Mahābhārata · Adhyāya 12.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.59.1
ततः पुनः स गाङ्गेयमभिवाद्य पितामहम् ।
प्राञ्जलिर्नियतो भूत्वा पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः ॥ १२.५९.१ ॥
Então Yudhiṣṭhira, novamente, saudou o avô, o filho de Gaṅgā, e, com as palmas unidas e contido, perguntou:
12.59.2
के धर्माः सर्ववर्णानां चातुर्वर्ण्यस्य के पृथक् ।
चातुर्वर्ण्याश्रमाणां च राजधर्माश्च के मताः ॥ १२.५९.२ ॥
Quais são os deveres de todas as classes sociais? Quais são os deveres separados da ordem quádrupla? E quais são considerados os deveres das quatro ordens e estágios da vida, e os deveres dos reis?
12.59.3
केन वै वर्धते राष्ट्रं राजा केन विवर्धते ।
केन पौराश्च भृत्याश्च वर्धन्ते भरतर्षभ ॥ १२.५९.३ ॥
Por que o reino cresce, ó touro dos Bharatas? Por que o rei prospera? E por que os cidadãos e servidores prosperam?
12.59.4
कोशं दण्डं च दुर्गं च सहायान्मन्त्रिणस्तथा ।
ऋत्विक्पुरोहिताचार्यान्कीदृशान्वर्जयेन्नृपः ॥ १२.५९.४ ॥
De que tipo o rei deve evitar entre o seu tesouro, a sua força de castigo, as suas fortalezas, os seus aliados, os seus conselheiros, os seus sacerdotes oficiantes, capelães domésticos e mestres?
12.59.5
केषु विश्वसितव्यं स्याद्राज्ञा कस्यांचिदापदि ।
कुतो वाऽऽत्मा दृढं रक्ष्यस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.५९.५ ॥
Em quem deve o rei confiar em qualquer calamidade, e de quem deve guardar firmemente o seu próprio ser? Diz-me isso, ó avô.
12.59.6
द्वैधीभावे च भृत्यानां शपथः कीदृशो भवेत् ।
अधर्मस्य फलं यच्च शपथस्य विलङ्घने ॥ १२.५९.६ ॥
E que tipo de juramento devem fazer os servidores quando a sua lealdade está dividida? E qual é o fruto da injustiça que resulta de quebrar um juramento?
12.59.7
सर्वमेतद्यथातत्वं व्यवहारं च तादृशम् ।
समासव्यासयोगेन कथयस्व पितामह ॥ १२.५९.७ ॥
Narra tudo isto como é na verdade e também tal conduta, em resumo e em detalhe, ó avô.
12.59.8
नमो धर्माय महते नमः कृष्णाय वेधसे ।
ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य धर्मान्वक्ष्यामि शाश्वतान् ॥ १२.५९.८ ॥
Homenagem ao grande Dharma; homenagem a Kṛṣṇa, o criador. Inclinando-me diante dos brâmanes, falarei dos deveres eternos.
12.59.9
अक्रोधः सत्यवचनं संविभागश्च सर्वशः ।
प्रजनं स्वेषु दारेषु शौचमद्रोह एव च ॥ १२.५९.९ ॥
Ausência de ira, fala verdadeira, partilha em todos os sentidos, procriação com as próprias esposas, pureza e não-traição.
12.59.10
आर्जवं भृत्यभरणं त एते सार्ववर्णिकाः ।
ब्राह्मणस्य तु यो धर्मस्तं ते वक्ष्यामि केवलम् ॥ १२.५९.१० ॥
A retidão e o sustento dos dependentes: estes são comuns a todas as castas. Mas o dever do brâmane, isso mesmo te direi exclusivamente.
12.59.11
दममेव महाराज धर्ममाहुः पुरातनम् ।
स्वाध्यायोऽध्यापनं चैव तत्र कर्म समाप्यते ॥ १२.५९.११ ॥
Ó grande rei, o domínio de si é chamado o dever antigo; o estudo do Veda e seu ensino: neles se completa o dever.
