മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.64.1
एवंवीर्यः सर्वधर्मोपपन्नः ।
क्षात्रः श्रेष्ठः सर्वधर्मेषु धर्मः।
पाल्यो युष्माभिर्लोकपालैरुदारै ।
र्विपर्यये स्यादभवः प्रजानाम्। ॥ १२.६४.१ ॥
ഇത്തരം വീര്യമുള്ളവനും എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും ചേർന്നവനുമായ ക്ഷാത്രധർമ്മം എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠമാണ്. ഉദാരരായ ലോകപാലകരായ നിങ്ങൾ അത് സംരക്ഷിക്കണം; വിപരീതമായാൽ പ്രജകൾക്ക് നാശമുണ്ടാകും.
12.64.2
भूसस्कारं धर्मसंस्कारयोग्यं ।
दीक्षाचर्यां पालनं च प्रजानाम्।
विद्याद्राज्ञः सर्वभूतानुकम्पा ।
देहत्यागं चाहवे धर्ममग्र्यम् ॥ १२.६४.२ ॥
ഭൂമിയുടെ സംസ്കാരം, ധർമ്മസംസ്കാരത്തിന് യോഗ്യമായ ദീക്ഷയും ആചാരവും, പ്രജകളുടെ പാലനം; രാജാവിന് സർവ്വഭൂതങ്ങളോടും അനുകമ്പ, യുദ്ധത്തിൽ ദേഹത്യാഗം — ഇതാണ് ശ്രേഷ്ഠമായ ധർമ്മമെന്ന് അറിയണം.
12.64.3
त्यागं श्रेष्ठं मुनयो वै वदन्ति ।
सर्वश्रेष्ठं यच्छरीरं त्यजन्ति।
नित्यं व्यक्तं राजधर्मेषु सर्वे ।
प्रत्यक्षं ते भूमिपाला यथैते ॥ १२.६४.३ ॥
മുനിമാർ ത്യാഗമാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് പറയുന്നു; അതിൽ ശരീരം പോലും ത്യജിക്കുന്നു. രാജധർമ്മങ്ങളിൽ ഇത് എപ്പോഴും വ്യക്തമാണ്; ഭൂപാലരേ, ഇത് നിങ്ങളുടെ മുന്നിൽ തന്നെ പ്രത്യക്ഷമാണ്.
12.64.4
बहुश्रुत्या गुरुशुश्रूषया वा ।
परस्पराः संहननाद्वदन्ति।
नित्यं धर्मं क्षत्रियो ब्रह्मचारी ।
चरेदेको ह्याश्रमं धर्मकामः ॥ १२.६४.४ ॥
ബഹുശ്രുതത്വം കൊണ്ടോ ഗുരുശുശ്രൂഷ കൊണ്ടോ, പരസ്പരം ദൃഢമായ ബന്ധം കൊണ്ടോ എന്നവർ പറയുന്നു; ക്ഷത്രിയൻ എപ്പോഴും ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കണം, ബ്രഹ്മചാരിയായി, ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ച്, ഒറ്റയ്ക്കുതന്നെ ഒരു ആശ്രമധർമ്മം ആചരിക്കണം.
12.64.5
सामान्यार्थे व्यवहारे प्रवृत्ते ।
प्रियाप्रिये वर्जयन्नैव यत्नात्।
चातुर्वर्ण्यं स्थापनात्पालनाच्च ।
तैस्तैर्योगैर्नियमैरौषधैश्च ॥ १२.६४.५ ॥
സാധാരണ കാര്യങ്ങളിൽ വ്യവഹാരം നടക്കുമ്പോൾ, പ്രിയാപ്രിയങ്ങളെ യത്നത്തോടെ വർജ്ജിച്ച്, ചാതുർവർണ്യം സ്ഥാപിച്ചും പാലിച്ചും, ആ ആ യോഗങ്ങളാലും നിയമങ്ങളാലും ഔഷധങ്ങളാലും.
