マハーバーラタ · 章 12.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.62.1
ज्याकर्षणं शत्रुनिवर्हणं च ।
कृपिर्वणिज्या पशुपालनं च।
शुश्रूषणं चापि तथाऽर्थहेतो ।
रकार्यमेतत्परमं द्विजस्य ॥ १२.६२.१ ॥
弓弦を引き敵を討つこと、農耕、商業、牧畜、財のための奉仕――これが再生族にとって最高の王の務めである。
12.62.2
सेव्यं तु ब्रह्म षट्कर्म गृहस्थेन मनीषिणा ।
कृतकृत्यस्य चारण्ये वासो विप्रस्य शस्यते ॥ १२.६२.२ ॥
賢い家長はヴェーダと六つの務めを行うべきである。為すべきことを成し終えたバラモンにとって、森に住むことは称賛される。
12.62.3
राजप्रेष्यं कृषिधनं जीवनं च वणिज्यया ।
कौटिल्यं कौलटेयं च ब्राह्मणस्य विगर्हितम् ॥ १२.६२.३ ॥
王に仕えること、農耕による富、商売による生計、欺瞞と卑しい振る舞いは、バラモンにとって非難される。
12.62.4
शूद्रो राजन्भवति ब्रह्मबन्धु ।
र्दुश्चारित्रो यश्च धर्मादपेतः।
वृपलीपतिः पिशुनो नर्तनश्च ।
ग्रामप्रेष्यो यश्च भवेद्विकर्मा ॥ १२.६२.४ ॥
王よ、名ばかりのバラモンの弟、品行の悪い者、法から堕ちた者、シュードラの女の夫、讒言する者、踊り手、村の下僕、あるいは禁じられた行いをする者は、シュードラとなる。
12.62.5
राजन्नेतान्वर्जयेद्देवकृत्ये ॥ १२.६२.५ ॥
王よ、これらの者は神々への祭祀から除外すべきである。
12.62.6
निर्मर्यादे वाक्छठे क्रूरवृत्तौ ।
हिंसाकामे त्यक्तवृत्तस्वधर्मो।
हव्यं कव्यं यानि चान्यानि राजन् ।
देयान्यदेयानि भवन्ति तस्मिन् ॥ १२.६२.६ ॥
節度を欠き、言葉に偽りがあり、残酷な振る舞いをし、暴力を好み、行いと自らの法を捨てた者には、王よ、神々への供物、祖霊への供物、そしてその他与えるべき物も、与えてはならないものとなる。
12.62.7
तस्माद्धर्मो विहितो ब्राह्मणस्य ।
दमः शौचं चार्जवं चापि राजन्।
तथा विप्रस्याश्रमाः सर्व एव ।
पुरा राजन्ब्रह्मणा संनिसृष्टाः ॥ १२.६२.७ ॥
それゆえ、バラモンにはダルマが定められている。自制、清浄、そして正直である。王よ、同様にバラモンのすべての生活期も、昔ブラフマーによって定められたのである。
12.62.8
यः स्याद्दान्तः सोमपाश्चार्यशीलः ।
सानुक्रोशः सर्वसहो निराशीः।
ऋजुर्मृदुरनृशंसः क्षमावान् ।
स वै विप्रो नेतरः पापकर्मा ॥ १२.६२.८ ॥
自制し、ソーマを飲み、高潔な行いをし、慈悲深く、すべてに耐え、見返りを求めず、正直で、穏やかで、残酷ではなく、寛容な者——その者こそバラモンであり、悪行をなす他の者はそうではない。
12.62.9
विप्रं वैश्यं राजपुत्रं च राजन् ।
लोकाः सर्वे संश्रिता धर्मकामाः।
तस्माद्वर्णाञ्जातिधर्मेषु सक्ता ।
ञ्जेतुं विष्णुर्नेच्छति पाण्डुपुत्र ॥ १२.६२.९ ॥
王よ、ダルマを望む者たちのすべての世界は、バラモン、ヴァイシャ、クシャトリヤに依拠している。それゆえ、パーンドゥの子よ、ヴィシュヌは、ヴァルナとジャーティのダルマに執着する者たちを征服しようとはしないのである。
12.62.10
लोकश्चायं सर्वलोकस्य न स्या ।
च्चातुर्वर्ण्यं वेदवादाश्च न स्युः।
सर्वाश्चेज्याः सर्वलोकक्रियाश्च ।
सद्यः सर्वे चाश्रमाश्चैव न स्युः ॥ १२.६२.१० ॥