12.59.12
तं चेद्द्विजमुपागच्छेद्वर्तमानं स्वकर्मणि ।
अकुर्वाणं विकर्माणि शान्तं प्रज्ञानतर्पितम् ॥ १२.५९.१२ ॥
Se alguém se aproximasse daquele duas-vezes-nascido, dedicado ao seu próprio dever, não praticando atos proibidos, sereno e saciado de sabedoria…
12.59.13
कुर्वीतापत्यसंतानमथो दद्याद्यजेत च ।
संविभज्य च भोक्तव्यं धनं सद्भिरीतीष्यते ॥ १२.५९.१३ ॥
Que gere descendência, dê doações e realize sacrifícios; a riqueza deve ser desfrutada somente depois de repartida, como ensinam os bons.
12.59.14
परिनिष्ठितकार्यस्तु स्वाध्यायेनैव वै द्विजः ।
कुर्यादन्यन्न वा कुर्यान्मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ॥ १२.५९.१४ ॥
O dvija cujos deveres estão cumpridos deve dedicar-se somente ao estudo dos textos sagrados; faça ou não outras coisas, é chamado brâmane amigável.
12.59.15
क्षत्रियस्यापि यो धर्मस्तं ते वक्ष्यामि भारत ।
दद्याद्राजा न याचेत यजेत न च याजयेत् ॥ १२.५९.१५ ॥
Ó Bhārata, dir-te-ei também o dever do kṣatriya: o rei deve dar e não mendigar; deve sacrificar ele mesmo e não fazer outros sacrificarem por ele.
12.59.16
नाध्यापयेदधीयीत प्रजाश्च परिपालयेत् ।
नित्योद्युक्तो दस्युवदे रणे कुर्यात्पराक्रमम् ॥ १२.५९.१६ ॥
Não deve ensinar, mas estudar; deve proteger os seus súbditos; sempre pronto, deve mostrar valor na batalha como um bandido.
12.59.17
ये तु क्रतुभिरीजानाः श्रुतवन्तश्च भूमिपाः ।
य एवाहवजेतारस्त एषां लोकजित्तमाः ॥ १२.५९.१७ ॥
Aqueles reis que veneram por meio de sacrifícios e são eruditos, e os que são vencedores em batalha: estes são os melhores entre os conquistadores de mundos.
12.59.18
अविक्षतेन देहेन समराद्यो निवर्तते ।
क्षत्रियो नास्य तत्कर्म प्रशंसन्ति पुराविदः ॥ १२.५९.१८ ॥
Os antigos conhecedores não louvam o ato de um kṣatriya que regressa da batalha com o corpo sem feridas.
12.59.19
एवं हि क्षत्रबन्धूनां धर्ममाहुः प्रधानतः ।
नास्य कृत्यतमं किंचिदन्यद्दस्युनिबर्हणात् ॥ १२.५९.१९ ॥
Assim é declarado o dever principal dos parentes da casta guerreira; para eles não há nada mais apropriado a fazer do que abater os salteadores.
12.59.20
दानमध्ययनं यज्ञो राज्ञां क्षेमो विधीयते ।
तस्माद्राज्ञा विशेषेण योद्धव्यं धर्ममीप्सता ॥ १२.५९.२० ॥
Para os reis são prescritos a doação, o estudo, o sacrifício e a proteção do reino; por isso o rei que deseja o dharma deve combater especialmente.
12.59.21
स्वेषु धर्मेष्ववस्थाप्यः प्रजाः सर्वा महीपतिः ।
धर्मेण सर्वकृत्यानि शमनिष्ठानि कारयेत् ॥ १२.५९.२१ ॥
O soberano da terra deve estabelecer todos os súditos em seus próprios deveres e fazer com que todas as ações sejam realizadas segundo o dharma, visando a paz.
12.59.22
परिनिष्ठितकार्यस्तु नृपतिः परिपालनात् ।
कुर्यादन्यन्न वा कुर्यादैन्द्रो राजन्य उच्यते ॥ १२.५९.२२ ॥
Um rei cujas tarefas se completam com a proteção dos súditos, faça ele outra coisa ou não, é chamado rei guerreiro de Indra.
12.59.23
वैश्यस्यापि हि यो धर्मस्तं ते वक्ष्यामि शाश्वतम् ।
दानमध्ययनं यज्ञः शौचेन धनसंचयः ॥ १२.५९.२३ ॥
Também o dharma do vaixia é eterno; eu te direi: a doação, o estudo, o sacrifício e o acúmulo de riqueza com pureza.
12.59.24
पितृवत्पालयेद्वैश्यो युक्तः सर्वान्पशूनिह ।
विकर्म तद्भवेदन्यत्कर्म यत्स समाचरेत् ॥ १२.५९.२४ ॥
O vaixia, diligente, deve proteger aqui todo o gado como um pai protege seus filhos; qualquer outra ação que empreenda seria um vikarma, ilícito.