12.64.6
सर्वोद्योगैराश्रमं धर्ममाहुः ।
क्षात्रं श्रेष्ठं सर्वधर्मोपपन्नम्।
वंस्वं धर्मं येन चरन्ति वर्णा ।
स्तांस्तान्धर्मानन्यथार्थान्वदन्ति ॥ १२.६४.६ ॥
എല്ലാ ഉദ്യോഗങ്ങളാലും ആശ്രമധർമ്മം പറയുന്നു; ക്ഷാത്രധർമ്മം ശ്രേഷ്ഠം, സർവ്വധർമ്മങ്ങളോടും കൂടിയത്. വംശപാരമ്പര്യധർമ്മം ഏതിനാൽ വർണ്ണങ്ങൾ ആചരിക്കുന്നുവോ അതാണ്; ആ ആ ധർമ്മങ്ങളെ അന്യാർത്ഥങ്ങൾക്കായി അവർ പറയുന്നു.
12.64.7
नेर्मर्यादान्नित्यमर्थे निविष्टा ।
नाहुस्तान्वै पशुभूतान्मनुष्यान्।
यथा नीतिं गमयत्यर्थयोगा ।
च्छ्रेयस्तस्मादाश्रमात्क्षत्रधर्मः ॥ १२.६४.७ ॥
എപ്പോഴും അർത്ഥത്തിൽ മുഴുകിയിരുന്നാലും മര്യാദ വിട്ടുപോകാത്തവരെ അവർ മൃഗതുല്യരായ മനുഷ്യർ എന്നു പറയാറില്ല; അർത്ഥയോഗം നീതിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നതുപോലെ, അതിനാൽ ആശ്രമത്തേക്കാൾ ക്ഷാത്രധർമ്മം ശ്രേയസ്കരം.
12.64.8
त्रैविद्यानां या गतिर्ब्राह्मणानां ।
ये चैवोक्ताः स्वाश्रमा ब्राह्मणानाम्।
एतत्कर्म क्षत्रियस्याहुरग्र्य ।
मन्यत्कुर्वञ्छूद्रवच्छस्त्रवध्यः ॥ १२.६४.८ ॥
ത്രൈവിദ്യരുടെ ഗതിയും ബ്രാഹ്മണർക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുള്ള സ്വാശ്രമങ്ങളും — ഇതാണ് ക്ഷത്രിയന്റെ ശ്രേഷ്ഠകർമ്മമെന്ന് അവർ പറയുന്നു; മറ്റൊരു കർമ്മം ചെയ്യുന്നവൻ ശൂദ്രനെപ്പോലെ, ആയുധത്താൽ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ.
12.64.9
चातुराश्रम्यधर्माश्च वेदवादाश्च पार्थिव ।
ब्राह्मणेनानुगन्तव्या नान्यो विद्यात्कदाचन ॥ १२.६४.९ ॥
രാജാവേ, നാലാശ്രമധർമ്മങ്ങളും വേദവാക്യങ്ങളും ബ്രാഹ്മണനാണ് അനുഷ്ഠിക്കേണ്ടത്; മറ്റൊരാൾ ഒരിക്കലും അവ അറിയരുത്.
12.64.10
अन्यथा वर्तमानस्य न सा वृत्तिः प्रकल्प्यते ।
कर्मणा वर्धते धर्मो यथा धर्मस्तथैव सः ॥ १२.६४.१० ॥
മറ്റു വിധത്തിൽ പെരുമാറുന്നവന് ആ ജീവനോപായം വിധിക്കപ്പെടുന്നില്ല; കർമ്മത്താൽ ധർമ്മം വളരുന്നു, ധർമ്മം എങ്ങനെയോ അതുപോലെ അതും.
12.64.11
यो विकर्मस्थितो विप्रो न स सन्मानमर्हति ।
कर्म स्वमप्रयुञ्जानमविश्वास्यं हि तं विदुः ॥ १२.६४.११ ॥
വിലക്കപ്പെട്ട കർമ്മത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ബഹുമാനത്തിന് അർഹനല്ല; സ്വന്തം കർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കാത്തവനെ വിശ്വസിക്കാനാവാത്തവനായി അറിയുന്നു.
