มหาภารตะ · อัธยายะ 12.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.62.1
ज्याकर्षणं शत्रुनिवर्हणं च ।
कृपिर्वणिज्या पशुपालनं च।
शुश्रूषणं चापि तथाऽर्थहेतो ।
रकार्यमेतत्परमं द्विजस्य ॥ १२.६२.१ ॥
การง้างคันธนูและสังหารศัตรู การเกษตร การค้าขาย การเลี้ยงสัตว์ และการรับใช้เพื่อทรัพย์ นี่คือหน้าที่สูงสุดของกษัตริย์สำหรับผู้เกิดสองครั้ง
12.62.2
सेव्यं तु ब्रह्म षट्कर्म गृहस्थेन मनीषिणा ।
कृतकृत्यस्य चारण्ये वासो विप्रस्य शस्यते ॥ १२.६२.२ ॥
ผู้ครองเรือนที่มีปัญญาพึงประพฤติพระเวทและหน้าที่หกประการ แต่สำหรับพราหมณ์ผู้ได้ทำกิจที่ควรทำแล้ว การอยู่ในป่าได้รับการสรรเสริญ
12.62.3
राजप्रेष्यं कृषिधनं जीवनं च वणिज्यया ।
कौटिल्यं कौलटेयं च ब्राह्मणस्य विगर्हितम् ॥ १२.६२.३ ॥
การรับใช้กษัตริย์ การหาทรัพย์จากการเกษตร การดำรงชีพด้วยการค้า ความคดโกง และการประพฤติอย่างคนชาติต่ำ ถูกตำหนิสำหรับพราหมณ์
12.62.4
शूद्रो राजन्भवति ब्रह्मबन्धु ।
र्दुश्चारित्रो यश्च धर्मादपेतः।
वृपलीपतिः पिशुनो नर्तनश्च ।
ग्रामप्रेष्यो यश्च भवेद्विकर्मा ॥ १२.६२.४ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้ที่เป็นพราหมณ์เพียงในนามเท่านั้น ประพฤติชั่ว ออกจากธรรม เป็นสามีของสตรีศูทร เป็นคนส่อเสียด เป็นนักเต้นรำ เป็นผู้รับใช้ในหมู่บ้าน หรือผู้กระทำการต้องห้าม ย่อมกลายเป็นศูทร
12.62.5
राजन्नेतान्वर्जयेद्देवकृत्ये ॥ १२.६२.५ ॥
ข้าแต่พระราชา บุคคลเหล่านี้ควรถูกกันออกจากพิธีกรรมบูชาเทพเจ้า
12.62.6
निर्मर्यादे वाक्छठे क्रूरवृत्तौ ।
हिंसाकामे त्यक्तवृत्तस्वधर्मो।
हव्यं कव्यं यानि चान्यानि राजन् ।
देयान्यदेयानि भवन्ति तस्मिन् ॥ १२.६२.६ ॥
สำหรับผู้ไร้ขอบเขต พูดหลอกลวง มีความประพฤติโหดร้าย ใฝ่การเบียดเบียน ละทิ้งการประพฤติและธรรมของตน ข้าแต่พระราชา เครื่องบูชาแก่เทพเจ้า เครื่องบูชาแก่บรรพบุรุษ และสิ่งอื่นที่ควรให้ ย่อมกลายเป็นสิ่งที่ไม่ควรให้แก่ผู้นั้น
12.62.7
तस्माद्धर्मो विहितो ब्राह्मणस्य ।
दमः शौचं चार्जवं चापि राजन्।
तथा विप्रस्याश्रमाः सर्व एव ।
पुरा राजन्ब्रह्मणा संनिसृष्टाः ॥ १२.६२.७ ॥
เพราะเหตุนั้น ธรรมจึงถูกกำหนดไว้สำหรับพราหมณ์ คือการข่มใจ ความบริสุทธิ์ และความซื่อตรง ข้าแต่พระราชา อาศรมทั้งหมดของพราหมณ์ก็เช่นกัน พระพรหมได้ทรงกำหนดไว้แต่โบราณกาล
12.62.8
यः स्याद्दान्तः सोमपाश्चार्यशीलः ।
सानुक्रोशः सर्वसहो निराशीः।
ऋजुर्मृदुरनृशंसः क्षमावान् ।
स वै विप्रो नेतरः पापकर्मा ॥ १२.६२.८ ॥
ผู้ที่ข่มตน ดื่มโสม มีความประพฤติดีงาม มีความเมตตา อดทนต่อทุกสิ่ง ไม่หวังผลตอบแทน ซื่อตรง อ่อนโยน ไม่โหดร้าย และอดกลั้น ผู้นั้นเท่านั้นคือพราหมณ์ ไม่ใช่ผู้อื่น ผู้กระทำบาปกรรม
