして生じたのですか。どうか私に教えてください。
12.58.6
तुल्यपाणिभुजग्रीवस्तुल्यबुद्धीन्द्रियात्मकः ।
तुल्यदुःखसुखात्मा च तुल्यपृष्ठमुखोदरः ॥ १२.५८.६ ॥
両手、両腕、首が等しく、知性と感覚が同じで、苦楽が等しく、背中、顔、腹が等しい者。
12.58.7
तुल्यशुक्रास्थिमज्जा च तुल्यमांसासृगेव च ।
नेःश्वासोच्छ्वासतुल्यश्च तुल्यप्राणशरीरवान् ॥ १२.५८.७ ॥
精液、骨、髄が等しく、肉と血が等しく、吸気と呼気が等しく、生気と身体が等しい者。
12.58.8
समानजन्ममरणः समः सर्वैर्गुणैर्नृणाम् ।
विशिष्टबुद्धीञ्शूरांश्च कथमेकोऽधितिष्ठति ॥ १२.५८.८ ॥
生まれと死、そしてあらゆる性質において人々と等しい一人が、どうして優れた知性の者と勇士たちを統治するのか。
12.58.9
कथमेको महीं कृत्स्नां शूरवीरार्यसंकुलम् ।
रक्षत्यपि च लोकस्य प्रसादमभिवाञ्छति ॥ १२.५८.९ ॥
勇士と貴人に満ちたこの全大地を、一人でどうして守り、なお世界の恩寵を求めるのか。
12.58.10
एकस्य तु प्रसादेन कृत्स्नो लोकः प्रसीदति ।
व्याकुले चाकुलः सर्वो भवतीति विनिश्चयः ॥ १२.५८.१० ॥
一人の恩寵によって全世界が喜び、その一人が乱れれば皆が乱れる。これが確かな結論である。
12.58.11
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्तो हि भरतर्षभ ।
कृत्स्नं तन्मे यथातत्त्वं प्रब्रूहि वदतां वर ॥ १२.५८.११ ॥
バラタの雄牛よ、このことをあなたから聞きたい。話す者の中で最も優れた人よ、そのすべてを真実のままに私に説き明かしてください。
12.58.12
नैतत्कारणमत्यल्पं भविष्यति विशांपते ।
यदेकस्मिञ्जगत्सर्वं देववद्याति सन्नतिम् ॥ १२.५८.१२ ॥
人民の主よ、全世界が一人のもとに神のように服従するということは、ごく小さな理由によるものではないでしょう。
12.58.13
नियतस्त्वं नरव्याघ्र शृणु सर्वमशेषतः ।
यथा राज्यं समुत्पन्नमादौ कृतयुगेऽभवत् ॥ १२.५८.१३ ॥
人中の虎よ、決意をもって一切を余すところなく聞け。最初のクリタ時代に王権がどのように生じたかを。
12.58.14
नैव राज्यं न राजाऽऽसीन्न च दण्डो न दाण्डिकः ।
धर्मेणैव प्रजाः सर्वा रक्षन्ति स्म परस्परम् ॥ १२.५८.१४ ॥
当時は王国も王もなく、罰も罰する者もなかった。すべての民はただ法（ダルマ）によって互いを守っていた。
12.58.15
पाल्यमानास्तथाऽन्योन्यं नरा धर्मेण भारत ।
दैन्यं परमुपाजग्मुस्ततस्तान्मोह आविशत् ॥ १२.५८.१५ ॥
バーラタよ、こうして人々は法によって互いに守られていたが、大いなる窮乏に陥った。そのとき彼らに迷妄（モーハ）が入り込んだ。
12.58.16
ते मोहवशमापन्ना मनुजा मनुजर्षभ ।
प्रतिपत्तिविमोहाच्च धर्मस्तेषामनीनशत् ॥ १२.५८.१६ ॥
人中の牛よ、彼らは迷妄の支配下に陥った。判断の混乱によって、彼らのダルマは滅びた。
12.58.17
नष्टायां प्रतिपत्तौ च मोहवश्या नरास्तदा ।
लोभस्य वशमापन्नाः सर्वे भरतसत्तम ॥ १२.५८.१७ ॥
判断力が失われると、迷妄に支配された人々は皆、貪欲（ローバ）の支配下に陥った。バラタの最良の者よ。
12.58.18
अप्राप्तस्याभिमर्शं तु कुर्वन्तो मनुजास्ततः ।
कामो नामापरस्तत्र प्रत्यपद्यत वै प्रभो ॥ १२.५८.१८ ॥
そのとき、得ていないものを掴もうと努める人々の間に、欲望（カーマ）という別の欠陥が生じた。主よ。
12.58.19
तांस्तु कामवशं प्राप्तान्रागो नामाभिसंस्पृशत् ।
रक्ताश्च नाभ्यजानन्त कार्याकार्ये युधिष्ठिर ॥ १२.५८.१९ ॥
欲望に支配された者たちを、ラーガという執着が捕らえた。執着した彼らは、なすべきことと、なすべきでないことを見分けられなかった、ユディシュティラ。
12.58.20
अगम्यागमनं चैव वाच्यावाच्यं तथैव च ।
भक्ष्याभक्ष्यं चराजेन्द्र दोषादोषं च नात्यजन् ॥ १२.५८.२० ॥
禁じられた者と交わること、言うべきことと言うべきでないこと、同様に食べてよいものと食べてはならないもの、罪と無罪——王中の王よ、彼らはそれらを捨てなかった。
12.58.21
विप्लुते नरलोकेऽस्मिंस्ततो ब्रह्म ननाश ह ।
नाशाच्च ब्रह्मणो राजन्धर्मो नाशमथागमत् ॥ १२.५८.२१ ॥
この人間の世界が乱れたとき、ブラフマン（ヴェーダ）は滅んだ。そして王よ、ブラフマンの滅亡とともに、ダルマもまた滅びに至った。
12.58.22
नष्टे ब्रह्मणि धर्मे च देवास्त्रासमथागमन् ।
ते त्रस्ता नरशार्दूल ब्रह्माणं शरणं ययुः ॥ १२.५८.२२ ॥
ブラフマンとダルマが失われると、神々は恐怖に襲われた。人中の虎よ、怯えた彼らはブラフマーに帰依した。
12.58.23
प्रपद्य भगवन्तं ते देवं लोकपितामहम् ।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे दुःखवेगसमाहताः ॥ १२.५८.२३ ॥
その尊き神、世界の祖父のもとに赴き、苦悩の激流に打たれた彼らは皆、合掌して語った。
12.58.24
भगवन्नरलोकस्थं ग्रस्तं ब्रह्म सनातनम् ।
लोभमोहादिभिर्भावैस्ततो नो भयमाविशत् ॥ १२.५८.२४ ॥