12.64.12
एते वर्णाः सर्वधर्मैश्च हीना ।
उत्क्रष्टव्याः क्षत्रियैरेव धर्माः।
तस्माच्छ्रेष्ठा राजधर्मा न चान्ये ।
वीर्यश्रेष्ठा राजधर्मा मता मे ॥ १२.६४.१२ ॥
ഈ വർണ്ണങ്ങൾ സകല ധർമ്മങ്ങളിലും ഹീനരാണ്; ക്ഷത്രിയർ മാത്രം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ട ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. അതിനാൽ രാജധർമ്മങ്ങളാണ് ശ്രേഷ്ഠം, മറ്റുള്ളവയല്ല; വീര്യത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ രാജധർമ്മങ്ങളെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
12.64.13
मान्धातोवाच ।
यवनाः किराता गान्धाराश्चीनाः शबरबर्बराः।
शकास्तुषाराः कङ्काश्च पल्लवाश्चान्ध्रमद्रकाः ॥ १२.६४.१३ ॥
മാന്ധാതാവ് പറഞ്ഞു: യവനർ, കിരാതർ, ഗാന്ധാരർ, ചീനർ, ശബരർ, ബർബരർ, ശകർ, തുഷാരർ, കങ്കർ, പല്ലവർ, ആന്ധ്രർ, മദ്രകർ.
12.64.14
उष्ट्राः पुलिन्दा आरट्टाः काचा म्लेच्छाश्च सर्वशः ।
ब्रह्मक्षत्रप्रसूताश्च वैश्याः शूद्राश्च मानवाः ॥ १२.६४.१४ ॥
ഉഷ്ട്രർ, പുളിന്ദർ, ആരട്ടർ, കാചർ, എല്ലാ മ്ലേച്ഛരും; ബ്രാഹ്മണ-ക്ഷത്രിയരിൽ ജനിച്ചവരും, വൈശ്യരും, ശൂദ്രരും, മനുഷ്യരും.
12.64.15
कथं धर्मांश्चरिष्यन्ति सर्वे विषयवासिनः ।
मद्विधैश्च कथं स्थाप्याः सर्वे वै दस्युजीविनः ॥ १२.६४.१५ ॥
രാജ്യത്ത് വസിക്കുന്ന ഇവരെല്ലാം എങ്ങനെ ധർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കും? എന്നെപ്പോലുള്ളവരാൽ കൊള്ളയിലൂടെ ജീവിക്കുന്ന ഇവരെല്ലാം എങ്ങനെ സ്ഥാപിക്കപ്പെടും?
12.64.16
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं मघवंस्तद्ब्रवीहि मे ।
त्वं बन्धुभूतो ह्यस्माकं क्षत्रियाणां सुरेश्वर ॥ १२.६४.१६ ॥
മഘവൻ, ഇത് ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അത് എന്നോട് പറയൂ. സുരേശ്വരാ, നീ ഞങ്ങൾ ക്ഷത്രിയർക്ക് ബന്ധുവായിരിക്കുന്നു.
12.64.17
मातापित्रोर्हि शुश्रूषा कर्तव्या सर्वदस्युभिः ।
आचार्यगुरुशुश्रूषा तथैवाश्रमवासिनाम् ॥ १२.६४.१७ ॥
മാതാപിതാക്കളുടെ ശുശ്രൂഷ എല്ലാ കൊള്ളക്കാരും ചെയ്യേണ്ടതാണ്. അതുപോലെ ആചാര്യന്റെയും ഗുരുവിന്റെയും ശുശ്രൂഷ; ആശ്രമവാസികളുടെ ശുശ്രൂഷയും (ചെയ്യണം).
12.64.18
भूमिपानां च शुश्रूषा कर्तव्या सर्वदस्युभिः ।
देशधर्मक्रियाश्चैव तेषां धर्मो विधीयते ॥ १२.६४.१८ ॥
ഭൂപാലന്മാരുടെ ശുശ്രൂഷയും എല്ലാ കൊള്ളക്കാരും ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ദേശധർമ്മങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും അവർക്കായി വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
12.64.19
पितृयज्ञास्तथा कूपाः प्रपाश्च शयनानि च ।
दानानि च यथाकालं दातव्यानि द्विजातिषु ॥ १२.६४.१९ ॥
പിതൃയജ്ഞങ്ങളും കിണറുകളും നീർപ്പന്തലുകളും വിശ്രമസ്ഥലങ്ങളും; യഥാകാലം ദ്വിജന്മാർക്ക് ദാനങ്ങൾ നൽകണം.
