మహాభారతం · అధ్యాయం 12.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.59.1
ततः पुनः स गाङ्गेयमभिवाद्य पितामहम् ।
प्राञ्जलिर्नियतो भूत्वा पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः ॥ १२.५९.१ ॥
తరువాత అతడు మళ్లీ గాంగేయుడు, పితామహుడు అయిన భీష్ముని అభివాదం చేసి, చేతులు జోడించి, సంయమంతో యుధిష్ఠిరుడు ప్రశ్నించాడు.
12.59.2
के धर्माः सर्ववर्णानां चातुर्वर्ण्यस्य के पृथक् ।
चातुर्वर्ण्याश्रमाणां च राजधर्माश्च के मताः ॥ १२.५९.२ ॥
అన్ని వర్ణాల ధర్మాలు ఏవి? చాతుర్వర్ణ్యం యొక్క వేర్వేరు ధర్మాలు ఏవి? నాలుగు వర్ణాలు, ఆశ్రమాల ధర్మాలు, రాజధర్మాలు ఏవి భావించబడ్డాయి?
12.59.3
केन वै वर्धते राष्ट्रं राजा केन विवर्धते ।
केन पौराश्च भृत्याश्च वर्धन्ते भरतर्षभ ॥ १२.५९.३ ॥
భరతర్షభా, దేనివల్ల రాష్ట్రం వృద్ధి చెందుతుంది? దేనివల్ల రాజు అభివృద్ధి చెందుతాడు? దేనివల్ల పౌరులు, సేవకులు వృద్ధి చెందుతారు?
12.59.4
कोशं दण्डं च दुर्गं च सहायान्मन्त्रिणस्तथा ।
ऋत्विक्पुरोहिताचार्यान्कीदृशान्वर्जयेन्नृपः ॥ १२.५९.४ ॥
రాజు కోశం, దండం (సైన్యం), దుర్గాలు, సహాయకులు, మంత్రులు, ఋత్విజులు, పురోహితులు, ఆచార్యులలో ఎటువంటి వారిని విడిచిపెట్టాలి?
12.59.5
केषु विश्वसितव्यं स्याद्राज्ञा कस्यांचिदापदि ।
कुतो वाऽऽत्मा दृढं रक्ष्यस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.५९.५ ॥
ఏ ఆపదలోనైనా రాజు ఎవరిని నమ్మవచ్చు? ఎవరి నుండి తన ఆత్మను దృఢంగా రక్షించుకోవాలి? పితామహా, అది నాకు చెప్పండి.
12.59.6
द्वैधीभावे च भृत्यानां शपथः कीदृशो भवेत् ।
अधर्मस्य फलं यच्च शपथस्य विलङ्घने ॥ १२.५९.६ ॥
సేవకులు ద్వైధీభావంలో ఉన్నప్పుడు వారి ప్రమాణం ఎలా ఉండాలి? ప్రమాణాన్ని ఉల్లంఘించడం వల్ల అధర్మ ఫలం ఏమిటి?
12.59.7
सर्वमेतद्यथातत्वं व्यवहारं च तादृशम् ।
समासव्यासयोगेन कथयस्व पितामह ॥ १२.५९.७ ॥
ఇవన్నీ యథార్థంగా, అటువంటి ఆచారాన్ని కూడా, సంక్షేపంగా మరియు విస్తారంగా చెప్పుము, పితామహా.
12.59.8
नमो धर्माय महते नमः कृष्णाय वेधसे ।
ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य धर्मान्वक्ष्यामि शाश्वतान् ॥ १२.५९.८ ॥
మహాధర్మానికి నమస్కారము, సృష్టికర్త కృష్ణునికి నమస్కారము. బ్రాహ్మణులకు నమస్కరించి శాశ్వత ధర్మాలను చెబుతాను.