12.62.9
विप्रं वैश्यं राजपुत्रं च राजन् ।
लोकाः सर्वे संश्रिता धर्मकामाः।
तस्माद्वर्णाञ्जातिधर्मेषु सक्ता ।
ञ्जेतुं विष्णुर्नेच्छति पाण्डुपुत्र ॥ १२.६२.९ ॥
ข้าแต่พระราชา โลกทั้งปวงของผู้ปรารถนาธรรมย่อมตั้งอยู่บนพราหมณ์ ไวศยะ และกษัตริย์ ดังนั้น ข้าแต่บุตรของปาณฑุ พระวิษณุไม่ทรงประสงค์จะพิชิตผู้ยึดมั่นในวรรณะและหน้าที่ตามกำเนิด
12.62.10
लोकश्चायं सर्वलोकस्य न स्या ।
च्चातुर्वर्ण्यं वेदवादाश्च न स्युः।
सर्वाश्चेज्याः सर्वलोकक्रियाश्च ।
सद्यः सर्वे चाश्रमाश्चैव न स्युः ॥ १२.६२.१० ॥
โลกนี้จะไม่เป็นที่อยู่ของโลกทั้งปวง วรรณะทั้งสี่จะไม่มี และคำสอนแห่งพระเวทก็จะไม่มี การบูชายัญทั้งหมดและกิจกรรมทางโลกทั้งปวงจะไม่มี และอาศรมทั้งหมดก็จะหมดไปในทันที
12.62.11
यच्च त्रयाणां वर्णानामिच्छेदाश्रमसेवनम् ।
कर्तुमाश्रमदृष्टांश्च धर्मास्ताञ्शृणु पाण्डव ॥ १२.६२.११ ॥
ส่วนวรรณะทั้งสามที่ปรารถนาจะปฏิบัติตามอาศรม และจะกระทำหน้าที่ที่กำหนดไว้สำหรับอาศรมเหล่านั้น ข้าแต่ปาณฑพ จงฟังหน้าที่เหล่านั้นเถิด
12.62.12
शुश्रूषोः कृतकार्यस्य कृतसंतानकर्मणः ।
अभ्यनुज्ञाप्य राजानं शूद्रस्य जगतीपते ॥ १२.६२.१२ ॥
ข้าแต่จอมแห่งแผ่นดิน สำหรับศูทรผู้รับใช้จนสิ้นกิจ ทำหน้าที่สำเร็จ และทำกิจแห่งการสืบสกุลแล้ว เมื่อได้รับอนุญาตจากพระราชาแล้ว (เขาอาจเข้าสู่อาศรมได้)
12.62.13
अल्पान्तरगतस्यापि देशधर्मगतस्य वा ।
आश्रमा विहिताः सर्वे वर्जयित्वा निराशिषम् ॥ १२.६२.१३ ॥
สำหรับผู้ที่ดำเนินไปแม้เพียงเล็กน้อยตามขั้นของอาศรม หรือผู้ดำรงอยู่ในจารีตแห่งถิ่นของตน อาศรมทั้งหมดได้ถูกกำหนดไว้ ยกเว้นอาศรมของผู้ไม่หวังผลตอบแทน
12.62.14
भैक्षचर्यां नचैवाहुस्तस्य तद्धर्मवादिनः ।
तथा वैश्यस्य राजेन्द्र राजपुत्रस्य चैव हि ॥ १२.६२.१४ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ ผู้ที่กล่าวธรรมเหล่านั้นไม่ได้กล่าวถึงการดำเนินชีวิตขอทานสำหรับเขา ทั้งสำหรับไวศยะและสำหรับโอรสของกษัตริย์ก็เช่นกัน
12.62.15
कृतकृत्यो वयोतीतो राज्ञः कृतपरिश्रमः ।
वैश्यो गच्छेदनुज्ञातो नृपेणाश्रमसंश्रयम् ॥ १२.६२.१५ ॥
ไวศยะผู้ทำกิจสำเร็จแล้ว อายุล่วงแล้ว และได้ทำงานหนักเพื่อพระราชา เมื่อได้รับอนุญาตจากพระราชาแล้ว พึงไปเข้าพึ่งอาศรม
12.62.16
वेदानधीत्य धर्मेण राजशास्त्राणि चानघ ।
संतानादीनि कर्माणि कृत्वा सोमं निषेव्य च ॥ १२.६२.१६ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป เมื่อได้ศึกษาพระเวทและคัมภีร์การปกครองโดยชอบธรรม ได้กระทำกิจแห่งการสืบสกุลและกิจอื่นๆ และได้ดื่มโสมแล้ว (ก็พร้อมที่จะเข้าสู่อาศรมได้)
12.62.17
पालयित्वा प्रजाः सर्वा धर्मेण वदतांवर ।