尊き方よ、人間界に存在する永遠のブラフマン（ヴェーダ）は、貪欲や迷妄などの心の状態に呑み込まれました。ゆえに私たちの内に恐れが入ったのです。
12.58.25
ब्रह्मणश्च प्रणाशेन धर्मो व्यनशदीश्चर ।
ततस्तु समतां याता मर्त्यैस्त्रिभुवनेश्वराः ॥ १२.५८.२५ ॥
ブラフマンが滅びたとき、ダルマも滅びた、諸王よ。そして三界の主たちは死すべき者と等しくなった。
12.58.26
अधोर्भिवर्षास्तु वयं भौमास्तूर्ध्वप्रवर्षिणः ।
क्रियाव्युपरमात्तेषां ततोऽगच्छाम संशयम् ॥ १२.५८.२६ ॥
私たちは下へ、また上へ雨を降らせる地上の者であった。彼らの祭儀が止むと、私たちは疑いに陥った。
12.58.27
अत्र निःश्रेयसं यन्नस्तद्ध्यायस्व पितामह ।
त्वत्प्रसादात्समुत्थोसौ प्रभावो नो भवत्वयम् ॥ १२.५८.२७ ॥
祖父よ、ここで私たちにとっての最高の善を思惟してください。あなたの恩寵によって生じたこの私たちの力が成就しますように。
12.58.28
तानुवाच सुरान्सर्वान्स्वयंभूर्भगवांस्ततः ।
श्रेयोऽहं चिन्तयिष्यामिव्येतु वो भीः सुरोत्तमाः ॥ १२.५८.२८ ॥
そのとき自生の世尊はそれらの神々すべてに言った。「私はおまえたちの幸せを考えよう。神々の中の最上者たちよ、恐れを捨てよ。」
12.58.29
ततोऽध्यायसहस्राणां शतं चक्रे स्वबुद्धिजम् ।
यत्र धर्मस्तथैवार्थः कामश्चैवानुवर्णितः ॥ १२.५८.२९ ॥
そこで彼は自らの知性から生まれた十万章を作った。そこではダルマ、富、欲望もまた述べられた。
12.58.30
त्रिवर्ग इति विख्यातो गण एव स्वयंभुवा ।
चतुर्थो मोक्ष इत्येव पृथगर्थः पृथग्गुणः ॥ १२.५८.३० ॥
三つ組として名高い一群は自生者によって作られた。第四は解脱であり、それぞれ異なる目的と性質をもつ。
12.58.31
मोक्षस्यास्ति त्रिवर्गोऽन्यः प्रोक्तः सत्वं रजस्तमः ।
स्थानं वृद्धिः क्षयश्चैव त्रिवर्गश्चैव दण्डजः ॥ १२.५८.३१ ॥
解脱にはまた別の三つ組があると説かれる。すなわちサットヴァ、ラジャス、タマス。安定、増大、衰退、そして罰から生じた三つ組も同様である。
12.58.32
आत्मादेशश्च कालश्चाप्युपायाः कृत्यमेव च ।
सहायाः कारणं चैव षड्वर्गो नीतिजः स्मृतः ॥ १२.५८.३२ ॥
自己の指示、時、手段、務め、味方、原因——この六つの群は政治術から生じたと伝えられる。
12.58.33
त्रयी चान्वीक्षिकी चैव वार्ता च भरतर्षभ ।
दण्डनीतिश्च विपुला विद्यास्तत्र निदर्शिताः ॥ १२.५८.३३ ॥
三ヴェーダ、論理学、生計の学、刑罰の学、バラタの牡牛よ——そして広大な諸学問もそこに示されている。
12.58.34
अमात्यलिप्सा प्रणिधी राजपुत्रस्य लक्षणम् ।
चारश्च विविधोपायः प्रणिधिश्च पृथग्विधः ॥ १२.५८.३४ ॥
大臣を求める欲求と密偵こそ王子の特徴である。間者には多様な手段があり、密偵も種々である。
12.58.35
सामभेदः प्रदानं च ततो दण्डश्च पार्थिव ।
उपेक्षा पञ्चमी चात्र कार्त्स्न्येन समुदाहृता ॥ १२.५८.३५ ॥
融和、離間、布施、そして懲罰、王よ、そして第五は無視である。これらはここで余すところなく説かれている。
12.58.36
मन्त्रश्च वर्णितः कृत्स्नो मन्त्रभेदार्थ एव च ।
विभ्रमश्चैव मन्त्रस्य सिद्ध्यसिद्ध्योश्च यत्फलम् ॥ १२.५८.३६ ॥
策略は余すところなく説かれ、策略を破る目的も同様である。策略の混乱、そして成功と失敗の果も説かれた。
12.58.37
संधिश्च त्रिविधाभिख्यो हीनो मध्यस्तथोत्तमः ।
भयसत्कारवित्ताख्यं कार्त्स्न्येन परिवर्णितम् ॥ १२.५८.३७ ॥
同盟もまた三種に呼ばれる。下級、中級、上級である。恐怖、敬意、財という名のもとに、余すところなく説かれている。
12.58.38
यात्राकालाश्च चत्वारस्त्रिवर्गस्य च विस्तरः ।
विजयो धर्मयुक्तश्च तथार्थविजयश्च ह ॥ १२.५८.३८ ॥
出陣の四つの時と三つの人生目的の詳細が説かれている。法に結ばれた勝利と、財による勝利も説かれている。
12.58.39
आसुरश्चैव विजयः कार्त्स्न्येन परिवर्णितः ।
लक्षणं पञ्चवर्गस्य त्रिविधं चात्र वर्णितम् ॥ १२.५८.३९ ॥
阿修羅の勝利も余すところなく説かれ、五群の特徴がここでは三種に分けて示されている。
12.58.40
प्रकाशश्चाप्रकाशश्च दण्डोऽथ परिशब्दितः ।
प्रकाशोऽष्टविधस्तत्र गुह्यश्च बहुविस्तरः ॥ १२.५८.४० ॥
公然の罰と隠された罰も挙げられている。公然の罰は八種であり、隠された罰は範囲が広い。
12.58.41
रथा नागा हयाश्चैव पादाताश्चैव पाण्डव ।
विष्टिर्नावश्चराश्चैव देशिका इति चाष्टमः।
अङ्गान्येतानि कौरव्य प्रकाशानि बलस्य तु ॥ १२.५८.४१ ॥
戦車、象、馬、歩兵、パーンドゥの子よ。賦役の民、舟、間諜、案内人、これが第八である。クルの子孫よ、軍のこれらの肢体は表に現れたものである。
12.58.42
जङ्गमाजङ्गमाश्चोक्ताश्चूर्णयोगा विषादयः ।
स्पर्शे चाभ्यवहार्ये चाप्युपांशुर्विविधः स्मृतः ॥ १२.५८.४२ ॥
動く毒と動かぬ毒、粉末の調合と毒などが説かれている。接触によって、また飲食するものによって、隠密の手段は多様であると記されている。