この世界は全世界のためにもはや存在せず、四つのヴァルナも、ヴェーダの教説も存在しなくなる。あらゆる供犠と世俗の儀礼も行われず、そしてただちにすべての生活期も消えてしまうであろう。
12.62.11
यच्च त्रयाणां वर्णानामिच्छेदाश्रमसेवनम् ।
कर्तुमाश्रमदृष्टांश्च धर्मास्ताञ्शृणु पाण्डव ॥ १२.६२.११ ॥
三つのヴァルナのいずれかが、生活期を修め、生活期のために定められたダルマを行おうと望むならば、パーンダヴァよ、そのダルマを聞け。
12.62.12
शुश्रूषोः कृतकार्यस्य कृतसंतानकर्मणः ।
अभ्यनुज्ञाप्य राजानं शूद्रस्य जगतीपते ॥ १२.६२.१२ ॥
大地の主よ、奉仕を終え、務めを成し遂げ、子孫の務めを果たしたシュードラは、王の許可を得て（遊行期の庵に入ってよい）。
12.62.13
अल्पान्तरगतस्यापि देशधर्मगतस्य वा ।
आश्रमा विहिताः सर्वे वर्जयित्वा निराशिषम् ॥ १२.६२.१३ ॥
わずかでも遊行期の道を歩んだ者、または地方の慣習に従う者には、見返りを求めない生き方を除き、すべての生活期が定められている。
12.62.14
भैक्षचर्यां नचैवाहुस्तस्य तद्धर्मवादिनः ।
तथा वैश्यस्य राजेन्द्र राजपुत्रस्य चैव हि ॥ १२.६२.१४ ॥
王の中の王よ、法を説く者は彼には托鉢の生活を説かない。ヴァイシャや王子についても同様である。
12.62.15
कृतकृत्यो वयोतीतो राज्ञः कृतपरिश्रमः ।
वैश्यो गच्छेदनुज्ञातो नृपेणाश्रमसंश्रयम् ॥ १२.६२.१५ ॥
務めを果たし、年を過ぎ、王のために労苦を尽くしたヴァイシャは、王の許可を得て、庵に身を寄せるべきである。
12.62.16
वेदानधीत्य धर्मेण राजशास्त्राणि चानघ ।
संतानादीनि कर्माणि कृत्वा सोमं निषेव्य च ॥ १२.६२.१६ ॥
罪なき者よ、法に従ってヴェーダと王政の論書を学び、子をもうけるなどの務めを行い、ソーマを飲んだ者は、庵に入る資格を得る。
12.62.17
पालयित्वा प्रजाः सर्वा धर्मेण वदतांवर ।
राजसूयाश्वमेधादीन्मखानन्यांस्तथैव च ॥ १२.६२.१७ ॥
言葉の達人の中で最もすぐれた者よ、法に従って全ての臣民を守り、ラージャスーヤ、アシュヴァメーダなどの祭式、そして他の祭祀を行った者は、庵に入る資格を得る。
12.62.18
आनयित्वा यथान्यायं विप्रेभ्यो दत्तदक्षिणः ।
संग्रामे विजयं प्राप्य तथाऽल्पं यदि वा बहु ॥ १२.६२.१८ ॥
規定どおりに祭祀を行い、バラモンに布施を与え、戦いで勝利を得たならば、それが小さくとも大きくとも。
12.62.19
स्थापयित्वा प्रजापालं पुत्रं राज्ये च पाण्डव ।
अन्यगोत्रं प्रशस्तं वा क्षत्रियं क्षत्रियर्षभ ॥ १२.६२.१९ ॥
民を守る息子を王国に据えるか、あるいは別の家系の優れたクシャトリヤを据えて——パーンダヴァよ、クシャトリヤの中の雄牛よ。
12.62.20
अर्चयित्वा पितॄञ्श्राद्धैः पितृयज्ञैर्यथाविधि ।
देवान्यज्ञैर्ऋषीन्वेदैरर्चयित्वा तु यत्नतः ॥ १२.६२.२० ॥
規定どおりに施供の儀礼と祖霊祭によって祖霊を敬い、祭祀によって神々を、ヴェーダによって聖仙たちを、熱心に敬って。
12.62.21
अन्तकाले च संप्राप्ते य इच्छेदाश्रमान्तरम् ।
सोनुपूर्व्याश्रमान्राजन्गत्वा सिद्धिमवाप्नुयात् ॥ १२.६२.२१ ॥
死の時が訪れたとき、別の住期に入ることを望む者は、王よ、住期を順序どおりに経て、成就を得るべきである。
12.62.22
राजर्षित्वेन राजेन्द्र भैक्ष्यचर्याद्यसेवया ।
अपेतगृहधर्मापि चरेज्जीवितकाम्यया ॥ १२.६२.२२ ॥
