Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.64

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

12.64.1

एवंवीर्यः सर्वधर्मोपपन्नः ।
क्षात्रः श्रेष्ठः सर्वधर्मेषु धर्मः।
पाल्यो युष्माभिर्लोकपालैरुदारै ।
र्विपर्यये स्यादभवः प्रजानाम्। ॥ १२.६४.१ ॥

ଏଭଳି ପରାକ୍ରମଯୁକ୍ତ, ସର୍ବଧର୍ମସମ୍ପନ୍ନ କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମ ସବୁ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଉଦାର ଲୋକପାଳମାନେ ତୁମେମାନେ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; ବିପରୀତ ହେଲେ ପ୍ରଜାଙ୍କର ବିନାଶ ହେବ।

12.64.2

भूसस्कारं धर्मसंस्कारयोग्यं ।
दीक्षाचर्यां पालनं च प्रजानाम्।
विद्याद्राज्ञः सर्वभूतानुकम्पा ।
देहत्यागं चाहवे धर्ममग्र्यम् ॥ १२.६४.२ ॥

ଭୂମିର ସଂସ୍କାର, ଧର୍ମସଂସ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ ଦୀକ୍ଷା ଓ ଆଚରଣ, ପ୍ରଜାପାଳନ; ରାଜାଙ୍କର ସର୍ବଭୂତରେ ଦୟା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେହତ୍ୟାଗ — ଏହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

12.64.3

त्यागं श्रेष्ठं मुनयो वै वदन्ति ।
सर्वश्रेष्ठं यच्छरीरं त्यजन्ति।
नित्यं व्यक्तं राजधर्मेषु सर्वे ।
प्रत्यक्षं ते भूमिपाला यथैते ॥ १२.६४.३ ॥

ମୁନିମାନେ ତ୍ୟାଗକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କହନ୍ତି; ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକେ ଦେହ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି। ରାଜଧର୍ମରେ ଏହା ସଦା ସ୍ପଷ୍ଟ; ହେ ଭୂପାଳଗଣ, ଏହା ତୁମମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ।

12.64.4

बहुश्रुत्या गुरुशुश्रूषया वा ।
परस्पराः संहननाद्वदन्ति।
नित्यं धर्मं क्षत्रियो ब्रह्मचारी ।
चरेदेको ह्याश्रमं धर्मकामः ॥ १२.६४.४ ॥

ବହୁଶ୍ରୁତତା ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷା ଦ୍ୱାରା, ପରସ୍ପରର ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନ ଦ୍ୱାରା — ଏମାନେ କହନ୍ତି; କ୍ଷତ୍ରିୟ ସର୍ବଦା ଧର୍ମ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହୋଇ, ଧର୍ମକାମୀ ହୋଇ, ଏକାକୀ ଗୋଟିଏ ଆଶ୍ରମର ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

12.64.5

सामान्यार्थे व्यवहारे प्रवृत्ते ।
प्रियाप्रिये वर्जयन्नैव यत्नात्।
चातुर्वर्ण्यं स्थापनात्पालनाच्च ।
तैस्तैर्योगैर्नियमैरौषधैश्च ॥ १२.६४.५ ॥

ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ, ପ୍ରିୟ-ଅପ୍ରିୟକୁ ଯତ୍ନରେ ବର୍ଜନ କରି, ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ୟର ସ୍ଥାପନ ଓ ପାଳନ ଦ୍ୱାରା, ସେହି ସେହି ଉପାୟ, ନିୟମ ଓ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା।

12.64.6

सर्वोद्योगैराश्रमं धर्ममाहुः ।
क्षात्रं श्रेष्ठं सर्वधर्मोपपन्नम्।
वंस्वं धर्मं येन चरन्ति वर्णा ।
स्तांस्तान्धर्मानन्यथार्थान्वदन्ति ॥ १२.६४.६ ॥

ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ଆଶ୍ରମଧର୍ମ କୁହାଯାଏ; କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ। ବଂଶପରମ୍ପରାଗତ ଧର୍ମ ସେଟି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ଆଚରଣ କରନ୍ତି; ସେହି ସେହି ଧର୍ମକୁ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କୁହନ୍ତି।

12.64.7

नेर्मर्यादान्नित्यमर्थे निविष्टा ।
नाहुस्तान्वै पशुभूतान्मनुष्यान्।
यथा नीतिं गमयत्यर्थयोगा ।
च्छ्रेयस्तस्मादाश्रमात्क्षत्रधर्मः ॥ १२.६४.७ ॥