12.58.43
क्रीडापूर्वे रणे द्यूते विस्रम्भणसमन्वितम् ।
उक्तं कैतव्यमित्येतदुपायो नवमो बुधैः ॥ १२.५८.४३ ॥
遊戯の前、戦いの中、博打において、信頼を得ながら行う欺きを、賢者はカイタヴヤ（欺瞞）と呼ぶ。これが第九の方便である。
12.58.44
उपेक्षा सर्वकार्येषु कर्मणां करणेषु च ।
अनिष्टानां समुत्थाने त्रिवर्गो नश्यते यया ॥ १२.५८.४४ ॥
あらゆる事業と行為の遂行における怠慢。不都合なことが起こるとき、それによって三目的（法・利・欲）は滅びる。
12.58.45
इन्द्रजालादिका माया वाजीवनकुशीलवैः ।
सुनिमित्तैदुर्निमित्तैरुत्पातैश्च समन्वितम् ॥ १२.५८.४५ ॥
インドラの網のような幻術。馬商人、役者、吟遊詩人によって行われ、吉凶の兆しや凶兆を伴うもの。
12.58.46
डम्भो लिङ्गं समाश्रित्य शत्रुवर्गे प्रयुज्यते ।
शाठ्यं निश्चेष्टता प्रोक्ता चित्तदोषप्रदूषिका ॥ १२.५८.४६ ॥
敵の陣営において、外見を装って偽りを用いる。狡猾さと無為が説かれ、心の欠点によって人を汚すものである。
12.58.47
अरिर्मित्र उदासीन इत्येतेऽप्यनुवर्णिताः ।
कृत्स्ना मार्गगुणाश्चैव तथा भूमिगुणाश्च ह।
आत्मरक्षणमाश्वासः स्पर्शानां चान्ववेक्षणम् ॥ १२.५८.४७ ॥
敵、味方、中立者もまた説明された。道のすべての性質と土地の性質も。自己防衛、安心させること、間者の綿密な観察。
12.58.48
कल्पना विविधाश्चापि नृनागरथवाजिनाम् ।
व्यूहाश्च विविधाभिख्या विचित्रं युद्धकौशलम् ॥ १२.५८.४८ ॥
人・象・戦車・馬のさまざまな配置、多くの名を持つ陣形、そして戦いの見事な技。
12.58.49
उत्पाताश्च निपाताश्च सुयुद्धं सुपलायितम् ।
शस्त्राणां पालनं ज्ञानं तथैव भरतर्षभ ॥ १२.५८.४९ ॥
凶兆と奇襲、見事な戦いと巧みな退却、武器の手入れと知識、同様に、バラタの牡牛よ。
12.58.50
बलव्यसनयुक्तं च तथैव बलहर्षणम् ।
पीडा चापदकालश्च भयकालश्च पाण्डव ॥ १२.५८.५० ॥
軍の損失を伴うもの、同様に軍を奮い立たせるもの、苦痛、危難の時、そして恐怖の時、パーンドゥの子よ。
12.58.51
तथाख्यातविधानं च योगः संचार एव च ।
चोरैराटविकैश्चोग्रैः परराष्ट्रस्य पीडनम् ॥ १२.५८.५१ ॥
同様に説かれた方法と運用、間者の往来、そして凶暴な盗賊や森の民による敵国の苦しめ。
12.58.52
अग्निदैर्गरदैश्चेव प्रतिरूपककारकैः ।
श्रेणिमुख्योपजापेन वीरुधश्छेदनेन च ॥ १२.५८.५२ ॥
放火者や毒を盛る者、偽物を作る者によって、組合の長の間に不和をまき、草木を切り倒すことによっても。
12.58.53
दूषणेन च नागानामातङ्कजननेन च ।
आराधनेन भक्तस्य पत्युश्चोपग्रहेण च ॥ १२.५८.५३ ॥
象を害して恐怖を与え、従者を手なずけ、主君を捕らえることによっても。
12.58.54
सप्ताङ्गस्य च राज्यस्य ह्रासवृद्धिसमीक्षणम् ।
दूतसामर्थ्ययोगश्च राष्ट्रस्य च विवर्धनम् ॥ १२.५८.५४ ॥
七支からなる王国の衰退と繁栄を見極めること、使者の能力を用いること、そして国を栄えさせること。
12.58.55
अरिमध्यस्थमित्राणां सम्यक्चोक्तं प्रपञ्चनम् ।
अवमर्दः प्रतीघातस्तथैव च बलीयसाम् ॥ १२.५८.५५ ॥
敵・中立者・友の、正しく説かれた吟味、そして同様に強者を抑えることと、それへの反撃。
12.58.56
व्यवहारः सुसूक्ष्मश्च तथा कण्टकशोधनम् ।
श्रमो व्यायामयोगश्च योगद्रव्यस्य सञ्चयः ॥ १२.५८.५६ ॥
統治の道はきわめて微妙である。同様に、棘を取り除くこと（騒ぎを起こす者を除くこと）、努力、鍛錬に励むこと、そして得た財の蓄えも。
12.58.57
अभृतानां च भरणं भृतानां चान्ववेक्षणम् ।
अन्तकाले प्रदानं च व्यसने चाप्रसङ्गिता ॥ १२.५८.५७ ॥
まだ任用されていない者を養い、任用された者をよく監督すること。任期の終わりに報酬を与え、災いにおいて執着しないこと。
12.58.58
तथा राजगुणाश्चैव सेनापतिगुणाश्च ह ।
करणस्य च कर्तुश्च गुणदोषास्तथैव च ॥ १२.५८.५८ ॥
同様に、王の資質と将軍の資質、そして道具（官吏）と行為者の長所と短所。
12.58.59
दुष्टेङ्गितं च विविधं वृत्तिश्चैवानुवर्तिनाम् ।
शङ्कितत्वं च सर्वस्य प्रमादस्य च वर्जनम् ॥ १२.५८.५९ ॥
悪人の身振りや様々な振る舞い、随行者の態度。すべての者を疑い、怠慢を避けること。
12.58.60
अलब्धलिप्सा लब्धस्य तथैव च विवर्धनम् ।
प्रदानं च विवृद्धस्य पात्रेभ्यो विधिवत्तथा ॥ १२.५८.६० ॥
未だ得ていないものを求めること、得たものを増やすこと。同様に、増えた財を規定に従って相応しい人々に施すこと。
12.58.61
विसर्गोऽर्थस्य धर्मार्थमर्थार्थं कामहेतुकम् ।
चतुर्थं व्यसनाघाते तथैवात्रानुवर्णितम् ॥ १२.५८.६१ ॥
財の支出は法のため、利のため、欲望による三種であり、第四は災厄の打撃におけるものであり、これもここで同様に述べられている。
12.58.62
क्रोधजानि ततोग्राणि कामजानि तथैव च ।