12.59.9
अक्रोधः सत्यवचनं संविभागश्च सर्वशः ।
प्रजनं स्वेषु दारेषु शौचमद्रोह एव च ॥ १२.५९.९ ॥
కోపం లేకపోవడం, సత్యవచనం, అన్ని విధాలుగా పంచుకోవడం, తన భార్యలతో సంతానం, శుచిత్వం, ద్రోహం లేకపోవడం.
12.59.10
आर्जवं भृत्यभरणं त एते सार्ववर्णिकाः ।
ब्राह्मणस्य तु यो धर्मस्तं ते वक्ष्यामि केवलम् ॥ १२.५९.१० ॥
సరళత్వం, ఆశ్రితులను పోషించడం — ఇవి అన్ని వర్ణాలకు సమానమైనవి. కానీ బ్రాహ్మణుని ధర్మాన్ని మాత్రమే నీకు చెబుతాను.
12.59.11
दममेव महाराज धर्ममाहुः पुरातनम् ।
स्वाध्यायोऽध्यापनं चैव तत्र कर्म समाप्यते ॥ १२.५९.११ ॥
మహారాజా, దమమే పురాతన ధర్మమని అంటారు. వేద అధ్యయనం మరియు బోధన — వాటిలోనే కర్మ పూర్తవుతుంది.
12.59.12
तं चेद्द्विजमुपागच्छेद्वर्तमानं स्वकर्मणि ।
अकुर्वाणं विकर्माणि शान्तं प्रज्ञानतर्पितम् ॥ १२.५९.१२ ॥
తన కర్మలో నిమగ్నుడై, నిషిద్ధ కర్మలు చేయక, శాంతుడై జ్ఞానంతో తృప్తుడైన ఆ ద్విజుని సమీపిస్తే…
12.59.13
कुर्वीतापत्यसंतानमथो दद्याद्यजेत च ।
संविभज्य च भोक्तव्यं धनं सद्भिरीतीष्यते ॥ १२.५९.१३ ॥
అతడు సంతానాన్ని పొందాలి, దానం చేయాలి, యజ్ఞం చేయాలి; ధనాన్ని పంచుకొని మాత్రమే అనుభవించాలని సజ్జనులు చెబుతారు.
12.59.14
परिनिष्ठितकार्यस्तु स्वाध्यायेनैव वै द्विजः ।
कुर्यादन्यन्न वा कुर्यान्मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ॥ १२.५९.१४ ॥
తన కర్తవ్యాలను పూర్తిచేసిన ద్విజుడు స్వాధ్యాయంలోనే నిమగ్నమవ్వాలి; ఇతర కర్మలు చేసినా చేయకపోయినా, అతడు మైత్రిగల బ్రాహ్మణుడని పిలువబడతాడు.
12.59.15
क्षत्रियस्यापि यो धर्मस्तं ते वक्ष्यामि भारत ।
दद्याद्राजा न याचेत यजेत न च याजयेत् ॥ १२.५९.१५ ॥
భారతా! క్షత్రియుని ధర్మాన్ని కూడా నీకు చెబుతాను: రాజు దానం ఇవ్వాలి, యాచించకూడదు; స్వయంగా యజ్ఞం చేయాలి, ఇతరులచేత యజ్ఞం చేయించకూడదు.
12.59.16
नाध्यापयेदधीयीत प्रजाश्च परिपालयेत् ।
नित्योद्युक्तो दस्युवदे रणे कुर्यात्पराक्रमम् ॥ १२.५९.१६ ॥
అతడు బోధించకూడదు, అధ్యయనం చేయాలి; ప్రజలను రక్షించాలి; ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉండి, యుద్ధంలో దొంగలా పరాక్రమం చూపాలి.
12.59.17
ये तु क्रतुभिरीजानाः श्रुतवन्तश्च भूमिपाः ।
य एवाहवजेतारस्त एषां लोकजित्तमाः ॥ १२.५९.१७ ॥
యజ్ఞాలతో యజించే, శాస్త్రజ్ఞులైన రాజులు, మరియు యుద్ధంలో విజయం పొందేవారు—వీరే ఈ లోకాలను జయించినవారిలో అగ్రగణ్యులు.