12.59.25
रक्षया स हि तेषां वै महत्सुखमवाप्नुयात् ।
प्रजापतिर्हि वैश्याय सृष्ट्वा परिददौ पशून् ॥ १२.५९.२५ ॥
Protegendo-os, ele certamente alcançará grande felicidade. Tendo criado o vaiśya, o Senhor das criaturas entregou-lhe o gado.
12.59.26
ब्राह्मणाय च राज्ञे च सर्वाः परिददे प्रजाः ।
तस्य वृत्तिं प्रवक्ष्यामि यच्च तस्योपजीवनम् ॥ १२.५९.२६ ॥
Ao brâmane e ao rei entregou todas as criaturas. Agora declararei sua ocupação e seu meio de sustento.
12.59.27
पण्णामेकां पिबेद्धेनुं शताच्च मिथुनं हरेत् ।
लये च सप्तमो भागस्तथा शृङ्गे कला खुरे ॥ १२.५९.२७ ॥
De cada seis pode tomar uma vaca, e de cem um par; na dissolução, a sétima parte, e assim também uma porção nos chifres e no casco.
12.59.28
सस्यानां सर्वबीजानामेषा सांवत्सरी भृतिः ॥ १२.५९.२८ ॥
Esta é a remuneração anual das colheitas de todas as sementes.
12.59.29
न च वैश्यस्य कामः स्यान्न रक्षेयं पशूनिति ।
वैश्ये चेच्छति नान्येन रक्षितव्याः कथंचन ॥ १२.५९.२९ ॥
Que o vaiśya não tenha o desejo: «Não protegerei o gado». Quando o vaiśya o quiser, de modo algum devem ser protegidos por outro.
12.59.30
शूद्रस्यापि हि यो धर्मस्तं ते वक्ष्यामि भारत ।
प्रजापतिर्हि वर्णानां दासं शूद्रमकल्पयत् ॥ १२.५९.३० ॥
Também te declararei o dever do śūdra, ó Bhārata. Pois o Senhor das criaturas ordenou o śūdra como servo das castas.
12.59.31
तस्माच्छूद्रस्य वर्णानां परिचर्या विधीयते ।
तेषां शुश्रूषणाच्चैव महत्सुखमवाप्नुयात् ॥ १२.५९.३१ ॥
Por isso, ao śūdra é prescrito o serviço aos varṇas, e ao servi-los ele obtém grande felicidade.
12.59.32
शूद्र एतान्परिचरेत्रीन्वर्णाननसूयकः ।
संचयांश्च न कुर्वीत जातु शूद्रः कथंचन ॥ १२.५९.३२ ॥
O śūdra deve servir estes três varṇas sem inveja, e um śūdra nunca deve acumular tesouros de nenhuma forma.
12.59.33
पापीयान्हि धनं लब्ध्वा वशे कुर्याद्गरीयसः ।
राज्ञा वा समनुज्ञातः कामं कुर्वीत धार्मिकः ॥ १२.५९.३३ ॥
Tendo obtido riqueza, o mais pecador deve colocá-la sob o controle de seus superiores; ou, com a permissão do rei, o justo pode agir como quiser.
12.59.34
तस्य वृत्तिं प्रवक्ष्यामि यच्च तस्योपजीवनम् ।
अवश्यं भरणीयो हि वर्णानां शूद्र उच्यते ॥ १२.५९.३४ ॥
Declararei o seu sustento e os meios pelos quais ele subsiste; aquele chamado śūdra entre os varṇas deve necessariamente ser sustentado.
12.59.35
छत्रं वेष्टनमौशीरमुपानद्व्यजनानि च ।
यातयामानि देयानि शूद्राय परिचारिणे ॥ १२.५९.३५ ॥
Um guarda-sol, um turbante, um leque de vetiver, sandálias e leques — mesmo gastos — devem ser dados ao śūdra que serve.
12.59.36
अधार्याणि विशीर्णानि वसनानि द्विजातिभिः ।
शूद्रायैव प्रदेयानि तस्य धर्मधनं हि तत् ॥ १२.५९.३६ ॥
As vestes que os dvijas já não podem usar, por estarem gastas, devem ser dadas apenas ao śūdra; essa é a sua riqueza de dharma.