दशोक्तानि कुरुश्रेष्ठ व्यसनान्यत्र चैव ह ॥ १२.५८.६२ ॥
クル族の最良者よ、怒りから生じる猛烈な悪と欲望から生じる悪は十と説かれており、ここでそれらが述べられている。
12.58.63
मृगयाक्षास्तथा पानं स्त्रियश्च भरतर्षभ ।
कामजान्याहुराचार्याः प्रोक्तानीह स्वयंभुवा ॥ १२.५८.६३ ॥
バラタ族の雄牛よ、狩猟、賭博、飲酒、女色——師らはこれらを欲望から生じる悪と呼ぶ。ここでスヴァヤンブー（梵天）によって説かれた。
12.58.64
वाक्पारुष्यं तथोग्रत्व दण्डपारुष्यमेव च ।
आत्मनो निग्रहस्त्यागो ह्यर्थदूषणमेव च ॥ १२.५८.६४ ॥
粗暴な言葉、猛烈さ、罰の厳しさ、自制の欠如、放棄、そして財の損壊も。
12.58.65
यन्त्राणि विविधान्येव क्रियास्तेषां च वर्णिताः ।
अवमर्दः प्रतीघातः केतनानां च भञ्जनम् ॥ १२.५८.६५ ॥
様々な器械とその操作も述べられる。押しつぶし、反撃、旗の破壊も。
12.58.66
चैत्यद्रुमावमर्दश्च रोधः कर्मान्तनाशनम् ।
अपस्करोऽथ वमनं तथोपास्या च वर्णिता ॥ १२.५८.६६ ॥
聖なる木を踏みにじること、包囲、作業場の破壊、汚物を投げること、嘔吐、そして供養の儀礼も述べられる。
12.58.67
पणवानकशङ्खानां भेरीणां च युधिष्ठिर ।
उपार्जनं च द्रव्याणां परमर्म च तानि षट् ॥ १२.५८.६७ ॥
パナヴァとアーナカの太鼓、ほら貝と戦太鼓の音、ユディシュティラよ、財の獲得、そして敵の急所――これら六つである。
12.58.68
लब्धस्य च प्रशमनं सतां चैवाभिपूजनम् ।
विद्वद्भिरेकीभावश्च जपहोमविधिज्ञता ॥ १२.५८.६८ ॥
得たものを守ること、善人を敬うこと、学者と一つになること、ジャパとホーマの作法に通じること。
12.58.69
मङ्गलालम्भनं चैव शरीरस्य प्रतिक्रिया ।
आहारयोजनं चैव नित्यमास्तिक्यमेव च ॥ १२.५८.६९ ॥
吉祥な物に触れること、身体の手当てと養生、食事の手配、そして常に信じること（アースティキヤ）――これらもまた。
12.58.70
एकेन च यथोत्थेयं सत्यत्वं मधुरा गिरः ।
उत्तमानां समाजानां क्रियाः केतनजास्तथा ॥ १२.५८.७० ॥
ひとりでどのように立ち上がり行うべきか、真実、やさしい言葉、高貴な集会での振る舞い、旗に関わる儀礼――これらもまた。
12.58.71
प्रत्यक्षाश्च परोक्षाश्च सर्वाधिकरणेष्वथ ।
वृत्तेर्भरतशार्दूल नित्यं चैवान्ववेक्षणम् ॥ १२.५८.७१ ॥
行政の全部署における直接・間接の監察、そして生計への絶えざる細やかな観察――バラタの中の虎よ。
12.58.72
अदण्ड्यत्वं च विप्राणां युक्त्या दण्डनिपातनम् ।
अनुजीवि स्वजातिभ्यो गुणेभ्यश्च समुद्भवः ॥ १२.५८.७२ ॥
バラモンが刑罰を免れること、道理にかなって罰を科すこと、自らの種姓の従属者や徳から生じる興隆。
12.58.73
रक्षणं चैव पौराणां राष्ट्रस्य च विवर्धनम् ।
मण्डलस्था च या चिन्ता राजन्द्वादशराजिका ॥ १२.५८.७३ ॥
民を守ること、国を繁栄させること、そして輪の中にある王たちへの配慮――王よ、これが十二王の輪である。
12.58.74
द्विसप्ततिमतिश्चैव प्रोक्ता या च स्वयंभुवा ।
देशजातिकुलानां च धर्माः समनुवर्णिताः ॥ १२.५८.७४ ॥
自存者が説いた七十二種の智慧、そして地方・種姓・家系の法は、詳しく述べられている。
12.58.75
धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्चात्रानुवर्णिताः ।
उपायाश्चार्थलिप्सा च विविधा भूरिदक्षिणः ॥ १२.५८.७५ ॥
ここではダルマ、富、欲望、解脱が説かれ、また方策、富への渇望、さまざまな手段も述べられる──多くの布施を与える者よ。
12.58.76
मूलकर्मक्रिया चात्र मायायोगश्च वर्णितः ।
दूषणं स्रोतसां चैव वर्णितं च स्थिराम्भसाम् ॥ १२.५८.७६ ॥
ここでは根本の行いとその実行、幻術の運用が述べられ、また流れる水の汚染と静止した水についても述べられる。
12.58.77
यैर्यैरुपायैर्लोकस्तु न चलेदार्यवर्त्मनः ।
तत्सर्वं राजशार्दूल नीतिशास्त्रेऽभिवर्णितम् ॥ १२.५८.७७ ॥
人々が聖なる道から逸れないための、あらゆる手段は、王者の虎よ、政治の書に詳しく説かれている。
12.58.78
एतत्कृत्वा सुभं शास्त्रं ततः स भगवान्प्रभुः ।
देवानुवाच संहृष्टः सर्वाञ्छक्रपुरोगमान् ॥ १२.५८.७८ ॥
この吉祥な書を著した後、その尊き主は大いに喜び、インドラを先頭とするすべての神々に語った。
12.58.79
उपकाराय लोकस्य त्रिवर्गस्थापनाय च ।
नवनीतं सरस्वत्या बुद्धिरेषा प्रभाषिता ॥ १२.५८.७९ ॥
世界の利益のため、三つの目的を確立するために、サラスヴァティーの精髄であるこの智慧が説かれた。
12.58.80
दण्डेन सहिता ह्येषा लोकरक्षणकारिका ।
निग्रहानुग्रहरता लोकाननुचरिष्यति ॥ १२.५८.८० ॥
刑罰と結びついたこれは世界を守る。抑制と恩恵に専心し、諸世界に随従するであろう。
12.58.81
दण्डेन नीयते चेदं दण्डं नयति वा पुनः ।
दण्डनीतिरितिख्याता त्रीँल्लोकानवपत्स्यते ॥ १२.५८.८१ ॥