12.59.18
अविक्षतेन देहेन समराद्यो निवर्तते ।
क्षत्रियो नास्य तत्कर्म प्रशंसन्ति पुराविदः ॥ १२.५९.१८ ॥
యుద్ధం నుండి గాయం లేకుండా శరీరంతో తిరిగివచ్చే క్షత్రియుని ఆ కార్యాన్ని పురాణజ్ఞులు ప్రశంసించరు.
12.59.19
एवं हि क्षत्रबन्धूनां धर्ममाहुः प्रधानतः ।
नास्य कृत्यतमं किंचिदन्यद्दस्युनिबर्हणात् ॥ १२.५९.१९ ॥
ఈ విధంగా క్షత్రియ బంధువుల ప్రధాన ధర్మం ఇదని చెప్పబడింది; దస్యులను సంహరించడం కంటే వారికి మరేదీ ఎక్కువగా చేయదగినది కాదు.
12.59.20
दानमध्ययनं यज्ञो राज्ञां क्षेमो विधीयते ।
तस्माद्राज्ञा विशेषेण योद्धव्यं धर्ममीप्सता ॥ १२.५९.२० ॥
రాజులకు దానం, అధ్యయనం, యజ్ఞం, ప్రజారక్షణ విధించబడ్డాయి; కాబట్టి ధర్మాన్ని కోరే రాజు ప్రత్యేకంగా యుద్ధం చేయాలి.
12.59.21
स्वेषु धर्मेष्ववस्थाप्यः प्रजाः सर्वा महीपतिः ।
धर्मेण सर्वकृत्यानि शमनिष्ठानि कारयेत् ॥ १२.५९.२१ ॥
భూపతి అయిన రాజు ప్రజలందరినీ వారి వారి ధర్మాలలో నిలపాలి; ధర్మంతో అన్ని కార్యాలను శాంతిని లక్ష్యంగా చేసుకుని చేయించాలి.
12.59.22
परिनिष्ठितकार्यस्तु नृपतिः परिपालनात् ।
कुर्यादन्यन्न वा कुर्यादैन्द्रो राजन्य उच्यते ॥ १२.५९.२२ ॥
ప్రజారక్షణ ద్వారా తన కార్యాలను పూర్తిచేసిన రాజు వేరే ఏదైనా చేసినా చేయకున్నా, అతడు ఐంద్ర రాజన్యుడు అని చెప్పబడతాడు.
12.59.23
वैश्यस्यापि हि यो धर्मस्तं ते वक्ष्यामि शाश्वतम् ।
दानमध्ययनं यज्ञः शौचेन धनसंचयः ॥ १२.५९.२३ ॥
వైశ్యుని ధర్మమూ శాశ్వతమైనది; దానిని నీకు చెబుతాను — దానం, అధ్యయనం, యజ్ఞం, శుచిత్వంతో ధనసంచయం.
12.59.24
पितृवत्पालयेद्वैश्यो युक्तः सर्वान्पशूनिह ।
विकर्म तद्भवेदन्यत्कर्म यत्स समाचरेत् ॥ १२.५९.२४ ॥
వైశ్యుడు ఇక్కడ అన్ని పశువులను తండ్రిలా జాగ్రత్తగా కాపాడాలి; అతడు అందుకు భిన్నంగా చేసే కర్మ విక్రమమవుతుంది.
12.59.25
रक्षया स हि तेषां वै महत्सुखमवाप्नुयात् ।
प्रजापतिर्हि वैश्याय सृष्ट्वा परिददौ पशून् ॥ १२.५९.२५ ॥
వారిని రక్షించడం ద్వారా అతడు నిశ్చయంగా గొప్ప సుఖాన్ని పొందుతాడు. ప్రజాపతి వైశ్యుణ్ణి సృష్టించి పశువులను అతనికి అప్పగించాడు.