ସର୍ବଦା ଅର୍ଥରେ ନିବିଷ୍ଟ ଥିଲେ ହେଁ ମର୍ଯ୍ୟାଦାରୁ ନଖସିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସେମାନେ ପଶୁତୁଲ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ କହନ୍ତି ନାହିଁ; ଅର୍ଥଯୋଗ ଯେପରି ନୀତିକୁ ନେଇଯାଏ, ସେଥିପାଇଁ ଆଶ୍ରମ ଅପେକ୍ଷା କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମ ଶ୍ରେୟସ୍କର।

12.64.8

त्रैविद्यानां या गतिर्ब्राह्मणानां ।
ये चैवोक्ताः स्वाश्रमा ब्राह्मणानाम्।
एतत्कर्म क्षत्रियस्याहुरग्र्य ।
मन्यत्कुर्वञ्छूद्रवच्छस्त्रवध्यः ॥ १२.६४.८ ॥

ତ୍ରୈବିଦ୍ୟଙ୍କ ଯେଉଁ ଗତି ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ କୁହାଯାଇଥିବା ସ୍ୱାଶ୍ରମ — ଏହା କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମ ବୋଲି ସେମାନେ କୁହନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କର୍ମ କରୁଥିବା ଶୂଦ୍ର ପରି, ଶସ୍ତ୍ରରେ ବଧ୍ୟ।

12.64.9

चातुराश्रम्यधर्माश्च वेदवादाश्च पार्थिव ।
ब्राह्मणेनानुगन्तव्या नान्यो विद्यात्कदाचन ॥ १२.६४.९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଚାରି ଆଶ୍ରମର ଧର୍ମ ଓ ବେଦବାକ୍ୟ କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହିଁ ଅନୁସରଣ କରିବେ; ଅନ୍ୟ କେହି କଦାପି ଏହା ଜାଣିବେ ନାହିଁ।

12.64.10

अन्यथा वर्तमानस्य न सा वृत्तिः प्रकल्प्यते ।
कर्मणा वर्धते धर्मो यथा धर्मस्तथैव सः ॥ १२.६४.१० ॥

ଯିଏ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରେ ଆଚରଣ କରେ, ତା ପାଇଁ ସେ ଜୀବିକା ବିହିତ ନୁହେଁ; କର୍ମରୁ ଧର୍ମ ବଢ଼େ, ଧର୍ମ ଯେପରି ସେପରି ସେହି ମଧ୍ୟ।

12.64.11

यो विकर्मस्थितो विप्रो न स सन्मानमर्हति ।
कर्म स्वमप्रयुञ्जानमविश्वास्यं हि तं विदुः ॥ १२.६४.११ ॥

ଯିଏ ନିଷିଦ୍ଧ କର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ନିଜ କର୍ମ ଆଚରଣ ନକରୁଥିବା ଜଣକୁ ଅବିଶ୍ୱାସ୍ୟ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।

12.64.12

एते वर्णाः सर्वधर्मैश्च हीना ।
उत्क्रष्टव्याः क्षत्रियैरेव धर्माः।
तस्माच्छ्रेष्ठा राजधर्मा न चान्ये ।
वीर्यश्रेष्ठा राजधर्मा मता मे ॥ १२.६४.१२ ॥

ଏହି ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରୁ ହୀନ; କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେବଳ ତ୍ୟାଗଯୋଗ୍ୟ ଧର୍ମ ଅଛି। ତେଣୁ ରାଜଧର୍ମ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନ୍ୟ ନୁହେଁ; ବୀରତ୍ୱରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜଧର୍ମ ମୋ ମତରେ ମାନ୍ୟ।

12.64.13

मान्धातोवाच ।
यवनाः किराता गान्धाराश्चीनाः शबरबर्बराः।
शकास्तुषाराः कङ्काश्च पल्लवाश्चान्ध्रमद्रकाः ॥ १२.६४.१३ ॥

ମାନ୍ଧାତା କହିଲେ: ଯବନ, କିରାତ, ଗାନ୍ଧାର, ଚୀନ, ଶବର ଓ ବର୍ବର, ଶକ, ତୁଷାର, କଙ୍କ, ପଲ୍ଲବ, ଆନ୍ଧ୍ର ଓ ମଦ୍ରକ।

12.64.14

उष्ट्राः पुलिन्दा आरट्टाः काचा म्लेच्छाश्च सर्वशः ।
ब्रह्मक्षत्रप्रसूताश्च वैश्याः शूद्राश्च मानवाः ॥ १२.६४.१४ ॥

ଉଷ୍ଟ୍ର, ପୁଲିନ୍ଦ, ଆରଟ୍ଟ, କାଚ ଓ ସମସ୍ତ ମ୍ଲେଚ୍ଛ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିତ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଓ ମାନବ।

12.64.15

कथं धर्मांश्चरिष्यन्ति सर्वे विषयवासिनः ।
मद्विधैश्च कथं स्थाप्याः सर्वे वै दस्युजीविनः ॥ १२.६४.१५ ॥

ରାଜ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବା ଏମାନେ ସମସ୍ତେ କିପରି ଧର୍ମ ପାଳନ କରିବେ? ମୋ ପରି ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଡକାୟତିରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏମାନେ ସମସ୍ତେ କିପରି ସ୍ଥାପିତ ହେବେ?

