ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.6

12.6.1

एतावदुक्त्वा देवर्षिर्विरराम स नारदः ।
युधिष्ठिरस्तु राजर्षिर्दध्यौ शोकपरिप्लुतः ॥ १२.६.१ ॥

ನಾರದ ಋಷಿ ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿ ಮೌನವಾದನು. ಆದರೆ ರಾಜರ್ಷಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಚಿಂತಿಸತೊಡಗಿದನು.

तं दीनमनसं वीरमधोवदनमातुरम् ।
निःश्वसन्तं यथा नागं पर्यश्रुनयनं तथा ॥ १२.६.२ ॥

ದೀನ ಮನಸ್ಸಿನ, ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿದ, ವ್ಯಥೆಗೊಂಡ ಆ ವೀರನನ್ನು, ಆನೆಯಂತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತ, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಅವನನ್ನು (ಕಂಡರು).

कुन्ती शोकपरीताङ्गी दुःखोपहतचेतना ।
अब्रवीन्मधुराभाषा काले वचनमर्थवत् ॥ १२.६.३ ॥

ಶೋಕದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇಹ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ಆಹತಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನ ಕುಂತಿ, ಮಧುರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದಳು.

युधिष्ठिर महाबाहो नैनं शोचितुमर्हसि ।
जहि शोकं महाप्राज्ञ श्रृणु चेदं वचो मम ॥ १२.६.४ ॥

ಮಹಾಬಾಹು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಇವನಿಗಾಗಿ ನೀನು ಶೋಕಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಶೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು; ನನ್ನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.

याचितः स मया पूर्वं भ्राता ज्ञापयितुं तव ।
भास्करेण च देवेन पित्रा धर्मभृतां वरः ॥ १२.६.५ ॥

ಮೊದಲೇ ನಾನು ಆ ಸಹೋದರನನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದೇವ ಭಾಸ್ಕರ, ತಂದೆ (ಸೂರ್ಯ) ಕೂಡ (ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಿದನು).

यद्वाच्यं हितकामेन सुहृदां भूतिमिच्छता ।
तथा दिवाकरेणोक्तः स्वप्नान्ते मम चाग्रतः ॥ १२.६.६ ॥

ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಹೇಳಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು, ಕನಸಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದಿವಾಕರ (ಸೂರ್ಯ) ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿದನು.

न चैनमशकद्भानुरहं वा स्नेहकारणैः ।
पुरा प्रत्यनुनेतुं वा नेतुं वाऽप्येकतां त्वया ॥ १२.६.७ ॥

ಸೂರ್ಯನೂ ನಾನೂ, ಸ್ನೇಹದ ಕಾರಣಗಳಿಂದಲೂ, ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಏಕತೆಗೆ ತರಲಾಗಲಿಲ್ಲ.

ततः कालपरीतः स वैरस्योद्धरणे रतः ।
प्रतीपकारी युष्माकमिति चोपेक्षितो मया ॥ १२.६.८ ॥

ನಂತರ ಕಾಲದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು, ವೈರವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದನು; ಹೀಗೆ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಿದೆನು.

इत्युक्तो धर्मराजस्तु मात्रा बाष्पाकुलेक्षणः ।
उवाच वाक्यं धर्मात्मा शोकव्याकुललोचनः ॥ १२.६.९ ॥

ತಾಯಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಧರ್ಮರಾಜನು, ಧರ್ಮಾತ್ಮನು, ಶೋಕದಿಂದ ಕಲಕಿದ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು.

भवत्या गूढमन्त्रत्वाद्वञ्चिताः स्म तदा भृशम् ॥ १२.६.१० ॥

ನಿಮ್ಮ ಗುಪ್ತ ಮಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಆಗ ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ವಂಚಿತರಾದೆವು.

शशाप च महातेजाः सर्वलोकेषु योषितः ।
न गुह्यं धारयिष्यन्तीत्येवं दुःखसमन्वितः ॥ १२.६.११ ॥

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಡಿದವನೂ ಆದ ಅವನು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಸ್ತ್ರೀಯರು ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಕಾಯಲಾರರು ಎಂದು ಶಾಪ ನೀಡಿದನು.

स राजा पुत्रपौत्राणां संबन्धिसुहृदां तदा ।
स्मरन्नुद्विग्नहृदयो बभूवोद्विग्नचेतनः ॥ १२.६.१२ ॥

ಆ ರಾಜನು ಆಗ ಪುತ್ರರು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತ, ಕಲಕಿದ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕುಲ ಮನಸ್ಸಿನವನಾದನು.

ततः शोकपरीतात्मा सधूम इव पावकः ।
निर्वेदमगमद्धीमान्राज्ये संतापपीडितः ॥ १२.६.१३ ॥

ಆಗ ಶೋಕದಿಂದ ಆವೃತ ಮನಸ್ಸಿನ, ಹೊಗೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೆಂಕಿಯಂತಿದ್ದ ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಜನು, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂತಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.