これが刑罰によって導かれ、あるいは再び刑罰を導くならば、「刑罰の術」（ダṇḍanīti）として知られ、三界を得るであろう。
12.58.82
पाङ्गुण्यगुणसारैषा स्थास्यत्यग्रे महात्मसु ।
धर्मार्थकाममोक्षाश्च सकला ह्यत्र शब्दिताः ॥ १२.५८.८२ ॥
六策の徳の精髄は、偉大な魂の間で第一に立ち続けるであろう。そこではダルマ・アルタ・カーマ・モークシャのすべてが語られている。
12.58.83
ततस्तां भगवान्नीतिं पूर्वं जग्राह शंकरः ।
बहुरूपो विशालाक्षः शिवः स्थाणुरुमापतिः ॥ १२.५८.८३ ॥
そこで尊きシャンカラは、まずその政策を取った。多様な姿を持ち、広い眼を持つシヴァ、不動なる者、ウマーの主である。
12.58.84
अनादिनिधनो देवश्चैतन्यादिसमन्वितः ।
ज्ञानानि च वशे यस्य तारकादीन्यशेषतः ॥ १२.५८.८४ ॥
始めも終わりもない神、意識などを具えた方。その支配のもとに、星の知などすべての知識が余すところなくある。
12.58.85
अणिमादिगुणोपेतमैश्वर्यं न च कृत्रिमम् ।
तुष्ट्यर्थं ब्रह्मणः पुत्रो ललाटादुत्थितः प्रभुः ॥ १२.५८.८५ ॥
アニマーなどの徳を具え、作為的でない威力を持つ者。ブラフマーを喜ばせるため、ブラフマーの息子である主がその額から生じた。
12.58.86
अरुदत्सस्वनं घोरं जगतः प्रभुरव्ययः ।
जायमानः पिता पुत्रे पुत्रः पितरि चैव हि ॥ १२.५८.८६ ॥
世界の不滅の主は生まれるや恐ろしい声で泣いた。父は息子の中に、息子は父の中にいる。
12.58.87
बुद्धिं विश्वसृजे दत्त्वा ब्रह्माण्डं येन निर्मितम् ।
यस्मिन्हिरण्मयो हंसः शकुनिः समपद्यत ॥ १२.५८.८७ ॥
世界の創造者に知性を与え、その者によって宇宙卵が造られた。そこに金色の白鳥という鳥が生じた。
12.58.88
कर्ता सर्वस्य लोकस्य ब्रह्मा लोकपितामहः ।
स देवः सर्वभूतानां महादेवः सनातनः।
असंख्यातसहस्राणां रुद्राणां स्थानमव्ययम् ॥ १२.५८.८८ ॥
すべての世界の創造者、世界の祖父ブラフマー——その神こそ、一切有情の大自在天マハーデーヴァ、永遠なる者であり、数えきれぬ幾千のルドラの不滅の住処である。
12.58.89
युगानामायुषो ह्रासं विज्ञाय भगवाञ्शिवः ।
संचिक्षेप ततः शास्त्रं महास्त्रं ब्रह्मणा कृतम् ॥ १२.५८.८९ ॥
ユガの寿命の衰えを知った尊きシヴァは、ブラフマーの著した大武器論を簡約した。
12.58.90
वैशालाक्षमिति प्रोक्तं तदिन्द्रः प्रत्यपद्यत ।
दशाध्यायसहस्राणि सुब्रह्मण्यो महातपाः ॥ १२.५८.९० ॥
それはヴァイシャーラークシャと呼ばれた。インドラがそれを得、大苦行者スブラフマニヤは一万章を得た。
12.58.91
मघवानपि तच्छास्त्रं देवात्प्राप्य महेश्वरात् ।
प्रजानां हितमन्विच्छन्संचिक्षेप पुरंदरः ॥ १२.५८.९१ ॥
インドラもまた、神マヘーシュヴァラからその論書を授かり、衆生の利益を願って要約した。
12.58.92
सहस्त्रैः पञ्चभिस्तात यदुक्तं बाहुदन्तकम् ।
अध्यायानां सहस्त्रैस्तु त्रिभिरेव बृहस्पतिः।
संचिक्षेपेश्वरो बुद्ध्या बार्हस्पत्यं यदुच्यते ॥ १२.५८.९२ ॥
愛しき者よ、バーフダンタカと呼ばれ五千章で説かれたものを、ブリハスパティは知恵によって三千章に要約した。それがバールハスパティヤと呼ばれる。
12.58.93
अध्यायानां सहस्रेण काव्यः संक्षेपमब्रवीत् ।
तच्छास्त्रममितप्रज्ञो योगाचार्यो महायशाः ॥ १२.५८.९३ ॥
カーヴヤ（ウシャナス）はその論書を千章に要約して説いた。彼は無量の智慧をもち、ヨーガの師、大いなる名声を持つ者であった。
12.58.94
एवं लोकानुरोधेन शास्त्रमेतन्महर्षिभिः ।
संक्षिप्तमायुर्विज्ञाय लोकानां ह्रासि पाण्डव ॥ १२.५८.९४ ॥
このように、世の人々を思って大仙たちはこの論書を要約した。人々の寿命が縮んでいると知ったからだ、パーンダヴァよ。
12.58.95
अथ देवाः समागम्य विष्णुमूचुः प्रजापतिम् ।
एको योऽर्हति मर्त्येभ्यः श्रैष्ठ्य वै तं समादिश ॥ १२.५८.९५ ॥
そこで神々は集まり、ヴィシュヌ、生主に言った——人間の中で卓越するにふさわしい一人を任命してください。
12.58.96
ततः संचिन्त्य भगवान्देवो नारायणः प्रभुः ।
तैजसं वै विरजसं सोऽसृजन्मानसं सुतम् ॥ १२.५८.९६ ॥
そこで尊き神ナーラーヤナ、主は考えたのち、輝きに満ち激情を離れた、意から生まれた息子を創り出した。
12.58.97
विरजास्तु महाभागः प्रभुत्वं भुवि नैच्छत ।
न्यासायैवाभवद्वुद्धिः प्रणीता तस्य पाण्डव ॥ १२.५८.९७ ॥
しかし大いなる幸福者ヴィラジャスは地上の支配権を望まなかった。パーンドゥの子よ、彼の心はただ放棄へと定まった。
12.58.98
कीर्तिमांस्तस्य पुत्रोऽभूत्सोऽपि मर्त्याधिकोऽभवत् ।
कर्दमस्तस्य तु सुतः सोऽप्यतप्यन्महत्तपः ॥ १२.५८.९८ ॥
彼の息子は名高いキールティマーンであり、彼もまた死すべき者の中で最も優れた者となった。その息子はカルダマで、彼もまた大いなる苦行を行った。
12.58.99
प्रजापतेः कर्दमस्य त्वनङ्गो नाम वीर्यवान् ।
प्रजा रक्षयिता साधुर्दण्डनीतिविशारदः ॥ १२.५८.९९ ॥