राजसूयाश्वमेधादीन्मखानन्यांस्तथैव च ॥ १२.६२.१७ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่ผู้กล่าว เมื่อได้คุ้มครองประชาทั้งปวงโดยธรรมแล้ว และได้ประกอบพิธีราชสูยะ อัศวเมธ และพิธีบูชายัญอื่นๆ เช่นนั้นแล้ว (ก็พร้อมที่จะเข้าสู่อาศรมได้)
12.62.18
आनयित्वा यथान्यायं विप्रेभ्यो दत्तदक्षिणः ।
संग्रामे विजयं प्राप्य तथाऽल्पं यदि वा बहु ॥ १२.६२.१८ ॥
เมื่อได้ประกอบยัญพิธีโดยถูกต้อง ได้ถวายทักษิณาแก่พราหมณ์ และได้ชัยชนะในการสงคราม ไม่ว่าชัยชนะนั้นจะเล็กน้อยหรือยิ่งใหญ่
12.62.19
स्थापयित्वा प्रजापालं पुत्रं राज्ये च पाण्डव ।
अन्यगोत्रं प्रशस्तं वा क्षत्रियं क्षत्रियर्षभ ॥ १२.६२.१९ ॥
ข้าแต่ปาณฑพ ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่กษัตริย์ เมื่อได้แต่งตั้งบุตรผู้คุ้มครองประชาให้ครองราชย์แล้ว หรือกษัตริย์ผู้ประเสริฐจากสกุลอื่น
12.62.20
अर्चयित्वा पितॄञ्श्राद्धैः पितृयज्ञैर्यथाविधि ।
देवान्यज्ञैर्ऋषीन्वेदैरर्चयित्वा तु यत्नतः ॥ १२.६२.२० ॥
เมื่อได้บูชาบรรพบุรุษด้วยพิธีศราทธะและยัญแห่งบรรพบุรุษตามวิธีที่กำหนด บูชาเทพเจ้าด้วยยัญ และบูชาฤๅษีด้วยพระเวทโดยตั้งใจ
12.62.21
अन्तकाले च संप्राप्ते य इच्छेदाश्रमान्तरम् ।
सोनुपूर्व्याश्रमान्राजन्गत्वा सिद्धिमवाप्नुयात् ॥ १२.६२.२१ ॥
เมื่อการตายมาถึง ผู้ใดปรารถนาจะเข้าสู่อาศรมอื่น ข้าแต่พระราชา เมื่อผ่านอาศรมทั้งหลายตามลำดับแล้ว ผู้นั้นพึงบรรลุความสำเร็จ
12.62.22
राजर्षित्वेन राजेन्द्र भैक्ष्यचर्याद्यसेवया ।
अपेतगृहधर्मापि चरेज्जीवितकाम्यया ॥ १२.६२.२२ ॥
ข้าแต่ราชาผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์ แม้เป็นราชฤๅษี และยังไม่ได้ประพฤติการขอทานเป็นต้น ทั้งที่ละหน้าที่ของคฤหัสถ์แล้ว ก็พึงประพฤติเช่นนั้นด้วยความปรารถนาจะมีชีวิต
12.62.23
न चैतन्नैष्ठिकं कर्म त्रयाणां भूरिदक्षिण ।
चतुर्णां राजशार्दूल प्राहुराश्रमवासिनाम् ॥ १२.६२.२३ ॥
ข้าแต่ผู้ให้ค่าตอบแทนมากมาย ข้าแต่พยัคฆ์ในหมู่กษัตริย์ หน้าที่นี้มิใช่หน้าที่ที่แน่นอนของทั้งสามวรรณ แต่กล่าวกันว่าเป็นของผู้อยู่ในอาศรมทั้งสี่
12.62.24
बाह्वायत्तं क्षत्रियैर्मानवानां ।
लोकश्रेष्ठं धर्ममासेवमानैः।
सर्वे धर्माः सोपधर्मास्त्रयाणां ।
राज्ञो धर्मं नीतिशास्त्रे शृणोमि ॥ १२.६२.२४ ॥
หน้าที่อันประเสริฐที่สุดของโลก ซึ่งกษัตริย์ในหมู่มนุษย์ประพฤติ และอาศัยกำลังแขนเป็นที่ตั้ง ผู้ประพฤติหน้าที่นั้นย่อมมีหน้าที่และหน้าที่รองทั้งปวงของทั้งสามวรรณ ข้าพเจ้าได้ยินว่าหน้าที่ของพระราชาอยู่ในคัมภีร์นีติศาสตร์
12.62.25
यथा राजन्हस्तिपदे पदानि ।
संलीयन्ते सर्वसत्वोद्भवानि।
एवं धर्मान्राजधर्मेषु सर्वान् ।
सर्वावस्थान्संप्रलीनान्निबोध ॥ १२.६२.२५ ॥