12.64.16

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं मघवंस्तद्ब्रवीहि मे ।
त्वं बन्धुभूतो ह्यस्माकं क्षत्रियाणां सुरेश्वर ॥ १२.६४.१६ ॥

ହେ ମଘବନ୍, ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ। ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ତୁମେ ତ ଆମ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ହୋଇଛ।

12.64.17

मातापित्रोर्हि शुश्रूषा कर्तव्या सर्वदस्युभिः ।
आचार्यगुरुशुश्रूषा तथैवाश्रमवासिनाम् ॥ १२.६४.१७ ॥

ମାତାପିତାଙ୍କ ସେବା ସମସ୍ତ ଡକାୟତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯିବା ଉଚିତ। ସେହିପରି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା; ଆଶ୍ରମବାସୀମାନଙ୍କ ସେବା ମଧ୍ୟ (କରିବା ଉଚିତ)।

12.64.18

भूमिपानां च शुश्रूषा कर्तव्या सर्वदस्युभिः ।
देशधर्मक्रियाश्चैव तेषां धर्मो विधीयते ॥ १२.६४.१८ ॥

ଭୂମିପାଳମାନଙ୍କ ସେବା ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଡକାୟତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯିବା ଉଚିତ। ଦେଶଧର୍ମ ଓ କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିହିତ।

12.64.19

पितृयज्ञास्तथा कूपाः प्रपाश्च शयनानि च ।
दानानि च यथाकालं दातव्यानि द्विजातिषु ॥ १२.६४.१९ ॥

ପିତୃଯଜ୍ଞ, କୂଅ, ପାଣିପାଟି ଓ ବିଶ୍ରାମସ୍ଥାନ; ଯଥାକାଳରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

12.64.20

अहिंसा सत्यमक्रोधो वृत्तिदायानुपालनम् ।
भरणं पुत्रदाराणां शौचमद्रोह एव च ॥ १२.६४.२० ॥

ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, କ୍ରୋଧହୀନତା, ବୃତ୍ତିଦାନର ପାଳନ, ପୁତ୍ର-ପତ୍ନୀଙ୍କ ଭରଣପୋଷଣ, ଶୌଚ ଓ ଅଦ୍ରୋହ।

12.64.21

दक्षिणा सर्वयज्ञानां दातव्या धर्ममिच्छता ।
पाकयज्ञा महार्थाश्च दातव्याः सर्वदस्युभिः ॥ १२.६४.२१ ॥

ଧର୍ମ ଇଚ୍ଛାକାରୀ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ। ପାକଯଜ୍ଞ ଓ ମହାଅର୍ଥ କର୍ମ ସମସ୍ତ ଦସ୍ୟୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

12.64.22

एतान्येवंप्रकाराणि विहितानि पुराऽनघ ।
सर्वलोकस्य कर्माणि कर्तव्यानीह पार्थिव ॥ १२.६४.२२ ॥

ହେ ନିଷ୍ପାପ, ପୂର୍ବରୁ ଏପରି କର୍ମ ବିହିତ ହୋଇଥିଲା। ହେ ରାଜା, ଏ ଜଗତରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।

12.64.23

मान्धातोवाच ।
दृश्यन्ते मानुषे लोके सर्ववर्णेषु दस्यवः।
लिङ्गान्तरे वर्तमाना आश्रमेषु तथैव च ॥ १२.६४.२३ ॥

ମାନବ ଜଗତରେ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଦସ୍ୟୁ ଦେଖାଯାଏ; ଭିନ୍ନ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

12.64.24

विनष्टायां दण्डनीत्यां राजधर्मे विनाकृते ।
संप्रमुह्यन्ति भूतानि राजदौरात्म्यतोऽनघ ॥ १२.६४.२४ ॥

ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଦଣ୍ଡନୀତି ନଷ୍ଟ ହୋଇ ରାଜଧର୍ମ ଉପେକ୍ଷିତ ହେଲେ, ରାଜାର ଦୁଷ୍ଟତାରୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

12.64.25

असङ्ख्याता भविष्यन्ति भिक्षवो लिङ्गिनस्तथा ।
आश्रमाणां विकल्पाश्च वृत्तेऽस्मिन्वैकृते युगे ॥ १२.६४.२५ ॥