12.59.26
ब्राह्मणाय च राज्ञे च सर्वाः परिददे प्रजाः ।
तस्य वृत्तिं प्रवक्ष्यामि यच्च तस्योपजीवनम् ॥ १२.५९.२६ ॥
బ్రాహ్మణునికీ రాజుకీ అతడు సమస్త ప్రజలను అప్పగించాడు. అతని వృత్తిని, అతని జీవనోపాధిని ఇప్పుడు చెబుతాను.
12.59.27
पण्णामेकां पिबेद्धेनुं शताच्च मिथुनं हरेत् ।
लये च सप्तमो भागस्तथा शृङ्गे कला खुरे ॥ १२.५९.२७ ॥
ఆరింటిలో ఒక ఆవును తీసుకోవచ్చు, వందలో ఒక జంటను తీసుకోవచ్చు. లయంలో ఏడవ భాగం, అలాగే కొమ్ములో ఒక భాగం, గిట్టలో ఒక భాగం.
12.59.28
सस्यानां सर्वबीजानामेषा सांवत्सरी भृतिः ॥ १२.५९.२८ ॥
అన్ని విత్తనాల పంటలకు ఇదే వార్షిక వేతనం.
12.59.29
न च वैश्यस्य कामः स्यान्न रक्षेयं पशूनिति ।
वैश्ये चेच्छति नान्येन रक्षितव्याः कथंचन ॥ १२.५९.२९ ॥
"పశువులను కాపాడను" అనే కోరిక వైశ్యునికి ఉండరాదు. వైశ్యుడు కోరినప్పుడు, ఏ విధంగానూ ఇతరులచేత వాటిని కాపాడించరాదు.
12.59.30
शूद्रस्यापि हि यो धर्मस्तं ते वक्ष्यामि भारत ।
प्रजापतिर्हि वर्णानां दासं शूद्रमकल्पयत् ॥ १२.५९.३० ॥
శూద్రునికి ఉన్న ధర్మాన్ని కూడా నీకు చెబుతాను, భారతా. ప్రజాపతి వర్ణాలకు శూద్రుణ్ణి దాసుడిగా నియమించాడు.
12.59.31
तस्माच्छूद्रस्य वर्णानां परिचर्या विधीयते ।
तेषां शुश्रूषणाच्चैव महत्सुखमवाप्नुयात् ॥ १२.५९.३१ ॥
కాబట్టి శూద్రునికి వర్ణాలకు సేవ చేయడం విధించబడింది. వారికి సేవ చేయడం ద్వారా అతడు గొప్ప సుఖాన్ని పొందుతాడు.
12.59.32
शूद्र एतान्परिचरेत्रीन्वर्णाननसूयकः ।
संचयांश्च न कुर्वीत जातु शूद्रः कथंचन ॥ १२.५९.३२ ॥
శూద్రుడు అసూయ లేకుండా ఈ మూడు వర్ణాలకు సేవ చేయాలి; శూద్రుడు ఏ విధంగానూ సంచయం చేయకూడదు.
12.59.33
पापीयान्हि धनं लब्ध्वा वशे कुर्याद्गरीयसः ।
राज्ञा वा समनुज्ञातः कामं कुर्वीत धार्मिकः ॥ १२.५९.३३ ॥
పాపాత్ముడు ధనం పొంది దానిని గొప్పవారి అధీనంలో ఉంచాలి; లేదా రాజు అనుమతితో ధార్మికుడు తన ఇష్టానుసారం వ్యవహరించవచ్చు.
12.59.34
तस्य वृत्तिं प्रवक्ष्यामि यच्च तस्योपजीवनम् ।
अवश्यं भरणीयो हि वर्णानां शूद्र उच्यते ॥ १२.५९.३४ ॥
అతని జీవనోపాధిని, అతని జీవన సాధనాన్ని నేను చెబుతాను. వర్ణాలలో శూద్రుడు అని చెప్పబడినవాడు తప్పకుండా పోషించబడాలి.