造物主カルダマの息子は、勇猛なアナンガであった。彼は臣民の守護者であり、善良で、刑罰と統治の学に通じていた。
12.58.100
अनङ्गपुत्रोऽतिबलो नीतिमानभिगम्य वै ।
प्रतिपेदे महाराज्यमथेन्द्रियवशोऽभवत् ॥ १२.५८.१०० ॥
アナンガの息子は非常に強力で、政治に賢明であった。彼は王位に就いて大王国を得たが、やがて感覚の支配下に入った。
12.58.101
प्राप्य नारीं महाभागां रूपिणीं काममोहितः ।
सौभाग्येन च संपन्नां गुणैश्चानुत्तमां सतीम् ॥ १२.५८.१०१ ॥
欲望に惑わされ、彼は大いなる幸運と美しさを備えた女性を得た。幸運に満ち、徳において比類なく、貞淑な女性であった。
12.58.102
मृत्योस्तु दुहिता राजन्सुनीथा नाम नामतः ।
प्रख्याता त्रिषु लोकेषु या सा वेनमजीजनत् ॥ १२.५८.१०२ ॥
王よ、死神の娘で、名をスニーター、三界に名高い彼女こそがヴェーナを産んだのである。
12.58.103
तं प्रजासु विधर्माणं रागद्वेषवशानुगम् ।
मन्त्रपूतैः कुशैर्जघ्नुर्ऋषयो ब्रह्मवादिनः ॥ १२.५८.१०३ ॥
民の中で法に背き、愛憎の意のままに従う彼を、ヴェーダを語るリシ（聖仙）たちはマントラで清めたクシャ草で打ち据えた。
12.58.104
ममन्थुर्दक्षिणं चोरुमृषयस्तस्य भारत ।
ततोऽस्य विकृतो जज्ञे ह्रस्वकः पुरुषोऽशुचिः ॥ १२.५८.१०४ ॥
バーラタよ、聖仙たちは彼の右の腿をこすった。するとそこから醜く、背の低い、不浄な男が生まれた。
12.58.105
दग्धस्थूणाप्रतीकाशो रक्ताक्षः कृष्णमूर्धजः ।
निषीदेत्येवमूचुस्तमृषयो ब्रह्मवादिनः ॥ १२.५८.१०५ ॥
焼け焦げた切り株のような、赤い目と黒い髪の彼に、ヴェーダを語るリシたちはこう言った。「座れ」
12.58.106
तस्मान्निषादाः संभूताः क्रूराः शैलवनाश्रयाः ।
ये चान्ये विन्ध्यनिलया म्लेच्छाः शतसहस्रशः ॥ १२.५८.१०६ ॥
彼から山や森に住む残忍なニシャーダたちが生まれ、またヴィンディヤに住む幾十万もの蛮族（ムレッチャ）も生まれた。
12.58.107
भूयोऽस्य दक्षिणं पाणिं ममन्थुस्ते महर्षयः ।
ततः पुरुष उत्पन्नो रुपेणेन्द्र इवापरः ॥ १२.५८.१०७ ॥
さらにあの大聖仙たちは彼の右手をこすった。すると姿は別のインドラのようなひとりの男が現れた。
12.58.108
कवची बद्धनिस्त्रिंशः सशरः सशरासनः ।
वेदवेदाङ्गविच्चैव धनुर्वेदे च पारगः ॥ १२.५८.१०८ ॥
彼は鎧をまとい、剣を帯び、矢と弓を持っていた。ヴェーダとその補助学に通じ、弓術の学問にも精通していた。
12.58.109
तं दण्डनीतिः सकला श्रिता राजन्नरोत्तमम् ।
ततस्तु प्राञ्जलिर्वैन्यो महर्षीस्तानुवाच ह ॥ १२.५८.१०९ ॥
王よ、あらゆる刑罰の学はその人中最上の者に帰依した。するとヴァイニヤは合掌して、それらの大仙たちに語った。
12.58.110
सुसूक्ष्मा मे समुत्पन्ना बुद्धिर्धरर्मार्थदर्शिनी ।
अनया किं मया कार्यं तन्मे तत्त्वेन शंसत ॥ १२.५८.११० ॥
私の内に極めて微妙な知恵が生じた。それはダルマと利益を見る。これをもって私は何をなすべきか。真実を私に語ってください。
12.58.111
यन्मां भवन्तो वक्ष्यन्ति कार्यमर्थसमन्वितम् ।
तदहं वः करिष्यामि नात्र कार्या विचारणा ॥ १२.५८.१११ ॥
あなた方が私に意義ある務めを告げるなら、それを私はあなた方のために行おう。ここに熟慮は要らない。
12.58.112
तमूचुस्तत्र देवास्ते ते चैव परमर्षयः ।
नियतो यत्र धर्मो वै तमशङ्कः समाचर ॥ १२.५८.११२ ॥
そこで神々と最高の聖仙たちは彼に言った。ダルマが確固として定まるところを、恐れなく実践せよ。
12.58.113
प्रियाप्रिये परित्यज्य समः सर्वेषु जन्तुषु ।
कामं क्रोधं च लोभं च मानं चोत्सृज्य दूरतः ॥ १२.५८.११३ ॥
好ましいものと好ましくないものを捨て、一切の生類に対して平等であり、欲望・怒り・貪欲・慢心を遠くから投げ捨てて。
12.58.114
यश्च धर्मात्प्रविचलेल्लोके कश्चन मानवः ।
निग्राह्यस्ते स्वबाहुभ्यां शश्वद्धर्ममवेक्षता ॥ १२.५८.११४ ॥
世にあって、もしどのような人間であれダルマから逸れる者があれば、あなたは自らの腕でそれを抑えねばならない。常にダルマを見据えて。
12.58.115
प्रतिज्ञां चाधिरोहस्व मनसा कर्मणा गिरा ।
पालयिष्याम्यहं भौमं ब्रह्म इत्येव चासकृत् ॥ १२.५८.११५ ॥
心と行いと言葉をもってこの誓いを受けよ。「私は地上でブラフマン（ヴェーダ）を守る」と、幾度も唱えよ。
12.58.116
यश्चात्र धर्म इत्युक्तो दण्डनीतिव्यपाश्रयः ।
तमशङ्कः करिष्यामि स्ववशो न कदाचन ॥ १२.५८.११६ ॥
ここで法と説かれ、刑罰の術（daṇḍanīti）に拠るものを、私は疑いなく行おう。決して自分の気ままにはしない。
12.58.117
अदण्ड्या मे द्विजाश्चेति प्रतिजानीष्व चाभिभो ।
लोकं च संकरात्कृत्स्नं त्राताऽस्मीति परंतप ॥ १२.५८.११७ ॥
力ある者よ、誓え。「バラモンは私に罰せられることはない」と。そして敵を焼く者よ、「私は全世界を混乱（サンカラ）から守る者である」と。
12.58.118
वैन्यस्ततस्तानुवाच देवानृषिपुरोगमान् ।
ब्राह्मणा मे सहायाश्चेदेवमस्तु सुरर्षभाः ॥ १२.५८.११८ ॥
そのとき、ヴェーナの子（プリthu）は、聖仙を先頭にした神々に言った。「バラモンが私の助けとなるなら、そうあれ、神々の中の雄牛たちよ。」
12.58.119
एवमस्त्विति वैन्यस्तु तैरुक्तो ब्रह्मवादिभिः ।
पुरोधाश्चाभवत्तस्य शुक्रो ब्रह्ममयो निधिः ॥ १२.५८.११९ ॥
ヴェーナの子は「そうあれ」と言った。梵を語る者たちがそう告げたときである。彼の家の祭官となったのは、梵に満ちた宝、シュクラであった。
12.58.120
मन्त्रिणो वालखिल्याश्च सारस्वत्यो गणस्तथा ।
महर्षिर्भगवान्गर्गस्तस्य सांवत्सरोऽभवत् ॥ १२.५८.१२० ॥
ヴァーラキリヤと娑罗私伐底の群れは彼の大臣となり、尊き大仙ガルガは彼のサーンヴァトサラ（占星官）となった。
12.58.121
आत्मनाऽष्टम इत्येव श्रुतिरेषां परा नृषु ।
उत्पन्नौ बन्दिनौ चास्य तत्पूर्वौ सूतमागधौ ॥ १२.५८.१२१ ॥
自らが第八である——これが人々の間での彼らについての最高の伝承である。彼より前に、その吟誦者である御者（sūta）と摩揭陀（māgadha）が生まれた。
12.58.122
तयो प्रीतो ददौ राजा पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् ।
अनूपदेशं सूताय मगधं मागधाय च ॥ १२.५८.१२२ ॥
二人に満足した王、ヴェーナの子の威勢あるプリトゥは、御者（sūta）に沼沢の地アヌーパを、摩揭陀人（māgadha）に摩揭陀（マガダ）を与えた。
12.58.123
समतां वसुधायाश्च स सम्यगुदपादयत् ।
वैषम्यं हि परं भूमेरिति नः परमा श्रुतिः ॥ १२.५८.१२३ ॥
彼は大地の平らかさを完全に成し遂げた。我らの最高の伝承は、大地にとって最大のものは不均等であると言う。
12.58.124
मन्वन्तरेषु सर्वेषु विषमा जायते मही ।
उज्जहार ततो वैन्यः शिलाजालान्समन्ततः ॥ १२.५८.१२४ ॥
すべてのマンヴァンタラにおいて大地は不均等になる。そこでヴェーナの子は四方から岩の塊を持ち上げた。
12.58.125
धनुष्कोट्या महाराज तेन शैला विमर्दिताः ।
स विष्णुना च देवेन शक्रेण विबुधैः सह।
ऋषिभिश्च प्रजापाल्ये ब्रह्मणा चाभिषेचितः ॥ १२.५८.१२५ ॥
大王よ、彼は弓の先で山々を砕いた。民の守護のため、ヴィシュヌ、神インドラ、諸神と仙人たち、そしてブラフマーによって灌頂された。
12.58.126
तं साक्षात्पृथिवी भेजे रत्नान्यादाय पाण्डव ।
सागरः सरितां भर्ता हिमवांश्चाचलोत्तमः ॥ १२.५८.१२६ ॥
パーンドゥの子よ、大地そのものが宝玉を携えて彼のもとに来た。河川の主である海と、最上の山ヒマヴァットもまた来た。
12.58.127
शक्रश्च धनमक्षय्यं प्रादात्तस्मै युधिष्ठिर ।
रुक्मं चापि महामेरुः स्वयं कनकपर्वतः ॥ १२.५८.१२७ ॥
インドラは彼に尽きることのない富を与えた、ユディシュティラよ。そして偉大なメール山、黄金の山が、自ら彼に金を与えた。
12.58.128
यक्षराक्षसभर्ता च भगवान्नरवाहनः ।
धर्मे चार्थे च कामे च समर्थं प्रददौ धनम् ॥ १२.५८.१२८ ॥
ヤクシャとラークシャサの主である尊き那羅婆訶那は、法・利・欲に足る富を彼に与えた。
12.58.129
हया रथाश्च नागाश्च कोटिशः पुरुषास्तथा ।
प्रादुर्बभूवुर्वैन्यस्य चिन्तयानस्य पाण्डव ॥ १२.५८.१२९ ॥
パーンダヴァよ、ヴァインヤ（プリthu）が思うと、馬、戦車、象、人々が何百万と現れた。
12.58.130
न जरा न च दुर्भिक्षं नाधयो व्याधयः कुतः ।
सरीसृपेभ्यः स्तेनेभ्यो न चान्येभ्यः कदाचन।
भयमासीत्ततस्तस्य पृथिवी सस्यमालिनी ॥ १२.५८.१३० ॥
彼の治世には老いも飢饉もなかった。心身の病がどこから来ようか。爬虫類にも盗賊にも他の誰にも、彼は恐れることがなかった。そのとき大地は作物で飾られていた。
12.58.131
आपस्तस्तम्भिरे चास्य समुद्रमभियास्यतः ।
पर्वताश्च ददुर्मार्गं ध्वजभङ्गश्च नाभवत् ॥ १२.५८.१३१ ॥
彼が海へ向かって進むと、水は彼のために止まり、山々は道を譲り、旗が折れることもなかった。
12.58.132
तेनेयं पृथिवी दुग्धा सस्यानि दश सप्त च ।
यक्षराक्षसनागानामीप्सितं यस्य यस्य यत् ॥ १२.५८.१३२ ॥
彼によってこの大地は搾乳された。十七種の穀物が得られ、ヤクシャ、ラークシャサ、ナーガはそれぞれが望むものを得た。
12.58.133
तेन धर्मोत्तरश्चायं कृतो लोको महात्मना ।
रञ्जिताश्च प्रजाः सर्वास्तेन राजेति शब्द्यते ॥ १२.५८.१३३ ॥
その偉大な魂の人によって、この世界はダルマを至上とするものとなった。彼がすべての臣民を喜ばせたので、「王（rājā）」と呼ばれる。
12.58.134
ब्राह्मणानां क्षतत्राणात्ततः क्षत्रिय उच्यते ।
प्रथिता धर्मतश्चेयं पृथिवी साधुभिः स्मृता ॥ १२.५८.१३४ ॥
バラモンを害から守るゆえに、彼はクシャトリヤと呼ばれる。そしてこの大地はダルマによって、善き人々に名高く、記憶されてきた。
12.58.135
स्थापनं चाकरोद्विष्णुः स्वयमेव सनातनः ।
नातिवर्तिष्यते कश्चिद्राजंस्त्वामिति भारत ॥ १२.५८.१३५ ॥