ଏହି ବିକୃତ ଯୁଗରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଭିକ୍ଷୁ ଓ ଚିହ୍ନଧାରୀ ଲୋକ ହେବେ; ଆଶ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିବ।

12.64.26

अशृण्वानाः पुराणानां धर्माणां शतशो नराः ।
उत्पथं प्रतिपत्स्यन्ते काममन्युसमीरिताः ॥ १२.६४.२६ ॥

ପୁରାତନ ଧର୍ମ ନ ଶୁଣୁଥିବା ଶହ ଶହ ମାନବ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ କୁପଥକୁ ଯିବେ।

12.64.27

यदा निवर्त्यते पापो दण्डनीत्या महात्मभिः ।
तदा धर्मो न चलते संभूतः शाश्वतः पुरा ॥ १२.६४.२७ ॥

ମହାତ୍ମାମାନେ ଦଣ୍ଡନୀତିରେ ପାପୀକୁ ନିବୃତ୍ତ କଲେ, ପୁରାତନ କାଳରୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ ବିଚଳିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

12.64.28

सर्वलोकगुरुं चैव राजानं योऽवमन्यते ।
न तस्य दत्तं न कृतं न श्रुतं फलति क्वचित् ॥ १२.६४.२८ ॥

ସର୍ବଲୋକଗୁରୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଯିଏ ଅପମାନ କରେ, ତାହାର ଦାନ, କର୍ମ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କେବେ ହେଲେ ଫଳେ ନାହିଁ।

12.64.29

मानुषाणामधिपतिं देवभूतं महाद्युतिम् ।
देवाश्च बहुमन्यन्ते धर्मकामं नरेश्वरम् ॥ १२.६४.२९ ॥

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଅଧିପତି, ଦେବତୁଲ୍ୟ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଧର୍ମକାମୀ ନରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟଧିକ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।

12.64.30

प्रजापतिर्हि भगवान्यः सर्वमसृजज्जगत् ।
स प्रवृत्तिनिवृत्त्यर्थं धर्माणां क्षत्रमिच्छति ॥ १२.६४.३० ॥

ଯେ ଭଗବାନ୍ ପ୍ରଜାପତି ସମସ୍ତ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ସେ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଓ ନିବୃତ୍ତି ଧର୍ମ ପାଇଁ କ୍ଷତ୍ରତ୍ୱ (ଶାସନ) ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।

12.64.31

प्रवृत्तस्य हि धर्मस्य बुद्ध्या यः स्मरते गतिम् ।
स मे मान्यश्च पूज्यश्च स च क्षत्रे प्रतिष्ठितः ॥ १२.६४.३१ ॥

ପ୍ରବୃତ୍ତ ଧର୍ମର ଗତିକୁ ଯେ ବୁଦ୍ଧିରେ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ମୋ ପାଇଁ ମାନ୍ୟ ଓ ପୂଜ୍ୟ; ସେ ହିଁ କ୍ଷତ୍ରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

12.64.32

एवमुक्त्वा स भगवान्मरुद्गणवृतः प्रभुः ।
जगाम भवनं विष्णुरक्षरं शाश्वतं परम् ॥ १२.६४.३२ ॥

ଏହା କହି ମରୁଦ୍‌ଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ସେ ଭଗବାନ୍ ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁ ଅକ୍ଷର, ଶାଶ୍ୱତ, ପରମ ଧାମକୁ ଚାଲିଗଲେ।

12.64.33

एवं प्रवर्तिते धर्मे पुरा सुचरितेऽनघ ।
कः क्षत्रमतिवर्तेत चेतनावान्बहुश्रुतः ॥ १२.६४.३३ ॥

ଏହିପରି ପୂର୍ବକାଳରେ ଧର୍ମ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିବାବେଳେ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, କେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ବହୁଶ୍ରୁତ ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ଷତ୍ରିୟଧର୍ମ ଲଙ୍ଘନ କରିବେ?

12.64.34

अन्यायेन प्रवृत्तानि निवृत्तानि तथैव च ।
अन्तरा विलयं यान्ति यथा पथि विचक्षुषः ॥ १२.६४.३४ ॥

ଅନ୍ୟାୟରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଏବଂ ସେହିପରି ନିବୃତ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ, ପଥରେ ଅନ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିର ପରି।

12.64.35

आदौ प्रवर्तिते चक्रे तथैवादिपरायणे ।
वर्तस्व पुरुषव्याघ्र संविजानामि तेऽनघ ॥ १२.६४.३५ ॥

ଆରମ୍ଭରେ ଚକ୍ର ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେବାପରି, ସେହିପରି ଆଦିରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଆଚରଣ କର; ହେ ନିଷ୍ପାପ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣେ।