മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.6

12.6.1

एतावदुक्त्वा देवर्षिर्विरराम स नारदः ।
युधिष्ठिरस्तु राजर्षिर्दध्यौ शोकपरिप्लुतः ॥ १२.६.१ ॥

നാരദമുനി ഇത്രയും പറഞ്ഞ് നിശ്ശബ്ദനായി. എന്നാൽ രാജർഷിയായ യുധിഷ്ഠിരൻ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി ചിന്തയിലാണ്ടു.

तं दीनमनसं वीरमधोवदनमातुरम् ।
निःश्वसन्तं यथा नागं पर्यश्रुनयनं तथा ॥ १२.६.२ ॥

ദീനമനസ്സോടെ, താഴ്ന്ന മുഖത്തോടെ, വ്യാകുലനായ ആ വീരനെ, ആനയെപ്പോലെ നെടുവീർപ്പിട്ട്, കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ (കണ്ടു).

कुन्ती शोकपरीताङ्गी दुःखोपहतचेतना ।
अब्रवीन्मधुराभाषा काले वचनमर्थवत् ॥ १२.६.३ ॥

ദുഃഖം ശരീരത്തെ മൂടിയ, ദുഃഖത്താൽ ബോധം മുറിവേറ്റ കുന്തി, മധുരവാക്കുകളോടെ, ഉചിത സമയത്ത്, അർത്ഥവത്തായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

युधिष्ठिर महाबाहो नैनं शोचितुमर्हसि ।
जहि शोकं महाप्राज्ञ श्रृणु चेदं वचो मम ॥ १२.६.४ ॥

മഹാബാഹുവായ യുധിഷ്ഠിരാ, ഇവനെ ഓർത്ത് നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട. മഹാപ്രാജ്ഞാ, ദുഃഖം ഉപേക്ഷിക്കൂ; എന്റെ ഈ വാക്ക് കേൾക്കൂ.

याचितः स मया पूर्वं भ्राता ज्ञापयितुं तव ।
भास्करेण च देवेन पित्रा धर्मभृतां वरः ॥ १२.६.५ ॥

മുമ്പ് ഞാൻ ആ സഹോദരനോട് നിന്നെ അറിയിക്കാൻ അപേക്ഷിച്ചിരുന്നു. ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദേവൻ ഭാസ്കരൻ, പിതാവ് (സൂര്യൻ) അതുപോലെ (പറഞ്ഞു).

यद्वाच्यं हितकामेन सुहृदां भूतिमिच्छता ।
तथा दिवाकरेणोक्तः स्वप्नान्ते मम चाग्रतः ॥ १२.६.६ ॥

ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും പറയേണ്ടത്, സ്വപ്നാന്ത്യത്തിൽ ദിവാകരൻ (സൂര്യൻ) എന്റെ മുന്നിൽ അങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

न चैनमशकद्भानुरहं वा स्नेहकारणैः ।
पुरा प्रत्यनुनेतुं वा नेतुं वाऽप्येकतां त्वया ॥ १२.६.७ ॥

സൂര്യനും ഞാനും, സ്നേഹകാരണങ്ങളാൽപ്പോലും, മുമ്പ് അവനെ സമാധാനിപ്പിക്കാനോ നിന്നോടൊപ്പം ഐക്യത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാനോ കഴിഞ്ഞില്ല.

ततः कालपरीतः स वैरस्योद्धरणे रतः ।
प्रतीपकारी युष्माकमिति चोपेक्षितो मया ॥ १२.६.८ ॥

അപ്പോൾ കാലത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട അവൻ, ശത്രുതയെ നീക്കുന്നതിൽ മുഴുകി, നിങ്ങൾക്ക് എതിരായി പ്രവർത്തിച്ചു; ഇങ്ങനെ ഞാൻ അവനെ അവഗണിച്ചു.

इत्युक्तो धर्मराजस्तु मात्रा बाष्पाकुलेक्षणः ।
उवाच वाक्यं धर्मात्मा शोकव्याकुललोचनः ॥ १२.६.९ ॥

അമ്മ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ, ദുഃഖത്താൽ കലങ്ങിയ നയനങ്ങളോടെ, ധർമ്മാത്മാവായ ധർമ്മരാജൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

भवत्या गूढमन्त्रत्वाद्वञ्चिताः स्म तदा भृशम् ॥ १२.६.१० ॥

നിങ്ങളുടെ രഹസ്യമന്ത്രം കാരണം അപ്പോൾ ഞങ്ങൾ വളരെ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടു.

शशाप च महातेजाः सर्वलोकेषु योषितः ।
न गुह्यं धारयिष्यन्तीत्येवं दुःखसमन्वितः ॥ १२.६.११ ॥

മഹാതേജസ്വിയായ, ദുഃഖത്താൽ നിറഞ്ഞ അവൻ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലെയും സ്ത്രീകൾ രഹസ്യം സൂക്ഷിക്കില്ല എന്ന് ശപിച്ചു.

स राजा पुत्रपौत्राणां संबन्धिसुहृदां तदा ।
स्मरन्नुद्विग्नहृदयो बभूवोद्विग्नचेतनः ॥ १२.६.१२ ॥

ആ രാജാവ് അപ്പോൾ പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും ബന്ധുക്കളെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും ഓർത്ത്, ഇളകിയ ഹൃദയത്തോടെയും അസ്വസ്ഥ മനസ്സോടെയും ആയിത്തീർന്നു.

ततः शोकपरीतात्मा सधूम इव पावकः ।
निर्वेदमगमद्धीमान्राज्ये संतापपीडितः ॥ १२.६.१३ ॥

അപ്പോൾ ദുഃഖത്താൽ ആവൃതമായ മനസ്സോടുകൂടിയ, പുകയോടുകൂടിയ അഗ്നിപോലെയുള്ള ആ ബുദ്ധിമാൻ രാജാവ്, രാജ്യത്തിൽ സന്താപത്താൽ പീഡിതനായി വൈരാഗ്യത്തിലെത്തി.