12.64.20
अहिंसा सत्यमक्रोधो वृत्तिदायानुपालनम् ।
भरणं पुत्रदाराणां शौचमद्रोह एव च ॥ १२.६४.२० ॥
അഹിംസ, സത്യം, ക്രോധമില്ലായ്മ, ജീവനോപാധിദാനങ്ങൾ പാലിക്കൽ, പുത്രന്മാരെയും ഭാര്യമാരെയും പോഷിപ്പിക്കൽ, ശുചിത്വം, ദ്രോഹമില്ലായ്മ.
12.64.21
दक्षिणा सर्वयज्ञानां दातव्या धर्ममिच्छता ।
पाकयज्ञा महार्थाश्च दातव्याः सर्वदस्युभिः ॥ १२.६४.२१ ॥
ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എല്ലാ യജ്ഞങ്ങൾക്കും ദക്ഷിണ നൽകണം. പാകയജ്ഞങ്ങളും മഹാഫലമുള്ള കർമ്മങ്ങളും എല്ലാ ദസ്യുക്കളും നൽകണം.
12.64.22
एतान्येवंप्रकाराणि विहितानि पुराऽनघ ।
सर्वलोकस्य कर्माणि कर्तव्यानीह पार्थिव ॥ १२.६४.२२ ॥
പാപരഹിതനേ, പണ്ട് ഇത്തരം കർമ്മങ്ങൾ വിധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. രാജാവേ, ഇവിടെ എല്ലാ ലോകത്തിലുള്ളവരും ഈ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം.
12.64.23
मान्धातोवाच ।
दृश्यन्ते मानुषे लोके सर्ववर्णेषु दस्यवः।
लिङ्गान्तरे वर्तमाना आश्रमेषु तथैव च ॥ १२.६४.२३ ॥
മനുഷ്യലോകത്തിൽ എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളിലും ദസ്യുക്കൾ കാണപ്പെടുന്നു; വ്യത്യസ്ത ചിഹ്നങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവരും ആശ്രമങ്ങളിലുള്ളവരും അങ്ങനെതന്നെ.
12.64.24
विनष्टायां दण्डनीत्यां राजधर्मे विनाकृते ।
संप्रमुह्यन्ति भूतानि राजदौरात्म्यतोऽनघ ॥ १२.६४.२४ ॥
പാപരഹിതനേ, ദണ്ഡനീതി നശിച്ച് രാജധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, രാജാവിന്റെ ദുഷ്ടതകൊണ്ട് ജീവികൾ പൂർണ്ണമായി മോഹത്തിലാകും.
12.64.25
असङ्ख्याता भविष्यन्ति भिक्षवो लिङ्गिनस्तथा ।
आश्रमाणां विकल्पाश्च वृत्तेऽस्मिन्वैकृते युगे ॥ १२.६४.२५ ॥
ഈ വികൃത യുഗത്തിൽ എണ്ണമറ്റ ഭിക്ഷുക്കളും ചിഹ്നധാരികളും ഉണ്ടാകും; ആശ്രമങ്ങളിലും ആശയക്കുഴപ്പങ്ങളും വ്യതിയാനങ്ങളും ഉണ്ടാകും.
12.64.26
अशृण्वानाः पुराणानां धर्माणां शतशो नराः ।
उत्पथं प्रतिपत्स्यन्ते काममन्युसमीरिताः ॥ १२.६४.२६ ॥
പുരാതന ധർമ്മങ്ങൾ കേൾക്കാത്ത നൂറുകണക്കിനു മനുഷ്യർ, കാമവും ക്രോധവും പ്രേരിപ്പിച്ച് തെറ്റായ വഴിയിൽ പോകും.
12.64.27
यदा निवर्त्यते पापो दण्डनीत्या महात्मभिः ।
तदा धर्मो न चलते संभूतः शाश्वतः पुरा ॥ १२.६४.२७ ॥
മഹാത്മാക്കൾ ദണ്ഡനീതിയാൽ പാപിയെ തടയുമ്പോൾ, പുരാതനകാലം മുതൽ സ്ഥിതമായ ശാശ്വത ധർമ്മം ഇളകുന്നില്ല.