12.59.37
यंच कश्चिद्द्विजातीनां शूद्रः शुश्रूषुराव्रजेत् ।
कल्प्यां तेन तु तस्याहुर्वृत्तिं धर्मविदो जनाः ॥ १२.५९.३७ ॥
Qualquer śūdra que se aproxime dos dvijāti desejando servi-los, dizem os conhecedores do dharma, deve receber deles um sustento adequado.
12.59.38
देयः पिण्डोऽनपत्याय भर्तव्यौ वृद्धदुर्बलौ ।
शूद्रेण तु न हातव्यो भर्ता कस्यांचिदापदि ॥ १२.५९.३८ ॥
Deve-se dar a oferenda fúnebre a quem não tem descendência; os velhos e fracos devem ser sustentados; e um śūdra não deve abandonar seu protetor em nenhuma calamidade.
12.59.39
अतिरेकेण भर्तव्यो भर्ता द्रव्यपरिक्षये ।
न हि स्वमस्ति शूद्रस्य भर्तृहार्यधनो हि सः ॥ १२.५९.३९ ॥
Mesmo quando a riqueza se esgota, o sustentador deve ser mantido ainda mais, pois o śūdra não tem propriedade própria; sua riqueza pode ser tomada por seu senhor.
12.59.40
उक्तस्त्रयाणां वर्णानां यज्ञस्त्रय्येव भारत ।
स्वाहाकारवषट्कारौ मन्त्रः शूद्रे न विद्यते ॥ १२.५९.४० ॥
Ó Bhārata, o sacrifício foi declarado para as três classes segundo a tríplice Veda; no śūdra não existem svāhākāra, vaṣaṭkāra nem mantra.
12.59.41
तस्माच्छूद्रः पाकयज्ञैयजेताव्रतवान्स्वयम् ।
पूर्णपात्रमयीमाहुः पाकयज्ञस्य दक्षिणाम् ॥ १२.५९.४१ ॥
Portanto, o śūdra, sem votos, pode ele mesmo sacrificar com oferendas de alimento cozido; diz-se que a dakṣiṇā do sacrifício de alimento cozido é um vaso cheio.
12.59.42
शूद्रः पैजवनो नाम सहस्राणां शतं ददौ ।
ऐन्द्राग्नेन विधानेन दक्षिणामिति नः श्रुतम् ॥ १२.५९.४२ ॥
Um śūdra chamado Paijavana, ouvimos dizer, deu cem mil milhares como dakṣiṇā segundo o rito aindrāgna.
12.59.43
यतो हि सर्ववर्णानां यज्ञस्तस्यैव भारत ॥ १२.५९.४३ ॥
Pois o sacrifício de todas as ordens sociais depende disso mesmo, ó Bhārata.
12.59.44
अग्रे सर्वेषु यज्ञेषु श्रद्धायज्ञो विधीयते ।
दैवतं हि महच्छ्रद्धा पवित्रं यजतां च यत्।
दैवतं हि परं विप्राः स्वेनस्वेन परस्परम् ॥ १२.५९.४४ ॥
Entre todos os sacrifícios, o sacrifício da fé é prescrito em primeiro lugar; a fé é a grande divindade e a purificadora dos que sacrificam. Ó brâmanes, a fé é a divindade suprema, cada um à sua maneira, mutuamente.
12.59.45
अयजन्निह सत्रैस्ते तैस्तैः कामैः समाहिताः ।
संसृष्टा ब्राह्मणैरेव त्रिषु वर्णेषु सृष्टयः ॥ १२.५९.४५ ॥
Eles sacrificavam aqui por meio de longas sessões sacrificiais, atentos a diversos desejos; somente misturados aos brâmanes surgiram as linhagens nas três ordens sociais.
12.59.46
देवानामपि ये देवा यद्ब्रूयुस्ते परं हितम् ।
तस्माद्वर्णैः सर्वयज्ञाः संसृज्यन्ते न काम्यया ॥ १२.५९.४६ ॥
Aqueles que são deuses mesmo entre os deuses, o que dizem é o bem supremo; por isso todos os sacrifícios são realizados em conjunto pelas ordens sociais, não por desejo.
12.59.47
ऋग्यजुः सामवित्पूज्यो नित्यं स्याद्देववद्द्विजः ।
अनृग्यजुरसामा च प्राजापत्य उपद्रवः।
यज्ञो मनीषया तात सर्ववर्णेषु भारत ॥ १२.५९.४७ ॥
Um dvija que conhece o Ṛg, o Yajur e o Sāma deve ser sempre honrado como um deus. Quem não os possui é uma perturbação consagrada a Prajāpati. Caro filho, ó Bhārata, o sacrifício em todas as ordens sociais é guiado pela inteligência.