12.59.35
छत्रं वेष्टनमौशीरमुपानद्व्यजनानि च ।
यातयामानि देयानि शूद्राय परिचारिणे ॥ १२.५९.३५ ॥
గొడుగు, తలపాగా, వెట్టివేరు విసనకర్ర, చెప్పులు, విసనకర్రలు — పాతబడినవైనా — సేవ చేసే శూద్రునికి ఇవ్వాలి.
12.59.36
अधार्याणि विशीर्णानि वसनानि द्विजातिभिः ।
शूद्रायैव प्रदेयानि तस्य धर्मधनं हि तत् ॥ १२.५९.३६ ॥
ద్విజులు ధరించలేనంతగా చిరిగిపోయిన వస్త్రాలను శూద్రునికే ఇవ్వాలి; అదే అతని ధర్మధనం.
12.59.37
यंच कश्चिद्द्विजातीनां शूद्रः शुश्रूषुराव्रजेत् ।
कल्प्यां तेन तु तस्याहुर्वृत्तिं धर्मविदो जनाः ॥ १२.५९.३७ ॥
ఎవరైనా శూద్రుడు ద్విజులకు సేవ చేయాలనే కోరికతో వారిని సమీపిస్తే, అతనికి తగిన జీవనాధారం ఇవ్వాలని ధర్మజ్ఞులు అంటారు.
12.59.38
देयः पिण्डोऽनपत्याय भर्तव्यौ वृद्धदुर्बलौ ।
शूद्रेण तु न हातव्यो भर्ता कस्यांचिदापदि ॥ १२.५९.३८ ॥
సంతానం లేనివారికి పిండం ఇవ్వాలి; వృద్ధులను, బలహీనులను పోషించాలి; ఏ ఆపదలోనైనా శూద్రుడు తన పోషకుడిని విడిచిపెట్టకూడదు.
12.59.39
अतिरेकेण भर्तव्यो भर्ता द्रव्यपरिक्षये ।
न हि स्वमस्ति शूद्रस्य भर्तृहार्यधनो हि सः ॥ १२.५९.३९ ॥
ధనం తరిగిపోయినప్పుడు కూడా పోషకుడిని అధికంగా పోషించాలి; శూద్రునికి స్వంత ఆస్తి ఉండదు; అతని ధనాన్ని యజమాని తీసుకోవచ్చు.
12.59.40
उक्तस्त्रयाणां वर्णानां यज्ञस्त्रय्येव भारत ।
स्वाहाकारवषट्कारौ मन्त्रः शूद्रे न विद्यते ॥ १२.५९.४० ॥
ఓ భారతా, మూడు వర్ణాలకు యజ్ఞం త్రయీ విధిప్రకారమే చెప్పబడింది; శూద్రునిలో స్వాహాకారము, వషట్కారము, మంత్రము ఉండవు.
12.59.41
तस्माच्छूद्रः पाकयज्ञैयजेताव्रतवान्स्वयम् ।
पूर्णपात्रमयीमाहुः पाकयज्ञस्य दक्षिणाम् ॥ १२.५९.४१ ॥
కాబట్టి శూద్రుడు వ్రతం లేకుండానే స్వయంగా పాకయజ్ఞాలతో యజించవచ్చు; పాకయజ్ఞానికి దక్షిణ పూర్ణపాత్రమయమని చెబుతారు.
12.59.42
शूद्रः पैजवनो नाम सहस्राणां शतं ददौ ।
ऐन्द्राग्नेन विधानेन दक्षिणामिति नः श्रुतम् ॥ १२.५९.४२ ॥
పైజవనుడనే పేరుగల ఒక శూద్రుడు ఐంద్రాగ్న విధానంలో దక్షిణగా నూరు వేలు ఇచ్చాడని మేము విన్నాము.
12.59.43
यतो हि सर्ववर्णानां यज्ञस्तस्यैव भारत ॥ १२.५९.४३ ॥
భరతవంశీయుడా, అన్ని వర్ణాల వారికీ యజ్ఞం దాని మీదే ఆధారపడి ఉంటుంది.