12.64.28
सर्वलोकगुरुं चैव राजानं योऽवमन्यते ।
न तस्य दत्तं न कृतं न श्रुतं फलति क्वचित् ॥ १२.६४.२८ ॥
സർവലോകഗുരുവായ രാജാവിനെ അവഹേളിക്കുന്നവന്റെ ദാനവും കർമ്മവും ശ്രവണവും ഒരിക്കലും ഫലിക്കില്ല.
12.64.29
मानुषाणामधिपतिं देवभूतं महाद्युतिम् ।
देवाश्च बहुमन्यन्ते धर्मकामं नरेश्वरम् ॥ १२.६४.२९ ॥
മനുഷ്യാധിപനും ദേവതുല്യനും മഹാതേജസ്വിയും ധർമ്മാഭിലാഷിയുമായ നരേശ്വരനെ ദേവന്മാരും വളരെ ആദരിക്കുന്നു.
12.64.30
प्रजापतिर्हि भगवान्यः सर्वमसृजज्जगत् ।
स प्रवृत्तिनिवृत्त्यर्थं धर्माणां क्षत्रमिच्छति ॥ १२.६४.३० ॥
സമസ്ത ജഗത്തിനെയും സൃഷ്ടിച്ച ഭഗവാൻ പ്രജാപതി പ്രവൃത്തി-നിവൃത്തി ധർമ്മങ്ങൾക്കായി ക്ഷത്രത്തെ ഇച്ഛിക്കുന്നു.
12.64.31
प्रवृत्तस्य हि धर्मस्य बुद्ध्या यः स्मरते गतिम् ।
स मे मान्यश्च पूज्यश्च स च क्षत्रे प्रतिष्ठितः ॥ १२.६४.३१ ॥
പ്രവൃത്തമായ ധർമ്മത്തിന്റെ ഗതി ബുദ്ധിയാൽ സ്മരിക്കുന്നവൻ എനിക്ക് മാന്യനും പൂജ്യനുമാണ്; അവൻ തന്നെ ക്ഷത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനാണ്.
12.64.32
एवमुक्त्वा स भगवान्मरुद्गणवृतः प्रभुः ।
जगाम भवनं विष्णुरक्षरं शाश्वतं परम् ॥ १२.६४.३२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മരുദ്ഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ ഭഗവാനായ പ്രഭു വിഷ്ണു അക്ഷരവും ശാശ്വതവുമായ പരമധാമത്തിലേക്ക് പോയി.
12.64.33
एवं प्रवर्तिते धर्मे पुरा सुचरितेऽनघ ।
कः क्षत्रमतिवर्तेत चेतनावान्बहुश्रुतः ॥ १२.६४.३३ ॥
ഇങ്ങനെ മുൻകാലത്ത് ധർമ്മം നന്നായി സ്ഥാപിതമായിരിക്കെ, ഹേ നിർമ്മലനേ, ഏത് ബുദ്ധിമാനും ബഹുശ്രുതനുമായവൻ ക്ഷത്രിയധർമ്മത്തെ ലംഘിക്കും?
12.64.34
अन्यायेन प्रवृत्तानि निवृत्तानि तथैव च ।
अन्तरा विलयं यान्ति यथा पथि विचक्षुषः ॥ १२.६४.३४ ॥
അന്യായത്താൽ ആരംഭിച്ചവയും അതുപോലെ നിർത്തപ്പെട്ടവയും മധ്യത്തിൽ തന്നെ നശിക്കുന്നു; വഴിയിൽ കാഴ്ചയില്ലാത്തവനെപ്പോലെ.
12.64.35
आदौ प्रवर्तिते चक्रे तथैवादिपरायणे ।
वर्तस्व पुरुषव्याघ्र संविजानामि तेऽनघ ॥ १२.६४.३५ ॥
ആദ്യം ചക്രം പ്രവർത്തിപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ പോലെ, അതുപോലെ ആദിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ, ഹേ പുരുഷവ്യാഘ്രാ, വർത്തിക്കുക; ഹേ നിർമ്മലനേ, ഞാൻ നിന്നെ നന്നായി അറിയുന്നു.