王の中の王よ、王仙であって乞食などの修行をしていなくても、家長の義務を捨てて、生きることを望んで、そのように振る舞ってよい。
12.62.23
न चैतन्नैष्ठिकं कर्म त्रयाणां भूरिदक्षिण ।
चतुर्णां राजशार्दूल प्राहुराश्रमवासिनाम् ॥ १२.६२.२३ ॥
多くの布施を与える者よ、これは三つの住期の定めの務めではない。王の中の虎よ、四つの住期に住む者のためにそう言われている。
12.62.24
बाह्वायत्तं क्षत्रियैर्मानवानां ।
लोकश्रेष्ठं धर्ममासेवमानैः।
सर्वे धर्माः सोपधर्मास्त्रयाणां ।
राज्ञो धर्मं नीतिशास्त्रे शृणोमि ॥ १२.६२.२४ ॥
人間の中でクシャトリヤが行い、腕力に依拠し、世界で最も優れたその法を実践する者には、三つのヴァルナのすべての法と副法がある。私は王の法を政治学（nīti-śāstra）で聞く。
12.62.25
यथा राजन्हस्तिपदे पदानि ।
संलीयन्ते सर्वसत्वोद्भवानि।
एवं धर्मान्राजधर्मेषु सर्वान् ।
सर्वावस्थान्संप्रलीनान्निबोध ॥ १२.६२.२५ ॥
王よ、あらゆる生き物の足跡が象の足跡に含まれるように、あらゆる状態のあらゆる法は王の法に融け込んでいる。それを理解せよ。
12.62.26
अल्पाश्रयानल्पफलान्वदन्ति ।
धर्मानन्यान्धर्मविदो मनुष्याः।
महाश्रयं बहुकल्याणरूपं ।
क्षात्रं धर्मं नेतरं प्राहुरार्याः ॥ १२.६२.२६ ॥
法を知る人々は他の法を、支えが小さく果報も小さいと言う。しかし尊き人々は、刹帝利の法を大いなる支えを持ち、多くの吉祥の姿をもち、他に並ぶものなしと言う。
12.62.27
सर्वे धर्मा राजधर्मप्रधानाः ।
सर्वे वर्णाः पाल्यमाना भवन्ति।
सर्वस्त्यागो राजधर्मेषु राजं ।
स्त्यागं धर्मं चाहुरग्र्यं पुराणम् ॥ १२.६२.२७ ॥
王の法においては、すべての法が主要であり、王に守られてこそ、すべてのヴァルナが存続する。王よ、王の法には一切の放棄がある。そして放棄をも、最上の古き法と呼ぶ。
12.62.28
मज्जेत्रयी दण्डनीतौ हतायां ।
सर्वे धर्माः प्रक्षयेयुर्विरुद्धाः।
सर्वे धर्माश्चाश्रमाणां हताः स्युः ।
क्षात्रे नष्टे राजधर्मे पुराणे ॥ १२.६२.२८ ॥
刑罰の学が滅びると、三吠陀は沈む。諸法は互いに衝突して滅び、諸住期のすべての法も壊れる。武士の法と古き王法が失われるとき、このようになる。
12.62.29
सर्वे भोगा राजधर्मेषु दृष्टाः ।
सर्वा दीक्षा राजधर्मेषु चोक्ताः।
सर्वा विद्या राजधर्मेषु युक्ताः ।
सर्वे लोका राजधर्मे प्रविष्टाः ॥ १२.६२.२९ ॥
王の法には一切の享受が見られ、王の法には一切の灌頂が説かれ、王の法には一切の学問が結びつき、王の法には一切の世界が入っている。
12.62.30
नान्यो लोके विद्यतेऽजातशत्रो ॥ १२.६२.३० ॥
アジャータシャトルよ、世には（王の法のほかに）他のものは見出されない。
12.62.31
सर्वाण्येतानि कर्माणि क्षात्रे भरतसत्तम ।
भवन्ति जीवलोकाश्च क्षत्रधर्मे प्रतिष्ठिताः ॥ १२.६२.३१ ॥
バラタの最良の者よ、これらすべての行為は武士に属し、生ける者の世界も武士の法に基づいて立っている。
12.62.32
यथा जीवाः प्राकृतैर्वध्यमाना ।
धर्मश्रुतीनामुपपीडनाय।
एवं धर्मा राजधर्मैर्वियुक्ताः ।
संचिन्वन्तो नाद्रियन्ते स्वधर्मम् ॥ १२.६२.३२ ॥
普通の人々に打たれる生き物が、法典の教えの圧迫に陥るように、王の法から離れた諸法は、集めても自らの本分を敬わない。