ข้าแต่พระราชา ดังรอยเท้าของสัตว์ทั้งปวงย่อมรวมอยู่ในรอยเท้าของช้างฉันใด หน้าที่ทั้งปวงของทุกสถานะก็รวมอยู่ในหน้าที่ของกษัตริย์ฉันนั้น จงเข้าใจหน้าที่เหล่านั้นให้ถ่องแท้
12.62.26
अल्पाश्रयानल्पफलान्वदन्ति ।
धर्मानन्यान्धर्मविदो मनुष्याः।
महाश्रयं बहुकल्याणरूपं ।
क्षात्रं धर्मं नेतरं प्राहुरार्याः ॥ १२.६२.२६ ॥
ผู้รู้ธรรมทั้งหลายกล่าวว่า หน้าที่อื่นมีที่พึ่งน้อยและให้ผลน้อย แต่ผู้ประเสริฐเรียกหน้าที่ของกษัตริย์ว่าเป็นหน้าที่ที่มีที่พึ่งยิ่งใหญ่ มีรูปแบบอันเป็นมงคลมากมาย และไม่มีหน้าที่อื่นใดเทียบเท่า
12.62.27
सर्वे धर्मा राजधर्मप्रधानाः ।
सर्वे वर्णाः पाल्यमाना भवन्ति।
सर्वस्त्यागो राजधर्मेषु राजं ।
स्त्यागं धर्मं चाहुरग्र्यं पुराणम् ॥ १२.६२.२७ ॥
ในหน้าที่ของกษัตริย์ หน้าที่ทั้งปวงเป็นประธาน และวรรณทั้งปวงย่อมดำรงอยู่เมื่อได้รับการคุ้มครอง ข้าแต่พระราชา ในหน้าที่ของกษัตริย์มีการสละทุกสิ่ง และการสละนั้นพวกเขาก็เรียกว่าเป็นหน้าที่อันประเสริฐและเก่าแก่
12.62.28
मज्जेत्रयी दण्डनीतौ हतायां ।
सर्वे धर्माः प्रक्षयेयुर्विरुद्धाः।
सर्वे धर्माश्चाश्रमाणां हताः स्युः ।
क्षात्रे नष्टे राजधर्मे पुराणे ॥ १२.६२.२८ ॥
เมื่อวิชาการลงทัณฑ์ถูกทำลาย ไตรเวทย่อมจมลง หน้าที่ทั้งปวงซึ่งขัดแย้งกันย่อมพินาศ และหน้าที่ของอาศรมทั้งหลายก็ย่อมถูกทำลายด้วย เมื่อหน้าที่นักรบและหน้าที่กษัตริย์อันเก่าแก่สูญหายไปก็เป็นเช่นนั้น
12.62.29
सर्वे भोगा राजधर्मेषु दृष्टाः ।
सर्वा दीक्षा राजधर्मेषु चोक्ताः।
सर्वा विद्या राजधर्मेषु युक्ताः ।
सर्वे लोका राजधर्मे प्रविष्टाः ॥ १२.६२.२९ ॥
ในหน้าที่ของกษัตริย์ เห็นความสุขทั้งปวง ในหน้าที่ของกษัตริย์ มีการทำพิธีทั้งปวงกล่าวไว้ ในหน้าที่ของกษัตริย์ วิชาทั้งปวงประกอบกันอยู่ ในหน้าที่ของกษัตริย์ โลกทั้งปวงเข้าไปรวมอยู่
12.62.30
नान्यो लोके विद्यतेऽजातशत्रो ॥ १२.६२.३० ॥
ข้าแต่อชาตศัตรู ในโลกนี้ไม่มีสิ่งอื่นใด (นอกจากหน้าที่ของกษัตริย์)
12.62.31
सर्वाण्येतानि कर्माणि क्षात्रे भरतसत्तम ।
भवन्ति जीवलोकाश्च क्षत्रधर्मे प्रतिष्ठिताः ॥ १२.६२.३१ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตะ การกระทำทั้งปวงนี้เป็นของนักรบ และโลกของสิ่งมีชีวิตทั้งหลายก็ตั้งมั่นอยู่ในหน้าที่ของนักรบ
12.62.32
यथा जीवाः प्राकृतैर्वध्यमाना ।
धर्मश्रुतीनामुपपीडनाय।
एवं धर्मा राजधर्मैर्वियुक्ताः ।
संचिन्वन्तो नाद्रियन्ते स्वधर्मम् ॥ १२.६२.३२ ॥
ดังสิ่งมีชีวิตที่ถูกสามัญชนทำร้ายย่อมตกอยู่ในความเบียดเบียนของคำสอนแห่งธรรมฉันใด หน้าที่ทั้งหลายที่แยกจากหน้าที่ของพระราชา แม้จะสะสมไว้มากก็ไม่เคารพหน้าที่ของตนเองฉันนั้น