12.59.44
अग्रे सर्वेषु यज्ञेषु श्रद्धायज्ञो विधीयते ।
दैवतं हि महच्छ्रद्धा पवित्रं यजतां च यत्।
दैवतं हि परं विप्राः स्वेनस्वेन परस्परम् ॥ १२.५९.४४ ॥
అన్ని యజ్ఞాలలో ముందుగా శ్రద్ధాయజ్ఞమే విధించబడింది. శ్రద్ధే గొప్ప దైవం; యజమానులను పవిత్రం చేసేది కూడా అదే. బ్రాహ్మణులారా, శ్రద్ధే పరమ దైవం; ప్రతివారూ తమ తమ విధిననుసరించి పరస్పరం.
12.59.45
अयजन्निह सत्रैस्ते तैस्तैः कामैः समाहिताः ।
संसृष्टा ब्राह्मणैरेव त्रिषु वर्णेषु सृष्टयः ॥ १२.५९.४५ ॥
వారు ఇక్కడ సత్రాల ద్వారా యజ్ఞం చేసేవారు, వివిధ కోరికలపై దృష్టి నిలిపి. బ్రాహ్మణులతో కలిసినందువల్లనే మూడు వర్ణాలలో సృష్టులు ఏర్పడ్డాయి.
12.59.46
देवानामपि ये देवा यद्ब्रूयुस्ते परं हितम् ।
तस्माद्वर्णैः सर्वयज्ञाः संसृज्यन्ते न काम्यया ॥ १२.५९.४६ ॥
దేవతలకు కూడా దేవతలైనవారు ఏమి చెబుతారో అదే పరమ హితకరమైనది. అందువల్ల సమస్త యజ్ఞాలు వర్ణాల ద్వారా కలిసి నిర్వహించబడతాయి, కామనతో కాదు.
12.59.47
ऋग्यजुः सामवित्पूज्यो नित्यं स्याद्देववद्द्विजः ।
अनृग्यजुरसामा च प्राजापत्य उपद्रवः।
यज्ञो मनीषया तात सर्ववर्णेषु भारत ॥ १२.५९.४७ ॥
ఋక్, యజుస్, సామ వేదాలను తెలిసిన ద్విజుడు ఎల్లప్పుడూ దేవతలా పూజింపబడాలి. ఋక్, యజుస్, సామాలు లేనివాడు ప్రజాపతికి సంబంధించిన విఘ్నం. ప్రియుడా, భరతవంశీయుడా, అన్ని వర్ణాలలోనూ యజ్ఞం బుద్ధిచేత నడుస్తుంది.
12.59.48
नास्य यज्ञकृतो देवा ईहन्ते नेतरे जनाः ।
ततः सर्वेषु वर्णेषु श्रद्धायज्ञो विधीयते ॥ १२.५९.४८ ॥
యజ్ఞం చేసినవాని కోసం దేవతలు కోరరు, ఇతరులూ కోరరు. అందువల్ల అన్ని వర్ణాలలోనూ శ్రద్ధాయజ్ఞమే విధించబడింది.
12.59.49
स्वं दैवतं ब्राह्मणः स्वेन नित्यं ।
परान्वर्णानयजन्नैवमासीत्।
अधरो वितानस्त्वथ तत्र सृष्टो ।
न ब्राह्मणस्त्रिषु वर्णेषु राजन् ॥ १२.५९.४९ ॥
బ్రాహ్మణుడు ఎల్లప్పుడూ తన స్వంత దేవతకే యజ్ఞం చేశాడు; ఇతర వర్ణాలకై అలా చేయలేదు. అప్పుడు తక్కువ స్థాయి యజ్ఞవిధి ఏర్పడింది; ఓ రాజా, మూడు వర్ణాలలో బ్రాహ్మణుడు సృష్టించబడలేదు.