12.59.48
नास्य यज्ञकृतो देवा ईहन्ते नेतरे जनाः ।
ततः सर्वेषु वर्णेषु श्रद्धायज्ञो विधीयते ॥ १२.५९.४८ ॥
Para quem realiza o sacrifício, nem os deuses nem os outros desejam nada; por isso o sacrifício da fé é prescrito entre todas as ordens sociais.
12.59.49
स्वं दैवतं ब्राह्मणः स्वेन नित्यं ।
परान्वर्णानयजन्नैवमासीत्।
अधरो वितानस्त्वथ तत्र सृष्टो ।
न ब्राह्मणस्त्रिषु वर्णेषु राजन् ॥ १२.५९.४९ ॥
O brâmane sempre sacrificava somente à sua própria divindade, não pelas outras classes. Então surgiu um rito sacrificial inferior, e, ó rei, o brâmane não foi criado entre as três classes.
12.59.50
तस्माद्वर्णा ऋजवो ज्ञातिवर्णाः ।
संसृज्यन्ते तस्य विकार एव।
एकं साम यजुरेकमृगेका ।
विप्रश्वैको निश्चये तेषु सृष्टः ॥ १२.५९.५० ॥
Por isso, as castas retas e as castas de parentesco se unem como mera modificação dele. Um Sāman, um Yajus, um Ṛc e um brâmane: destes, por determinação, apenas um foi criado.
12.59.51
अत्र गाथा यज्ञगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
वैखानसानां राजेन्द्र मुनीनां यष्टुमिच्छताम् ॥ १२.५९.५१ ॥
Aqui, os conhecedores antigos recitam as gāthās chamadas Cantos do Sacrifício, ó senhor dos reis, sobre os Vaikhānasas e os sábios que desejavam sacrificar.
12.59.52
उदितेऽनुदिते वाऽपि श्रद्दधानो जितेन्द्रियः ।
वह्निं जुहोति धर्मेण श्रद्धा वै कारणं महत् ॥ १२.५९.५२ ॥
Seja ao nascer do sol ou não, o homem de fé que domina os sentidos oferece ao fogo segundo o dharma; de fato, a fé é a grande causa.
12.59.53
यत्स्कन्नमस्य तत्पूर्वं यदस्कन्नं तदुत्तरम् ।
बहूनि यज्ञरूपाणि नानाकर्मफलानि च ॥ १२.५९.५३ ॥
O que nele faltou antes, e o que não faltou depois — estas são as muitas formas do sacrifício e também os frutos de diversas ações.
12.59.54
तानि यः संप्रजानाति ज्ञाननिश्चयनिश्चितः ।
द्विजातिः श्रद्धयोपेतः स यष्टुं पुरुषोऽर्हति ॥ १२.५९.५४ ॥
O homem que as compreende plenamente, firme na certeza do conhecimento, duas vezes nascido e dotado de fé — esse homem é apto a sacrificar.
12.59.55
स्तेनो वा यदि वा पापो यदि वा पापकृत्तमः ।
यष्टुमिच्छति यज्ञं यः साधुमेव वदन्ति तम् ॥ १२.५९.५५ ॥
Mesmo que alguém seja um ladrão, ou um pecador, ou o maior praticante do mal, aquele que deseja realizar um sacrifício é chamado de justo.
12.59.56
ऋषयस्तं प्रशंसन्ति साधु चैतदसंशयम् ।
सर्वथा सर्वदा वर्णैर्यष्टव्यमिति निर्णयः ॥ १२.५९.५६ ॥
Os sábios o louvam, e isso é certamente correto. A decisão é que todas as castas devem sacrificar sempre e de todas as maneiras.
12.59.57
न हि यज्ञसमं किंचित्रिषु लोकेषु विद्यते ।
तस्माद्यष्टव्यमित्याहुः पुरुषेणानसूयता।
श्रद्धापवित्रमाश्रित्य यथाशक्ति यथेच्छया ॥ १२.५९.५७ ॥
Nada se iguala ao sacrifício nos três mundos. Por isso dizem que o homem livre de inveja deve sacrificar, purificado pela fé, segundo a sua capacidade e a sua vontade.