永遠のヴィシュヌ自らがそれを定めた。王よ、バーラタよ、誰も汝を踏み越えることはないだろう。
12.58.136
ततः स भगवान्विष्णुराविवेश च पार्थिवम् ।
देववन्नरदेवानां नमतीदं जगत्ततः ॥ १२.५८.१३६ ॥
そのとき、あの尊きヴィシュヌはその王に入った。ゆえに、この世界は神々のように、人の中の神である王々に礼拝する。
12.58.137
दण्डनीत्या च सततं रक्षितारं नरेश्वरम् ।
नाधर्षयेत्तथा कश्चिच्चारनिष्पन्ददर्शनात् ॥ १२.५८.१३७ ॥
刑罰の政によって常に守護する人の王に、誰も手を出してはならない。間諜の動きが見えているからである。
12.58.138
शुभं हि कर्म राजेन्द्र शुभत्वायोपकल्पते ।
आत्मना करणैश्चैव समस्येह महीक्षितः ॥ १२.५८.१३८ ॥
王の中の王よ、善い行いは善さをもたらす。ここでは、地上の統治者にとって、自らの行いも手段も等しく善へと導く。
12.58.139
को हेतुर्यद्वशे तिष्ठेल्लोको दैवादृते गुणात् ॥ १२.५८.१३९ ॥
天命と徳によらずして、世界が一人の支配下にあるのはどういう理由からか。
12.58.140
विष्णोर्ललाटात्कमलं सौवर्णमभवत्तदा ।
श्रीः संभूता ततस्तस्मिन्देवी धर्मस्य पाण्डव ॥ १२.५८.१४० ॥
その時、ヴィシュヌの額から黄金の蓮華が生じた。パーンダヴァよ、その中にダルマの女神シュリーが生まれた。
12.58.141
श्रियः सकाशादर्थश्च जातो धर्मस्य पाण्डव ।
अथ धर्मस्तथैवार्थः श्रीश्च राज्ये प्रतिष्ठिता ॥ १२.५८.१४१ ॥
パーンダヴァよ、シュリーからダルマのためのアルタ（富）が生まれた。ダルマもアルタも同様であり、シュリーは王国に確立されている。
12.58.142
सुकृतस्य क्षयाच्चैव स्वर्लोकादेत्य मेदिनीम् ।
पार्थिवो जायते तात दण्डनीतिविशारदः ॥ १२.५८.१४२ ॥
愛し子よ、善行が尽きると、天界から地上に降り、刑罰の学に秀でた王が生まれる。
12.58.143
माहात्म्येन च संयुक्तो वैष्णवेन नरो भुवि ।
बुद्ध्या भवति संयुक्तो माहात्म्यं चाधिगच्छति ॥ १२.५८.१४३ ॥
ヴィシュヌの威徳を備えた人は地上にある。知性を備えた者は威徳を得る。
12.58.144
स्थापितं च ततो देवैर्न कश्चिदतिवर्तते ।
तिष्ठत्येकस्य च वशे तं चैवानुविधीयते ॥ १२.५८.१४४ ॥
神々が定めたものを越える者はいない。それは一人の支配下にあり、その人に従われるのである。
12.58.145
शुभं हि कर्म राजेन्द्र शुभत्वायोपकल्पते ।
तुल्यस्यैकस्य येनायं लोको वचसि तिष्ठति ॥ १२.५८.१४५ ॥
王の中の王よ、善い行いは善い結果へと導かれる。その同等の一人の言葉に、この世界は立っている。
12.58.146
योऽस्य वै मुखमद्राक्षीत्सोऽस्य सर्वो वशानुगः ।
सुभगं चार्थवन्तं च रूपवन्तं च पश्यति ॥ १२.५८.१४६ ॥
彼の顔を見た者は皆、彼の意志に従う。彼らは彼を幸運で、富み、美しいと見る。
12.58.147
महत्त्वात्तस्य दण्डस्य नीतिर्विस्पष्टलक्षणा ।
नयश्चारश्च विपुलो येन सर्वमिदं ततम् ॥ १२.५८.१४७ ॥
その罰の杖の偉大さゆえに、統治の術は明瞭な特徴を持つ。振る舞いと諜報は広大であり、それによって全てが行き渡っている。
12.58.148
आगमश्च पुराणानां महर्षीणां च संभवः ।
तीर्थवंशश्च वंशश्च क्षत्रियाणां युधिष्ठिर ॥ १२.५८.१४८ ॥
ユディシュティラよ、プラーナの伝承、偉大な聖仙の起源、聖地の系譜、そしてクシャトリヤの系譜（これもここに記されている）。
12.58.149
सकलं चातुराश्रम्यं चातुर्होत्रं तथैव च ।
चातुर्वर्ण्यं तथैवात्र चातुर्विद्यं च कीर्तिम् ॥ १२.५८.१४९ ॥
ここでは四住期の全規定、四人の祭官（ホートリ）の儀礼、四姓の秩序、四つのヴェーダの知、そして名声も述べられている。
12.58.150
इतिहासोपवेदाश्च न्यायः कृत्स्नश्च वर्णितः ।
तपो ज्ञानमर्हिसा च सत्यं दानममत्सरः ॥ १२.५८.१५० ॥
イティハーサと副ヴェーダ、そして完全な正義が述べられている。苦行、知識、非暴力、真実、布施、嫉妬のないこと。
12.58.151
वृद्धोपसेवा दानं च शौचमुत्थानमेव च ।
सर्वभूतानुकम्पा च सर्वमत्रोपवर्णितम् ॥ १२.५८.१५१ ॥
年長者への奉仕、布施、清浄、努力、そしてすべての生き物への慈悲——これらすべてがここに述べられている。
12.58.152
भुवि वाचोगतं यच्च तच्च सर्वं समर्पितम् ।
तस्मिन्पैतामहे शास्त्रे पाण्डवेय न संशयः ॥ १२.५८.१५२ ॥
地上で言葉にされたものはすべて、あの祖父の論書に収められている。パーンドゥの子よ、疑いはない。
12.58.153
ततो जगति राजेन्द्र सततं शब्दितं बुधैः ।
देवाश्च नरदेवाश्च तुल्या इति विशांपते ॥ १२.५८.१५३ ॥
さて、王の中の王よ、世間では賢者たちが常にこう宣言してきた——神々と人の王たちは等しいと。人民の主よ。
12.58.154
एतत्ते सर्वमाख्यातं महत्त्वं प्रति राजसु ।
कार्त्स्न्येन भरतश्रेष्ठ किमन्यदिह वर्तते ॥ १२.५८.१५४ ॥
王たちの偉大さについて、これらすべてを余すところなく君に語った。バラタの最良の者よ、ここにはほかに何が残っているだろうか。