12.59.50
तस्माद्वर्णा ऋजवो ज्ञातिवर्णाः ।
संसृज्यन्ते तस्य विकार एव।
एकं साम यजुरेकमृगेका ।
विप्रश्वैको निश्चये तेषु सृष्टः ॥ १२.५९.५० ॥
కాబట్టి సరళమైన వర్ణాలు, జాతి-వర్ణాలు అతనిలోని వికారంగానే కలిసిపోతాయి. ఒకటి సామం, ఒకటి యజుస్సు, ఒకటి ఋక్కు, ఒకటి విప్రుడు; వాటిలో నిశ్చయంగా ఒకటే సృష్టించబడింది.
12.59.51
अत्र गाथा यज्ञगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
वैखानसानां राजेन्द्र मुनीनां यष्टुमिच्छताम् ॥ १२.५९.५१ ॥
ఇక్కడ యజ్ఞగీతాలనే గాథలను పూర్వవిదులు కీర్తిస్తారు, ఓ రాజేంద్రా — వైఖానసులు మరియు యజ్ఞం చేయ కోరిన మునులవి.
12.59.52
उदितेऽनुदिते वाऽपि श्रद्दधानो जितेन्द्रियः ।
वह्निं जुहोति धर्मेण श्रद्धा वै कारणं महत् ॥ १२.५९.५२ ॥
సూర్యోదయంలో అయినా కాకపోయినా, శ్రద్ధగలవాడు మరియు ఇంద్రియ నిగ్రహం కలవాడు ధర్మంతో అగ్నిలో ఆహుతి వేస్తాడు; నిజంగా శ్రద్ధే గొప్ప కారణం.
12.59.53
यत्स्कन्नमस्य तत्पूर्वं यदस्कन्नं तदुत्तरम् ।
बहूनि यज्ञरूपाणि नानाकर्मफलानि च ॥ १२.५९.५३ ॥
ఇందులో ముందు ఏది జారిపోయిందో, తరువాత ఏది జారిపోలేదో — అవి యజ్ఞ రూపాలు మరియు వివిధ కర్మఫలాలు.
12.59.54
तानि यः संप्रजानाति ज्ञाननिश्चयनिश्चितः ।
द्विजातिः श्रद्धयोपेतः स यष्टुं पुरुषोऽर्हति ॥ १२.५९.५४ ॥
వీటిని పూర్తిగా తెలిసినవాడు, జ్ఞాన నిశ్చయంతో స్థిరుడు, ద్విజాతి, శ్రద్ధాయుక్తుడు — అట్టి పురుషుడే యజ్ఞం చేయదగినవాడు.
12.59.55
स्तेनो वा यदि वा पापो यदि वा पापकृत्तमः ।
यष्टुमिच्छति यज्ञं यः साधुमेव वदन्ति तम् ॥ १२.५९.५५ ॥
ఒకడు దొంగ అయినా, లేదా పాపి అయినా, లేదా అత్యంత పాపకర్మలు చేసేవాడైనా, యజ్ఞం చేయగోరినవాడిని సాధువు అనే అంటారు.
12.59.56
ऋषयस्तं प्रशंसन्ति साधु चैतदसंशयम् ।
सर्वथा सर्वदा वर्णैर्यष्टव्यमिति निर्णयः ॥ १२.५९.५६ ॥
ఋషులు అతన్ని ప్రశంసిస్తారు; ఇది నిస్సందేహంగా మంచిది. అన్ని వర్ణాల వారు అన్ని విధాలుగా, ఎల్లప్పుడూ యజ్ఞం చేయాలి అన్నదే నిర్ణయం.
12.59.57
न हि यज्ञसमं किंचित्रिषु लोकेषु विद्यते ।
तस्माद्यष्टव्यमित्याहुः पुरुषेणानसूयता।
श्रद्धापवित्रमाश्रित्य यथाशक्ति यथेच्छया ॥ १२.५९.५७ ॥
మూడు లోకాలలో యజ్ఞంతో సమానమైనది ఏదీ లేదు. అందుచేత, అసూయ లేని మానవుడు యజ్ఞం చేయాలని చెబుతారు; శ్రద్ధతో పవిత్రుడై, తన శక్తికి తగినట్లు, తన ఇష్టానుసారం.